장음표시 사용
171쪽
,nominuatur. Perinde enim ut solo tactu pedis comuini nosti is uocatae pustula attolluntur in manibus, ita σ Ranuculi appositione corpora humana exulceratur. Te is eius rei est Dioscor. qui libro 2.cap. 163. omnibus quatuor Ranunculi heciebus uim exulcerandi,σ cmpas gignendi haberescribitris uerbis:δωsoelia. ν,9 οἰ κρωλοὶ ἁπαλοὶ καταπυ ο ελοι ἐλκωτικὴ, D εκ ρωτικην μετα πινου quod est : Folia σ caules teneri illiti exulcerandi σ crustas cum dolore excitandi uim habet. Galenus quoque libro
ἄπου - σκου λου, D'φυλλων ἔργα χλωρῶν καταπλο τῖμεν I.ide': Batrachion leu Ranunculas quature habet θeciatim disserentias. Omnia uero uehementer acrempsident qualitate, adeo ut cum d lore exulcerent.Alopecias luaantpauco tempore admota.Namsi diutiuό inhoeant, non excoriatur solum ipsa ratis sed σ in crustam uritur. Atque haec omnia colis foliorum siunt opera i imponas uirentia. Subscribui Galeno paulus, σ PliniuS sb.26. cap.13. inquiens: Ra- nuculum nocamus quem Graeci Batrachion: genera eius quatuor,omnibuS uis caust cadi cruda folia imponatur, pustula que ut ignis faciunt. Proinde cum seub uno nomine Pedis comini ueteres σiuniores hodie medici duas,diribus diuersas herbas innuant, consultissimum erit nequid
172쪽
PARADOXORUM MEDICINA quid detrimenti ex duarum eius m appellationis se
harum diuersitate non ammadursa accidat, utposthac Pedem corvinum, quae Ranu'culus est, exulcerariaque h. vim habe in catapotiis deuorandam non exhibeat. Curta eis uero Paulus ac-q idam suam olim Coronopoda mea pautio pο dicamentis podagricis admiscuerint, nullo alio nomine
dagricis factum esse arbitror,nisi ut humorum ad articulos defume i qmς xum, adpringendi siquid facultatenaedita est, tam ii, mis eret. Sanguine draconis vulgd dictum non esse Suderitidis herbς succum,ut Serapion,illumque hodie sequentes medici perperam arbitratur.
Erapion cap. BI. pui desiimplicibus mori dicamelis libri, sanguine draconis ita tradit: Demulochoben,id est inguis draconis. Discorides: Quidam hanc plantum si trichis Cr Eolos nominant, σψt planta habens uirgas longas unius palmi,aut plus, A
miles fusis quibus flatur, 'per quas siuulfolia parua,'
milia foliis Coriandri, quorum color vergit ad rubedinnem,Cr habet uisc talem CP odorem fortem, non tamen malum, ted prope odorem medicinam, CT in summitatibus ramorum sunt coronae rotundae, CT fores arubi in principio natiuitatis eorum, in sine uero sunt aurei, CT nascitur in terra bona culta. Elpaulo post ex Constantini autoritate: Succus,iuquit, huius plantae dicitur sanguis draconis. Ex quibus uerbis dilucidum sit, Ser
pionem sanguine draconis nihil aliud esseputabo, quam
eius herbae siuccum quae Graecis a ferro, quoniam glutt- nandis uulneribus apta, praecipuum in bello haberet
173쪽
LIBER PRIMVc in um, sideritis Achillea dicta est: ita ut plane corrupta sideri is sint duo haec is serapione Sidrichis σ Egitis uocabula, Acbi Da. atque pro illis legendar sit sideritis π Achilleos,id quod
omniu maxime eius herbae q- lib. q. .cap. 2. apud Dioscoridem habetur desecriptio morat, quae ita cum Scropionis notificatione quadrat, ut ne verbo quidem uaria re uideatur. Ea autemsic habet: αχ λψος, καλουcuti
insuauia,medicamentosa uero in odore. Vmbella in cacumine rotunda.Flores candidi, σaurum aemulantes.Nascitur ecundo solo.Ηactenus Disorides . Serapionem sequuntur omnes ferme nostrae aetatis medici, ac uno o- Nostra te. mnes orestatuuntsanguinem draconis uulgo dictum Si- ps in bderitidis herbaesuccum esse. At cum nemo ex ueteribus 'ex ea herba succum talem exprimi aut destillare scri- h. sat, certum est in uniuersum G Serapione G reliquos nuvinia. hunc imitatos alpos esse. Neque enim Discorides uel uerbo eius rei memini nes, etiam Galenus, qui in octauo de medic simpl. facult. lilbro hanc herbam describit, succum elusimodi inese tradit, nunquam certe silentio
praeterituri,si uerum esse deprehendissent, quod temere 1 asprere
174쪽
