장음표시 사용
221쪽
De tertio Dec. Praec. CAP. I. I77
Atini, est 'artim morale, partim caeremoni le ; morale quidem quantum ad hoe quod homo deputet aliquod tempur vitae suae ad vacandum divinis r mes enim homini naturais lis inclinatis ad hoe quod euilibet rei nee oriae deputetur aliquod tempus , sicut eorporali. refectioni , somno se aliis hujusemodi r unde etiam spirituati refectiona , qua mens horianis in Deo reficitur, secundum dictamen ra-rronis naturalis , aliquod tempus deputatbο-mo . Et sic habere aliqvsd tempus deputatum ad vaeandum divinis , eadis sub praeeept morat . Sed in quantum in hoc praecepto determinatur speerale tempus νn signum crea-rioms mundi, sie est praeceptum eaeremon ale. Simstiter etram exremoniale es seeundum
at legorisam signi'ationem, prout fuit signum quietis christi in sepulchra , qua fuit septima
Quare , ut ait Catechismus Concilii criεeh.
Tridentini: Certa illa disserentia videtur , Rum, p. quod reliqua Decalogi praeeepta naturalia t*l P ς 'sunt O perpetua, neque mutari ulla ratio- eepton ne posseunt; quo factum est, ut quamvis lex & 9. Mysis abrogata sit omnia tamen praece pia, quae duabus tabulis eontinentur ν popuIus chrimanus servet. suod ideo sit, non quia Myses ita jusserit , sed quod naturaecon entuut, cujus vi homines ad illa servanda impelluntur. me autem de Sabiae. cutitu praeceptum , sistatutum tempuss ectatur, non Dum se eonstans est, sed mutabile; n que ad mores, sed ad caeremonias pertinet e neque natura e , quoniam non ὰ natura ad
.d docti, aut instituti sumus, ut illo die potius quam alio aeternum cultum Deo tribum
musr sed ex eo tempore quopopulus Israelit eus a Pharaonis est servitute liberatus , diem Sabbati coluit. ἁuast. 2. Quando nam cessavit obliga
222쪽
i s Tractatus IV. so diei Sabbati, S incepit in Ecelesia diei
Dominicae observatio RUρ. Sanctificatio sabbati eessavit eodem tempore, quo antiquae legis caeremoniae; & eam per mortem , &resurrectionem Christi Domini, omnes fuerint imPI tae figurie , observatio illius diei Iimul ceUavit eum omnibus sacrificiis & caeremoniis Iudaicis. Quare asserunt sancti Patres, I nuutum suisse Divum Paulum de sabbato , seut& de reliquis legis observantiis , cum arguebat Galatas his verbis: Dies observaris. O menses , O tempora , ct annos: trmeo vos , ne forte sine eausa laboraversm sn vobo Idem Apostolus clarius significat, Christianos non teneri ad observandum Sabbatum , quando scribens ad Colossenses , ait . Nemo ergo vos judices in cibo , aut in potu , aut in parte diei festi , aut neomeniae, ant
'L6ersabbati statuerunt Apostoli inter
Christianos observantiam prin3ς diei lieti- domadar, quam vocaverunt diem Domini , seu Dominicam, quia specialiter erat ad eius cultum deputata. Videmus quod sanctus Ioannes illius meminit in Apocalypsi , dum ait: μ; in spiritum DOmrn/ea die. Eundemque diem Dei cultui dedicatum satis indicat Divus Paulus scribens ad Corinthios: Per unam sabbaτι unusqu6que vestrum apud se seponat, recondens quod es
beneplaeuerit: ut non cum Uenero , tunc cοι-
ι.cta fiant. Et Actorum cap. 2Ο. Vna autem sabbati eum eonvenissemus ad frangendum pamnem, scilicet Eucharistiam. Vna enim abbati, inquit sanctus Augustinus, appellabatur dies, qui nunc Dominμeus appellatur ; quod in Euangel/o apertrus invenitur. 2Xam dies resurrectionss Dominι, prima sabbatia, Matthaeo, i caeterνs autem
223쪽
De tertio Dee. Praeci Cap. I. Ips
