장음표시 사용
181쪽
MBER PRIMVs. 69sequuntur,s' ab Avicennasiecundo sicribsitur Canone, Galanus apparet, Galenus is id quod Cubebas uocant Araόes, sebo Carpesium appellauit. De Cubebis enim ex autoritate
Caleni serapion sic tradit: Est medicina similis phu in sapore seuo G uirtute,niliquia est Fubtilior multum. Et propter hanc causam sit aperitiua oppilationu quae sunt
in corpore toto, oe' prouocat urinam, ' mundisicut renes a lapide qui generatur in eis. De Carpem uero Galenus lib. 7.de simp.medi facul. in huc modum: κατ- - , . .
tatis. Proinde magis eo etia uiscerum obstrumones extergit, π urinam mouet, renesque calculis degraudios expurgat. Et Paulus in septimo quoque hoc puella: Campestam odoratum aromaticumue est, Cr tenuium pamtium .Extergit igitur uiscerum obstructiones, urinasci renes etiam calculis p Prassatos expurgat. Ex quibus omnibus satis dilucidum est,Cubebas apud Ardόει aliud nihil Fe,quam apud Galenum atque Paulum Carpesitim: id quod declarant etiam ea quae cap. I secundi Canonis, Avicenna scribit dicens: Cubebe quid est Eius uirtus est similis Phu ubi perperam interpres rubeae transtulit.) Est aperitiua, hubtilis, ad acuitatem δε-
cliuis,neque peruenit ad hoc ut loco cinamoni ponatur. Quando tenetur in ore clarificat vocem. Est fortis in Mperiendis oppilationibus. Mundificat uias urinae reprouocat arenulas,s' extrahit lapidem renum o uesicae. Nam
182쪽
PARADOXORUM MEDICINAE Na ut aliqua prius non dicta excutiamus Carpesim non eatenus esse tenuiu partium, ut liceat loco cinamomi,si non ad manu sit,usurpare,sicut Quintus faciebat,iis uerἷis Gal.testatum. ουμην Θὶ ' τῆ ν γε λεπsομιερές ουτὶ κιναμιωμου sη in μου ' ρον ς,ω πῖ- ο νηοiνἶς ε ποτI Carpesium autesiore teneatur clara uoce facere posse,exeplo Ber nardi Iussiniani, in Corollario testatur Hermolaus,adeo ut clam se Campesta a Cubebis nihil differre. Neque obstat quod Leonicenusscribit ex Gal. in lib. de theriaca ad Pisone autoria tute, Carpesia esse festucas quastia tenues, aromaticas Amiles in gustu Phu, cr minime grana minuta: nu cir uniuersum hunc librum perlustrarim,nihil tale dixis G sensi coperi. Apparet aure locil ex alio quoda libro Galeno perperam adsicripto desumptum es et deprauatum,
qui tamen ex iam dictis facile corrigi queat. Alibium non esse herbam Eryngium, ut Pandectarius putat, sed eam quam Graeci Bub
nion Latini autem Inguinariam nominant. C A p V Τ XXXII.
