Paradoxorum medicinæ libri tres, in quibus sane multa à nemine hactenus prodita, Arabum ætatisque nostræ medicorum errata non tantùm indicantur, sed & probatissimorum autorum scriptis, firmissimísque rationibus ac argumentis confutantur, D. Leonardo

발행: 1546년

분량: 482페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

331쪽

id est: Lentem ex aceto confectam pleuritico in ea morbi. declinatione,quae nihil aliud quam conorum expuitione indigebat,qui exhibuit medicus,no immerito aegrotanti

iniqui sequenti noctesii Focatus est,mortis occasio fuisse

usus e imo lenticulam nemo qui mentis compos fuerit gesserit. Quibus sine uerbis exemplo indocti cuiusdanil medici, quem etia Avicenna temerest Fatus est, nos d

terrere conatur, ne lentes ex aceto conse ias pleuriticis exhibeamus,maxime in eiusdem declivatione,ne con

rum equitionem ad B ingente illarum ui prohibeamus; sed potius iuxta Hippocr.consitium uisum hoc conemur ut ea quae humectent, mediocriterque inc dant adhibea i mus, atqueadeo ea quae in thoracessunt siversi ua ad e puritones praeparemus: ita enim, ut ait ibidem Hippocrates, era καθειρσιες τελεωτερού εἰσιμ, xi. εριπνοι κ*οδ γίνονται. ,κ εὶ αVοίως ἶς m . καια κρισιες απ'ουΓερρα 6 ύεκριτωτερ ra, κωοῦ ρμ υποςροῖοι δεες hocs: Prergationes D e per

sectioressiunt, minusque puruleti fiunt, quam si quis ali ter cibaret.Insiler iudicationes simpliciores, facilio Fque fiunt, σ minus morbi reuerturetur. Hinc iterum di-

paut studiosi, quam periculosium it ita addictum esse Avicennae placitis, id quod multi hodie faciunt, ueptuc lum ducamus ab idis uel latum unguem dissedere.

Omnium

332쪽

ta LIBER SECUN Duc: Omnium exitiosissimum esse, veterumq; placitis maxime aduersiim, dysenteria affectos purgantibus excarnificari medicamentis.

CAP. XIII.

l O bae aetatis medicos in dysenteria mel dicamenta propinare purgantia, notiust squam ut demon'ari debeat: nemo lenim est qui practicas, ut κocat, illorum legerit, qui idipsum ignorarepositi. Surenim qui diaprunis solutivum, oe electuarium desiucco rosarum exhibendum es uadent,in quorum albo Marcus Gutinaria existit. Omnes autem quotquot hodies re extant rheubarbarum exhibent, saltem torrefactum in eoque se exemplum uererum imitari exi stimant. Verum quam capitaliter ex aequo omnes errent,iam uel rumsicriptis,quam rationibus aliquot ostendemus. Non Dasius is esse itaq; purgandos d cnteria correptos in primis I 0 ria come-poc.in libro de morbis qui extra, musti ut, ubi siente- ηρ pinriae curationem ex professo tractans nihil medicamen- ν'μ torualuum subducentium exhibet sed uentrem cu lacte tantum decocto diluendum esse docet .Lac autem cu ma L .rinis maxime lapillis decoctu fluctiones alui sistere Dioscorides lib. 2aeu.77scribit. -netia Alexander Trabsianus lib.3. cap. 21 de curatione dienteriae, principit Iactis decocti trium c thoram mensurum potui danda suadet. Galenus etiam in lib.9.de compositione medic minum per singulas corporis partes in curatione hseu

terrae ne uerebo uno purgantium medicamentorum me

minit,bed uniuersum curationem adstringetibus med camentis ab oluit. Neque id temere facit, memor enimes eius quod scribit lib. Is .ibera. metho.capite tertio,iur et hunc

333쪽

tata fluxioue parte duellere, nequaquam ad eam trahere oportet. Hac itaque ratione,nesuetrem, aut intesimna phlegmone occupare iam coeperit,medicamine quod aluum deiiciat uti conuenit. Quibus uerbis Gal. aperte innuit ad mebra instammatione aut fluxione tentata noesse trahendum edyotius longissime auertenta. Quum uero in Ostenteria intestina no tantu fluxione ed etiam ulceratiove,imo instammatione relata sint, no conuenit ut ad illa plus humor u per medicamenta purgantia trahamus:ita enim no solum ulceratio intestivoru ues

tior sit sed totus humora impetus huc fertus atqueario intestina tandem frustatim per aluum excernutur. Hinc rectiome

