장음표시 사용
211쪽
DeIec. Dec. Prec. Cap. II. I 67 vos plaga nimie; pereus estis eastigatione
erudeli. Verum ad manifestandam follieitudinem quam pro vobis habemus ad Detim, vulneri tam sero fomentum , quod solum nunc superest, adhibere etiravimus; O de tam illicito juramento poenitentes, illas praesertim qui non spontanei , sed eoacta jurave- unt, vice beati Petri Apostolorum Priseipis, in Roman; Pontifieis, O nostra absiluimus: Venerabilisus fratribus nostris Diseesanis Episeopis , O etiam minoribus sacerdotibus , tibi sedes Episeopalis vacare eontingit , vices nostras .n exteriori satisfactione jam dictis
paenitentibus injungenda eommittentes. Admonentes omnes id scire volentes , vos nequaquam tali juramento esse obnoxios, nec ut psexeatis oblisari; ne instar Herodis , sub prete rn pietatis essetamini impii , O juramento exensetisseelus ipse deterius , juxta quod quia
dam ait: Non est observandumjuramentum , quo malum 3neaute promittitur. Et item: In malis promissis restinde Meni,dirumpe votum, .mmuta decretum , quod incauto vovisti ne facias a
Unde & Sanctus Bernardus: Τυmο δε-piens dubitat, illicita juramenta non esse t
. uuaest. 7. Τenemu ne implere quod promisimus eum iuramento gravi metu ex- Presso
Resp. Cum obligatio iuramenti tantast, ut nullatenus solvi possit, nisi hujuς
modi promissionis observatio vergeret in detrimentum salinis aeternae ejus qui jura vit: sequitur, qudd metus gravis nos mi ni me eximat ab leo observando ; quia licet perfecta desit libertas, voluntarie tamen factum eensetur; quoniam quidem volu tas etiam coacta, semper voluntas cens
tur; ae proinde sicut coactio nos non e
212쪽
eusaret a peccato, si jurejurando amrma. remus, aliquid esse verum, scientes esse falsum: sic eadem insurgit obligatio in ju. ramento promissorio; tenemur enim eff-cere, ut verum sit quod promisimus, ut diximus eum S. Τhoma: ipsaque coactio qua cum iuramento promisimus, nos a Peccato minime liberat, si promissum non compleamus . Hac de causa Alexanderca. si . . Papa tertius, relatus in Canone, se res. πd. tui. pondet scribens Archiepiscopo Senonensi: iurando. Si vero aliquis quemquam gravi simo metu, sub religione jurament. , suum jus refutare coegerit, ipsumquesei retinuerit quia noseonsulere voluisti, duximus tibi respondem dum , quod non est tutum quemlibet contra j-ramentum suum venire, nisi tale sit quod Ierivatum vergat in interitum salutis ater me; nee nos alicui dare materiam volumus Veniem di eontra juramentum proprium , ne authoresperjurii videamur. Eodem modo responden, Clemens Papa III. relatus in Canone; aieaurε,.d. enim : Renuntiatio facta ob terrorem late his quae vi rum , oni forte juramento, vel fide interpo metusve sit confirmata ,9 non impedit, quominus is causa.ni x- ' fenuntiavit Ecclesiae ad cujus regimen prius erat electus, praeficiatur eidem. Ex quo Glossibid. Glossa concludit: Ergo si juramentum inter
in verbo, venisset, quod ulterius non repeteret, nonρο-
Liamtio est eam repetere , juramento vel fide obstante, quod potest servari sine interitu salut1s aeter s.τhis G ηα - Et s. Thomas ait: In juramento quodq.89. M. . quis coactur facit, duplex est obligatis . una ad 3- quidem qua obligatur homini eui aliquid pro, mitiis r O talis obligatio tollitur per eoact. nem. Alia autem est Obligatis , qua quis Deo obligatur, ut impleas quod per nomen ejus Framimi O salis obligatio non tollitur inforo
conserentiae r quia magis debet damnum tem, porale sustinere , quam juramentum violare vi
213쪽
Defee. Dec. Prata Cap. II. I fis
siuas. 8. Quare iuramentum factum ex metu gravi, obligat, & votum emisium ex Pari metu, non obligat; eam videatur esse eadem obligatio in voto, ae in iuramen to a in utroque enim intervenit Dei nomen λRest. Prima & praecipua ratio est, quia se in saetis Canonibus definivit Ecclesia.
