장음표시 사용
491쪽
Ipsum, dum lio Iuliim illud commemorare ornatum de 'o addidisservari solonem euam fecit, refellentem lenientiam illam Aesopi, similitudinem eandem, immutato tamen uno verisbo, sequi: inquit enim minime id verum esse, sed oportere cum illis versati M . idest aut se rei nouere a congrei tu illorum, aut quae optima essent, loqui N edere.
Defensa vetus lictis in e IIvi qvidam ad Atticum, contra nouam opinione rixam , quora dum emendastoclem .
CAP. XXIII. Eas A sunt haec CiceronIs, ex epistola quadam ad Atticum , quam Ille scripsit
. post pugnam Pharsalicam & relissis a se partes illas,eum valde commotus solet, de Brundisj iaceret uistis, quod nullum exitum, suae, quemadmodum ipse vocat ea temeritatis videret. Et me, quod adhu saepe rogatus, non secuti. nia silio iuua. scio rem difficilem esse, , ut malis. suerunt autem qui locum deprauatum putantes, corrigere aggressi sunt: emendaruntque, quemadmodum sibi visi sunt. Vt in malis: de qua sua opinione sedulo copioseque disputarunt . ipse arbitror nulli maculo astinem locum esse,& ut paucis, quid de eo sentiam, aperiam . puto mes s verbum hie esse, non nomen. quali dicat, si incumbere in hanc rem volueris & neruos ingenἰj tui in ipsa contendore, efficies prosecto quod vehementer cupio. ut malis igitur idest dummodo hoc potius quam aliud facere voluerisia In primis autem me mouet, ut correctionem illam veram non putem, sententia ipsa: non enim neceiIe Ωἰt id addere, quia nemo sere requir It consilium alicuius, ni si in tuis malis rebus: aut saltem dissicilibus se obscuris. Existimo demum hune locum simi lem esse Terentiano Ilii ex Eunucho,cum Gnatho militi respondit. Dissicile est. miles autem addidit. Siquid conlibuit. noui te.
In arum sopboetiam sententum, valde Quem filae , a Terentis quoque celebratam L 2DM . . O
ENTENTIA est grauis, quae hortatur homines, ad studium curamque in re. bus obleuias adhibendam: polliceturque, vel potius recipit, si hoc emcerev luerint, eos indagaturos, quae videsγantur antea deprehendi nullo pacto posse. edita autem est illa apud Sophoclem a Creont loquente cum Oedipor qui Oeadipus non sperabat inueniri posse interfectores Laij, cssius acerba mors impun ta, premebat ciuitatem grauibus malis et dixit igitur ille dissidere non oportere, quia nihil tami cultum seret,quod inuesti sari non posset,quemadmodum contra,quod negligitur : sine e raque ulla administratur, facile sallit cunctos. verba poetae sunti T. ἡ . A F 1M μου. Non est autem dusium, quin poma Launm, In altera scena versatus, eandem posuerit in ore Syri, quem fecit dicentem. Nihil tam dissicile, quinquaerendo Inuestigari possiet. 1 ιPlacuit Igitur mihi hoc admonere propter grauitatem ipsius sentent lati, mecto calebrata de lagantiam vectorum, quibus illa a Tetentio exprest, . ix
492쪽
Monstrati duo Vis ij hei, rem narrantes, qvie videtur ratione rarerer di Warums, de ola Rarum caepara ira ipsae vocandae su tu defendendarum. C A P. I.
In oti Ius narrat Troianos, Indues s Ams eum Latuno rege, libete lignatum profectos: in materia vero, quam exponit eos
tune caecidisse, num etat cedros, quae tamen arbos in hae nostia terra non nascitur. Uetius poetae sunt. Robora nec euneis, & olentem scindere cedrum.