isibus time sabbati dicitur. SanctuS autem s sanatiua Ignatius martyr, qui disci PuluS erat APO- ii aptν r. stolorum, eodemque vixit tempore, ait: Epist. ad FHysabbatum omnis christi amator Domin eum celebret diem , diem Resurrectioni eo seeratum Domin eae, reginam in strineipem omnium dieriam. Denique Τertullianus, lo- Tertullia. quens de gentilibus, ait: Non Dominicum diem, non Pentecosten , etiam si nossent, n ' bissum eommunieassent; timerent enim, nachris iani viderentur. uuaesi. I. Quare elegerunt Apostoli priamam hebdomadae diem, quam vocamus Dominicam, ut illam ad cultum divinum deputarent φResp. Haec dies multis de causis, quas Sancti Patres atque Concilia plenias reserunt, in Ecclesia sanctifieata suit, &Dei cultui dicata. Sanctus Augustinus ait os. Atit.&r. Domin eum ergo diem Apostoli, O Apostolia xsi. De te ei visi ideo religAsa solemnitate habendum Porrito. s. sanxerunt, quia In eodem aedemptor noster
a mortuis resurrexis ..... staret autem
hune etiam in scripturis sanctis esse Iolemnem: ipse enim est primus dies saeui. , ins o firmata sunt elementa mundi , in ipso creatisunt Anseli, in ipse quoque a mortuis resurrexit christus , in ipso de eoelis Spiritus Sanctus super Apostolos desiendis , mannata eodem in Eremo primum de earis datum
est . His enim speeiebus ae talibus indietas Dominisa dies extat insignis: ae ideo sanct.
Doctores Eeelsae 'deereverunt omnem glo-νiam Iudaisi sabbatismi in illam transferretur quod ipsi in figura, nos eelebraremus in
Denique, ut dicitur in 6. Synodo Comstantinopolitana cap. 8. apud Baronium in fine Apparatus ad annales Ecclesiasticos: In eo die manna in Eremo pluit, in eo
224쪽
nasii dignatus est, in eo stella magis refulsis , n eo de quinque panibus O duobus pistibus quinque millia hominum pavit, in eo baptiFmum in Iordane suscepit, in eo ipse ρ us ν demptor humanigeneris, sponte prosalute nο-stra a mortuis resurrexit.
su est. I. Uomodo sinctificare debemus Dommicam &stos dies λRest. Ηare sanctificatio in duobus consistit, nempe in erilatione ab opere servili, & in ossietis christianae charitatis erga Deum, &proximum ; &, ut ait sanctu
S. Greg.l. Gregorius Papa: Domin eo die a labore te M Zpm 3 reno cessandum est, atque omnimodo orationibus insistend-: ut si quid neglisentiae perfix dies agitur , per diem resurrectionis D minica precibus expietur . Nam , ut ait s. Greg. sanctus Gregorius Nyssenus: oratio, pudie Ny ssenas tiae praesidium usque tutamen est , ira mod odiibu,' rara' , superb/α sedatio atque repressio, Domini. juriarum tenacis memoriae expurgatio, invia
Oa . diae profligatio , injustitia sublatio, impi
tatis correctior oratio eorporum robur est abundantia domus, recta juris ae legum in civitate conmtutis , regni vires, belli re phaeum, pacis seeuritas , di identium cone ι atis , eonjuctiorum conservatis r Oratio vir
ginitatis sigillum es , matrimoni; fides , ἡ
ror/bus scutum , dormientium custos, πσι tantiumsidaeia , agricolarumfertilitas, na
225쪽
De tertio Dee.Praci Cap. II. I 8 I
V Santiumsalus: Oratio reorum , ct ea imdνcentium parvona , noxiorum vinctorumque relaxatio atque solutis , fatigatorum requie smoerentium eonflatis , gaudentium delecta o, lugentium solatiam , nuptias eontrahem Mum corona, nataliti est. eelebratis , morien tium funus . Oratis est eonversatio Osermoci riguo cum Deo , bonorum progressus, ct incr me rem , malorum subversio , peecanxium me3datio, praesentium fructus, futuro' comprehensis.
