장음표시 사용
71쪽
LIBER PRIMVs. 14 opus erat Montuosiua illa annotatione, qua mel aerium Notus ab Arabum Manna nec forma,nec uiribus differre probare nititur:id enim nunquam negauimussed quia tum ad manum non erat Galenus, hoc ipsῖm espicacibus amgumentis o tendere non potuimus. Inculpandus sibi potius erat Averrois isse impius, qui ut alias fere simper, ita hoc loco nugatus est. Neque ab errore uindicare
potest Mefluensivum,quod ai multa adhuc esse opera Galeni, quibus hodie careamus, quae tamen Arabibus lecta Arabes e sint Na ut supra quoque monuimus,quod ea nonnunqua ex autoriis citent Arabes, quae in autoribus ninquum inuemuntur, bus citant
nulla alia cosa est,nisi quod plura per interpretes afe- Τμ 'fectasin quae in Graecis exemplaribus minime habeatur. '. Et quid multis moror 'Datis constat G in assis citandis Ois . autoribus,quorum tame integra extat opera, parum'
dum inueniri Mese,id quod ex annotationibus doctissimi uiri Io . Manardi quisique discere poterit. No stasiimetia credendu esse in suis aphori is Aeoptio illo Mosi, in cofesso est,iuo ua uo ex graecis, arabitis libris,in quibus notha ac sturia multa inserta seunt, de seu uesicrit. sed iis φιodpolliciti humus, nempe Manna Arabum Galeno μb mellis aerii nomine cognitam fulse, ostendere pergemus. Melitaq; aerium Drsidia,nec forma, nec Μelam Hribus ab Arabum disserre Manna, cogatis utriusique' Λ descriptionibus euident imum erit . Proinde Ambum . 'Nanna, Me ne autore, est Uupra plantas σ lapides tauri
cadens, cuius materia est uapor qui eleuatur, cui acci- mannadis digestio σ maturatio in aere, quando ob aequaliso strandus laetis affectibus. Diuersificatur aute ocundum diuersitates rerum super quas cadit. Et cadens super plantasssipit de Airtute plantarum, est cum
72쪽
pARADOXORUM MEDICINAE permixtione particularum foliorum, σforum. Ed cit quoque choleram cum facilitate. Hactenus Nisues uerba deprompsimus,quae etsi barbara sint,immutanda aute esse minime duximus, ne quis altu me si sum illis tribuisse per calumniam dicere posset. Mel uero aeria,N I is hia Galeno libro tertio de alimentorum facultatibus teste, quid. γινοπι usi τοις φυλλοις Π cpυτων ςι ουτεκιππος ὁ μοριονMwομο-
73쪽
neque tumen succus earum, neq e frActus, neque pars est Meiusdem cum rore generis,non ita tumen asildud, nec copios' prouenit. Memini uero aliquando in aestate
ver arborum,fruticu, herbarumque folia meitis qua- plurimum repertum se se,ut ludentes rustici dicerent,
Iupiter melle pluit. Praeces erat autem mox, ut per Uatem,satis stigida: nam tum anni aestiuum tempus erat, pridioque calida sicca fuerat aeris constitutio. Qui obremperitis nutarae interpretibin halitus e terra atq; aquis prodeuntes solis calore exacte attenuati ac cocti,
a frigore secutae noctis in unum coacti Cr densati uid
bantur.Sed apud nos raro id accidi in monte autem Libano quotannis persaepe,d δεῖ ut expansis seuper terram uelleribus, mel a concusiis arboribus decidens excipientes,ostra ac ilia plena referant, uocantque id roscidis
mel, aut aerium. Proinde liquet materiam ex qua mel generatur,rori congenerem 4be. Videtur autem π explantis,in quam foliis mel colligitur,boni maliue quidpiam posse acquirere. Ideoque laudatisimum in locis Thymo absque herbis ac fruticibus sicci temperamenti
praedesse consitis inuenitur, quia renuioribus partibus constet melin huiusim di plantis collectu. Quoniam au tem tenuium partiκm est necessirio etiam aciresintriari
74쪽
ideoque aluum ad excretionem proritat. Hae enus G lini uerba recensiuimus, quae si cum Meses paulo ante adductis uerbis contuleris , ita certe quadrare uocatae hodie Mannae uidebis, ut committere, nisiomni iudicio
destitutussis,uon queu quin eoensem rem esse fatearis. Hinc consulto fecerint rei medices studiosi, ut si ando apud Galenum mellis aerii mentio fiat, pro ea Mannam Arabum capiant, perinde atque si Mannae uox apud eudem reperiatur pro ea thuris coucussu elisus micus
Verum Eupatorium nec Avicenam, nee M suen cognouisse, quum tamen a vulgatissima di omnibus hodie notissima herba Agrimonia appellata,nihil differat.