Hos Canones retulimus agendo de voto &iuramento: at si velimus expendere motiva, quae impulerunt Summos Pontifices, ad statuendum in hoc easu discrimen inter votum , & iuramentum: Dico,quod votum emissum ex metu, non est votum ; & juramentum factum eodem metu, semper est
iuramentum. Ratio, quare tale votum, non est votum, est, quia, ut ait Glossa: Vota quod ea quae per timorem, vel metum
fiunν, qui possis cadere in constantem virum , tenent; o obligatur quis per hoc , licet eo Hus , O juramentum super hoc factum tenet. Seeus es in voto , quia votum res seonsilia, non praecepti, O liberum est arbitrium in vovendo, alias non est votum. Siquidem Deus promissa vi facta non acceptat; non enim vult, ut novam aliquam ineamus per vim obligationem, quam ipse nobis non imposuit. E contra vero iuramentum evadit necessario erimen, si illi desit una ex adductis iuramenti conditionibus, scilicet veritas,
de iure naturali, & divino, excusari non Potest per gravem metum: sicuti qui thura
dabant idolis metu mortis, revera peccabant, quia ut dicitur in Canone: Debemus potius 'uaeliber mala tolerare , quam malo consentire . Sicut igitur veritas Praesens, vel praeterita, necessaria est in iuramento afle torto: ita veritas sutura necessario requiritur in promissorio, ne sit peccaminosum. Haec
Glossi. in C. Abbas, de his quae vi
metusve causa, verisbo tuam Etu a
214쪽
Naee autem veritas deesset, si no teneremur efficere, ut verum foret, quod juramento Promisimus: quemadmodum ille, qui juramento affirmaret, aliquid esse verum, sciens esse salsum, non excusaretur a Pe cato, quamvis ex metu gravi jurasset, ut Cayon. Si dicitur in Canone: Si quis eoactus pro 'it α ictus,11I 1 redimenda , vel pro qualibet eause , vel neces' tale periuras: quia plus corpus quam animam dilexit, tres quadragesimas poeniteat. Alii vero judicant tres annos, unum ex his in paniso aqua. Ita is qui juravit, se aliquid facturum, licet metu gravi coactus, in crimenineideret, si quod promisit non praestaret, ct executioni mandaret: quamobrem etiam superius diximus, metum gravem a Pe Cato eum non excusare, qui jurat se rem aliquam malam facturum ; quia cum j
stitia huic iuramento desit, licet metu sit
expressum , non vacat tamen crimine ..Videtur tamen, quod possit proponi S periori Eeelesiastico metus, quo quis ad j randum est inductus, & ab eo peti dispensatio, ut juramentum non impleatur ; ut dis ximus tomo I. hujus Theologiae moralis,
..est. 9. Quomodo se gerere debet Co sessarius cum eo, qui versatur in consue-
tudine jurandi absque judicio, &necessitate λ . Rest. Cum haec eonsuetudo vix radicitdsevelli possit, nihil debet omittere Confes
sarius, ut illam penitus auferat. Et ut ait S. Aug. d. Sanctus Augustinus: Major eo uetudo, ma-Ver.Apost. jorem intentionem flagitat , quam rei lexis consuetudo: si de manu aliquid Deeres , fac, lius manui tuae imperares, ne faeerat risi pedibus aliquando eundum esset, pigritia retam dante, excitares te,ut surgeres O ires: lingua
facilitatem habet motus , in udo posita est, facile
215쪽
facilius movetur, tanto tu adversus illam fixus
esto. Domabis si vigilabis, vigilabis si iλε-
his , si Christianum te esse eogitaveris. Quo. - niam quidem Christianus memor esse debet voti in baptismo suscepti. Videtur, qudd Consessariis nullum oc- ,
currere potest opportunius remedium ,
quam si imponant desacili jurantibus, aliquam poenitentiam,quoties incident in hoe Peccatum , in praescribit Sanctus Carolus e s. Carol. Confessarii blasphemis priseribere debent,
ut immediatὸ post peeeatum suum ali rimedio aquam poenitentiam agant, V. G. ut statim peccasum, osculentur terram , aliquam largiantur, quaru eleemosynam , brevem aliquam recitent che peni. orationem; & quia accidere potest,ut dictae tenZa su poenitentiae statim impleri nequeant post juramentum, quia eum aliis in societate eoma a Versantur, quae hoc remedium dissicile as biastemamodum reddet et eo momento, eiS aliqua bzesar itialia porrigenda est poenitentia. V. G. Ut terra odarlinguam sibi mordeant, ut aperto stent quais hecapite per aliquod temporis spatium, & 6ψε vite hujusmodi: Sed praecipue injungi debet, alc una ut aliquod signum retineant sui peccati, breve ora
. G. lapillum in peram conjiciant, aut
acie uiam vesti infigant, seu nodum sudario implicent, aut aliquid simile, quoties incident in hoc peccatum,& sic possint ex omnium meministe in examine con scientiae , quod singulis noctibus, priuGquam lecto discumbant, sine dispensatione, curabit ab eis faciendum: sic quippe
numeri peccatorum commilibrum recordabitur Peccator, ut quoties Peccaverit,
toties impositam a Consessore poenitentiam adimpleat, V. G. Ut lingua formet crucem in terra, digitum ponat su per candelam accensam, & serio cogitet, quod
216쪽
non pauci ardent, & perpetuo ardebunt in infreno, quia semel in hujusmodi pecca tum inciderunt, quod ipli tam frequenter committunt. Videatur Tomo . Tract. 6.