Vetum est, quod quotidie orationi vacare debemus , seeundam Scripturam; ut
diXimus tom. 2. eap. Io. q. s. Sed tamen dies Dominieus principaliter orationi con eerandus est, elim juxta Divum Augusti aum: Ideo Dominicus appellatur, ur in εο ε t renis operibus , in mund. .liaeebris a nentes, tantum rivinis enitibusserviamus ruantes silibet disi huis honorem se reveτentiam , proiter spem resurrectionis nostrae,quam habemus in illa. Nam sicut ipse Dominus I sis, christus O Salvator resurrexit a mom
Denique Nieolaus Papa primus ad eonsulta Bulgarorum eap. II. ait: Sane sciem dum est , quoniam ideireo in diebus festis isopree mundano cessandum est , tis liberius ad Eeelesiam ire , psalmis O bdimnis in canticis spiritualibus insister Orationἰ v
eare s oblationes offerre , meminias Sancto rum communisare , ad imisationem eorum se
surgere , eloquiis diviais intendere , eleemo onas indigensibus ministrare valeat chrisi nus . sua omnia fictura negligens , otio tam
tum Naeme voluerit, in ad exteras mundἰ vanitates licitos labores eonverterit , melius
illi fuerat ipso die ,. Beati Ap ου Pant.
praeceptis Obaudiens, laborare manibussuis,
226쪽
mi haberet, unde tribueret necessitatem pat em
sνhod. Hic Illustrissimus Stephanus Cosmus ,
Spalatensis Arehiepiscopus Spalatensis , alias Saloni-an. 1 38- tanus, Primas Dalmatiae: Parochor-m confessariorum , in ludimagistrorum ἡndsestriam ac fretum exquisit , ut piam ae ,σσehristianamfestorum observat ionem urgerent, moneantque, quo pietatis senseu , quo Disini cultus exereitis dies festos celebrare opor eat, mosanctificaret ut Mifesacrimis , maesedi akm in Paroebiali Eeelesia, devota ac re eventi attentione assistant, Divinis item Officiis , praecipue vespertinis ; diemque preci-hus , meditationibus , lectione θινituali , aliisque Aaritatis ae religionis operibus exi. - gant: ae diligentissime abstineant 2 ehoreis iιudis , eomessationibus , compotationibus , ebrietatibus , quibus Deus Offenditur , quam do deberet intentius eoii; est Diabolo v etatisaerimium σενιur. Hae in re nostr temporis haνetiei catholisis , non sine causa , insu tant: ipsi vero rigida morsus sacrorum d erum Observatione , nobis vera religionis evitor .hus ruborem injiciant , imo exemplum prebent as aest. 2. Quaenam sunt opera servilia, prohibita diebus Dominicis, di festivis 'Saho.4.1. Resp sanctus Thomas triplieis generis opera dieit esse servilia: Est autem, inquit, M 3. servitus , qua homo servit peccato , secun dum illud: Qui faeit peceatum, servus estpeecati; Oseeundum hoc omne aeus peecati dieisur seνvale. Alia vero servitus est, qua homo servit homini r es autem homo ait Uius servus , non secundum mentem, sedβ-cundum corpus ; O ideo opera servilia fi
eundum hoe dicuntur opera corporalia .... Ohας opera servilia primo , secundo modo
227쪽
De tertio Dec.Praec. CAP. II. I 83
contrarsantur observantiae Sabbati , in quantum .mpediunt applicationem hominis ad divina ; O quia magis homo impeditura rebus divinis per opus peccati, quam peroptis liciatum , quamvis sit corporale, νdeo magis comtra hoc praeceptum agit , qui peccat in die δε- βο , 'quam qui aliud corporale opus licitum facit . . . . Non autem qui peceat venialiter in Sabbato , contra hoc praceptum facit, quia peccatum veniale non exeludit sanctitatem . Opera etiam corporalia in tantum servilia diacuntur , in quantum proprie pertinent adserinv entes; in quantum vero sunt commun a seremis o liberis , servilia non dicuntur.