1 ARADOXORUM MEDICINAE Nonnis ἰn aserere Serapion uoluit. Sed obgannit hic Montum, aidi lecticμ mores uo pueriliter admodum obluctatur, argumentum Umrμtis ab autoritate Disoridis negative ductum inualidu esseqst d ejus, pulchresiuavi in dialecticis ignorantiam interim
MPmenv prodens. Quis enim est qui nesciat argumentum ab auri ab au toritate etiam nexutiae ductum ualere interdum t ueluti 'toritate cum i nsacris distulamus,ubi omnia a scripturae autori-
νήης tate pendent. Vt quum hodie cum impiis sopbistis nobis 'ia tutumbit digladiatio de iustificatione nox adscripturae
autoritatem nobis confugiendu erit,acsti enue pronusem. μ- ciandum *la nos fide iustificari,hoc est olius miserico cris. diae propter Christum fiducia nos iustos coram deo reputari, CT minime propter no bra opera,aut nosi, G uiri
res. Cuius rei locuples testis est diuus Paulus, in epistola ad Romanos cap .s ita scribens: Iustitia uero dei per ideIesu Christi in omnes, σμper omnes eos qui credui. Et
paulo po=: Arbitramur igitur fide in bscuri hominem
absique operibus legis. Hinc cum scriptura iustificatione fidei acceptum fer probe argumentu ab autoritate eiusdem negative ductum ualebit in func modum quis colligat: sacrascriptura iustificatione operibus non tribuit, ergo opera non iustificant. Pari ratione σ in aliis quibusdam disiciplinis argumentum ab autoritate negative dussum nonρmper irritum existit.Verbigratia,hoc loci illa colligas: Disorides, qui Ga eno lib.6. de simpl. medic facul. teste,omnium perfectissime tractatu de materia medicamentorum confecit, ex sideritide Achillea non costigi succum, qui singuis Draconis hodie dicitur, tradi t:ergo Serapio non tanta herbarsi quanta ille prinditus cognitione, diue sum trades errat. Hinc ubi tanta alicuius scriptoris fuerit autoritas ut multis aliis opponi
175쪽
m posit qualis certe in materia medica omnium testimo, Quod, nio Dio ridis es, licebit haud aliter quam in sacris ab abavi huius autoritate negative etiam ducerea umeta, quan ritote ne doquidem ad huiusscripta, reliquorum omnium placita, M ' tanquam ad Lydium lapidem,probanda erunt. Non it iad que irritu ur eum tu erit, ut Montuo os plane ob buse eerrimus sic colligas: Eupatoriu Dioscoridis eas notas quas herba hodie Evatorium dicta habe minime obtinet:ergo nostrisaeculi Eupatorium non e i uerum ac genuinum Eupatorium. Caeterum Osideritis herba a Diogoride nodscript uispecoe' huic plane incognita mansisset, tum
certe argumentum negariue ab illius autoritate ductum inualidum penitus esset. Vt non ualet argumentum, Dioscorides non meminit Sideritidis, nullas igitur uires ha-set. Aut ita: Discorides sideritin herbam non depingit, minime igitur ex eo succus, quem sanguinem Draconis appellant, colligitur. Sed quid multis moror Fateatur
oportet Montuus, utcunque ringatur, me neque hic neque alibi solius Disoridis autoritate, quamuis ut iani demonshrauimus ad probationem si icere posset, Uum esse,stdsimul Galen Pauli,Plin , ac aliorum probatisi
moram medicorum adiunxibe testimonia, ita ut rectius ferme huiusmodi argumenta a testibus, quam unius a toritate ducta esse uideantur. Proinde quicquidgarriat bonus ille senex, probare tamen nunquam poterit, san'guinem Draconis herbae Sideritidis esse βιccum . Quin' etiam nec Avicenna ipse sanguinem Draconis fecundo Canone ex professo tractans, eius herbae aut alterius seccum ebe docet, se rubeum esse Fuccum simpliciter sicribit. Neque ego in uniuersium reluctor ut succum esse non credam . Ut credam enim ferme porsu it Aloi K Α - i ii Cadamu us
176쪽
PARADOXORUM MEDICINAE Camu- Cadamsus Venetus Patricius, qui capite quarto suaestu nauigationis, Sanguinem draconis lachomam arboris tradit. Nam stato, inquit, ami tempore arbores ferro
sauciant, quae ubi siunt incise, anno peluenti gummam
emittunt per incisiones. Gumma uero abenis decocta er. defccata sanguis efficitur, quem appellant Draconis. Eius arbor producit fructum cerasi instar messe Mamtio, gustu eximium, coloris uraret. Hinc e succum esse arboris demus Sanguinem draconis ,huccus tamen Sido ritidis no erit: neque enim haec herba fructum instar c . r producit, ut liquet etiam Serapionem legenti. Cum