Io. Est-nelicitum Chrissiano exigere iuramentum ab infideli , quem scit juraturum per salsos Deos Resp. Sanctus Augustinus se respondet:. Alia ergo quaestio est, utrum non pecere, qui ep. 12. ad per falsos Deo sibi furari fecis , quando illa
Publicola, quaeijurat , Deos salsos tot t. cuν quastrons p in illarsimonias retari quae isse eom- .vet,12M.1. memorassε de Laban O Ab melech: β ramen tametria per Deorsuos juravit, sicut Laban per Deum , ut dixi. Alia quaestio est , qua mamerito fortassis moverit, nisi rila exempla occurrissent de Isaae ct Iacob, si quae alia possunt tarent ...... Sic etiam eum in libro Maehabaorum Romani leguntur parem sisemaste eum Iudaeis, intelligendis utjurasse ρer. falsos Deos , Mur O Iudaei juraverunt per
Angelicus Doctor nane sancti Augustini doctrinam ita exponit; ut scilicet nunquamlieeat indueere aliquem ad jurandum per salsos Deos ; Dieendum , inquit S. Thomas, quod lien malo uti propter bonum, sicut
Deus utitur; non tamen licet aliquem ad malum Adueere. Vnde Ilera ejus , qui per falsos Deoi jurare parsus est, juramentnm recipere; non tamen beet eum inducere ad boe quod per falses Deos juret, .uuaest. II. Essine licitum exigere juramentum ab homine, quem eredimus juraturum esse salsum tRεθ. Cum iuramentum salsum sit erumen Immane , quod nullatenus excusar, potest, sequitur nos certo peceare, si illi
quocumque modo cooperemur, exigentςS iura
217쪽
Defee. Dec. Praec. Cap. II. 17 3
iuramentum ab eo, quem judicamus eoin missurum periurium. Haec actio adversatur omnino cnaritati erga proximum & erga
Deum, quae dominari debet in eorde hominis Christiani ; quoniam quidem occasionem praeberet , tum offendendi Deum , tum perdendi proximum . Quapropter S. Augustinus ait : uia exigit juramentum, multum interest,si nescit illum falsum jurat. vum , an seis. Si enim nescii , ct ideo dieiti Iura mih/ , ut fides ei fiat; non est peeeatum;
tamen humana tentario est. Si autem seit eum
feeisse, novit fiet se, videt fiet se,ct cogit jur ve in Omi eida est. Ille enim suo superjurisperAmis, sed ste manum interficientis se impressit, in pressit . Quin etiam idem S. Augustinus
volens ostendere, quantum sit crimen exigere juramentum ab eo , quem scit jurat rum ellis falsum , in alio loco, relato etiam in Canone , ait: Ille qui hominem provocat adjurationem, in siit eum salsum essejur rurum , vineis homisidam; quia homicida eorpus oecisurus est , ille animam , immo Las animas , O ejus quem jurare provocavit, Osuam. Seis verum esse quod dieis , O salsum esse quod ille dieii, ct jurare eompellis Eece
j urar, ecce pejerat , ecce perit. T. qvid iam
nisi i 3 immo se tu periis, qui de illius morte
re satiare voluist . quaest. I 2.Quot modis eessare potest obligatio juramenti Rest. Cessat primo per ejus e mesonati nem, in cujus favorem factum est juramem tum, ut explicat Sanctus Thomas, eum ait: Homo potest aliquid promittere sub juramenro alteri, pertinens ad utilitate ipsius, puta nubjuramento promittat, se serviturum et , vel pecuniam daturum , O a tali 'romissio
ne potest absiluere ille eui ρμοm4m factas; intelligitur enim ei sivisse promissum,
ter. 3. . de ver.Αpost. refertur in Canon.qui exigit , alia
218쪽
quando facit de eo seeundum ejus volunt a
Cessat secundo iuramenti obligatio per
Irritationem, dispensationem, aut com mutationem superioris, ut diximus de voto ; quia de his in juramento eodem modoratiocinandum est, ac in voto 3 videmus enim ipsam Scripturam sacram duas has obligationes ex voto, & juramento susce'tas, ex zesuo conjungere; ut Patet Numerorum cap. 3o. Mulier si quidpiam voverat, se constrinxeris juramentis,quae est in domo Patrisfui , o in aerate adhuc puellari, si e gnoPerit paper votum quod pollicita est, j- mentum quo obligavit animam suam , O tacuerit, oti rea erit; quicquid poἰlisita s in juravit, opere complebit: sin autemstatam utandierit, contradixerit pater , ct vota Ojnramenta ejus irrita erunt .
