장음표시 사용
311쪽
PARADOX ORVM MEDICINAEquanto magis ieri potest,refrigerare oportene ac humenare docet: nam contrariorum contraria remedia esse. Duam enim bilem humorem inter omnes qui in corpo re siunt aridior siccioremq; existere.Post haecoquam ad minus necessariam, quamsit prior, indicationem, b Iis scilicet excretionem,respicit,admonens non Immodicis medicamentis ad eam educendam opuI esse, cum interduin ad uentriculum repat,at q. tum per uomitu educi positi, interdum autem ad ιnferiora vergat, σ tunc
per aluum subduci queat,hoc quod sponte plerunque feri solet. Quod si uero non iat, uentrem mollibus clasteribus exinaniendum monet, adeo ut immodica per med camenta purgatoria uacuatiove minime opus si it. Non esse aute opus multa uacuatione, ipse mox aquarum ma
312쪽
prosunt. Praestat Aero neqMe ipsi utilia dicere, quando quidem plus qualitate nocent, qaam euacuationibus ia-nent. Equidem noui quendam corrupto iudicio lusice balneis uti persiuasum, deinde extenuato corporis habitu, ad tantam uetrasse perniciem,ut tabe consumptus interiret. Reliqua quoque inclin ratio ad bilem excernendumissi adaugebatur. semper uero oportet contrarias qualia tutes illis quae praeter naturam inualuerunt opponere,cuhoc multo melius si quam quomodolibet euacuare. At- ροι neque hoc ipse nouerat, neque ab aliis docentibus didicerat In quibus fune uerbis Galenus periculo cuiusdaqui insicula medici periit nos admonet, ne in tertiana exquisita immodicis euacuationibus studeamus ,sed id potiuά conemur,ut cotrariis qualitatibus, quae habitum corporis corrigere psunt, febrem oppugnemus,id quod multo praestantius est, quam hac aut alia ratione uacuare. Quod si itaque balnea aquae falsae marinae,nitrosae et sulphureae tantum huic cuius Gale. meminit, obfuerunt ut tabe tandem absumptus perierit, cur non idem poriculum purgatoria medicamenta, immodica praesertim, quae non tantum qualitate sua. quando omnia id generis sinipotentia calida, uerumetiam uacuatione nimia n cen adferrent'Huc resipexit etiam in aphoriois Hippocrates,dii prima siectione et . praecipit, in acutis morbis raro,s' no nisi cupraemeditatione multu, essepurgati-5us medicamentis utendum. Et in compendio Oribasius in eam sententiam scribens: Crudi existentes humores antequa incipiant generare morbos, lite sunt uacuam di, iam autem febrientes nugo modo. Inter Latinos etiaCornelius Celsus libro primo,capite undecimo, vanqu a, inquit,
313쪽
PARADOXORUM MEDICINAE inquit, in aduersa ualetudine medicamentu eius rei catasi recte datur,nisi ubi is morbus in ebre est. At ubi se bressiunt, sanus est eius rei causi cibospotion que abβι-
mere, Pisimul CP alant, CP uentre molliant. Caterum inedia calidis σμαι corporibus, Galeno libro decimother. metho . cap. F. teste,maxime est noxia. His autem
qui in calida cr sicca aestate febre laborant,quae scilicet
ex ultione,aut labore immodico,aut nigilis,aut comprehesis iam animi motibus sit contracta, no tam noxia est,
sed si quicquam aliud plane perniciosa, quippe uel in f
bres ardentes ex ea incitavi, a quibus nisi prius mors occupet,in heecticas migran atque ab iis in marissimum, uel protinus ardentibus praeteritis in hediicas. Quapropter si calidas cir siccaε naturas tantum malum ob in diam siequitur,cur idem non ab immodicis medicamentis , quae subinde multo magis quam inedia corpus exin hauriunt, contingeret' Et sicio is quosdam qui hoc pacto deduecti ad tabem perierunt. Praeterea quum tertianae, Cr aliarn ex putredine humorum natarum febrius curatiouis duplex sit indicatio,una quae humores febres efficientes, altera uero quae febres is Sas r licitAemper medico ad febres magis quam ad humores resipicientam, quod calor humoribus noxiis uehementior sit,a
que adeo magis etiam urget. Proinde ad contrariam opponendam qualitatem magis animum aduertamus oportet,quam ut euacuemus. Ita Paulus Aegineta libro 2. O. 2O. tertianae exquisitae tanquam morbo originem a bile