334쪽

a Melib. I .ad Glaucone cap. 13 scribit Gale. dices:

Πli μύα λορ οἱῖς κινδ-ους επηνεγκανJoc es. Sed neq; Uuerit febris cu profluuio alui, alia est opus euacuatione uera haecistisiuistit, quavis no sit pro multitudinis ratione. Quicunq, enim iisplura adimere fore necessariuputantes,aut anguine mittere,aut uetre movere tentarunt,in grauiora pericula duxerunt. Quod si ergo in alui tantu cu febre promulo Gal. medicamentupurgas exhibere abhorruit, cur no multo magis in fenteria cauebimus, ne idipsum adhibeamus f Sequiturnans illa maior ad intestina humoru decurseus,mtandem ob crebras alui deiectiones animi quos desectus, cui malo antea quoq; qui dastentoria laborant satis obnoxij sunt, quemadmodu loco iam citato tellatur Gale. '

Animo deficiunt m in morbo cui cholerae nome est, σin profluuiis uentris, s stentoriis. Paulus deniq; Ae- η lib.3.cap. 2. communiter utendum esse in senteria ait iis quae in aliis praeter naturam excretionibus coprehensa unt, hoc est, ad Bringentibus medicamentis, nec per uniuersum hoc caput alia nisi refringentia remedia recenset.Id quod etiam facit Aetius herm.9. ca. a J. Et Alexan. Trail. loco polo ante citato. Cornelius quoque Celsus lib. . cap. IS. 6sienteriae curatione o mma ea quae exulceratione cocitareposivi,fugieta esst

ae u admonet,

335쪽

PARADOXORUM MEDICINAE

admonet,atque ilico ab ad bringentibus curationem orditur,dicens: Oportet in primis quiscere, siquidem mnis agitatio exulcerat: deinde ieiunuseorbere uini Oanum,cui contrita radix quinquefol sit adiecta. Elpauu infra Si uetustior morbus est,ex inferioribus partib.

tepidum infundere oportet, uelpisiva cremorem, vel lac, uel adipem liquatum, uel medusiam ceruina. Quod sigitur ex Cel sententia omnia qua exulceratione monere natasiunt, procul abiicienda erunt,quid deam im mortalem remotiin abesse debet, quam medicamentum purgans, quod attractricesua facultate immesam acriuac pungetium humorum molem ad exulcerata iam intestinis deducit' Hinc autor libri Dinamidiorum ca. q.

recla dixit, dasenteria affectos per medicamenta purgationi ineptos esse. Idem quod iam citati autores, docet etiam Aurc. Uste,quem utinam iuniores medici iii his potius ubi recte'cum ueteribus stentit, quam in illis ubi falsa inculcat equi uoluibent,ita enim hodie melius audis tradit dirent qui pasiim medica tractant. Fen. naque Ic. Can. 3. trass. 2. cap. . de cura ulcer.intestinorum ita sicribit:

Etsi fuerit necessaria evacuatio propter humoris malitia, ut re ea cu timore Cr cautela, er stude ne solutivia uehementer noceat uestigio π ulceri, imo sit icut πι- robalanus, cr rectifica ipsum cu eo quod miscetur ei ex eis quae sunt cut dragacantu π limilia. itaq; mr balanos ex Auic sententia, quib. no uulgaris inest vis bilis feruore extinguedisine alio medicamento glutinari facultatepraedito exhibere fienteria correptis non licet, quid de purgantibus medicamentis cT Heubarbaro,quod certe inter illa no post, emum locum habet e tiendum erit'At dicen quod rheubarbarum in das

