장음표시 사용
61쪽
Hii raro fieri let,ut alter altem non intege sincerrime interso de lana caprina rixentur, Cr in immensium temer sermoprogrediatur:animaduerteia eris,ne n minum quempiam ignorantia fallat, Rheobarbam nostrumseu uulgare se id quom nunc adsiubduceda, Gαι nobilium praeferti aluum medici utuntur. veterum ue ritum,quod Dioscorides,Pliniu3,Galenus, qui his et Uue M istoressiunt, desicribunt. Quemadmodum datem uete- hqressuum uariis nominibus uocarit, Discorides enim i feminterdum Rheon, interdum Rhiau, aliquando Rhaponti- Nomi cum,Galenus Rheum σ Rha, Plin. Rhacoma,Celsius ra Varia edic ponticam appella ita Punici Raued en uu bari rus medicorum Rheubarbarum nominat. Rheobarba- . rum Mero quo nuncpasiim officinae utuntur, differre ab co quod ueteres depingunt, quicquid nostrae rempestatis garriant medici,nu ibi rectuu nisi ex notis, quae illi ais utrisique tribuuntur, colligitur. veterum nimirum Rha, s siride lib. 3.cu. 3 teste,γωνοὶπαων risic 'γεν 'να,κ ταυριορ πω μεγαλίου ἐρικtye , ouκδεο λα Veterum C , αοσμος, χαυνη,UT IUNGON.id est, nascitur in iis quaesupra Bossorum siunt regi vibus unde etia assertum. radix nigra,Cchtauris magnopinetussed minor magis rubra,sine odor'laxa, Z param leuis Nec dissentit Galenus,uel siquis eius libri autorfuit, ca. 228. li desi .med.ad Paternia nu,qui Rheon his uerbis describit: Radix est magna crnigra,&χa,leuis,inodorata usta calfaciens, lenite ad trisaeens. Libro quos, octauo desi .med. facultati
62쪽
pARADOXORUM MEDICINAEquens Rhacoma affertur ex bis quae supra Pontum fiunt regionibus,radix Costo nigro similis, minor σ russior paulo ne odore,calefacies gUu CT ad ingens.Rheu barbarum autem a nostris uocatum, Or quod hodie in L cia, frequeri medicorum Uu est iliora priori natales habet, bari. ex meridionalibus nanque regionibus ad nos fertur,no aquilonaribus,ubi Bostorus. Ria fluuius,qui radicii Urabar -nomen dedit, existunt. Nullam denique cum Costo rq que uigro,ut antiquorum militudinem habet. Adde,quae μ' .is.' ' lo a ueterum Rheobarbaro discernere noli, um se icies nota est,uulgare σ quo hodie utimur, habere odorem
uehementem, ueterum aut plane sine odore esse. Prae- Rhabar' terra stravitutem in uulgarι commendat Mesue,ueteres Vς eontrJleuitatem .Accedit quod ueteres suo Rheobarbaro nullam purgadi uim ines cripserint in quem tamen ut ais 2 usium,aetatis nostisae medicit ut ,σ recte quidem,pluriret. mum ualere dicunt.Sed obtrudet qui Jiam, lihil mirum obiectis. esse Gabarbam iam siccum odorum esse, ueteres autem de uiridi ac recenti locutos esse, quod odore plane caret, haud aliter quam alia quaedam, quae humiditate pupor sua obtundente,donec ea resol aruria que odore pomseuerant. Obiectioni huic pulchre per historiam reston-D.Mauar det reconditae eruditionis uis IO. MANARDV s,indus. bro uarum epistolarum medicinalium to, atque ρ asi sinundi regis Sarmatarum medicis didicisse,in eo bello quod contra Mosi Uransegesseratidem rex:Rheo iuuentumsuis, quod etsi uulgari satis quidem simile efm, penitus tamen inodor m fuerat, in eoque omnes ueterum notae deprehensae punt: suisque proculdubio v ib b, H R, barbar m qμod veteres pingunt. Caeterum v
sis this teres suum Rheobarbaru ηοη ad alui purgatione ,
63쪽
