장음표시 사용
201쪽
De secundo Dec. Praec. Cap.I. 139
praesentia, vel praeterita; ct hoc dicitur ju-Υamentum assertorium. uuandoque autem inducitur ad confirmandum aliquid uturum , hoe dicitur iuramentum promissorium rDenique est affirmatio vel negatio sacrae rei attestatione firmata; quia quodlibet juramentum refertur ad Deum, cujus testim
nio aliquid a firmatur; sive explicite, ut cum expresse juratur per sacrosanctum Dei nomen ; sive implicite, ut si juratur per Euangelia, per Sanctos, & alia similia ,
quae necessario reseruntur ad Deum. Idem est si juretur per quamcumque creaturam squatenus resertur ad Creatorem, & in hoc sensu omnia fiunt Lacra, cum iis utimur ad aliquam veritatem in juramento confirmandam ; ut docet sanctus Τhomas, cum f.Tho.2.2. ait : Iuramentum principaliter refertur ad ipsum Deum, eujus testimonium invocatur: Se cundario au em assumuntur ad juramentum aliquae creaturae , non secundum se, sed inquantum sn eis divina veritas manifestatur rsicut juramus per Euangelium , id est per Deum, cujus eritas in Evangelio manifest tur; O per Sanctos, qui hanc veritatem crediderunt se observaverunt. Et quoniam Dei majestas in creaturis relucet, jurare censetur , qui dicit, Per coelum, aut per terram
ita res est . Unde Christus Dominus in
Evangelio ait: Ego autem dico Vobis, non Ma:Q.e.I. jurare omnino , neque per caelum, quia thronus Dei est: neque per terram , quiascabeiatum est pedum ejus; neque per Ierosolymam , quia e vitas est magni Regis ; neque per caput tuum juraveris , quia non potes unum capitilum album facere aut nigrum.
uuaest. 2. Quomodo dividitur juramentum
Rest. Dividitur primo in juramentum assertorium &promisi orium. Secundo in H s exe-
202쪽
execratorium , & comminatorium . De execratorio sic loquitur Divus Augustitius:
Iurare πιdeιur per execrationem, quod est gramismum jurisjurandi genus , cum homo ἀν- eit, Si quid feci, illud patiar. Settieet cum quis non selum invocat Deum in testim nium dicti ; sed etiam in judicem, & ultorem si mentiatur : V. G. me Deus damnet , vel Diabolus me secum auferat , uhoc ita est, aut non est. Idem dicendum, si quis juret per vitam suam, caput, liberos suos, &c. perinde enim est, ac si dic ret, Deus mihi vitam eripiat, &e. si hoc ita habet, aut non habet . Iuramentum
comminatorium est, cum testis vocatur
Deus damni alicui inserendi , ut si jurem, me te percussurum, si id facias, vel non
uuaest. 3. Iurat ne qui dicit: Per ῆdem meam res ita est, aut, Fide mea ita res est 3 - Resp. Nemini dubium est , quin u Persidem prima virtus Theologica intelligatur, sit juramentum; quoniam iuratur Per Deum ipsum , qui est author veritatis , quam fides docet si sin autem per verbum fides, solum intelligatur, fidem adhibere debes meis verbis, quia vera sunt: sicut etiam dicitur per fidem viri probi , viri nobilis; tunc non esset verum juramentum; sed quia plebs, sive vulgus, hujus modi distinctiones non novit, & credit essejuramentum, quoties dicitur, fide mea, abstinendum est, Sab hoc loquendi modo, qui potest esse occasio standali, imb& a proferendis quibuseam vocabulis eo ruptis , quae specie , & similitudinem habent iuramenti, cum id omnino, saltem ut Plutinatim, rinn immune sit a Peccato, α gravi aliquando propter scandalum tquod
203쪽
De secundo Dec.'ac.Cap.II. I 6 Iquod insinuare videtur Ecclesiasticus, dum aEEihi
ait: Indissiplinarae ιoquela non assuescat os ζι. tuum: est enim in illa verbum peccati.
C A U P T II. De conditionibus necessario requisitis, ad hoc ut juramentum sit
quitate , O non dissedet a domo illius plaga anihilominas juramentum non solum p test esse lieitum , sed est etiam actus vidi tutis, si accedant debitae circumstantiae , quibus redditur licitum. Hoe autem asserit sanctus Augustinus, dum ait: Si pe= LAugaer.eatum esset juratio , nec in veteri lege diseis 18.De vel retur: Non perjurabis, reddes autem Do- a. ii 'ρ' mino jusjurandum tuum: NUm enim pecca tum praeeiperetur nobis r ut mνeritis, verum jurare non esse peccatum , invenimus Aps
iam Paulumjurasse.Et idem sanctus Doctor in alio loco ait : Iuravit ipse Apostolus in s. Aug.lib. Eρφοιissenis, O sic ostendit, quomodo ace piendum esset, quod dictum est: Dico vobis
non jurare omninδ: nescitisetjurando , ad Deustatem jurandi veniatur , edi ex facilitate adeonsitaetudinem , atque ita ex consuetudine in perjurium decidatur. suaest.2. Qiuenam sunt eonditiones re quisitae ad hoc ut juramentum sit lietitum
Resp. Τres sunt, nempὸ veritas, iud eium, di justitia. Ut dicitur Ieremiae, c. q.