Sanctus Antoninus ait: Festum viola-s. Ant. p. 24xur , in male celebratur ex triplici negligem Ut s.c.7. f. tia, seu defeetu. Primὸ, quia non cavetur 'a d. fi ctibus eriminalibus . Secundo , quia non inhaeretur actibusspiritualibus. Terin, quia non abstinetuν ab operibus manuali
bus .... Peccatum ergo mortale commusum die
s O , est multo gravius , quam alia die idem peccatum , ratione festi: nam ultra propriam deformitatem, puta furtν , vel fornicationis O hQ modi, habetspecialem deformitatem ex illa circumstantia temporis sacri , qua festum violatur. Vnde talis ut dicit Vsco- laus de Dra super Exod. cap. 2o. 9 nonseisim agit contra unum praeceptum , sicilicet, Hon moechaberis, aut illud, Non turtum facies: sed etiam contra illud de sanctificatione sabbati. Author.vero libri de vera &salsa poenistentia , qui sancto Augustino in Canone
attribuitur, loquens de circumstantiis peccatorum , quae in Confessione explicandae sunt , ait : Consideret qualitatem criminis Can. t. dein loco, in tempore, inperseverantra, inuam Poenit. rietate personae, O quali hoc fecerit tentatio
228쪽
Oportet enim paenitere fornieantem seeundum exeellentiam sui status aut ineli, O secun dum modum meretrisis , Oseeundum modum veris sui , se qualiter turpitudinem suam peregit. Si ia Leosaero , aut eui debuit emeellentiam Dei, ut domus dominorum in aliarum multorum. Si in tempore orationi eonstituro , an ia festivitate Sanctorum , in tempore jejunii. consideret, quantum pem severaveris , O desteat suod perseveranter peccaverit. Omnis ista var eras eo tenda est so dessenda , ut eum eFnoνerit quod pecca- tum est multum, cito νnveniat Deum propiatium a
Idem sentiunt seotus, in 3. Sent. dist.27. & 37. Alexander Halenus , Parti quaest. 3I. membr. s. art. 2. ubi ait: unifornicatur die Dominiso, pereat Mobus pe eatis , secundum quod peccatum numeratur
His aecedit doctissimus AIsensius Tost Tostatua, tus Episcopus Abulensis, qui ait: Magis, I et Ver it f. s opus pereati, quam opus humanἰxi. in fine negor ι et maras celebritatem sests 1 r1πα Q. n. mus in peccando, ut fornieando O peeidem do , quam alios tabores et enitivos nostris manibus exereendo . Ideo licet ab utroque
abstinendum sit , magis tamen ab iniquis operibur , quam a eorporalibus laboribus . Ex hoe sequitur , quod qui die Domin ea adutiteratur, aut occidit, vel λebriatur , magis peceat, quam si aliis diebus idem ageret : quia sic transiressor est duplieis praecepti, scilicet, Mn oee des , aut cujuslibet alterius , O h tui, felliser, quia non observat diem Domini
Hae tantorum virorum sententiae nox
indueere debent ad sanctificandum omnicum studio , & diligentia diem Dominicum, reliquosque dies festos , & ad abstu
229쪽
De tertio Dee.Prac. Cap. II. I 8s
