장음표시 사용
321쪽
PARADOXORUM MEDICINAE IO. ther. meth. Sed oportet ut prosus citra laborent aeger in balneum siver lectulo deportetur, ne uires resoluan tur. Auic. denique tu febribus balneum no raro probat, quem mirum eis cur hic ut principem βιum nostilentur. Inter Arabes etiam balneum febribus utile esse statuit Menrois, qui T. coss. cap. Io. ita scribit: Et scias quod balneum in declinationefebrium collaudatur, quo uiam superfluitates euacuassubtiles. Adeo ut mirari satis non
posita,cur nostra aetate medicinam exercetes in uniuem sum omnes, tertiana etiam exquisita correptos, febricia Rialaula tantes a balneo arceant Sed quantu ex Valesio colligere
V tes licet,nulla alia ratione sit, nisi quod hodie arbitratur μι- '' dorem in sine accessonis finum sit, picere. Sed uerba Valesii Aul utiamus, quae scribit libro T. cap. 7. in eum modum: Antiqui post digestionis signa balneabant in aqua
dulci tepida, oe ualet eis ut uult Galenus Ia autestiunt uulgares,quod uera breuis est terminationis, ideo nunc
tales non ponuntur in balneosed sillycit eis quod sudet Valesii pa ivsine parox smorum. Quibus siue Valesci uerbis quid tio explo stultius, quid denis magis ridiculu esse pol et, uo uideo gitur. Etenim si bulucu febricitatibus, ut fatetur, utile est, q id
est cur non adhibendi; putet neq, enim pius, multo minus medicus censeri debet, qui comoda aegrotanti auxilia denegat. Risu praeterea dignu est,quod tertiana exquisita correptos ideo vo balueaudos esse existima quia breuissima sit,quasi Hippoc.ac ueteruscculo non itidem breuis fuerit tertiana,qua tamen 2 .aph. y' . scribat ita:
limur m id est . Tertiana exquisit optenis circuiribus,quod longisiimus,ludicatur. Nemo tamen uel ru hoc nomine tertiana labor in balneo mi dixit.
322쪽
LIBER SECUN DV s. I ostultissimum aute est quod ait hodie a balneo prohiό dos esse,quia in accesionis sine sudent. An non Hippoc. calemque temporibussudarui quoque febricitantes Valeste'un naturae ordinem inuersum susticariuet Videant
itaque siladis quam ficulna sit Valesici aliorum qui
huc imitatur ratio,ut puer pene illa refellere psit. Quapropter piatisiimos potius medicae rei scriptores,quam frigidos illos sophistas siequantur veritatis amatores moneo .e qui,us praeter sterilem ac inconcinnam loquacit
rem,nihil plane fruectus perurepossunt. Hauam bilem tenuesque succos ut facilius ex
corpore educantur nihil opus habere ut craiasiores reddantur, quemadmodum praeter mnem rationem Avicenna credidit. CAPUT XI.