' Atis sit hoc loco ex multis Pandectarii erroribus uel unum huc attigisse,nasilingula eius hominis errata prostqui uellem, iustum certe uolumen coscere opus
foret, quando uix pagina sit qua no immensium errat m habeat, ita ut monitos cupia omnes ueritatem ex animo sitientes, ne temere mendacissimi h minis nugis fidem adhibeant Nerum utrem paucis expediam,animadueriendum Arabibus Aliben uel Alba- liben
183쪽
Bubonion uocant,non ob id tantum quod illitum, Ad setiam quod μί'esum Bubonibus opitulari creditur. Ι - tidem Plin. lib. 27 .cap. s. docet iis uerbis:Aster ab at quibus Bubonion appellatur, quoniam inguinum praesentaneum remedium est.Ex quibus omnibus probatum satis arbitror Abbium Arabum a Bubonio Graecorum, G Latinorum Inguinaria non esse diuersum,quicquid inetarer insignis Pandectarius garriat. Descriptione Bubomi uidere licet apud Discoridem libro iam citato,nihilenim necesse est desicriptione ad eum rem quam consemur ostedere,cam nomen utriusque satis indicet herbas
inter se esse haud disiimiles. Herbam vulgarem Boragine hodie dictam, veterum existere Buglossum, ade6que hanc pro illo ad medicinae usum esse adhibendam
184쪽
PARADOXORUM MEDICINAEC A p V T XXXIII. Oraginem herbam nostirae aetatis herbariis appellata, ueterum esse Bet 'spum,
multi aute nos uiri eruditi docuerat: uerum cum adhuc paucos esse uideam qui idipsum creda aut ab inueterato errore recedere uelint, operae precium me facturum existimavisiquod illi dixerunt hic denuo repetere,ut uel ta-u, dem iterum atque iterum moniti resipiscant.Boraginem syna ab an autem nostra non differre a5 antiquorum Buglosso, pri-ν0-- mum omnium descriptio eius, quam tradit Dioscorides
in terram depressum, asperum, nigrius, linguae Bubulae simile. Quis uero tam lippis est oculis, qui non nostram hic Boraginem, S miuime Buglossem desicribi cernati Folia enim Boraginis Verbasico similia sunt,atque multo quam Bussae nosbrae, qua longiora existunt, latiora. Hinc est quod M. Cato cap. o. μι de re rustica operis, rumorum insitione ex professo tractans, furculum Limgua bubula seu Buglogo obtegere sipluat, docet, ne aqua in librum permeel: uoluisque in operiendo insitae stirpi rotunda siectione, rotundiore atque latiore potius folio, quale Boraginis est,quam longiore σ' angustiore, quale Buglosse habet,ut, Praeterea Boraginis folia humi d pressi ferme iacent, π in terram inclinantur,Buglossae uero surgunt, oe' in altum tendunt. Adde quod Boragi-ηisfolia astera in Ba ossae contra modice hirsuta σ
185쪽
LIBER PRIMVs. rmogia. Albicant denique Buglossae folia,Pπaginis a te
nigrico ita ut ingula Dios iam numerata indicia Boragini in unimorsum coueniant,et minime Buglossae. Pomia herba Boragine a nostrae aetatis medicis esse antiquorum BVlossum,usus etiam quem hodie in medicinis habet satis declarat. Omnes enim medici,uulgus quos ipsum,Boragine in uinumproiectum,aut potui datam,tin Boret s
ζαMομον αἰπροσω ψ ποι iν λέγε ci. quod est: Bulosum humidum σ calidum est teperamento, qui obre uino immisum laetitiam ac animi uoluptate essere
, essicitur.Nec dissentit Pli. lib. 2s.cu β.dum sic strabit: rugituis huic Bugiosus Bosi linguae similis, cui praecipia
quod in uinia delena animi uoluptates auget, musca tur euphro Inon. Errore hunc medicoru agnouit etiam
Francisiis Marius Grapalos in Fuo Lexico ita scribes: Bulo sus σstiua est,quam Boragine triuiales uocat, C Bluesbris. Latini ab asperitate lingua bubula utras appellauere Calida est et humida: cardiacis auxiliatur in cibosiumptasnguine purgasita' hilaritate inducit.
186쪽
Flores eius in conditura'medicina peculiarem In tiam habent. Ipsa uero in uino deiecta animi uoluptates auget. Hinc- υον Graeci dixere,quasi latificantem: nam Q μοι Kν est laetari,ως- η latitia, σωφροσία exaltatio. Error uero ille medicorum quod Ueμdobuloso progenuino utuntur,peruetustus admodum est quando Avicennae teporibus etiam grassari careperit. Proinde cap. 438. Acundi Cano.fluae aetatis med cos notat, quod non uero Buglosso uterentur, sita alio, quod non easdem cum illo facultates σ commoditates haberet. Cum itaque ex iam dictis euidenter demonsti a tum sit Boraginem nosti m Aeterum esse Buglossum,n denter admodum facient medici,sicubi Buglossum uel rum in usum medicum adhibuerint,ut pro illa Boragine
nostram potius quam illam quae uulgo BAglossa appellatur acceperint. Id quod si fecerint,ssentient Er secut ras quas illi ad Ar dunt antiqui facultates. Sandaraca Arabum & hos ipsos sequentiti,a Sadaraca Graecoru & Latinoru no solii se ma,sed viribus etia esse diuersam.