204쪽
Iurabis, vivit Dominus, n veritate, A Ja dieis, O in justitia. Cujus quidem ratio-s.Tho.LL nem assignat sanctus Τhomas, dum ait eq.8 a. .in Iuramentum non est bonum, nisi ei qui bene 'IP tititur Iuramentor ad bonum autem usum juvamenti , duo requiruntur. Primo qω dem,
quod aliquis non leviter, sed ex neeessaria causa , O diserete juret : O quantum ad hoc requiritur judisium, staliaet diseretionis ex parte jurantis: Seeundo quantum ad id quod
per juramentum confirmatur, uis licet neque
sit falsum, neque sit aliquid Alitatum; est
quantum ad hoc requiritur προ tas , ster qNam aliquis juramento confirmat quod νerum es ,
justitia per quam eonfirmat, quod licisum
est. Iudie o autem caret juramentum inctum; evitate autem juramentum mendax ;justitia autem juramentum iniquum den ilIL
su est. 3. Quinam violant primam iuramenti conditionem , quae est veriatas Resp. IIIam primo vioIant , qu urant Pro re quam putant esse salsam; qui proi de committunt peccatum pexjurii , de quo ait sanctus Augustinus: Fefurium pecca-ax cle..tb. tum esses O grande peccatum , nemo dab lat. Apost. Et hoc quidem licet res pro qua juratur , levissima foret, & minimi momenti. Ἀγre Innocentius XI. damnavit sequentem proposi tionem: ' ... meretum 'ς re Deum in testem mendaeii laxis , Inno: XI. non est tanta ἱνrererentia , propser quam τροα. Martii lii, aut possit damnare hominem . . orooosigo Reus etiam quis fieret peccati perjurii , damnata . si juraret absque intentione jurandi, sicutis jurando uteretur aequivoco . Unde idem Summus Pontifex damnavit duas sequem
tes Propositiones: . 2I. Propositio damnata. Cum
205쪽
cum ea a tisitum est jurare, sine animo imvandi ,sive res sit levis , fixe gravis. 26. Propositio damnata. Si quis vel stus , vel eoram aliis: sive imterrogatus ,si νepropria sponte ; sive reereati nis causa , sive quocumque alio sine juret, se non fecisse aliquid quod νevera fecit, intelligendo νntra se aliquid aliud quod non feeir , vel aliam viam ab ea in qua feeit , vel quodvis
Videtur, quod Sanctus Augustinus loqui voluerit de Casu istis , qui tam absurdas
Propositiones ausi sunt proferre, quando Zelo tanto doctore digno, eos arguit, qui suo tempore mendacia, ac etiam periuria licita elle dicebant in quibusdam occasionibus, & circumstantiis; contra quos ait: Sunt in eis docti, qni etiam regulas figunt , sinesque constituunt, quando debeat, quando non debeat pejerari. O ubi estis fontes lac maruml O 'uid faeiemus , quo ibimus f ubi nos occultabimus ab ira verisatis ,si non flum egligimus ea vere mendacia , sed audemus insuper doeere perjuria ' Verum idem San-qus Doctor convellit omnia illorum inania fundamenta, qui vellent favere aequi vo cis, & restrictionibus mentalibus, dum ait: stuapropter ille mentitur , qui aliud habet in animo ,'aliud verbis , vel quibuslibet significationibus enuntiat. Vnde etiam duplex cordicitur esse mentientis , id est duplex eogit
rior una rei ejus quam veram Hse mel scit, vel putar, θ' non profert, altera ejus rei quam prosa profert, seiens salsam esse, el putans. Quare merito ei posset attribui dictum illud Ecelesiastici: me duplis. eorde. Et cum eodem Sancto Doctore: Per juri sunt, qui fervatis rerbis expectationem eorum quibus juratum est deceperunt. Cujus quidem ra-
contra Mendaciu. cap. 18. S. August. eap. de Mendacio. EecI. c.