Gnorasse Eupatorisi Arales, Avicentia prae I sertim atque Mesum, ex eorundem libris manifestissimum fit. Nam hanc si cognitum habuissent, nunquam tu ea describenda tam uari, fulsent.
δε ς,. i. Vomaticumscribit taber'Aefolia Canabis,σflorem Astureis, Neuviaris. Mesiue autem libro silo desimplicisus, Eu- ita. patorium foliis Centaureae minoris, foribus subcirerinis longitudinis paucae constare tradit. Errasse uero n-trosque, caeter seque errandi occasionem praebuisse, tam manifestum est,ut probatione egere non uideatur. Et ut reliqua silentio transigam, quae sors Cento' minoris foliis cum Cannabinis similitudo φ aut quae colori albo cum sedluteo conuenientia'Constat enim, Discoridet V m sis,NImphaeam, quam n bri Nenuphar uocant, candi- δ
75쪽
LIBER PRIMvs istas Lesberectores. Et ni colorem negligamus,minime u rum est quod ait Avicenna,EVator florem similem efρ Neuupharis floribus, quod tam exiguussit,ut uel Ne-nuphari uel huius foribus collatus,nullam plane ii tudinem habeat. Praeterea qui rem ad unguem vis era orare cupi antedictus Arabum desicriptiones ueteram desciriptionibus, Disoridis maxime quam paulo posisubiiciemus, conferat, σ ballucinatos esse sole clarius
deprehendet. Caeterum Eupatorium uerum, quod ue Eupatina teres depingunt, ese eam herbam quam hodie uulgus Vown. medicorum Agrimoniam barbaro uocabulo nominant, ex notis quas illi Disorides ac alj Graeci ac Latini rei buunt, euidenter constat. Quae autem a Dιosioride li-
toria herba est fruticosa, unam egerens uirgam, tenue, lignosam, rectam, nigram, hirsutam, cubitalem, inter dum maiorem folia habreper interualla parassus diuisa quinque, aliquando pluribus, quinquefoli, uesca nabis potius foliis similia, nitricantia, π ρrrae modo in extremitatis. incis. Semen a medio caute en itur, pilosium, ori Amstectans, ut secatum uestibus haereat.bro quarto capite 38. illi notae adseribuntur, hae sunt:
76쪽
pARADOXORUM MEDICINAE porro notae huic a Plinio traditae,praedictis similessunt
quas libro et s. capites to,eiu mori esse tradit: Eu torra regiam autoritatem habe causis lignosi nigricautis,hirsuti cubitulis,aliquando G amplioris: foliis per interuassa quinquefolij, aut cannabis, per ambitum incisis quiuquepartito, G ipsis plumosis radice superua . . t . Nunc uerita tutudiosiss uiuam Agrimoniae ess iE ia,. a. bis votis accommoti nulla erit quae huic non com-ia petat . barc uirga tenuis, or ubi adoleveriti gnosia,r fallumos,nigrafoliaper interua a pendentia Aerrae modo incis: semen quoquepilosum G deo sum Jectans,i sibus siccatum haerens. Hinc considio fesseras, rivi pharmacopola, siposthac Eupatorio Uiuri, pro eorti rimo Agrimoniam acceperint. Pudetprofecto medicora quo niapra Eu rundam,qui adhuc hodie in clarisiima luce caligatibus patorisve oculis ueritatem intuentur, huicque praestam animor' Viat 'o contrassicunt: in quorum certe numero Montuus est,qui