CAPUT XXXIIII. Rabum medicorum sichola sandaracamgμmmι quoddam esse credit. Testis est serapion,qui cap. s7 .sui de si . medica mentis libri de illoc tradite Sando est Rernix gummi.Et paulo post ex autoritate Isaac: Est gummi,inqui citrini colorissimile tisae rabe,sed non est ita durum sicut arabris' est in eoparum amaritudinis,massertur a terra Christianoru. rabes uulgus medicorumsequitur,ac Sandaracam haud
aliter quam isti gummi,quod Vernix dicitur se putat.
187쪽
Contra Graeci oe' Latini autores fluam sandaraca inter Sanda . metallacarecensent,duplicems faciunt: una silem, Gμ
quae in aurariis G argentariis metallis reperitur. Hac '
ἔχω. quod est, astatim russam stabilem,plana,puram,Cιnnabaris colore, Aulphur que uirus redoletem. Quod pliuius etiam lib. 4: cap.I8. confirmatic de Sundaraca scribens: in emi r ιu aura js s argentariis metallis: melior qμo magis ossa,quoque magissulphuris uirus redolens, acpura,friabili ue. Alteram Diatiam σ adulterinam, qμα α Cerusia infalle coiecta, ac sever carbonibus qμo ad colorem rubrum ductu fu rit cremdtur. Testis Vitruvius li.7 uae architecturae libro dices Cerussa cu in forn ecoquitur, mutulo colore ad ignem incendii sadaraca sit. Hac ipsam Calenus lib. s ἀμ-'. desii l. medic. facul. Duocem appellari testatur, ς --
in sandyca qua nocant transit. Plin. tamen lib. . cap. s.
san6cem aliter fieri uult, utpote ρ baec ipsa torreatur, aequa parte rubrica admixta. Differre itas forma inter se Arabi; γ' Graecorum sandaraca ex ia dictis probatu sis,dis is satis arbitror,quod haec metallis, illa uerogumi annum ea veteris retur. Viribus aute inter equos di ferre quis est qui du viribus e-bitetiquum enim diuersae ressint rei no potest ut in uni na a SG uersum aquales facultates habeant. Vix enim unquam A res ἀπιε forma σμbstatia differentes inuema quarti uires non aliquo modo discrepet. Vera cit Arabes sau 'daracae quam illi desingunt, omnia ferme tribuo quae
188쪽
PARADOXORUM MEDICINAE, Graeci suae etiam asscribun uidentur omnium euidemtissime esse lapsi, quodgummi acceptum ferunt,quae morasso potius,ueterum omnium testimonio, debentur. Et utrem apertius cognoscant ludiosi,ecce uires ab utrisque illi autoribus signatas conferemus. Inter Graecos sandaras certe Discorides de uiribus Sandaracae ita tradit:δί-- νὰς - ναμανεχ 30 ὁa σιν ναυτην πρ αβσω ικουει
ρηξινκ καπαπιξιον ηιδο M. id est Vim ustionemq; eandem Auripigmento habetResina excepta alopecias sanat. Cum pice secabros ungues eximit. Contra phthi ri in cum oleo prodest. Tubercula cu adipe dissutit. Ad
narium oriri; ulcera efficax est, Er cum rosiaceo ad caeteras papularum eruptiones,et condylomata. Datur ex mulso purulenta excreantibus.Sustur quoque cum resina aduersus ueterem tusiim,per fistulam uapore eius iuos attracto. Vocem expurgat cum melle delincta. Suθλriosis cum resina in piluti datur.Galenus paucis uires lusissem complexus ita inquit: Σα μυκνη κω ςικης
-ο σωικον ὀνομιαζοψυον. hoc est: sandarace urentis estfacultatis,ceu Asenicum quod
189쪽
quod uicant.Eadem Paulus quoque in septimo sir Uit.