ut probari debeat: neque enim Diosc. neque Plinius,ne- ώμωque etiam Galenus, in uniuersis sevis operibus,quae hoc pμ I t/ς die extant, ad aluum si ducendum Rheota arofutued quum huic maximam oe' praecipuam ad in- , isto seni uim ad Fripserint in contrarium polim Vbin ad-ibendum esse praeceperunt, atque adeo sanguinem expuentibus, Aiacis, sientericis conferre dixerunt. Aetius quoque,qui sub Constatino Magno uixissermone s. cap. 47. interea quae adstringendo uentrem cohiueret heon ponticum recenset. QuΡetiam constat nec Auicen. in cap. 38 s. fecundi Can. heobarbaro purgandi potestatem tribuisse,sed diuersam potius: id quod
FG. decimostexto Cano. 3. T rast. I. capite quarto ubi Meubarbaru inter medicamenta aluum cohibentia
enumerat ,σ in plerisque aliis locis facit. Et certe uiseres suo esse usios ad cohibendam aluum testatur Abenrois Corcubensis,qui lib. s. Collea. Galenum ct Obos medicos Rheobarbarum uentrem constringere siripsisse ait,notans iti hoc e dem,tanqaam falsa dixit 't. bibistit; sed ignorauit impia illa bestia Galenum atque alios M' amotatio teres diuersum a suo habuisse Meobarbarum,stu ut non cula diis immerito illi alios etiam effectus tribuerint. Ex sis ita- μ' que omnibus notum fit, nostrum hodie Meuburbarum ab antiquorum differre, quod hoc ag aluum deiicien ,
dum, nunquam usi fuerint. Atqui hic reclamat Mon- tuus: atque Pauli autoritate,ueteres quoque agabarba ro ad uentris sanorum purgationem usos esprobare nititur. Pauli locus est in lib. I. cap. 43. ubi ita scribit: Musi soluebant, iubentes iam dormituros resinam ter Anthina, quae olivae magnitudine aeqμaret, deuorare.
64쪽
PARADOXORUM MEDICINAE Quodsi magis citaresoluerimus,paulum radicis ponticae miseebimus. Sedmeminerit uelim,nos de antiquis,in- , ter quos Paulus Aegineta,ut qui longopost Galenum σν 'ΤΑ - te ore uixerit, conuumerari non potestt,locutos is et i esse Nes enim mirum Paulum,ut alios recentiores m res nou ia dicos, ad contrarios usus Rhabarbarum adhibuis, ut numerari cuius tempore, Rheubarbarum quo hodie utimur,inno--b tescere mundo coeperit quum medicis qui ante illum fuerat, quemadmodum in Corollario seuo Hermolaus quos meminit plane incognitum fuerit. Vixit autem Paulus post Oribasium Iuliani archiatrum.Hinc deceptus Paulus,haud aliter quam Abenrois ac multi alii huncsequetes medic idem Rhabarbarum,quo uo tempore inu tum erat, in ueterum ese putauit, atque adeo iam anti, quorum instar restringendi facultate,iam uero receti ram modo,aluusiubducendι huic inele existimauit.Proindefactum, ut cap. I ib. I .ad reprimendum praegnantium uomitum,erti. T. ad senteriae curationem usus
sit,cum tamen in utrisque assectibus purgatoria abhib re medicamenta, at post dicemus, minus consultum sit. Pari modo ad ueterum Rheonbarbarum restexit linΓro eodem,cu expros se Rhabarbari uires describens, hoc ipsium sanguinem expuentibus,caeliacis, Nostrum teritisprodes scribit. Fuise autem notum Paulo Rheu-Meubam barbaram nostri temporis, satis ex tribus illis compo Abam σμή tionibus,quibus lib. T. cap. II .ad podagram utitur, h-- -- quet enim rh barbaricu iustar Arabum, alias autem Rha,σradicem ponticam nominauri. Primae copositioni nomen Diacorassion est. Secundae, Antidotus Agapeti. Tertiae,Antidotus Atactos. QMam desicriptio
qui sitire cupi a nobis iam citatum Pauli locu petat.
65쪽
Casiam Arabum & recentiorum, a Vet rum atque Graecorum Casia aliam ac diuersam esse.