206쪽
Iurabis, vivit Dominus , A veritate , λ ii dieis, O in justitia. Cujus quidem rati
f.Tho.1.1. nem assignat tinctus Thomas, dum ait :q.8'.a. .in Iuramentum non est bonum, nisi ei qui bene ψ P tititur juramentor ad bonum autem Uum juvamenti, duo requiruntur . Primo quidem , quod aliquis non leviter , sed ex neeesaria causa , O diserete juret r O quantum ad hoc requiritur judisium, selliaet diseretionis ex parte jurant se Seeundo quantum ad id quod per juramentum confirmatur, uiscilicet neque
sit falsum, neque sit aliquid istic itimi
quantum ad hoc requiritur Veritas , per quam aliquis juramento confirmat quod verum est , O justitia per quam confirmat, quod lis,tum
est. Iudicio autem caret juramentum incar tum; eritate autem juramentum mendax a
justitia autem juramentum iniquum den illi
su est. 3. Quinam violant primam juramenti conditionem , quae est veria
Resp. IIIam primo vioIant, qui iurant pro re quam putant esse salsam; qui proi de committunt peccatum perjurii, de quo ait sanctus Augustinus: Peν jurium peccα-28 de veth. tum esse, O grande peccatum , nemo diabisae. Apost. Et hoc quidem licet res pro qua juratur , levissima foret, & minimi momenti. Qt Dre Innocentius XI. damnavit sequentem propositionem: ... Vocare Deum in testem mendaei. levis ,
Innoe. XI. non es tanta irrererent a , proprex quam ve-
a. Martii tit , aut possit damnare hominem . . proposigo Reus etiam quis fieret peccati periurii , damnata .s juraret absque intentione jurandi, licui, si jurando uteretur aequivoco. Unde idem summus Pontifex damnavit duas sequentes Propositiones: as. Propositio damnata.
207쪽
- cum ea a lis tum est jurare, sine animo imvandi , sive ressit lexis , sive gravis. x6. Propo sitio damnata. Si quis vel solus , vel eoram aliis; sive imterrogatus , si νε propria sponte ; sive reereati nis cauila, sive quocumque alio fine juret , se non fecisse aliquid quod revera feeit, intelυ-gendo νntra se aliquid aliud quod non feeis, vel aliam viam ab ea in qua fecit , vel quodvis
aliud additum verum , revera non mentirur snee est prejurus.
Videtur, quod Sanctus Augustinus loqui voluerit de Casu istis , qui tam absurdas
propositiones ausi sunt proferre, quando zelo tanto do ctore digno, eos arguit, qui suo tempore mendacia, ac etiam Perjuria licita et e dicebant in quibusdam occasionibus, &circumstantiis; contra quos ait: Sunt in eis docti, qui etiam regulas figunt, finesque eonsi tuunt, quando debeat, quando non debeat pejerari. O ubi estis fontes lae maruml O qui aetemus , quo ibimus ubi nos occultabimus ab ira veritatis, si non foliam neglig mtis eavere mendacia , sed audemus Asuper docere perjuriae Vertim idem Sanctus Doctor convellit omnia illorum inania fundamenta, qui vellent favere aequi vocis, & restrictionibus mentalibus, dum ait: uuapropter ille mentitur , qui aliud habet in animo , O aliud verbis , vel quibuslibet signifationibus enuntiat. Vnde etiam duplex cordicitur esse mentientis , id est duplex eogitam ris , una rei ejus quam veram esse vel scis, vel putat, O non profert; altera ejus rei quam pro
sea profert, seiens falsam esse, vel putans. Quare merito ei posset attribui dictum illud Ecclesiastici: Vae duplis. eorde. Et cum eodem Sancto Doctore e Perjurisunt, qui servatis verbis expectationem eorum quibus juratum est deceperunx. Cujus quidem ratio s. August.
208쪽
in cory. S. Aug. l. I De Serm.
tionem asserre videtur S. Isidorus, cam ait:
suacumque arte verborum fiuis juret, Deus
tamen , qui eonsilentiae testis es γ ita hoc aee pii , Ilaut ille eui juratur intelligiν. . uuid vero de his dieendum est , inquiunt
Patres congregati in Concilio Trosleiano , qui , ut alios fallant , mentiuntur, vel quacumque verborum arte , se potius quam aἰium decipiendo pejerant ρ Dominus namque s quν restis est eo Hentiae , ita hoe aeeipis, sicut ille eui juratur intelligit . Unde S. August/nus ait: ρerjuri nonsunt qui , verbis non serva sis, illud quod ab eis cum jurarent expecta eum e , impleverunt: o periuri sunt, etiam qui, servatis verbis , expectationem eorum quibus juratum est deeipiunt. Hi miseri, benquamis rei tenentur criminibus raevarieat res totius saevae legis veteris o nova prodii; a quia Aquuntuν mendacium , qu a afumunt
nomen Dei sui in vanum , quia proximum dolo capiunt , insuper O per juranr. Violant etiam primam juramenti conditionem, qui non implent, quod jurando Promiserunt, quia, ut ait Sanctus Thomas: In juramento quoderastatur de his quae sunt futura . nobis, Obligatio eadit super rem quam aliquis juramento firmavit a tenetur enim aliquis , ut faeiat verum esse id quod juravit: alisqui deest veritas juramento ; Et ita Ped est si reus s Oaesi. 4. Quomodo violatur secunda lu- ramenti conditio, quae est judicium φ .