Nee plaustris eessant vectare gementibus ornos. Quaerendum igitur quomodo hoc probati possit: vitio enim datur poetis fingere aliquid,quod alienum a vero lit: nec respondeat naturae illarum rerum,quas tangunt:decet enim poenia integrum esse & ab omni macula vacuum. quis autem ne iitae insimulatum eundem esse, quod fecit ceruos ab Aenea in Asti ea sagittis fixos. cum tamen in ea patre. in quam venerat, belua illa non reperiature Existimo Igitur ego simile hoc superioris huius, quod nunc ostendi, esse. dc sane non nulla huiuscemodi peccata inueniuntur apud laudatos etiam poetas: ita namque cupidi Illi sunt ornamentorum, ut non caueant, neque magnopere reformident huiuscemodi culpas . Aut igitur huc confugiendum eli, & exemplo reliquorum, haec culpa Ipsi cotidotianda: aut, cum cedrum appellauit, intellexisse is plum proptet similitudinem iuniperum putandum . quod verius Puto. Plinius certe iunipeaxum assimilem cedro ei te inquit . nam, quod addidit poeta, orirare hane stirpem volens do nais rutam ipsius aperire, olentem, congruit etiam hoc mitifice huic. frequciati in hae tellule, it it-pi: duaui tale enim odortis, soliis, baceis, ut aliis rebus. valde similis ipsa eedro est. de si vineῖ- tue ab ipsa bonitate huius naturalis dotis Huic simile est illud eiusdem e Georgicis, nescio quomodo xppellem, quod eum de pastoriciis eanibus praeciperet venatuque, inquit.
Saepe etiam cursu timidos agitabis c ingrω .i . . . Et canibus leporem: canibus venabere damas.
Neque enim onagri vili in Italia: quibus populis videtur ille artem colendi agros de pastendit ese Woluisse, neque in vicinIs eclami nibui prestatur hoc Varro in libro de tepecu
ria, de asinis loquens. cuius haec verba sunt. Horum genera duo . . unum serum, quos vocant onagros, in lPhrygia dc Licaonia sunt si eges mulis. Praecerea ita etra illi sunt ut in cursu sis-rmotion pollini, me vel iliniis quidem equis: narrat hoc accurate Xenophon in L libro x Axsia, et cum enim Graeci, qui secutitae ni Cyrum minorem'. v lni reli auxipsius topi Iuvenissent in ea loca, in quibus magna vis foret horum ferorum asinori imi erat autem illa Araiabia : conatique essent, impoliti equis ipsos captare: facile cognouere se frustra illo modo Iab rare . quia celeriores illi incursui orent, quare artem adhibuerunt, dc plures, distantibus i cis , positi, ita ipsos iam defatigatos excipicbant. carnem vero eorum similem esse commem rat carni ceruorum.
V N GAR ego offeto sortasse non valde necessario, sed certe debito de platatis pleno itaque
493쪽
iaque es assinxerἰt, quae numquam ab homῖne prolata suerunt. docebo hoe verum nullo mo do esse: fideliterque, ut decebat, se summum philosephum in toto illo negotio praestitisse reum enim libros eos Aristotelis non solum accurate legerim, sed etiam studἰo meo a multis mendis purgat ἰm: idemque in animo habeam magis adhuc lectionem eorum vigiliis meis ad Iuuare, pati non possum auctorem ipsorum salto tanti criminis insimularia defensio autem Ilialius loei Aellis est: & argumentum, quo aduersarius utitur in iplo arguendo, inane: neque ea nim Hippodanius ille, cuius sententias multas e Stobaeo collegit, idem Hippodamus est atque ille, cuius rem p. non satis bene constri utam esse probat Aristoteles: Hippodamus enim Atiastotelis Milesius fuit, Stobaei vero ut existimare licet j Italicus, quod disciplina illius de sermo etiam Dor Icus, quo utitur,declarat . alter Hippodamus Ion Ico usus suisset: Miletus enim Ioniae ciuitas ruit. Hoc saltem admonere debuit ipsum , valde peritum Graecae linguae, ut Hippodamos eos d uersos elle cognosceret. Manto autem plura sunt, quae indicio Stobaei, iniet piis ipsius Hippodami discrepant a sententiis Aristotele tanto facilius intelligere poterat iapsos longe alios elle: neque enim existimandum est philosophum ita perfricuisse frontem, ut
am aperte mentiretur, praesertim eo tempore, cum Omnes nullo negotio hoc redarguere potuissent. Quod autem Aristoteles significauit, eum, quem improbat, Milesium fuisse, putari debet id sene, ut distingiteret ab altero hoc, eodem nomine vocato, Pythagoreo. cisse Drancem Virgil im, quae regiae virtutessunt: assentirique ipsi Graeciis niaximos poeto. CAP. III. I s et n. T V s suit orator ut a poeta quoque ille dictus est in Drances Virgilianus:
cognoscitur id multis modis: in quibus .etiam hoc, quod cum laudare vellet A neam , cuius rebus, contra studium Turni, vehementet fauebat, missus ad eum legatus a rege Latino, commendauit ipsum praesentem a duabus, quae requirunt ut in vero rege, maximis virtutibus, id est iustitia de sortitudine, siue scientia rei Hilitatis . haec autem verba ipsius sunt. O iama ingens , ingentior arm Is Vir Troiane: quibus caelo te laudibus aequem
Iustitiae ne prius mirer, belli ne laborum a Homerus quoque, quo loco ornauit Sarpedonem mortuum, laudi ipsi dedit, quod Iustit; a 3e vitibus liberaret omni malo Lyciam, quam terram ille regebat e ita enim de homine loeutus est: veteribusque ipsius honestis factis.