te intentione ad curationes uniuersales febrium putredinis inter caetera sic scribit: Non euacues materiam indigesta in - alido aut frigido,visi propter necess&em. Et non ausicultes uirum qsi existimabat quod interio in digerendo enubtiliare,c humor calidus erat,btilis, quare no est necesse uisub'lietur.Res enim no6Z cut dixit,imo interio in digeredo est aequare Ab aliam materiet,ita ut sat praeparata ad expulsione facile, subtile inbibitum, crusum lixum es uisic um adhaerens totum illud non est praeparatum ad expulsione facilem,imo est necessaria ut inspilytur pubtile, π subtili tu pisum paulatim, Cr incidat r uscosium. Hae Tenus A sic. qui id addu iis uerbis palchre sevum in rebus me- s iiii dicis
323쪽
PARADOXORUM MEDICINAE .licis insitiam prodit iam ostendere conatur bilem M'siam haud aliter quam pituita crassam ac tenacem opinhabere cococtione antequam evacuetur. Concoctionet' autem bilis esse,sicrassor quam antea fuerit reddatur, tumque eandem facilius educi ait. Notutpraeterea Abenroen,qui lib. 7.cap. 9. de cura febrium putridarum, huc errorem Avicennae perstringit atque explodi dicens:Avicenna inquit quod expectare debemus digestionem, eo quod digestio humoris seubtilis est eius ingressatio, σgrosii est eius subtiliatio, tamen medicinae laxatiuae citius π facilius expellunt humores subtiles quamgrossos. Quare ut ueritatis studiosi aperte uideant quam deliret Auicenna, quamque recte lentiat Abenrois, age
Humor te rem penitius trutinemus, uensique Avicennae ordinenuis no est confutemus. Disum est, imo sensi communi repugnat, a tis humorem tenuem sit facilius per medicamenta ex co 'δε- . pore tauripsit, crassorem reddi debere, atqueariabilis s. γ ζο pyi. Ita tu febribus a fauabile ortis non opus est ut bilem ipsam perfrupos aut alia medicameta crasii rem reddamus, quo per purgantia medicamenta facili ui educι queat antea nuq e bilisfaua ac alii humores quoniam tenues, ad e cendum satis parati unt. Quanto enim humor tenuior est tanto ut Macatur aptior est, magi ue naturae aut medicamento obsequitur, quod facillime σsine omni impedimeto, angustos corporis meatus transire psit. Hinc recte Galenus lib. I ther.metb.ca.
324쪽
ideoquepurgantis medicamenti ope indigent. In horpore uero quoniam tenuis humor qui id uitium creat, abu-de est etiam aluum leuitersoluisse. Quibussane uerbis GAEIenis in uniuersium ita Avicenna bententiam explodit, ut prolixiori confutatione non opus sit. Si enim tenuis humor ita ad uacuandum promptus facilisique est, ut no nisi alui lenitione opus habea cur ergo ut crositorem redda
pM intrauerit,primum id quod omnium maxime sibi si sandum
325쪽
PARADONORVM:MEDICINAE eundum naturam cognatum in corpore est, agit, exinde reliqua tra it atque purgat. Quando itaque quis me dicamentum assumpserit,quod bili mouendae est,primum hilem, mox pituitam, deiu bilem quoque atram evomit. Ide accidit iis qui pituitam cientia medicamenta sumat, primu enim pituitam, statim bilem faua, post hanc atra reiiciunt.Neq; Gal. in comentariis seuper haec uerba Η - poc. aliam rationem quare post peculiarem humore ilico bilis trahatur affert,nisiquod ea ad educedum omnium
res tenues non egeant ut crasitores fant,uel inde etia colligi potest. Hippoc . . aphor. 1 O. medicari inualde acutis, materia turget,eadem die suadet. Turgere aute constat, quando in uehementi sunt motu,atque ab una parte
ad alia trans niti id certe quod feri non potest nisi ubi
humores tenues atque bilis fuerint: crasit enim ais, tenaces humores meatus corporis pertransire nonposunt, atque adeo in aliqua parte corporis firmati manent . Si itaq; tenues existentes nisi priκs crassores iant educi nopossunt, quare Hippoc. illos eadem die purgantibus m dicamelis esse uacuandos monet'Resiodeat hic Avicena, aut quispiam eius hominis indocti patronus, rationem que afferat cur teu.es humores Hippocrates, omne queat ueteressine concoctione,hoc est,absque eo ut crasitores
326쪽