teria

dasientes

ria curarationem res

336쪽

σ Galenu lib.'. de copositione medic.per singulas cor poris partes, rheo pontico seu rheubarbaro, quod idem est, usum esse constat. Discorides etia rheuburbarii an ce conferre dienteriae docet. Restondeo,uem osse vel res rheubarbaro in dysenteria usos,atqui rhcubarbarui dorsi ab hoc nosbro diuersum erat,ut lib. I. cap. q. mon Drauimus: huic enim aluum Iubducendi facultas inest, illi suum in contrarisi plane usum adhibebat. Errat itaque rusus insigniter Montulis, quod ueteres rheubambarum ad contrarios usus adhibuisescribit: euidentisi mum enim est ad unum tantum ustum, nempe ut adstringerent,adhibuisse,quapropter ad ostenteriae curatione rhabarbarum ueterum benefacere no negamin . Quod a tem alusi simul etiam siubducat,minime concedimW- paulis Nec obstat Pauli Aeginetae autoritas, qui certe inter μγ iuris vete

reres non numerandus uenit, neque de ueterum rhabar res non a

baro quod isse scribit intelligedum est, sed de nostro quo numera

hodie utimur, quod Pauli temporibuό in usum mcdicorum iam primum ueniebat, queadmodum loco iam citato diximus. Atqui hic errori suo patrocinantes dicut,

etsi rhabarbaro purgandi facultatem inesse negare no-5is non liceat, tamen ut nonnihil etiam uastringat post se, illud torrefat oportet. Audio quidem,sed qua audacia id ab eritis,eadem ego iusicias ire posum. Fateor ita

que nonnihil ablatum iri de rhabarbari purgandi uim tute dum assatur . quod autem adhuc de tyd remanet tantum existit, ut ad perdendos hsentericos bufficere possit, id quod quotidiana etiam nos experientia doc t. Lupus itaque utcunque cicur est,tupus permanet: rheu barbarum utcunque torremGrbabarbaru manet,nec pum

et iij randi

337쪽

PARADOXORUM MEDICINAE gaudi facultates sium penitus amittit. Quid multis opus est si sienteria correptos quis probe curare uolucrat,

ueti res imitetur oportet,qui unum hocstudebat,utpr mum ab 'c era, ac dern mox exulcerata intestinaglutinarent,na haec uera dysenterue medendi ratio est. Emroneam vero hodie mederium methodum plane fugiat, quae purgantia medicamenta adhibenda docet,na ipsissima aegrotantis mors est,id quod non pauca hodie multorum sic interfectorum exempla monstrant. Et nasi nominibus parcendum,aliqua hic ιηter stererem, ut saltem aliorum periculo quidam sibi cauere dscerent. Colico cruciatu tentatos validis medicamentis purgantibus, ut hodie multi faciunt, non esse purgandos. CAP. XI III. vltos hodie medicoru in colico assectu

ualida exhibere medicamenta purgantia non aliunde certius nisi expracticorum, lituocat, quos imitantur,ubris deprehedere licct: p ta enim electuaria, Indi diaphoenico a coli doloribus correptis propinanda esse docentiquoru tamen compositionem turbi scam Quare eo. monia, aliaque ilia medicamenta constituut. Quan- tua a se tum uero a uera medendi ratione aberrent vel hinc col

tibis Eihi, Dbinde dist dulit,atqueadeo coli dolorem auectiorem henda. reddut. Is aute eo uehemetior ferisokt, quo maior illic obstructio fuerit, quod tum una cum excrementis,humorum quoq; per purgantia me icamentoru attral forum

multitudo in intestinis detineatur, quod sane non sine magno dolore tarpericulo aegri accidit.Quare consaltsi

338쪽

LIBER'sECUNDUs. I 8 est medicamenta exhibere ea quae humores noxios tantum educere, nec aliunde alios trahere pcount. Totis Gale. lib. I 2. the meth. cap. 7. ubi ex duabus si oriis do et fortia medicamenta colicis non ese exhibenda. Vna es de quadragenario quodam, qui cum colo laboraret,no mi do nitul a fomentis tu humidis tum siccis leuatus, sta nec cataplasmatis nec cisPeribus ex ruta eo oleo,castoreo, melli codio cum pipere cofectis, veru potius exacerbatus est. Cum igitur mordentes sevcci in tunici, intestiuorum immersi dolorem faceret, hiera picra no semel sed i erum atque iter si ex modicis quibusdam interual- .lis uacuatus, prorsus sanatus est. Altera deruuene quo- da qui non raro ante colico cruciatu assed ius fuerat,a cepi cammoniae succo purgatus est. Cum aute bene largiters fuit tuacuatus aliaq; multa, quae ibide Galenus