Vetus autem scholion in eo loco citat duos senarios AeschylI, qta, grauli Ec eruditus tragicus, suerat eiusdem sententiae: dixeratque copulam duarum Larum rerum esse praeter ceteras omnes, lolidam ac firmam: inquit igitur.
Non sunt autem hi In his fabulis ipsius, quae restant. Recte ultui fecit Dianees, qui haec emissimum celebrauit, in eo, quem serre In caelum volebat. Oiuvite et a Graecis, ut am1bis, duobus nam iratu vocari. - CAP. IIII.
Od λαλητ in uuis si eri ob similitudinem huius malet Iae, non
solum: quod dc ipsum nomen a colore ipsis ἰnditum est, quos Latini vitellos a pellare consuerunt. nos quoque patrio nostro sermone eandem rem duobus nominibus ostendimus. quorum alterum respondet huic Graeco verbor nam a colore ductum est.& si non omnino eodem sed aliquantum vatiato,id est voce, quae
rusum, non fit tuum valet. 4od igitur coniector respondit cita enim interpretatus est Cice ty, quem Graeci Dori t/ris dicunt in cum ad eum quidam detulisset, somniasse se ouum pend te e lascia lecti sui cubicularis, thesaurum defossiim esse sub lecto, facilius admonere ipsum p iuit thesaurum illic latete, ob communionem illius vocis, quae una geminas res significat, Idea .utum de vitellum . quare acute ille postea respondit, cum visus ipsi foret nimis parce se m pensasse, qui admonitus sacrat: miserat enim ei tantum quantulum visum fuerat de argento et Nihil enim ne inquit de vitello. totam rem accurate exponit Cicero in ij. libro de diuinatione, - πι - - Gramo
494쪽
Graeco hoc ipse nomIne usus est Athenaeus, cum loqueretur de olla, quam, resertam opi mi, odoribus & suauissimis escis, vocabant vel potius coqui nobilis vel ba poneret: in illis enim rebus exponendis, quae valde praedicabat, haec nominauit: inquit igitur, in lat. libro . - την οἰαν τμ--mi. ει νοῦν, & quae sequuntur.
De stactu, qui captiuis ex binoris, idcm exsem e Plutarchin, quod sensiu M . Cicero. C A P. v.
A ii R Ax Plutarchus In vita Ipsius, de diluenua loquens, quam adhibuIt Paulus Aemilius, qui deuicit Persem, regem Macedonum, in ornanda vita sua & omni virtute expolienda, solitum eum tamquam in speculum, inspicere In histo-tiam atq; ita studiose semper conatum esse imitari virtutes & praeclara iam eoatum, qui illic laudati forent. haec autem prosecto non parua utilitas est, quae opIt ut ex historiar ipsiusque omnes qui volunt & animum eo intendunt, participes en pol sunt: exposta enim historia est cunctis hominibus: nec ullos mortales a se reiicit . sed tameα aliquanto maiores dc uberiores inde fructus videntur capere post e,qui ipsam scribunt: subtilius enim ipsi ponderant quae laude digna sunt, dc quae contra. omneque studium tuum ponera debent in hominibus, qui recte at quid fecerint,& utiles valde ecteris suerint, celebrandis. tu pe autem ipsis foret, ea, quae illic commendarint, vita& sactis non exprimere. Quare Cice-to ἰn epistola illa longa ad Q. fratrem, plenaque optimorum praeceptorum, cum idem de haeresentiret, ita locutus est. Ollendebat autem tune Quinctam multos secum habere. Acios n-lius muneris, quἰ toto an in Oseruirent laudi&honori ipsius. Tubero, quem ego arbitror, praelertim eum scribat historiam, multos ex suis annalibus posse deligere, quos velit & possit imitati. lunt igitur duo hi loci valde similes 3c ollendunt nobis, quo animo diconsilio historiam in manus capere debeamus. In simulatum autem suis te Sallustium a Graeco homine, quidi Ipse in eodem studio versatus est, notum puto. quod nullam in partem imitatus sui met eos. quos in historia sua In caelum tulerat: nec virtutes eas vita reddidisset, quas in aliis commendarat . ut tamen aliquid adseram, quod valeat non nihil ad eum purgandum . arbitror ipsum postquam ex Africa rediit, quam expilauit, tedio illarum rerum consectum, se historiae se tibidae dedisse . nam ipse quoque satςtur se invia vitae antea errasse, & in vitiis communibus illius aetatis prius volutatum este.