Dis,l ἡ σμtem dulex es e genu eius quod sanguinem draco ius Pisis appellant in officinis quibusdam uideatur, alterum modraconis bens ut sandaraca uel minium. Hoc quia βncerum essgς nec adulterutum, Cinnabarim aeram esse cum Leonic
no puto,nam tam pictores quam medici ipsi, haud aliter quam olim Cinnabari, illo ututur, quod in pissuris proprie sanguinem reddat, σ antidotis,medicamentisique utilisiimum sit.Praeterea hoc non minus cure quam apud
ueteres Cinnabrium uendites. Alterum utrum in orbem qu circumactum, compressim tamen,inius bum non assurgens, quod luchomam esse arboris de qua Ahisius scribit esse arbitror. Indicium es minius letor: uidenturenim in ea gummi quaedam quomicae ad p.
sentit nobisecum reconditae eruditionis π exquisiti i Greet in dici, uir GeorgiuSAgricola,insuo de re metallica peres Agricola. ganti dialogo. Cenabrium vulgo vocatum,quum venenis connumeretur,a Cinnabari veterum diuersum esse.
177쪽
l Enabrium uulgo hodie dissum inter uec si uena recensieri, notius est quam ut dem
batione opus habeat.Inter uenena unim Antonius ille Guainerius collocat, l adeo ut inter ea medicamenta quae intra corpus assumuntur, ob ueneni quod habet maleficiu r ferri non queat. Factitium naque est, Er a CDmistis exaruento uiuo ulphure coscitur .Argentum aute uinua Dioscoride ac aliis ueteribus inter uenena conumerari nemo est qui nesciat. Vera autem Cinnabaris CV de qlia Citinaba
ueteres scribunt neq; Dctitia est, neque uenenis etia co- numeratur, nihilq; aliud est quamprimu istud genus γηcerum sanguinis draconis, de quo capitepuperiori diximus quod ea Medici pariter atqsse pictores utuntur, Cr ' estis o ingens quoque eius precium sit. Dioscoride quide libro istis. s.cap. IOO. teste, γ Rioceo ι κοbubm αγ λι--πι myσκε ni Vς,19 σύ - ζειν - μο-
οθεν uolua sciν k cta P hvρα ciat ingle ονἶς id est: Cinnabaris ex A frica defertur, magno uenditur, tamque exiguum est ut uix uariandis pictoru lineis sius sciat. Desium,nec dilutum colorem reddit, unde quidam sanguinem esse draconis illum existimauerunt.In quibus
utique uerbis praeter illa quae iam retulimus, Dioscorides uulgarem quorundam etiam opinioliem, quam Plir Plis reis nius etiam liue .33. capite eptimosecutus est, danai, Cin- ron sonabarim ueram saniem draconis elibi, elephantorum in tentia. pugna commorietium pongere,permixto utriusique an malissanguine, Fe dicentium .Mansit autem ia nominis
178쪽
PARADOXORUM MEDICINAE ex commento Cinnaburi olim inditu, usque ad hodierna etiam, qμeadmodum paulo ante diximus, tepora. Qua- uis uero Di corides ipse quid non sit Cinnabaris dicat, quid autem lit, taquamforte non satu cognitum, taceat, quia tamen eius ab illo, π Galeno, quoque inter metalla mentio fit, fulpicio oritur ut metallicum quidda esse credamus. Quinetiam Abenrois quinto Colliget.cap. yhb nomine sanguinis draconis inter metalla Cinnabarim collocat. Adeos, in re culin natalem locum non uidimu nec certi aliquid accepimus,Discoridem,Galenum, σalios doctosequemar, donec posteri certius quid de illa compertu habuerint. Quae uero medica Cinnabaris uis si Dioscorides locoseupra citato indicat iis uerbas: δυ- v. Flana ναbia νθε ' κινναέοσι την αἰτιν si rubueli - του, ο*Θαλl κα, πλην ἐπιτεταὶχωμιον, O πυρἰκαρπα MM-cia αληφθεν κηρωτηπο quod est: vim habet Cinnabaris Haematitie lapilla
eandem. Conuenit ad oculorum medicamenta, ueru est statiore ui. Magis enim adstringi et anguine cohibet. Ambustis σ papularu eruptionis.cerato excet' med tur.Vndesatis etiam dilucidum' Cenabrium hodie n minatum,cum longe alias uires habea a Cinnubari u ra σ ueterum, quam Sanguinem draconis nosti a tempestate appellant, plane diuersum esse . Proinde caueant medici si quando in antiquorum compositionibus Ciunabarim scriptam ostenderint, ne pro ista, nominis Alitudine decepti,nostrum Cenabrium,quoduenenum esse monstrauimus,adhibeant, sed potius alterum sangui-- draconis genuS sandaracae modo rubens, pro ista a cipiant.