Denique cessat obligatio juramenti,quinties res promissa fit impossibilis, vel illicita :V. G. si qui promisit se jejunaturum, aut peregrinationem aliquam suscepturum , postmodum in morbum incidat, ita ut non possit amplius jejunare, aut iter suscipere ;tune impossibilitas tollit obligationem j ramenti ac voti: idem dicendum est, si quis cum juramento promisisset, se pecuniam alicui daturum , aut pro eo aliquid facturum , & id postmodum fiat impossis bile. Reddi quoque potest illicitum, quod cum juramento promissum est, V. G. liquis pollicitus est jurando, se in talem l cum iturum , idque Rex prohibuerit, tunc clim res fiat illicita , obligatio quoque j ramenti cessat, juxta id quod dicitur in
Canone: Porrojuramentum non Ob hoc tui exlx institutum invenitur, ut esset vinculum 1m- quitatis.
Et aest. 13. Si quis juramento promisit,
219쪽
se aliquid tali tempore iacturum, &dicto tempore praecisὰ illud implere non possit; tenetudine illud postea implere, cum primum Potuerit pResp. Cam idem dieendum sit de voti, aede juramenti obligatione, expendendum est, qualis sit in simili ea su obligatio voti, &audiendus est sanctus Thomas, dum ait : Si rn vovendo prius evitavit de religionem in- :trando, O postea eligit talem religionem, vel ad 6. q.i ' talem locum , obligatur simplieiter ad religio nem ; unde si non potes in illa,quam elegit, reeipἰ , debet aliam quaerere. Si autem primo O prineipaliter cogitavit de sali religione , ,et tali loco , in voto ejus intelligitur hae eon d tio , si illi volunt eum recipere; alias esset
indiscretum votum; unde eonditione non exintante, non obligatur. Si autem dubitet, quomodo se in vovendo habuerit, debet tutiorem, iam eligere , ne se discrimini eommittat. Et ita quando quis cum juramento promisit , se rem aliquam facturum, V. G. peregrinationem suscepturum , aut certo tempore jejunaturum , aut aliquam rem alicui daturum, ii non possit ideo tempore praestare, tenebitur id perficere, quando poterit, si ubi juravit, ita suit affectus, ut promisissense alio tempore iacturum , si non posset id praestare tempore a se praescripto . Sin autem ubi promisit , ita circumstantiae temporis rationem habuerit, ut eo solam. tempore se obligare voluerit, tune ad nihil tenetur: sin autem dubitet, utrum se voluerit obligare generaliter ad rem aliquam faciendam, aut solum ad eam faciendam in tali temporis circumstantia, tunc securiorem partem, secundum Divum Thomam
sequi debet, id exequendo quod promisit.
220쪽
De tertio Decalogi Pracepto. TErtium Decalogi praeceptum se exis
primitur, Exodi cap. 2 . Memento,ux diem Sabbati sanctifices. Sex diebus opis beris , ct faeies omnia opera tua; septima amrem die Sabbatum Domani De; tui est; nons eies omne opus in eo, tu, O filius tuus, Ofilia tua , servus tuus o ancilla tua , jumem sum tuum, in advena qui est inrea portas tuas. Sex enim diebus scit Dominus caelum in terram , ct mare o omnia quae ia eis
sunt, se requievit in die septimo: Atareo B nedisit Dominus duet sabbati, O sancti te 'ii illum. CAp UT PRIMUM.
De institutione diei Sabbati in lege veteri , ct de ejus mutatione in diem Dominicam tempore legis
st..est. I.'Rueeptum de observatione ab Sabbati emne morale , &immutabile, sicut reliqua praecepta Decalogi e i .i ' Re'. Ex sancto Thoma: Praeeeptum de . ad i. ' sanctimatione Sabbati litteraliter ntelle