Isbm aliquid aliquibus, quod inquit plurdiu locis Vlagitius, τιν
ri mptum ex Homero . CAP. VI., P xx profecto atque eleganter Virgilius, Imitatus Homerum, dixit Inspἰrare vonenum, inspirare Ignem, quod ille, nomine mutato, inquit, usus autem est pluribus locis hoc suo verbo Latinus poeta: in prim sautem exImie eum fecit venerem et udire filium t instruereque ipsum, ut melius effoetet, quod volebat: ae tempus illud requirere, suspicabatur, idest ut in animo Didonis excitaret: inflammaretque iolam amore Aeneae. inquit igitur illa. occultrum inspires ignem: Lallasque veneno. Vbi autem Ul1sses apud alterum poetam admonet Achillem, ut antequam educat eopIas In ciem, iubeat milites curare corpora: quia proclium longo temporis spatio perduraturum erat: eriter pugnaturis Graecis ac Troianis,cum deus ambabus partibus robur dederit,ita locutus est.. c. A Θ.. quemadmodum etiam in xv. quo loco Eaec ipsius verba sunt.
In alio autem loco superioris libri, tui ante illum est, cum idem significare vellet, verbum mu--uit ae pro usurpauit intelligo eum poeta iecit Thetidem in pectus Achillis, prodit uti in aciem a postquam diu cessauerat ab armis, inserere robur ae vites: erat enim tuae ille confectus maerore ac vigiliis propter amissum sodalem. verba poetae sunt.
,-πμ.Θαρο- ib. κυ . Praeterea eodem pacto in xv. unde exemis
Initio tamen v. libia eiusdem operis, Idem prorsus ostendere volens, nemio eorum Mus est,
itas illis cepit, quod si pliciter dedit: inquit enIm.
495쪽
Sumpiit igitur virgilius ab Homeri certo loco, non solum rem ipsam, verum ellam aliquo mo do verbum, quo illa gella suisse narratur: eodemque saepe postea recurrit, cum Homerus ipsum varἰauerit: pei spicitur enim Maro ipso delectatus suis te. ut eum de Alecto inquit. Vipeream is inspirans animam: S de apibus; Laesaeque venenum Morsibus inspirant: nee non de Aenea; - M nam cui mentem animamque Delius inspirat vates. Et tamen aliquando &ipse illud visitauit, ac pro ipso immisit inquit, nisi fallor, ut in hoc vella.. Immisitque fugam Teucris , auumque timorem. Quo tempore videtur voluisse exprimere locum poetae, quem supra testimonij loco citaui. Declaratim, vocem acutam ct grauem T. Attici, expreso ab eos sole e murme. CAP. v II. . EGER AT accurate T. Pomponiaus Platonem: ae sine testἰmon o Indicioque ullo, verum hoc esse iacile quilibet crederet: cui enim magis politiis mus, idem quo graui ilimus seriptor tam iliaris esse debuit, quam ornatillimo &doctis sino Romano homini e vel potius paene Graeco. quin certe, quod ille scripserat in epistola quadam ad M. Ciceronem sapienter Sc acute e Platone acceptum sit, dubitari non potest . verba Ciceronis ponam, cum eo de sententia illa, quam ut ingeniosam ac vere editam probatat atque animo receperat, agentis . Sermo autem est de Cn. Magno; qui teliquem dicit italiam. Sol ut est in tua quadam epistola excidisse mihi emundo videtur. Platonis autem locus est in oratione, qua laudantur publice Athenientes. qui intersecti fuerant in bel-- lo pro patria. o ni iἰτα ια ποῦ κοσμαι τι *- ii ἰ π, - μωκβια rum mn m Ωἐσκίτω - πa δυσκυια me exserari: a ., in ἱ -- Η ,- . Pler, Ius autem, copiosiusque totum simile persequἰtur Plato, quod fortassi, secerat etiam in illis suis litteris Pomponius, sed Cicero rem ipsam tangerer iudiciumque Attia ei laudate talis habuit. Non est autem dubium, quin Plato, *- dicens. solem lueemque itulius intellexerit: neque enim aliunde lumen habemus. Animaduertendit m etiam Cieer