Ai,129, se am temeritatem G in dialecticis insiculam,nunquam oscitia. apertius quam in avnotationeseptimaprodidit. Is enim Arabibus suispatrocinaturus,infantiliter argumeta a simplicium medicamentorum descriptionibus, a Dioscoride ulusque ucteribus traditis ducta,inefficacia esse co- tendit, quod non ex genere a differentia essentiae,sed ex genere ci' accidentibus, quae adesse abes quepraetre subiecti corruptionem psint, constent. Ignorat aut viruἴ omula Montu s, quod non omnia accidentia adesse uelabesse
accidentia posset ed siunt quaedam quae saepe ita haerent in substan
adesse μζἰ tiis,ut re ipse nunquamseparentur,quae a dialecticis naM J p risu dicuntur,quod natar 2bi Eo iusint,ut calor igni,
77쪽
haec enimres interse omnes,ueluti maluam ab asphod forma ex Io, Dum a coruo disicernimus plurimum certe momenti habebit definiressi forma exgenerem accidentibus collecta. Modus nanque humana cognitionis ferme ex mum mis. multis accidentibus unam quandam seubstantiae imagi- moti ha, nem colligit, quemadmota Homerus fecit, ubi rubis set. culis, acuminato capite, gibbo sic humeris, garrulitate scurrili Thersiten 'lysicribit. Deniqκe cur argumenta ducta a definitione,ex genere'accidentibus,ineficacia essen cum fere ubique differentias rem per acciden' Dis ρα-tia circumloquamurineque enim multa propria nomina tia, rem differentiarum extant. E rrat itaque toto corio Montinus, per acciuquod herbarum descriptiones a ueteribus traditas fulta tia circumces esse ait, cum nulla certior cognoscendi herbas ratio i*2M 'r tradi aut excogitaripsi quam ut ad ueterum, Discoridis praesertim,qui reliquos omnes superabe ab omnib. creditur, nscriptiones confugiamus. Nam hac ratione agno stenda herbas ablata,nuquam ad exacta eorundem cognitionem perueniemus. Praeterea impudenter hallu cinatur Montaus iniuriamque Galeno facit, qηod bμηc caVis. is; ideo simplicium medicamentorum form Durasve non iis usta νς depinxisse asserit, quoniam fallaces admodum putauerit. dicatur. N on enim hoc nomine earundem figuras perscribere abostinuissese Galenus ipsi libro sexto de simplicium med ' camentorum facultatibus tegatursed quod post Discoridem,qui, dem etiam teste, omnium perfectis ne hoc praestitit, denuo idipsum aggredi minime necessariu exi- si nauit. Verba eius habentur capite de abrotono, ubi
78쪽
PARA DONORVM MEDICINAE est: Herbae huius nec flecte formaue scribere post tot tanto que uiros oportet. Referendum autem ad ueteres materiae medicae scriptores,Dioscoridem praecipue quorum D se..pti omnium capite praecedenti meminit. Et certe post Dioscomis her- ridem iterum pingere herbas minime necessarium fuit, baraonpis quod itu rem illam absoluerit, ut nemo hactenus reper-Gρr- tussit, qui descriptiones siuas reprehedere uoluerit.Pro terea Plinium quoque in sententiam siuam pertrahere Montum conatur,at frustra:neque enim is lib. 2s .cap.