Nicolaus Leonicenus,uir dignus cui medicinae dis multum tribuant, me monuis et, fulse quosdam ex medicis iunioribus tantae inscitiae,ut cortice Casiae istula arabicae ad citata menstrua ut rentur,quum Graecorum uti potius ex Discoridis ac sellarum Graecorum medicorum sentctia debuissent,nunquam in numero Paradoxorum hoc ipsum quod iam tractamus collocassem. Neque enim mihi persiam nuquam, esse tum Inpidi auimi medicos, qui nescirent Arabum a Graecorum Casia pediuersam. Elye autem alium Arabum a Casia antiquorum,in primis utriusique descriptio monstrat: quas nondum satis rem agnoscentes couferre poterunt, em quod dicimus sole meridiano clarius deprehendent. abum nimirum partim in India, cis rahi a partim in Aegγpto nascitur, folio Iuglandis , liquas binis. habetpraelongas ac teretes utrinque fistigiatus, tuos strepedes proceras,carne intus nigra dou praedulci,sed plane medicato, ligneis distinguentibus membranis sibus siliquam intercuruentibus. Graecorum uero,Galeno in libro de Theriaca ad Pisioue autore,rubescit, crrosam expirat cui etiam dulcem gustam praefert Iisplena, σ uinum naribus obolens,π aromatum modo uehementer odorata. Differre easdem etiam usus u- iusque manifestat.Arabum enim, star quae hodie in os cinis uenditur,ad leniendam aluumpulchre cogurit: id
66쪽
pARADOXORUM MEDICINAE quod Graecorum non facit ea enim urinam atque in bescit, aliasq, uires a priori diuersas habet. Proinde quum ueteribus Graecis plane incognita fuerit ea de qua Ar hes scribunt: neque enim Galenus,neque etiam Dioscorides eius mentionefaciunt: consilium erit ut si quando in libris Graecorum Casia fistulam legere contingat, ne pro ea altera, de qua Arabes ais, recentiores agunt,capiamus Prodest itaque suo aliqua in iis nominandis certa, beretur differentia,quo Arabum liqua Aegyptiam, aut Casia cathanicen,Graecorum autem Casia fistulam aut odoratum appellaremus. Est enim,ut diximus, uno menter odoratu. V nde liquet Casia qua hodiepissita officinae utuntur,ligneamque nominant, non esse eam quam, Discorides et Craeci alii destribunt: illa enim tetra δε- . odora, σ penitus nihil cum uera Casia comune ha- casia γ bet,quam Discorides lib. I. cap. it. ait phra ρορ,
matum modo odoratam,uiusque odorem referentem .is
67쪽
LIBER PRIMVs. a 2 gustum intergustandum refert stulis plena, uinum
obolens, σ aromatum modo uehement r odorata. Oribasius etiam librosecunilo de simpl. Dcul. scribit. Agendum esse Casiam quae rubea sit, boni coloris, Coratio similis, angusta, nitida, ualde longa, crassa in 'μ sis, ingustu erodens, m feruore multo ad ingens, aromatum modo odorata. Neque dissentit Plinius libro duodecimo capite decimonono usi probandam tradit cum quae recens maxime, π quae sit odoris mosissimi, P que quammaxime feruens, potius quam lento tepore leniter mordens, colore etiam purpureo. Hic referre placet, quod dum haec ρcriberem contigit. Simplicium medicamentorum non imperitus, Georgius L imgerus pharmacopola Nurnbergensis Casiam, quam Dp eueram es epulaba ostendit at nihil minus erat etsi enim rubescens, Cr Cinamomo nostroper omnia μι-lis colore ardebatur, quia tumen nullum plane odorem
prae ste ferebat, Casiam ueramfuisse non credo,sed alia quam potius pseudocinamomi steriem. Laudo tumen uiri ardens in perquirendis simplicibus studium, quod hodie omnes ferme reliqui Germaniae seplasiarii contemnunt . Quod si homo ille literis ingenium excolere voluisset, potuis et certe rem herbariam non parum i
uare. Caeterum quum uera Casia tenuitate corticis, odore, σ gusta Cinamomo, quod hodie hoc nomine passim uenditur, simile sit, factum est ut quidam menti- Quuam tum hoc Cinamomum, Casium uerrum Is dixerint. pse i in QMod si uerum est, duplum eius ponderis, Disoride 'r' 'Cr Galeno in puccidaneis testibus, pro uero Civamo' C a ,hmo uti licebit. Proinde quum nihil in Casia nostraram seruod cum uera conuenire possit deprehendatur, haad putant. B iiij immerito
68쪽