nem quoque ipsum statim. imitatione Attici . aliud simile attulisse, quod & ipsum ostenderet quantum damni iactum putaret consilio illo, quod ipse numquam probauit, Pompeii, relinquendi Italiam . D mmatum, uti aliquaηdo Ciceronem sementi qmbusdam Homeri res iis id tua obscure, ut Nix cognoscatur .
ΟΜ est dubium quin C Icelo. cum In libello de senectute Inquit. Opi m sau. spiesis ea geri, quae pio reip. salute gererentur: quae contra rem p. fierent, conita auspicia fieri, de quo aliquando a me per litteras quaesiuit, probus & eruditus adolescens, Augustinus Paginellius, qui cum prius humanioribus litteris, vi decet nobilem hominem, diligenter incubuerit, nunc ad ius ciuile perdiscendum se totum contulit i non est inquam dubium , quin respexerit ad sententiam illam H
Qua usus est etiam M. Cieero verbἰs iisdem Graeeis: suoque Illi temporI accommodauit, In minoia quadam ad Atticum. Utilis autem illa est eonsilio eius, qui getit aliquid contra auspiacia r de tamen publicum bonum sedulo procurat, quod certis quibusdam temporibus seeerunt non nulli optimi & clarissimi viri. Sed etiam similitudinem aliouam illius retinet alter hie I cus ex xi. Philip p ea Ciceronis, eum ille In senatu laudatet, non defenderet solum, M. Brutum de C. Cassium, quos, non expectata auctoritate publica, putabat Dolabellam perseeuturos, in cum ille se magno scelere contaminasset. Nec enim nunc primum aut Brutus aut Callius salu-- tem libertatemque patriae legem sanctissimam dc morem optimum iudicauit. Facturitane id illi erant eo nita leges scriptas de institi ita: neque enim licet priuatos publicas iniurias persequi, sed ini propos tum habebant ut inquit in lalutem ciuium ac patriae libertatem: conuerterantque mentem ad naturae legem, quae non solum concedit, sed etiam iubet hoe fieri ae Gne ullo metu ad minit iratI.
496쪽
Indicari duo laci Lamorinn auctorum, actorum industria sulfisiter mendas CAP. IX. Aes v M damnum Latinus sermo secit , quod libri sex. Pompeij de signifiei
tione verborum, vetustate paene consumpti sunt: diligens enim hie de eruditus grammaticus multa notarat, quae valde pertinerent ad rationem Ipsius aperiendam ae veterum consuetudinem tradendam, cunctaque illa summo stadio testimoniis optimorum auctorum confirmarat. declarant quanta utilitas inde capi tuerIt reliquiae paucae ipsus. quae extant, licet mancae atque interruptae. Huic graui ma-
Io remedἰum. quod potuit adhibuit doctissimus&optimus vir Antonius Augustinus: ut enim vestula Ipsius, quae restant, curauli excudenda, cuicuimodi illa erant,ita locos complures elutidem suppleuit atque Interpretatus est. Cum autem in illis suo loco legatur.