Rest. Peccatur contra hanc conditionem, quoties juratur levibus de causis, &absque necessitate; ut docet Sanctus Α . gustinus his verbis: Ita ergo intelligitur praecepisse Dominum ne jurerur , ne qu*quam 3 sicut bon--Meta ejuνamentum: ct assi se rate jurandi ad perjurium per consuetudinem delabatur. uuapropter qui intelligit, non ια bonis a
209쪽
honis , sed in necessariis jurationem habenis dam, refrenat se, quantum potest, ut non ea utatur , nisi necessitate: cum videt pigros esse homines ad credendum, quod eis utile est ered re, nisi juratione firmetur. Peccatur etiam contra hanc secundam conditionem, cam quis jurat ad confiemandam rem salsam , quam putabat esse veram , si priusquam juraret, non adhibuit debitam diligentiam, ut certior fieret de veritate rei, quam jurando affirmavit; tunc enim jurat indiscrete, & temere, ut asserit Sanctus Augustinus , dum ait et inmine s. Aug de enim falsum juram, vel eum fallunt, vel cum verbis
fallunνur: aut putat homo verum esse quod fal- APost. sum est, O remeνejurat. Haec autem teme- ς M' ritas contingere etiam potest iuramento, licet juretur veritas; quia si haec veritas non sit nobis sufficienter nota, efficimur rei, quando eam jurando affirmamus, & nos Periculo exponimus utendi iuramento, in confirmationem rei falsae. uuas. s. Quandonam violatur tertia
juramenti conditio, quae est justitia. Resp. Eam violat, qui jurat, aut iuramento Promittit, se rem malam facturum, v. G. vindictam sumpturum ab injmico: quo casu graviter jurando peeeat: imδ in his, &similibus iuramentis, committitur species perjurii , ut dieitur in Canone: .
stui saeramento se obligaverit , ut lirigani 2I: iis e
eum quolibet , ad pacem nullo modo red ear s to,ia q. pro perjurio uno anno a eommunione creporis
sanguinis Doministeremtus , Natumsuum eleemoonis , fletibus , O quantis potueris jejuniis absolvat: ad eharitatem vero , quae ope rit mulιitudinem peeeatorum, eeleriter venisessinet. Enimvero gravem sine eontroverinsia committit irreverentiam, quisquis ab
210쪽
& pollieeatur, se rem malam facturum. Unde Concilium Τoletanum, relatum in Coneil. Canone, ait: SMcese est, ut malia jurans dia
Toletan. gnam paenitentiam agat , eo quod nomen Dom
Lan 8 rei δ' ni, eontra praeceptum illius, siumpsit in vanum, N.eam. in Exodoscriptum est: Ree enim insentem 22. q. . ' habebit Dominus eum , qui assumpserit nome raDomini Dei sui Hustra.
suaest. 6. Tenetu ne quis implere rem malam, quam juramento Promine φ .s cte .l . Resp. Sanctus Gregorius respondet: cum exposit. 1ς malejuraturdust usjusjurandum dimittatur, Iib. I. Reg. quam eompleantur crimina, quae jurantur . Et c., si ψε- Alexander Papa III. relatus in Canone,ait: et de jure Pton est tutum quemlibet contra juramentum jux/ndψ- suum venire, nisi talesit quod servatum Nemgat in interitum salutis aeteunae. Unde dici-
pejerabis, suorurum se sacramento derovem , omnrno
. Praeclaram hae de re hiltoriam legimus , seu exemplum in annalibus Ecclesiasticis ,
apud Baronium tomo I 2. anno II o.
Epistola quadam sancti Τhomae Archiepiscopi Cantuatiensis, ad quosdam Episco pos Angliae, & alios viros eeesesiasticos, quos Henricus II. Angliae Rex adegerat, ut iurarent, ne Decretis, aut mandatis Alexandri Ρapae tertii, & sancti Thomae A chiepiscopi Cantuariensis, & Angliae Primatis, obedirent. Sanctus hie Archiepiscopus sciens serupulum, quo laborabant dicti Episcopi & Sacerdotes, ipsis egregiam seripsit Epistolam , his verbis: S3 nonstom tanei, sed Avit; tracti aeeesistis, νn pariequidem excusatur peccatum, sed non excusa-τuν omn no. Satius fuisset, corpus 3psum pendere, quam juramentum execrabile perpa
trago; unde filii mortis universi vos, quia Guxta quod Propheta ait de populo su6