sua habenti, humectantibus o refrigerantibus medicamentis in primis occurrendum es statuit, necnon σcu eluside cfectus uicisus ratione .Tade si quid sise in neutre recipi et tui in sintina costat id uel per nomitum,
314쪽
ubi per inferna euacuaηdiam. Diximus autem suprase-pesua stonte aluum, ea qua ad inferiora repunt,in ter trana exquisita deducere,ita ut non semper opus sis pudigante ad hanc rem medicamcnto. Quare quemadmo dum immodicis medicamentis purgantibus uacuaref bricitantes semper noxium est, ita interdum semel ea
adhibuisse utile existi id quod uel si maior ex noxiorum
humorum euacuatione utilitas, quam ex purgantibus medicamentis consequitur detrimentum, quemadmodum dilucide in prima sectione aphorisinorum Flippota comment. 24. in hunc modum siribens Galenas inda-
hoc est: Periculum non minimum in morbo acuto per peram medicamento purgante ut quod omnia id gemis medicameta facultatib.calidamt.Febris uero quateniis
315쪽
PARADOXORUM MEDIC1NAE febris est, s sui ratione, nedum calefacientibus atque exiccantibus,sed potius cotrariis hoc est humectantibus σ restigerantibus egeat. Non igitur ob igneam febris caliditatem purgationem adbibemus, hanc enim scimus sui ratione nocituram, sed propter humores illam etfι-
cientes. Quare maiorem oportet ex noxiorum humorum
euacuatione feri utilitatem, quam id quod necessario cosequitur expurgantibus medicamentis detrimentam. Est autem utilitas maior lassique molesta omnis humor noxius Cr infestatis evacuetur. Quibus utique uerbis Gal. etiam admonet, non temere febricitantes esse pn undos,quod id pleruηqae non sine magno aegrotantisperiaculo feri psit. Quodsi tamen purgandi necessitas inter
dum incumbat, videndum tum ut ita purgemin, quo ex euacuatione maius commodum,quam detrimentum se
quatur,id quod siet si lenibus, Cr siue molestia euacuan- . tibus medicamentis usifuerimus.Ηinc manifestum est iu febribus,tertiana maxime exquisita,non facile medica mentu purgantia esse adhibenda, quod fermes per natura Aua θonte humorem febrem efficientem uincat atque educat. Si tamen ita contingat ut natura humorem integre uincere non queat, satis erit ubi leuioribus eam medicamentis iuuerimus. Et hoc inter Arabes etiamfaciendum; vadet Abenrois,qui tib .7. coss. cap. M sic siribit: Haec febrissifuerit exquisita tertiana,cris cura et absis periculo. Et sicimus certo,quod natura uincet huc humorem,m ob id non debemus hunc medicamelis a reuelariis mouere,'ntesti cammonia,eo quod rectificado illam quantum possemus,membris principalibus inducet noxa, atqueadeo uirtutem imbecilliorem reddit, auget quoque calorem febrilem, siuamque siccitatem. Et
316쪽
cumbendi conatum,modicum non inueniretur, quia teporumentum inde magis calefit σ debilitatur. Sed apparente signo concoctionis,non est malum dare aliquam
medicinum attractoriam,in hunc modum,ut des ea quae habent lenire materiam Gr humectare. Diligenter igi- Alteram. tur in febribus animaduertat medici,ut plus in hum in potius Aundo refrigerando, quam nimium uacuando sint 2 qm
occupati.Hιc iterum cu radicula sua annotatione in m
dium prodit MontuuS,ac ostendere conatur licere in ter .hiis. 'tianis exquisita exhibere medicamenta purgantia d ta- rsonde, men quod nunqua negauimus, satis enim constat, ut ex turi iam dictis etiam codigi potest, nonnunquam in tertiana quoque exquisita purgantium medicamentorum usum , stilem esse. Nos uero immodicum illorum Uum damn
mus,nec ulti nisi fuerint lenia,adbibere commode posasserimus potuisset utique, hac omisisse annotatione fit alias ore Motuus,na nihil habet p nobis aduersietur. Quum veterum omnium testimoniis ad se-brium curationem balneo nihil utilius sit, inique ficere hodie medicos quod febricitantibus illo interdicunt.