Neutiquam ... a. . . . . . . .
venit In mentem Ri ardo RIceardlo, probo dc erudito adolescenti, de quem ego propter suauissimos Ipsius moles valde diligo. legi debere, quod ad exemplum facit. Sed mihi neutiquam
cor consentit eum oculorum aspectu . qui versus antiqui tragici, apud eum ab Alemaeone pronuntiatus . legitur nunc In libro de academicis quaestionibus. qui vocatur Lucullus duobus locis, priore integet: posteriore dimidiatus, cum autem id verum omnino putem, volui ipsum in his meis libris memor ae proderer faveo enim bonis ingeniis: ipsaque quacumque rationci possum, orno. Sed redibo ad Augustinum t est ille quidem multo grauioribus litteris instructus: & Iis demum omnibus, quae conii en uni personae episcopi, quam sustinet, sed tamen has quoque humaniores litteras enixe adiuuit, ut notum omnibus studiosis ipsarum est. Notabo hie ego nune, quod ille in epistola ad Laelium Taurellium voluit mihi pet eum significari. se arbitrari Ioeum nune Ciceronis e ih. libro de natura deorum . Itaq: de font s delubrum Maria so ex Corsica deditauit, mendosum esset legique debere pro Marso, Maso vita Papirius Maso significetur, qu I de Corsis triumphauiti id quod praeter fastos capitolinos, Plinius de Pluta chus memoriae prodiderunt. Sed hoc etiam cognomen, unum e multis, fuisse Papiriorum inatelligitur Indicio Ciceronis, apud quem recte nunc studio meo illud scriptum est, quod ego inueni in optimo illo exemplari, quod secutus sum : prius enim perperam leget batur in excussi Masso de Massones, cuIus tamen lectionis integritatem quid im non videntes, ad vitiosam. quod eos ficere non oportebat, redierunt. haec igitur verba ipsius sunt ex epistola ad Paetum tDeinde L. Maso aedilicius. inde multi Masbnes: quae cuncti sedulo Antonius Augustinus argumenta collegit, vi eoniecturam suam confirmaret :& tamen in satis antiquo libro, qui e stoditur in diui Mat ei bibliotheca Mallo scriptum est ; quod ego testari volui, non, ut fidem italius emendationis minuerem, sed, ut acumen industriamque correctoris augerem. Sed et Iam in nomInibus illis euulorum, qui insta nominantur, apud eum discrimen nullum est: quae t
men nomina suspecta sunt aliquibus: putanturque mendi aliquid continere.
Di resim de dubia O iurna scriptista ciceroniani loci, magitur de Dionalis Sicul. rogo .
v u lite loeus e iij. de natura deorum de Dionyso tyranno. Atque In suo lectulci
mortuus, in tyrannidis rogum illatus est. non eodem modo in omnibus libris I gatur, & non solum exeuus, verum etiam calamo exaratis: sunt enim in quibus
tympanidis pro tyrannidis scriptum sit, ipse sane olim malui tyrannidis in meis excudi, quia in fideliore exemplari , ita scriptum offendi: idem tamen lateor vidisse me librum litterἰs Longobardis exaratum, in quo erat tympanidis. Cum igitur de hoe dubij ,nimi sorem, &quidquid legerem, quod huc faceret, attente legerem, numquam potui penitus scrupillum hunc ex animo meo euellere. loci etiam,quos speravi hoe declaraturos me feta terunt. Ipsos tamen nunc notabo. Athenaeus Igitur in v. libro, ubi disserit de adomitabilibus quibusdam sibi Icis . citat Moschionem quendam . qui collegerat mulios maxime laudatos ob constructionem ipsarum aut accuratam descriptionem, in quibus mentionem
facit TimaeI historici, qui de sunere Dionysj, dg rogo magnificentissimo, in histaria sua locutiu seerat, verba haec ipsius sunt. 6 6 6 mσαε α Bou
497쪽
δι--, O mo iis . Sed Theon quoque sephistes in prohymnasmasin suli, quo loco
exponit Gulta exempla accuratarum apud veteres: in aliis enim commemorat Phillis
stulti in xi. libro histotiae descripsisse eximie lunus Dionysij & pulchritudinem, ornatum ue
Si od si scripta alteriusultius duorum horum scriptorum ad nos peruen Issent, omnis illa pomis unctis nobis nota fuisset: nec quicquam, quod in ea factum esset, nos fefellisset: nunc a xem nihil inde certi elicere possumus ita tanta breuitate illius narrationis.
Vettium solse priscoram das, ut fabulae potiaram er Graum et re Larinari serint, quod Iactum ab Ho eorum foret, ab astram temptari. C A P. XI.