Nec inter Latinos dissentit Plinius,in hassententiascribes: Valet purgare issere,excalfacere,perro re. Summa eius dosstptica. Explet alopecias ex aceto illita. A Gditur oculorum medicamentis. Fauces purgat cum mel e sumpta. vocem bmpidam GT canoram facit. Sulpinosis lugentibusique iucunde medetur, cum resina terebinthina in cibo sumpta. Eodem profecto facultates Sa-daracaesiuae tribuit Avicenna cap. 627 .secudi canonis. ubisichribit: In ipsi est si licitas π proprietas retinendi sanguinem,et luctatores ipsa utuntur ut leues σfortes fani non incurrant difficultatem anhelitus. Desiccat si fas quando cum ea suffumigatur. Eius fumus prohibet caturnos. Fluxum denique sanguenisasthma humidu siua exiccatione arcet. Id quod cT Serapion facit,ut patresua legeti. Nemo autem miretur quod Arabes in plerisique asignandis Sadara Dcμltatibμ yis . . a Graecis Latin que discordent: nam cum uaria reF μe ea nomisteribus uno Sandaracae uocabulo designentur, illi unam nὸ - Mese pu tantes, iam huius am alterius, secundu diuersos rci veter; autores ex quibus sua desum erant, facultates huic tri mbuere: atque adeo fassum ut iam Sandaracae tanqua me ἔμ' talli,nunc uero nigummi proprietates promiscue s cofusim descripserιnt. Immesae aute institiae nota est quod Arabes siua Sandaracam gummi essestatuunt, neque tu men cuius arboris sit interim explicant. Nostrice e s euli doctorculi Iuniperi arboris gummi esse asserunt, id I '' si uerunt est,qua fronte ad usum medicam adhibere amdent, eum Iuniperi gummi, Plinio lib I3. cap. H. astore, ῖ
190쪽
AE PARADOXORUM MEDICINAgrisue tragari licebit Sed quid stu Era moneoladeo enim indocti, imo praefracti animi ac pervicaces sunt illi, ut
malint patriam prodere, quam aliquid quod etiam cum maximo periculo inoleAit mature, ac σrorem fateri. Uάiculum autem est,eT erroneum planc, quod gummi .ula' illud Iuniperi Vernicon nominant, cum Verniae,seu, uirectius dicam, Vernigo,quae alio nomine sandaraca etiam .c ab Aristotele in septimo de historia animaliu, capite 22. ερι κη uocatur,loge alia res sit.Testis eius rei punius existit,qui lib.M. cap. 7. in hunc modum scri Erithace bis praeter haec convehitur erubuce quam alii sandara- seM SAE AE cum alii cerinthum uocant. Hic erit apum dum operan ' ' tur cibus, qui saepe inuenitur in fauoru inanitatibus si positus: σ iste amari saporis si plenus humoris cibus. Gignitur autem rore uerno, Cr arborμm succo, gummi modo .In quibus sane uerbis Plin. CT nomina Cr formar ; hara Erithaces p lchre expressi. Nome autem Erithace Graequid. ciue idem est quod Latinis uernigo. Vtrunque autem n minis sortita est sandaraca illa,quani Ceraginem The dorus appellat i uere,in quo,ut ex Plinio docuimus,n scitur,εαρ nanque ver Graecis dicitur.Verum esse quod asserimus docent ea quoque quae in Corollari, sui capite
II s. scribit non contemnendae autoritatis uir Herm
Iam sic dicens: Cerinthus c Rhilacra, siue ut AHIT teles Erithacen significat, quae er sandaraca appellatur,e a Luscoride Ceranthemos, ex arborum succo, gumi modogenita, cz uerno rore: unde uernuini quoque uulgo nomen. Erithacen describit Marcus Varro.li. 3.rei rusticae, cap. Is. iis uerbis: Etiam paucae extra ostium aluei obturant omnia, qua uenit inter fauos miritus,quam ψιθακην appellant Graeci.Et paulo post, Eri