ν Α R A D OX ORVM MEDICINAE immerito quis pseudoc a se putabit,qisod mirae cum illa 'similitudiuis,neque enim gustu acris,neque etiam odoratu est. Minime uero mirum esse debet nostris temporibus mentitam uendi Casiam, quum itidem Cr G leni secuto,quemadmodum ipsi rein libro de Theriaca ad Insonem testaturfactum sit. Mannam Arabum atque nostrae tempesta tis medicorum a Manna Graecorum Q veterum,esse plane diuersiam
I uocum confusio ambigui sique nobis
temere concertandi occasio sit, animad- Itali ιλ. N . Mert dum per Arabum ae modernorabum. rum Mannam, nos intelligere eam qua
hodie adprincipum aluum molliendam
medici utuntur. Per Graecorum autem Manuam,quae acta . z. 'Pisc stride tyon simplicite sed cum additione μιαννα ' λιο,ου dicitur,accipiendam esse uolumas. Disserre autem inter Acim utriusis descriptione manifestum'. Arabum enim, Messe teste,ros est super arborum hembarumque folia cadens. Graecorum uero nihil aliud est quam mica thuris concum elisa, quam Latini ueteres non solum Mannam, sied possiuem thuris aliquando dixis constat. autor Plinius,qui libro duodecimo cap submita te decimoqu arto ait: Micas tharis cocusu et sis Maram thuri 'tris uocimus. Vni ersa enim thuris substantia in antiqua . medicina trifariam diuisafai in thus nimirum,corri ' ce thuris, s eiusde Mannam siuepollinem:adeoque veteres Graeci er Latini uoce hac Maua in thuris puluere
69쪽
LIBBR. PRIMUS. II tot I usos esse constat.Porro diuersus inter se manus vires in iam dictas, ex earundem quoque uiribus persticuu fit. πω Arabum nanque molliedi potestate habet, id quod diu- μην tina iam experientia coprobatum esse ncmo est qui nesciat. Graecorum contrariam potius uim habere in primis tosta r Dioscorides lib. primo sap. 8. itascribens: μιανναλιc χνου δαυαμ εχ την 39 ο λιcrum ρ. quod est, Manna thuris uim eandem quam thlis habet. Thas autem ad Aringendi potestate, Cr crucula glut nandi uulnera esse praeditum, ex cap. 7 8. eiusdem libri Discoridi alis liqua. Munnam quoque ad raugere docet Galenus lib. s .ther. cap. 4.itasicribes: ε Γι Γυπικωτ0cνyicγ μαχκον η φυγη ' λιco πω P . hoc e LManna medicamentum quidem est, quod magis suamnus ad ingitat 13. the.meth. M vis, inquit, ἐςι υ- σἐσραχ λιοπιωτου, P 'γκον A,
Mana thuris concussos purgamenta,medicamentum
quide est ad Drictione modica praeditum,atq; hoc etiam nomine thure ipso ad nonnulla utilius. Thus enim puris tantu movendipotestatem obtine utpote nulla adpringendi uim habens. Magisq; id facit,quod pinguius in eo est, oe' magis albicans: sicuti etiam quodluum ex eo magis est, ualidires si iccat. Munnae uero corticis Huru
70쪽
PARADOXORUM MEDICINAE paeudulum etiam admixtum est,unde filicetadstringem diuim haΓet. Vtitur σ alias non raro in glutinandis uulneribus manna Galenus. Vnde iamsatis constat er-m is ris rure M sum,qμod tribus in locis Galenu de Manna tan- peram Ga Y am medicamento aluum uducente citet. Vnus estinlotum de capite de Manna, at Galenam Manuam cum Scamm
nia permisiuis cribit. Alter in capite de Scammonio, ubi denuo Gahημm Scammoniam cum sextuplo Manliae miscuisse is euerat. Tertius in Antidotario suo, ubi medicinis purgatoriis agens, confectionem quindam de Manna ex Galeui inuentione describit. Evidentio mum nanque est, Galeni temporibus medicamelum hoc sub Munnae nomine in usu medicorum non fuisse. Hinc
retri ι, uehementer etiam aberrauit Petrus Crinitus libro ui .
nisi ei mr- gesimoquinto cap.septimo de honesta disiciplina, pertinaciter a modu diuersas has Mannas unam esse contendens, quemadmodum Ioannes Mana in noster in primo epistolarum medicinalium libro luculenter ostendit. Galiis. Carer m haec non ita accipiant studiosi, quasi Galeno Nanna e- rem issam Mavnam Arabibus diffam,plane ignota suo t/am Ara seputem,sed quod hoc nomine illi non appetata esse ue
' Notistimam enim illi fuisse paulo postmo rabimus.
lim ita scripsimus: si ulla eius apud Galenum antiquiasque mentio fui certe non sub Munnae uoce fuit, sed potius seub voce mellis aerii. Cur autem ita scripserim, in causa fuit Cordubensis in Abenrois, qμι post tempora
Galeni tu sum modicorum uenisse Mannam tradidit. Proinde cum ad manu tum sua lingua loquens Galenus 1 onerat, istis esse Δxerim utcunq; indicasse.Quare non opus