Pivios a M. quam habebant veteres illi Graecἰ de instituto quodam deorum& more, significatam ab Ouidio in xiiij. libro fiam Mes--, cam ipsam inuenerim apud Euripidem quoque, libet mihi adnotare. Est autem mos ille de lex haee. Non licere alicui deo, quamuis iactum non probaret, quod antea ab alio deo gestum esset, disturbare. nam quin, antequam res exitum habuisset. solerent aduersari voluntati ac studio aliorum,non est dubitandum: crebra enim huius distensionis antia moram exempla sunt apud Homerum. & tamen semper, si diluenter attenditur, illa admini strabantur contra consilium Iouis. Ouidi j igitur verba sunt. Et clausura fuit, nisi quod rescindere numquam Dis licet acta Deum. Euripidis vero ex Hippolyto coronato haec. Sisim δ' 'ἱλα , κ
Est autem locus in extrema sabula, cum Diana conti latur Theseum, quod innocentIssimum fili uin et rore ductus, necauerit: seque eodem tempore purgat, quod ipsi, qui toto pectore eam rebat, auxilium non tulerit: exponiique verbis, quae potui, hanc legem. nam se non passu- tam lutile, ut ille veneris odio interiret, nisi Iouem timeret, testatur. ac depulsuram prorsus a se suisse hane turpitudinem: ignominiam enim suam ducebat, quod eastiuimus adolescensae studiorum illorum aemulus, fraude illius Interemptus esset.
Musiis serbis ostendisse Terentium, φι- tmo is sicant Graeci: monum Icilicet, emplar a s sunt. CAP. XII. C e v x A vi et Charinus in Andria Pamphilum i grauiteri; n eum Inuectus ex
quod promissa non se tuasset: in illo autem insimulando, cum putaret eum pria 'mum pudore deterritum, ne sibi, quod petebat, denegaret, ceteros etiam, qui etidem culpae assines sum: parque ingenium habent, reprehendit: consuetudinei que illorum maxime improbauit. his autem verbis in ea re usus est.
Immo Id genus hominum est pessimum In denegando modo quis pudor paululum adeste Post, ubi tempus promissa iam perfici
Tum coacti, necessario se aperiunt rEt liment tamen res premix dςRU - .
SIenificauit igitur pocta multis illis Verbis viti iuri, quod uno reponunt Graeci auctores r tis , is enim ipti appellant hunc pudorem, malum icilicet ac non parua reprehensione dignum rotae staret enim denegare aperte , quod aliquis sacere non vult: siue quod ab ipso patum hon ste postulat ut . De hac, sane non parua culpa, libellum consecit Plutarchus, in quo conatus est summo studio purgate animos nostros hae labe: multaque excogitauisi quae plurimum valent id hine maculam delendam. Cicero in epistola quadam ad Atticum Graeco nomine iam si enificanda. vlus est: inquit enim. De summa autem agi prorsus vehementet de seuere volo: deii sponsores appellare videturbabere quandam δώσαηi . Intellexit autem cui opinor rem eam elle quam non possimus satis verecunde temptare: pudoremque luadere nobis, ut id it mi de agamus. quia cum aliter fieri Potest, non valde decet. non omnino asperum creditorem,
498쪽
Inaeuatus Iocri Homeri, qui, tenuem rem tangens, Missimilis est Terrai ino.
In i et quoque Homerus, qui cum oculis orbatus esset, mentis tamen tum n bus euncta, minuta etiam cernebat, multum valere ad amorem erga aliquem etiagnendum: ipsumq; diligenter in animo postea conseruandum, infantem eum tenetumq; adhuc:dc cum primum ille natus est,manibus cepisse;& In sinu etiam testasse: menim comicus in Adelphis induxerit callidum seruum,ita loquente qui eum simulatet hoc tamen ad iniuriam illam augendam accommodatum esse intelligebati Non puduisse, verberare hominem sienem di Quem ego modo, puerum tantillum in manibus gestaui meis. Epieus ille antea Penelopem de Euryclia, nutrice ipsius, fecit hoc vlysii dicentem, quem adhue virum suum ei te nesciebat. I
Docet autem se potissimum ipsam eligere illi munerἰ obeundor pedibusque vim, lauandi,
quia existimabat eam id libenter iacturam, cum ipse valde similis foret alumno suo, non corp re tantuin, verum etiam oratione decorassilio. Inde autem nata est δαννάροις et cognouitque nutrix nota illius vulneris, quod olim acceperat in crure, esse illum Vlystem. Hisuscemodi
etiam est illud in eadem Terentii sabula ab eodem seruo prolatum . Et quidem tuo nepoti, huius filio, Hodie primam mammam dedit haec. subtilis ct plena anificii ratis , qua usi fuere duo auctores, meo, quod Volucrum, in caelo ferendo.