r.ei pii secundo herbarum descriptiones fallaces esse inquit, sed
nil expli pi ramex coloribus tam numerosis,praesertim in aemucamri latione naturae,fallacem esse docet. Neque enim naturae,
utcunque quis numerosos colores inter se misiceat, satis u. tari: imitari a texprimi potest Proinde longe melius est ues misere uerbis herbarii formas,qsampictura exprimamus,ceserim sermo tius enim ermone qMam pictura quod conamur Upeque-
ne quam mur'. multum enim,M Plini, uerbis utar, gener ait
p/ tW sicribentium sors uaria. Quare caeteri siermone eas tradia U se . QuEbus sine uerbis Plinius nihil aliud indicare uolui quam multo consultius esse uerbis, quam pictura tatum, quemadmodum quidam fecerunt, herbarum egi gies exprimere. Atque adeo probe facimus, dum ad ueterum,Dioscoridis maxime,qui unus hodie pro multis est, desicriptiones, tanquam ad sacram anchoram, in agno
ti. - . . diuersitatem siubinde mutentur:ea enim quum in quan- feodis litate tantum mAtatio si non tanta esstpotest, ut ueteruherbis non notis adhibitis internosii non queant. Caveant ergo -- ρώm dis,ne ZMontui ineptiis sic cantur, quando tales hunt, v mm -quisique paululum saltem iudicii nactus, non flumoppugnare ed etiam penitus interimere queat. Eusato
79쪽
tra Mesues sententiam, veteres omnes Uno ore affirmare. CAP. VIII. Vἷens in Meseues erratis recensendis uer Messes Mβor,ut quesiciam a quibusdam, imo freta pinno' me omnib. nostrifcculi medicis, ita admirari, ut neminem de simplicium me ita, - dicamentorufacultuissus exactiusserias' se puten atque adeo illius nomini itast mancipam ut hunc non solum nocturna diurnas manu uersandum
sed σ prorsus ediscedum esse clamitent: m' quod aeque detestandum est,illum, ut qui reliquos Omnes βῶμis place in hocscribendi genere uicerit, adhuc hodie in tanta
bonorum autorum copia,in publicis scholis enarrania, ac suis deuorandum, tanquam omni errore uacuu,pr
ponunt:Id quo verioribus annis Ingol iudi factitasse ριεγ-οριορ illum, magnum Thrasonem, G' insigne Metastoe
ερμολογομ,compertum habemus, quem huic auto- mos.
ri ita addi Elam esse costat, ut citius 'Christum ueritatem ipsissimam, quam illum mendacii insimularet, imo quod plane abominandum,citius Christo diuinitatem, quam Mesile autoritatem puam detraheret sed ualeat oclopsisse cum uniuersa sibi sit miliu turba, digni enim sunt qui perpetuo cum Godo, insitur; uumsterquilinio delectentur: nos Mesues uerba ex suo de simplicium medicamentorum libro Eupatorio uim purgatoria tribuetia,flubriaciemus. Eupatorium,inquit solutione educit cholera phlegma facile.Non autem habere eam uim Eupatoriu, Eupatora praeter experientiam, omnes tam Graeci quam Arabes non habetat consentiunt.Discorides enim lib. quarto capite 38. 'I . i C ij contrarium γ'
80쪽
, ARADOXORUM MEDICINAE contrarium potius in eo uim praedicat iis uerbis: m, Pin Η ποα ριετ οπινομυα cflυσωτοκους GD- δηκτης ωφελci. quod est: Semen herba cum uino pota, sientericis, tar Gerpentibus morso opitulantur. Id quod σ Galenus facit,ub. 6 . de med. simpl. facult.in hunc modum scribens: μετεχέ b 19 sην D ἡνο ρ ρ τι θου τι - α λαγ- πνω. hoc est: Inest itidem ei σ adstrictio quaedam,perquam robur uisceri addit. Et Paulus certe Aegineta lib. septimo adstrictoria uim illi inesse quoque aspirmat, per inde atque Oribasius: quorum siententiam Plinius libro vigesimoquinto capite sexto etiam confirmat,ita secribes: semen Eupatori, da entericis in uino potum unice auxia hiatur. Et inter Arabes Avicenna cap. 244 .Can. 2 alliniri ulceribus, quae aegre cicatricem contrahunt,dosque in potu cum uino ad sananda intestinorum ulcera,Eupa torium suadet.Cui serapion capite T T. quoque sis Ucr bit, adeo ut manifestisiimum sit, neminem uel ex Graeciι uel Arabibus praeter uti m Messen fuisse,qui Eupatorio purgandi potestatem adseriberet. Neque hodie est, qui experientiasse comperis talem in Eupatorio esse uim dicere ausi ita ut merito tot probatissimorum sentetus asque experientiae etiam innixi, unius Mesiues sententiam
Arabum placita in depingendis herbis noti esse sectanda, vel unam radicem quam hodie sub Turbit nomine officinet vendunt argumeto esse: hac enim tam varie atque ambigue d pingere, ut impossibile sit diuinare quid per illam intellexerint.