nendum non modδ ab operibus servilibus Pure corporalibus, veritin etiam ab iis , quae animam nostram Daemonis, & peecati servam efficiunt. Quare Sacerdotes,& Eeelesiasti ei ministri saeptas. hortari debent populum , ut his diebus omnes pe cati occasiones fugiant, ut sunt choreae , comedi a , ut inserias dicemus a ne erimis nibus suis primariam Dei & Eeclesiae imtentionem ira hae praecepti observatione impediant , ni miram ut sanctifieentur Christiani, & excitentur , ac impellantur ad hos dies divino cultui eonsecrandos , seque veta convertendos ad Deum per orationes suas & opera bona. Coneilium Meldense paucis complecti cεe.MMd. videtur omnia opera servilia corporalia , ann 8 z. quae festis diebus peragi nequeunt, dum lab Sergio
ait: Feriatos esse decernimus ab dimni Opare RP 77 νurali , fabrili , earpenrario , g necaeos caemmentario , pictoris, enatoris,'rensi, mercatoris , audientiali, aesacramentis ex gem dis et quatenus essdem riebus tanto licentias
quanto liberaus omnibus christianis sanctae vestureectionis lauribus , O saer sanctae pra
Heation. jugiter insistere iterat i quod si quis
semere praesumpseris, exeommunicatur .
Multa sunt alia Concilia , quae eadem
repetunt Decreta Pro cessatione operum
servilium diebus Festis, S ad indieandam
obligationem, qua tenentur omnes Christiani illis diebus divino cultui vacare. Et ultimis temporibus Beatus Pius Papa quintus, in Constitutione s. quae incipit,
Cum primum f. 7. eadem renovat decreta in antiquis Canonibus hac de re eontenta: Cum vero, inquit , dierum Festorum obsem vatis ad Dei cultum maxime pertineat, in is loge divina praecipiatur: eupientes ab urpravos , Pi ex eorum inobservantia tau
230쪽
Iuerunt, omnino eorrigere s antiquorum canonum statuta renovantes, mandamus , uromnes dies Dominis, , O praeeipue in honorem Dei , Eeatae Maria virginis , O Sanctorum Apostolorum feriati , eum omni veneratione observentur; omnes in diebus praefatis Eexlesias frequentent, divinis ostieais devote in tendant, ab omni illi io Oservili opere a pineant , mereatus non fiant, profanae nex stationes, O judieiorum prepitus conquiescant. Qui vero in diebus praefatis opus aliquod uisitum fecisse deprehensus fuerit , praeter divinam ultionem , O amissionem an maliam
quibus ad vecturam utetur, etiam graves paenas incurret arbitrio nostro.
Sanctus Carolus, eodem sanctitatis Emh. u. aQ ser en , in Concilio Mediolanensi ptia diois i. mo s ait : Maximam in eo diligentiam aest Const. p. I. dium Episcopi ponere debent , ut dies fasipie tibi de se naeque observentur ab omnlius . cum enim iam si potissimum ad celebrandas De. O Sanct rum laudes salutariter instituti sint, euram
dum est etiam diligenter , ut ne iis ipfs qnis quam ad divinam offensionem , O animae suae
perniciem abutatur . Prohibeant ixi ur, ne Aliberales artes exerceantur, aut ullum opus fiat ab eo tempore alienum. 2 e quid ematur , aut vendatur praeteν id quod ad victiam Alius diei , vel ad aegrotorum etirationem neces se νiumsit. Ne obficinae aut omnino , aut aliqua ex parte apertae babeantur. Ne fiant nundianae , sed quae festo die fieri 'eonsueverunt , in
anteeedentem , vel sequentem diem , qui festus non fit , transferantur . sui seeus feceris , severe Nectatur Episcopi arbitratis . I saetram diebus sudebunt Episcopi, ne personari hom nes incedant. Ne itidi equestres , cersamina , anι alia lacera o snania spectacula adhibeantur e eboreae , saleationes , in ur