LIBER sΕCVNDVs. I tres fant,mox educendos docuerint. Nullam certe aliam efficaciorem quam Macuandi facilitarem, quae N ex parte humoris uacuandi, nec non impellentis naturaest tenet, afferre poterunt. Quod enim tenue est, mobile quoque sit oportet,ita ut hoc nominefacilius per medicamenta trahi pose nemo no uideat. Recte itaque Hippocrates et ueteres a* crasos tantum atque tenaces humores, quique aliqua corporis parte irmati sunt, antequam evacuetur oncoctilone opus habere scribunt,neque aliquis praeter Avicenna in eam insania dei sus est,ut bile concoctione indigereputauerit. Haec enim cubemper acutos morbos, teste Galeno 7 . h. comment.32faciat, min acutis morbis, ut idem 2.aph. coment. 24. doce circa principia sa- tim,primo uidelicet die medicamentis purgantibus sit uacuandum,' ut nihil necesse sit hunc feri crassorem . Ex his igitur omnibus satis probatum esti, tenues humores no indigere ut crasitoresset,quo ductu faciles sint,cu qaauto tenuiores sint,tanto promptius trahentia medicamenta sequantur. Hinc Galenus lib. 2. h. ' ubi de humoris praeparatione agit, crasiitiem duntaxat uisciditatem corrigi oportere docet: illum quidem,eo quod crassius hamor motui ineptus sit, ac per angustos meatus transmitti nequeat: hac uero,quo uni quae suo lentore adhaerent,duelli haud facile positiit. Hac ratione motus π intcgru de extenuante uictu bbrum conscripsit. Porro iam Avicennae Au cenna rationes, quibus ut in eam deueniret sententiam motin tri stram est, peΠdamus.Intentio,inquit, in digerendo est aequa- 'resiubstantiam humoris, materiet, hoc est medicamento, ut stat praepWirata ad expulsionem facilem. Quibus Medibis θ in eo eoe errore, in quo libro primo cap. 6I. M pura quoque uertari diximus, indicat i medicamentum
327쪽
PAR ADOXORUM MEDICINAE scilicet purgans attrahendis humoribus non esse simile, quod quam ueritati ex diametro pugnet, multis ibidem
ostendimu3. Cum itaque medicumentorum purgantium naturam atque operationem ignorarit Avicenna, nihil Non opus mirum sitam uana a riuola rationeseductussit. No est σ1ης nim est aequare humores medicamento um illa an-
naturalium facultatum commentariis demonD auit GaDω. Proinde cum quodlibet no trahat nisimi famili re ac simile, nιhil ad facilιorem a medicamentis expulsionem opus habemus illis aequare humores attrahodos, cum antea iisdem similes sint. HincΑvicenna indocte a modum ad medicamenta retulit, quod ad humores tun- tum referendum erat. Cur nanque tenues humores diis Acilias a natura expeltantur,non medicamentorum it ratione, sed ideo quia humores tenues ab una parte in alia trans fluunt,atque adeo cum in continuo sint motu, G natura eo tempore ueluti furiis agitata, haud recte motus
fos instituere ac dirigere possit, sit ut ab illa superarino facile queant. Ob id igitur opus est quopiam manu pose
rigente, atque ad excretorios meatin humores agitatos dirigente, atqueatio ιtico medicameninm purgans adhi
bendum, quod humores sic turgentes familiaritate sua attrahat,id quod omnium facillime si eo quod tenuitate sua prompte per angustos uenarum meatus ferri posint. Sed inquit Avicena, Subtile facile membris immergitur, uel ut ipse loquitur,imbibitur,ideoque di sculter educ
tur. Resiodeo,minime. N am qua facilitate immergitur, eadem quoque educitur: immergirur autem nullo alio nomine nisi ista tenuis,eadem igitur causa rusAs a trahe-
328쪽
iam disse Aκicennae rationes,ut aliae multa, quas utcunque tanquam psibiles, etsi omnium maxime imposiis lassint,confingit atque imaginatur. Verissimum enim est quod de eo scribit in libro ae urinisTheophilus,huc quidem magnum medicum atq; philosophum fulse ratione, sed inexpertum. id quod Matthaeus de Gradi cap.3 suorum in nonum Raetis librum commetariorum ita interpretatur. Magnus fuit ration hoc est,multas effinxit rationes,quae tamen experientiae omnium rerum magistraemarame aduersabatur . Vel, ut uerbis eius utar, quaecus
per rationem sibi uisa fueruntpsibilia,illa tanqua uera concesii etsi nunquam in rerum vatura fuerint, sint,nec futura erunt. Quibus uerbis quid uerius dici psit non uideo ta enim Avicennam deliniant, ut nullus pictor quantuuis ingenio π arte pollivs,adde ne Apelles quid ,huc certius exprimerepotussi. QMisiquis enim eius hominis Acripta diligetius excuserit, inueniet issum passim eiusmodi friuolis ac temere excogitatis rationib.uti. sed ad alia pergamus. Capitale esse pleuriticis lenticula ex aceto dare, id quod tamen facere Avicennam, contra
omnium veterum praescriptum,constat C A P. XII.