179쪽
modum commentus est Serapion. CAP. XXXI.
Erapion cap. 278 fui de simplicibus m vivitudicamentis libri, ita de cubebis statuit: us se s Cubebe est orta atria, id est, ortus ir'
Bluesbris:esipianta habens folia similia foliis orti domesticae, nisi quia suntlatiora eis, σβummitates eorumpunt acutae cutsummi tas lanceae, cy' habet fructum rotundum aliquantulum depresum, π latum,inter folia eius repertu,qui quando maturauerit vergit ad rubedine,'intra ipsum essyranum triangulatum, σ habet ramulos similes ramis plantae dictae Laros, egredientes ab una radice, difficile ifrangibiles, longos circa brachium unum, foliis plenos. . .
Radix eius est inulis radici quae dicitur gramen. Iuxta quam utiq; Serapionis descriptionem cubebae nihil aliud soni quam fructus eius plantae quam Graeci ριυρ Vlωαγριου,id est, M)rtumfluestrem, CP οἱυμυρσίνla', hoc est, A cuminarum ortu nominaηt, quod eius apud Dioscoridem descriptio plane cum illa quam hic agere Serapion,coueniat Dioscorides quidem lib. . cap. 137.
180쪽
PARADOXORUM MEDICINAEro simile habet,latius tamen,laceae I fra,in summo acutum .Fructum fert rotundum in medio solio dependentem,cum maturuit rubescentem,oseo intus nucleo . Ramulos uitilium modo lentos,numerosos a radice exeuuteffractum cotumaces,cubitales, foliis plenos.Radicem Graminis it gustu acerbam Crsubamaram.Proinde luce clarius est Serapionem non sine pudendo errore
docuisse. Cubebas Imrti fluestris ese fructus. MIrtus enim fluestris longe alia ab ea quae Cubebas fert planta
existi nimirum illa quam Plimus lib. 2 .cap.9. CV La- Rusciti tini alii Ruscum nominant. Nostrae actutis medici corrupiat qua pio uocabulo Brusicum dicunt: eius quoque feminis sub ηms bo hoc nomine frequens hodie in ossicinis ustus existi. II ' i tum autem filuestrem esse eandem cum Rusto testatur
modμm scribit, ἐωμωοι Oσκηα καλουσι id est,Ro mani R6cum uocant. In aliquibus locis,ut cribit Mur cellus Florentinus, scopae ad purganda pauimeta θος f tice fiunt. Pueri quoque rubentes buccas ex foliis erus decerpentes,ceu corallis per ludumst illis ornat. Riisti ca etiam plebs in carnario sustendi tueturque eo a m ri iniuriispernas, Er castrisiui fiscellas: neque enim a minata in cuspidem foliorum eius cacumina, penetrare animalia illa audet qua ob causim,/χυακα νθα mnis A. V rivalpiueam dictafuisse apparet.sed quid multa μρωὶ bH vo es ructus Ovosnes,argumentum euide risiimu est, quod Cubila siemen odoratu si faetent a temfluestris Marti baccae,dum recetessiunt. Praeterea os in iis duritia in Cubebis uero nihil tale. Caetem qua is is rides ii, quam Cubebarum, quodsiciam,mentio'efactat, uerum 2 untum ex iis quae in serapione ia dicto sequuntur,