recen si adhibita Dissent,post deinde per circuitus similis rediit cruciatus. A udies autem eius symptomata Galenus, intellexit noxam exsecammonia , quae aliquid a toto corpore ad loca uentris detulit,in illis maxime intestinis procubuisse,quae prius etiam imbecillia fuerant. Ex quibus sane historiis nemo non utiat Galenu diligenter monere, ne colico affectu laborantibus purgantia incri camenta fortia νraesertim,propinemus, quod inde aeger nihil leuetur. Hinc ut cautos faceret medicos, ne ilin a agros aspicerent, lib. I. dea se .loc. modum, quem in adhibendis medicamentis purgantibus, his qui coli cruciatibus detinentur OUeruare debent, praescribit, dicens: Non est dubium quin possutea exhiberi, quae educut humores ex integinis, nec aliude alios attrahat, Paulus denique Aegineta lib.3. cap. 3. curationcm coli doloris ex professo tractans,medicamentoru purgantiu

et iiij nullum

339쪽

PARADOXORUM MEDICINAE nullam penitus mentionem facit. Aetius quoque sermone 9. cap 29. π sequenti,haud aliter quam Galenus nulta nisi hieram picram medicamentum coli doloribus asse ais dandum esse statuit. Autor etiam libri Dinamidiori cap. . omnes coli doloribus affectos ad purgationes in ptos esse affirmat. Porro cum morbus in intestinis, is quere toribus sit,magis a es teribus quam epotis medica mentis praesidiapetenda erunt. Id quod testatur Galenus

sinorum parte consistat ulcus Namsi in superioribus intestinis est,ab epotis medicamentis iuuatur. Si uero in hur, ehi; ase milioribas, chsterem subiicere magis conuenit. Proindef.Aib. kη quemadmodu in dysenterialocus assectus diligenterscruc tandus est, ita sir in coli assectibus, num is mox rectam ct si medendi rationem indicat. Cum itaque in coli cruciatibus locis fessus in humilioribus it intestinis, conuenit illos potius per classeres locum affectumfacile pertingentes,quam γ'tis medicamentis curare,quae non solum nostatim asseclum locum pertingere posunt, uerumetiam magnam secum ubi illuc peruenerint malam humorum

ex toto corpore copiam deducunt . Id quod etiam inter Arabes uidit Avicenna qui Fen. 16. cap.3. tra . cap. I. de cura colicae irascribis: Et accidit interdum at medicinae attraheres ex corpore,attrahant ad intestina humores malos alios, σ quandoq; attrahut humores puros, qηare

340쪽

qsare aggregatur excoriatio π colica simul, π hoc est

ex nocumentis mortalibus. Et iterum: Ex eis in quibus

non est conuenientia, est utfestinatio sit in dando in potu solutivum desiper. sium enim est sertasse uehementis uirtutis,σ humores σAquiba suntplures.Camque conuertitur ad eos humor desuper fortasse non inuenitpenetrationem, π perducit regimen ad timore maximum. Summasiummarum,Avicenna per totum ferme caput hoc unum agi t a fortibus pharmacis deterreat. Caveant igitur studios ne temere in coli doloribus fomtia propinent medicamenta purgantia, quod inde haud

modica aegrotantibus pericula immineant. Indocte admodum cotraque veterum exemplum agere iuniores hodie medicos, qui neglectis omnibus sere aliis remediis, in medendo renum calculo, assidua tantum clysterium

iniectione utuntur CAPUT XV.

se hodie quamplurimos, qui mox in reuum lapide ad clystcrium iniectione, ne- glossis uereae sessione ometis humectantibus σ relaxantibus, aliisq; remediis, bestinent,nemo est qui nesciat. Escio qui uno die 'exies ausepties iniecerant chsteros. Quantum autem a uera medendi ratione deuient, facile deprehendent,qui nocumentum quod ex frequenti H sterium iniectione accidit, paulo diligentius expenderint. Cum Gnim quantitate pua inte ina extendant, ' ut renam - 1a π urinales ut eper quas lapidi ad uesica trasitus est, in angustu redigantur at e coartetur,atqueadeo dolorque lapis excitauit no solii auctioris sed lapidis quos transitus

SEARCH

MENU NAVIGATION