CAPUT X. Vod nostra tempestate magna medicorupars in eam dementiam prolapsi sunt,ut febricitates in uniuersem omnes,tertia na etiam correptos 'ebre a balneo prose sus arceant, nulli acceptam ferendia nisi uni Raeti,quitra .ro.c. .de tertianae cura ita stiribit:
317쪽
PARADOXORUM MEDICINAE prius postfebrepertres dies erit rege S. Quibus transeactis pussina caro aut haedina danda est. Interim tamen
a b alneo σΡle et uiuo abstinetas est. Quod si de lac
nro intellexit Raetes,nihil illi aduersamur. Si uero de balneo aquae dulcis, nihil decreto illo mendaciuS.Quic Pid tamen sit, euidentisiimum existit nostrae aetatis medicos etiam ab aquae dulcis balneo prohibere febricitantes, id
quod erroneum esse multorum ueterum testimoniis euincemuS. Primum omnium Hippoc. qui I. aph. I7. itastri
bin. Hυγem ἡβία mσι τοῖσι πυρετο ουσι ἱυμι Balis ui 2 Q est Victus humdus febricitantibus o- aqua dot mmbin coUert. QMod si ergo in uniuersum humidus uia eis hume. Emu febricitantibus utilis est, consequitur, σ balneum fiat eire aquae dulcis conferre, quandoquidem illud non solum fig hum letissed Cr refrigere ut testatur Hippocrates limbro secundo de ratio e uictin,dicens : υδὼρ π Iμιον
ω a'. Hi οὐ st xluci cλυμ-κα γ υγυανἐντεῖ-ιυ ν -*υκασι. 39 ξι νηπυς τήγις υμτων γλυκέων id est: Extrinsecus corpori accedunt tum aer ipsi qui nos ambit, tam medicamenta quaecunque humectandi refrigerandique uim obtinent, Cr testium praeter haec,dulcis aqua solium. Et lib. yde tuenda
318쪽
LIBER SECUN Dus ili' ομοίως hoc est: dulcium calfa- harum aquarum, si media temperie sint, uis calida σbumida est tepidiores sint humida π frigida: quod, si iusto calidiores stant, calida quidem, sed non pcrinde humida. Ex quibus uersis medicus non solum balnei uim,sita σ applicandi in febribus modum disicere potest, ut siilicet tepidum sit, si ut infrigidet atque ba n
mea et uoluerit. Balneum aquae dulcis humectare
refrigerare Alex. quoque Trallianus lib. .cap. Α . docet,ita sicribens: Nouimus quippe π experti sumus,balnea dulcis aquae frigori cum σ humectantem obtinere facultatem.Si itaque balneum, maxime ubi tepidum fueri refrigerare er humectare potest, curfebricitantibM non fio temporcitu qualitate si a febrium naturae iuuniuersum aduerstetur,adaptari queat,non uideo. Quod a tem in omnibus fere febribus balneo commode uti li- Diariis ccat,ordine iam quoda demostrabimus. In diariis siqui- ἴμωζμ de febribπs,quas ephemeras Graeci uocant,utile esse bal ς' Ρ' 'neum docet Galenus libro primo capit ecuudo aὸ Glauconem,sic de curatione issurusicribens : En επὶ τε λου-
ducere ad balnea,atque ad consiιetum uictus rationem.