vsiqua ferme apertius quam hoc loco D his; hasicitiam siuam in rebus medicis prodit A--, uti, uicenna,ia lent sex aceto, ciόumpleu- medicis riticis conuenientem es tradit. Et certe sisti ob unum hunc errorem meritus esi, cur
doctis omnibus sustectus haberi debeat. Sed uerba eius Fubiiciamus, quae scribit Fen.IO. Cano. . t Id. cap .
329쪽
pARADOXORUM MEDICINA filices: Er maximi quidem erroris est in potu tribuere tua frigidantia uehementia, vi tinfectis ex cholera. Et non dentur in potu infrigidantia prica,σ cibi eorum sint sicut lentes cum acet tute CV similibus. Quae utis uer ba quum erronea sint,imo qua ex diametro sibi pugnenti facile experietur, quisiquis illa paulo diligentius exculp- sputi faci rit.Porro unicumpost uenae flectionem medici in pleurim excrea tidis curationestudium sedebo ut sputum celeriter D WV pse cileque excreetur, id enim omnium maxime ad samiurg ' ' recuperandum conduci cuius rei locuples testis est Hippocr. a. pra sagi or m quadragesimotertio sic scribens: et sυελον πασι πισιν αλγηραχυ πλισι
ἰ ρως υμμuδειγμένον, κακιον γίνεθ. quod est: In omnib.pulmonis costarumq, doloribus, ut stulsi citos cilci, secreetur necesse est avumq, cum sputo uehemetis comixtis appareat. Etenim si multo post doloris iustisi aut
gnum tum expuere, tum expurgare coeperint. In prima
330쪽
bum breuiuis uero postea appareat,producit. Cum itaque in omni dolore cliarum utile sit celeriter excreari
stutum, probe facit Avicenna quod refrageratia CP ad iugentia pleuriticis neq; in cibo nes in potu exhibe-da esse mone haec enim nestutum facilescreari possit impediunt. Errat autem ιnsigniter,ac sibii ipugnantia dicit, quod lentes cum accio π similibus istis exhibendas L ies ρωιdocet, iam hae quia adstringunt, faciunt ut aegre dispici- riticis malequestutum secreetur, id quod certe aegrotantissummum e*bit exitium affert. A dyringere uero lentes in primis Hippocrates A. de rat. uict.in morb.acut sitincribens tradit:
ήιμ. αυ μ ρατῶν σωμ- ἱhροανε , x rςησι hoc est: Lentes ualenter adybringuli medium tenent caliditatis σ stigi itatis, desiccant tamen insecundo ordine. Ipsum itaque earum corpus d siccat, e sistituentrem. Proinde cum adstringantuehementer lentes,non debent pleuriticis in cibum adhiberi, nescilicet putum quo minuό ocreari queat prohibeant, atque adeo aegrum si focent. Id quod omnium diligenti me Galenus quoque libro primo de uict. ratione in morb. a t. comenturio uigesimseptimo monuit, dices: