장음표시 사용
161쪽
templo; excipio Iuventutein ,& Terminum: qui ce- Lb. . dere scilicet noluerunt eXauguranubiis. 'as eorum arasait alibi Dionysiius continentur te bam tu, ais ain vestibulo cessa Minerua est, altera in ipsa cesta iuxta Di
insperiae, mi tr. Quod igitur in Tertolliano legitur: Capitolium omnium damonum templum est. itemque in P. Victore Capitolium , ubi omnium Deorum simulacra celebrantur. in Cicerone: Deorum domicilium ea inquam omnia,
de ipso monte capienda sunt, qui passim dc paene totus deorum aris, statuis templis in seis quod facile tibi ii ter legendum observitare. Sed dixerat etiam Dionysius, cellas ictas a laseribus communi pariete clausas.. Quid hoc estὶ ut nullum discrimen aut interpositio parietu suerit 3 imo opinor fuisse,aut certe columnarum,& facelli atq. aediculae speciem singulas habuisse. Nam ita ipse Dionysius, i ναον της Βηνας in v is, quae iam verti) vestibulum templi Mineruae, Scut sic dicam protemplum . Ita & Liuius: stuadriga in rara posita in Capitolio incesta Duis suprafastigium aedicula. Plinius vero dc Deltilrum dixit: Proserpina tabula fuit in Capitolio, in Mineruae delubro supra aediculam Juventutis. Distinctio igitur: sed mens Dionysii, tres ipsas tamen ceu las communi totius templi pariete clausas. Nisi quis et censet, a diculas istas fuisse non nisi caua quaedam in ipse pariete, ad stauas illocandas: quod in Pantheo videmus quibus non accedam. Ista ex Dionysio: an Ma me aliquid addoi faciam, si prius distinxero inter C. pitolia,quae quattuor in hoc ipse loco, ex ordine,suere Nam primum illud Tarquiniorum, bello ciuili Sullano incendio periit, neglegctia custodum. Alterum si se. Sulla instruxit: sed non dedicauit: quod uin Alicitiis
162쪽
d fuis , ipse apud Plinium fatetur, & Tacitus ad
notauit. Larati' Casuli nomen, ait Tacitus ut erravia 9sarum opera, que ad Vitellum mansit. Et si Dio tameα. scribit C fari Ixilio,inter alia honorum,decretum a S natu: ut nomen eius Capitolio in cribere u delero Catuli
idque eum admisi se . Sed Taciti assertio firmior, mihi quidem, fideliorque Tertium fuit a Vespasiapo. nam illud Catuli arsit ciuili iterum bello Vitelliano: atque
iste reparauit iisdem vestigiis, sed dedicauit. Dedic uit inquam & Plutarcho scribenti hoc accredo: magis quam Victori,qui Domitiano tribuit: oluit inquit, opera inchoata per parrem,vel tris dis,atque inprimis Capitolium,avoluit. Non vinces hoc, o Victori Vc sanus absoluit, dedicauit: sed a morte eius, sub Tito, statim arsit Suetonius,& Dio in Tito: atque ita qua tum Domitianus instatirauit. Habes igitur quaterna Capitolia, sed in eodem loco reposita semper, &innovata. Tacitus, ic Dionysius quoque, id notarunt: sed verba illius: Iisdem rursus vectigii tumes, postquamis interiecto CCCCXXV annorum Vatio, L.Scipione, C. Norbano Cog flagraueras. Hoc ae Sullana: de Vespasiani, idem: Passis intacta fundamentis argenti aurique stipes, s metrassurum primitia nullis fornacibus victae. Pra odixere har seces,ne temeraresur opin axo aurove in altad destinato. A LT I TvD o aedibus adiecta. ias OLVM rei soanmere,'prioris templi magnificentia defuisse creditum, quo tanta vis hominum retinendae r. Notoobiter religionem Romanorum , qui liberaliteri contulerunt ad
opus faciend ,stipibus coniectis. Ille enim sinis. sicut dc in Cicerone seriptum de illo Sullano: id Capitolium publice coacti abis, verisique imperatis; GRATI sex aedi- . . T scatum
163쪽
1 6 DE MAGNITUD. ROMANA.fcatum atque e fectum es, ira ut ex aerario nihil dare D. . Quod equidem miror satis , sed quinto in Verrem ita 'scripsit. A v o. Religiosum saeculum,prq nostio sed quq aut quanta illa multitudo hominum est quam Tacitus retineri vult8L ips. Haud difficilis collectu.Si enim latera pedum ducentorum, reddentur fientque in area podes et draginta milia. Da singulis insistentibus pedesquiterras sussiciunt,cum militi in acie locato & armato Polybius det non nisi senos da inquam quaternos: nonne vides decem millia potuisse retiner Sed tolle aliquid, si vis, incolumnas & alium apparatum: largiter
tamen supererit pro octo millibus. A vD. Hem l magna ca pacitas,dc rara talia nostia templa. Li ps. Semel omitte de nostiis: vincimur,si comparamur Et tamen de mole aut magnitudine tale aliquid esse potest, aut & cxcederer de arte,materie,ornatu qui potest Sed Tacitus
titudinen adiectam, se per priorem, discric stribit: quae fuitὶhaud diuino: pro symmetria latitudinis oportet in-tantem fuisse. Et Silius ita indicat, apud quem Iupiter praedisit de illo Domitiani: Murea Tarpeia poner Capitolia rupe ,
Et iunget nomo templorum CVLMINA CAELO.
In caelum educit: sicut Sc Tertullianus, Apologetico Nam usi a Numa conceprare is syondum tamen aut simulacris os templis res diuina apudRomanos constaba ro
meraria de cessite astaria, σvasa ad c Samia,α Deus ipse nusquam. A v D. Et tu haec recitas Lipsi L i ps.Quidni recitemὶ A v n. Et attendisZL I ps. Qui nit A v D. A t- qui euertui paulloante a te dicta, de Capitolio Numae.
Nam quomodo illud sit,& cum tribus suis diis , si tunc
164쪽
nulla templa,si nullae statuaeὶ L i p s. Bene obseruasti,ta de industria plura illa verba vide quam fallere voluerim adduxi. Adduxi,ut expedirem:& ecce.Non negatvlla Capitolia fuisse sed illa alta & caelo certantia: nostra humilia cur destruatΘNam ut dem statuas nodum fuisse quod alibi Z Varro tradidit: tamen de templis idem dicere anceps sit, & Liuius, Dionysius, Plutarchus re- sellant. qui diserte Drmino, Fidei Vecta templa a Numa posita adfirmant. Et verb si priuatae domus,si curiae publicae ,cur no dc ea diis essenti ratio videtur velle, prς- sertim apud homines cultui deorum sic addictos. Sed de altitudine certiora non habeo: quae minima esse potuit, fuit dum ducentorum: sicut in Pantheo Agrippo
par item latitudo re altitudo. ΑvD.Heus tu,in loco G. citi etiam me tenuit, quod ait altitudisem adiectam: dc debuisse, quo tanta vis hominumretineresur. Quid ergo altitudo facit ad laxandum locum3 non intellego, nisi si porticus audinaedificationes superiores aliquς, ut hodie
in quibusdam templis. L i p s. Apage,nihil difforme in uniformi isto opere: sed Taciti mens iuvisse & decuisse altitudinem ubi multitudo, ut aer laxior ac liberior, ad respirandum,ad restigerandum. Alioqui, ubi arctatio dc compressio, scimus quam subito animo male fiat.. Sed ab aedificiis iam ad Ornatum pergo: qui tamen V rius in vario isto opere.Quis in Tarquinij 'aliquid c Liuio haurire est sparsim. ut libro x. Farneratores aliquot
mul iti, sex eo quod in publicum redactum est, AE N E A
165쪽
bis. Et libro xxxv. AEdiles multos pecuarios damnarunt ex ta pecunia esse ea in rara in fagigio Iouis adis posuerant . Denique libro xxxum. Seiuges in Capitolis A v- . RAT i ab Cn. Cornelio positi: Consulem dedise, insicriptum es. Et duodecim cluea amara lςgo aurato ab AEdilibus sunt posita ex pecunia quastumentarios damnarunt ob annonam compressam. s duo uemsigna aurata. Haec ex Li- .miij. uio: istud e Plinio, post Caris iissem euersiam, laquearia in Capitolio inaurata esseta Nec plura, dici q uidem digna,notaui Quid iam in Catulliomnia haud dubie in illis iam opibus, opulentiora : illud notibile reperio, quod sena aetas Plinij verba varie de Catulo minimauerit, quod TEGvLAs Capitoli, AEREAS IN AvRAss gaesprimus.De quibus & in Seneca patre o Fa tigiatissupra tectis, auro puro fulge , praeduces Capitolium . Sanc hoc magnificum & vere splendidu fuit: & quis ille fulgor,
Sole irradiantei Fuit & ad firmitatem aptum aes,& COntra aeruginem aut r*biginem inductum aurum. Cetera donorum dc ornamentorum Varia,Coronaeaurea, G-ctoriae aureae,Candelabra, V k, & quae tu tibi subiicias: sed quod ex Dione omnino obseruandum, omnibus his detractis, Enptiaca praeda alia victor Augumures' Dite detractis ex Sc. 'σω tam multis his nouis mesi ribus locus seres. Etsi quaedam veterum retenta,non ambigo : sed ordine & iudicio Augusti disposta,ut apta Mconcors tota facies esset. Id vero ipsem tempus fuit,quo . , ,neo una doua fione in celiam Jovis Capitolini contulit ax v t. --,ς mi misi a pondo auri, cir quingenties sis. ingemmis quod in Suetonio leges In cellam dico Iotiis, quid ceses in duas aliasὶ nam & eas dona sua accepisse Dio disertim dicit Et vel ex eo uno diste opes dc ornatum Capitolinum.
166쪽
Pletaque tamen horum periere incendiis, ut opinor: αvideamus vltimum Domitiani.In eo columnas Penteli.
cas fuisse, quae Athenis aduectae item essent ut & illae Sullanaeὶ Plutarchus in Poplicola scribitaeum hoc iudicio, uiapulchriores othenis vises ibi essent,quoniam Roma dum nimis secant f poliunt, nitorem addidissent 4 -- metriam detraxissent . Cetera quae & quanta, ex eius. dem Plutarchi verbis suspicemur: qui ait insolam inau-
rasionem a , priuarum omnem modum excedentes opes im
pensas, nempe si pra duodecim millia talentorum. Ea sunt nobis septuagies bis centena Milia Philippaeorum; si uet.
septem milliones, & quod excedit. Au D. Huit verberas me. I J P s. Semper tiro ξ mirum te vivere Au D. Quid iamr L 1 p s. Nam assidue vulnera accipis, dc opotiebat iam confectum. A vD Tua hasta Pelias est,&vulnerat lc sanat: perge. L i P s. Tanti igitur inauratio: quae fuit primo in Tegulis aereis, ut illo Catuli. de quibus Epigramma Graecum in Anthologia,ubi eam domum in Palario focantino laudat: χάριές κα GIλιδ γ ρωλης, Γι isti χαλκώ-S - αρυγμιο rurare :Cede esiam melioribus ό Tarpetia rupes, Esex aratis iacis aurea fulminarinis. Et Procopius adnotauit, Girerichum regem Uandalorum , cum asia decora Romana secum in Africam texisse, tum spartem tegularum Jovis Capitolini inaura rarum dimidiam. Nec tecta modo inaurata,sed ipsae Fores auratae, dc crassis laminis obductae: quae mansere ad Honorij Imp.aruum Tunc in pecuniς inopia, Stilichomam
dasse per Uetur scribit Zosimus in it fores in Capitolio
Romano, qua auro MAGNI PONDERIs erant obductae,
167쪽
laminis iis poliaristur. Cum autem qui hoc facere iusserant, Hagerenc sin partesertumscriptum reppereruncta,
INFELICa REGI sERVANT v R. Luod euentus docuit.
nam Stilicho paul post infeliciter periit. Ita Zosimus: nec velim nimis trivtyngulari haec mirari: puto in pluribus templis fuisse. Poetae sene aurea templa non semel appellant: & auctor libelli De caussis corruptae et quentiae : Quid en si infirmiora horum temporum tem
pia credas,quia non rudicamento, informibus tegulis em struuntur sed marmore nitem&,s auro radiantur ὶ Ma
more in parietibus, auro in tectis. Ideo Micantia Rutilianus dixit: Confunduntque vagos delubra micantia visio. IUos 'crediderim sic habitare deos. Et de Templis in ea laudatiuncula concludam.
Item δε templo Panthei, Urbis, Pacis. AVO. Ego aperiam, dc laxabo. Nam quid metam madida memoria censes, ut oblitus sim Ammianum plura laudasse r & nominatim Pantseon, Urbis, Pacis. Dic de singulis, nec excide tua linea, quam ipis duxisti. Lips. Sed ex uno illo specimine, facile de aliis iudicare. Tamen fidei meae caussa, cape. Pantheon ab Agrippa genero Augusti structum fuit,& opus notum est, hodieque etsi ornamentis omnibus spoliatum) ipsum corpus exstat. Struxit in tertio Consulatu suo,quod inscriptio frontis indicat: sed persecit biennio post Mdedicauit, anno urbis DCC ix ut est in Dione. Quue, caussa nominis, ipse Dio dubitat, & scribit: Pantheon
168쪽
sic formisi dicitur, quia plures deorum imagines insimula-
eris Veneris s Martis complectererum, velut ego censeo, ἐforma illa devexa rotunditatis, quia caelum referrae. Prior explicatio pluribus placita etsi non ipsi Dioni: &lego in Glossis illis priscis etr Θειον,omnium deorum. Sedec Athenis atque alibi, τοκοωντίν Θεῶk6ν sitisse, commune Deorum templum,ex Pausania disco. Cui & origo esse apud Romanos potuit,ex communi deorum sacro: de quo Festus. Pandicularis, inquit ira dice Sur, idemGCr Communicarius, in quo omnibus diis communiter fa- erifcabatur seu Dio tamen aliter:& mouit eum, credo, quod pauca: & certς in eo statuς essent neque diis communiter positae. Fuit enim artis, ' Veneris, 'In imis
faris Iuli, Sipsius Augussi in vestibulo cum sita posuit
Agrippa,. ita, Dio quem miror Iouis omisisse: cum . Plinius scribat, Pantheon Ioui Ultori ab Agrippafacti;. cu-Itaque ille praecipuus,&praeses ibi Deus fuisse videtur: ta ' sed &plures alij, eoque nomine haud male Pantheon, etsi Dio a caeli forma magis petiti quoniam id scilicet receptaculum A sedes Deorum. Lego autem dc Pantheus Sc Panthea, pro ipsis Diis: sed alia significatione,itemiscriptura , nec aliud est, quam omnino. Deus t Dea. Idem Dio scribi sororem Caligulς Drusillam consecratam abeo. ab omnibus Pantheam dictam. In lapide
item veteri exstat: Divo. PANTHEO. Ex'. V. Sed δεια
denomine satis : in re ipsa etiam quid me diffundamini si si lingua potest in istis,quod non oculus: atque ecce Romae exstat,&imaginescireumferuntur. AvD. Ita, est. sed de ornatu tamen qui periit,ecquid habesὶ L i P s. Pauca. sed tamen hoc inter pulcherrima opem Plinius
recensuit: quid mirum vel ab ipse isto corpore, sic spo- . liato
169쪽
liato 5c nudor Nam artificium & symmetria per omii paries maximas, minimas,in eo mirabilis, decor, ordo, deuinctio singularis; ut Sebastianus Sertius, vir periti simus talium, habedum censeat hoc velut Unicu exemplar consummatae Architecturae. Latitudo atque altitudo par est, pedam CXLi H i. Amisit de specie,quod ri dera locum sustulerunt, & gradibus in templum nunc desceditur: atqui antea asteudebatur. Tectum &ipsum aereisaegulis, quae praegrandes aliquot in fornice repertae : nec dubitandum & has auratas fuisse. Pluxa haud dixerim .dc omnia membra eius descripsit Sc mensus est Sertius, quem fas videre. Admoneo exustum fuisse, magno illo i cendio sub Tito,cum & Capitolium tertio arsit. Id ita in Dionis compendio scriptum: & refecit Domitianus. de quo Cassiodorus capiendus inComsulatu eius i x. In inisma Roma facta sunt, Forum
Traiani, Therma Traiani, Metasudans Tantheon. Sed nec diu post, Traiani aniso xia. quod in Eusebij Chronico est) sulmine ictum conflagrauit:& ab Hadriano restitutum, Spartianus dixit in eius vita. itaque non soli ij restituerunt, qui in fionte operis hodieqQ insiculpti leguntur, L.Septimius Seuermine M. Aurelius Mntoninus: sed iam dicti. Mutauit id transit in melioris templi usum:& a Venere ad nostram Virgi, nem, faciente Bonifacio quarto Pontifice, sub annum Christi ocul i. Is petiit Phocam, ait Remno. t inveteri fano,quod Pantheon vocabar ur, a Domitiano fueris e tructum, Ecclesiam faces licerer; quod annuit Imperator. Ista de Romano Pantheo. sed reperio & in prouinciis alibi ad hoc exemplum.Soromenus certe in
pago Bethelia unde ipse oriundus ditionis Garensium,
170쪽
Pantseonfuisse ait, antiquum apparatum tem uno, quod in clivo manufacto, velut in arcesitum, totum pagum destinabat ratque addit arbitrari se Syrica voce Bestitiam inde dictam, quod Graece ππιθῶν sonat, siue Θεων οἰκητηρ-,deorum domicibum.Ita ille scriptor Eccles. - Hist. lib.v. cap. xiiii. Sed transeo iam&lustro obitet templum Urbis. Quod istud est 2 inquies. nempe minaUrbis illius AEtema dc Calenis. O insaniami ardificiis Sc inanimato corpori non vitam selum adtribu re sed numentAtqui fecerunt,ic urbs haec,in qua sedes tanti imperii , tanquam, in ea potentia & diuinitas, sic culta. Prudentius merito irridet: -- colitur nam sanguine P si a
More Dea, NOMEN E loci, ceu NUMEN, adorans .
Inuentio Sc adulatio a Graecis Asiaticis est: apud quos Smyrnaei quod ipsi gloriantur,& Romanis imputant, apud Tacitum primi templum, vRBis R o M a statue uela Nec defuerunt alij sequi exemplum: statim Alabandenses in sua urbe struxcre. Quo fineὶ ut propitiam sibi non Urbem, sed Vrbis incolas & rectores haberent. Itaque nolunt eos hoc nescire;& in Liuio,apud Senatum Alabandenses templum R o Maese fecisse comm moreant,oe ludosanniuersarios inctituisse ei Diua Etiamne ludosὶ ita sane,&isti sunt pulcherrimi,quos vel nunc in Senatu edunt. nam credis risisse quosdam Patrum, in his ineptis &vere Graecanicis adulationibusὶ ego haud minus censeo,quam cum Prusia&rex ab illaAsia, veniret ad curiaruraso capite, M pilleatus, limen curiae oscularetur,adoraret Senatum,& Libertum se clamaret
populi Romani.Ita igitur initium, sed in prouinciis. imo nec sub Principibus statim Roma, in ipsa Roma, tem-