Id quod libro octauo ther metho. capite tertio fa- eis, dum ita de diariaram curatione stribit: αλἐν
τορο πυροἱυσμύ . hoc est: Quippe in prima accesit ne iucunante ducendi in balneum omnes sunt. Ex qui ἷus uerbis tempus quoque balnei insinuat Galenus, ου μὴ ν ο noli γε, ut paulo post ait, κωρ -πυρέ- fisicitati ἱ- ς λουςέονβMον του παρακμη πικροἱυσμου. tra
319쪽
PARADO TORVM MEDICINAE quod est: Non enim quouis tempore febricitantes lauassi suntlia in accessionis remigione. Lavados praeterea est
diaria febre correptos Paulusetia Aegι. lib. 2. . I 6.d cet. Et Alex. Trassianus li. s.ca. I .praesentisitaburibus putridis diariis curationem balneum esse inquit Caterum quod febribM in putridis febribus etiam conserat balneum ib. IO. σε Haher.meth. Gul multis in locis ostendi praesertim au qm cano. libri decimi, Gὰ balneum febribusperse s ex accidente utile essesicribit. Nam cum uacuatio excrementorum sub cute deletorum illis utilisi ima sit, certum est in balneo necessario ob aequalem per omne corpus calorem,exiguorum meatuum rarefactionem feri,adu
adeo cutim laxari, er sic quae detenta fb hac fuerunt uacuari, balneumque sic per se, quandoquidem uacuat
edesse. Quia Mero densatam ais coarctata cutim ipsam, nisuperuacua illic educi queant, laxat, sit ut oe' ex acci denti refrigeret. Tempus autem lotionis eodem quoque loco Galenus monstrat esse febris inclinationem.In libro
quoque de tabe febribus putridis balneum esse utile tuit at non nisi post concoctionem: Verba eius haec: uim A O ud χυμοῖς σηπιμένοις ανα.πIομένων πυ- ρε--τουν πέψιν μέ χυμιωνιαμαν Iby Iti quod est: Febrium quidem ex putredine humorum accensarum,balneum post humorum coucosFionem adhibitum ,remedium est.In intermittentibus uero se i. ω - bribus esse base m Molestis lique qui Galenum lib. I. mi Disti. Aer.meth.ad claucone ta de tertiana exquisita sicribe
320쪽
mLIBER SECUNDUS. calida ex aquapotabilinsunt, tum quia bilis aliquid educunt, tum etiam quia qualitate sua plurimum iuuat, humectant enim ac potentia refrigerant. Et paulo post:
b ἐειλα αμαρτανοις, α ' Glώχλι M. σ οι μνημιον έει . ci i lε D 'an εο ς - νο ου cri 1μῶα φαινοι , καν εὶ πλεονα Gς λ ουοις ὐκ αναμπτοις. hoc est: Et qui balneis admodum delectuntur etiam bis in die lauare permiseris,non aberrabis, Ρd illud steter in memoria habeto,ut in tempore id faciant. Si uero etiam comonis morbi signa apparuerint, tunc etiamsi sepius Laeris,nihil delinques Quibus utique uerbis indicare uidetur Galenus,etiam ante conco-ectionem morbi eos qui delectantusemel aut bis tuto lauari posse: comonis autem notis apparetibus etiam si ter aut sepius quis lotus fuerit, nihil obesse. In tertiana uero notha balneum quoque expedi at non nisi libi coctio iam , . nis signa apparuerint. Hinc est quod it cribat: ia δέ P ι - ὐκ ακριοδὲ λου ἐν θυεις κατ' b larum γας αγαθον, ἁλλ' ηνικαίω φωνοιτο κίη em expedit. σκμὼ α λ Idem hoc quod iam ex Galenis utentia diximus docet Paulus tib ecundo cap. 2O. σri. In quartana denique voti solum Hippoc. lib. 2. G 3. ris pia, de morbis balneum probat, sed σ Galenus libro I. ad Ba balisia Glauconem. Denique in lib. de tabe inquit: τοις υ ἄ- dum esse.
νος --ου πυρε , τῆς Tu ς ἐπι cssiori r Πεις balis uri λου ,ον. quod est: Hecticis solis me quidem alicuius ab prodest. 1terius febris complicatione constitutis, omne triviis ad balneum idoneum exi tit. Idem docet libro decimo cap. s iu . O.