R o a A et v s met to est locus Homer et artἰficium qne Ipsius valde celebratum qui eum induceret Achillem laudantem arma, quae studio gratiaque matris ia-brieauerat ipsi Vulcanus, secit illum dicere, arma ea talia esse, quat a decet este deorum opera. cum Igitur m ni illarium Vulcani tenue foret: nee latis dienum ς - . qu m fecit instenta suo poeta: de sine dubio haec sola laus superat ceteras omnes,quibus aliquis bonitatem re putichritudinem eorum armorum commendare potuis let. Achillis verba sunt hare. ἰ iis, uἰ M. ιπλα Θιις athea . I ' ἰαμ. ἰη
Vidit autem antiquus quoque grammaticus acumen huius sentent lae, cuIus haee declaratio extat, una illarum declarationum, quas ego saepe non sine causa laudo e ille etiam simile quiddam monstrauit apud alium dc ipsum valde celebsem poetam: scholion ipsulo,ut inueni in vel rς exemplari,hic ponam,quia elegans & cruditum est. - . - , ra vehμα-o πιδι-ἰ.D ύπινωκ ἐπιδεχέαιμιείονα. - La e M. A uuod istitur Anacreon dixit liberum patrem sectile.ut decet, par profecto huic est. Nisi salior au tem mile huie et Iam illud Ciceronis in epistola quadam ad Atticum, quo laudauit litteras certas quasdam ipsitus, ad filium suum scriptas, quem voli erat ab eo per litteras castigari quia Aili n s non nullis in rebus flagitiose se gesserata inquit igitur. Ad Ciceronem ita scripsistἱ vineisque seuerius: neque temperatius scribi potuerit: neque magis quemadmodum momax me vellem. Extremum igitur hoc plus in hac re valet, quam ea, quae supra posuerat M Cicero. s diligenter attendimus, totum est. Nec tamen subito eo se contulit, ut secit Homericus Achilles, sed prius adhibuit non nulla, quae ostenderent prudentiam earum litterarum hoe tamen ut firmius, maritisque ponderis in extremo posuit. Nec existimari debet hoe Ciceronis non smile esse illi Homerico, quia peristiae aliae sunt & quasi contrariae: Achilles enim apud eum dixit, opus illud respondere virtuti deorum: nec aliud sane a Vulcano expcistari potuisse cicero autem ad se iudiciumque suum rem refert: nec Atticum attendit, qui litteras scri se tar, quia huius rei notitia esse debebat voluntas Ciceronis. praeterea non crat Pomponius is
vade quidquid exierat, subito pollet absolutum&pet sectum putari. '
499쪽
O iit M Dionysium Lambinum, magni ingenij virum, magnaeque doctrinae, cori igere aggres Ium elle locum hunc e vi. libro de moribus ad Nicomachum,
qtii a mendo vacuus est: nec ulla correctoris opera eget. nam praeterquam quod in omnibus calamo exaratis exemplaribus, hoc modo legitur ententia ipsa pras clara & subtilis est . quare non video cur, cum ita res eli, oporteat veterem scripturam immutare. Est autem, ubi de sapientia disserit: dc ex quibus rebus ipsa conflata sit, de
iam ostendisset sapientiam esse mentem ac scientiam copulatas: & quasi quoddam concretumo ambabus illis, magis adhuc aperire studens vim de naturam Ipsus, usus est aliquo modo iis maginei Mante oculos rem constituit, addens inscientiam esse retum maximarum: de m ni honore dignissimarum nam stratum dc maletiam et am monstrare voluit)iquae scientia, tamquam caput habcret. caput autem vocat mentem, cuius vi&auxilio percipiuntur definiationes: initiaque scientiarum . quae definitiones a scientiis ipsis non explicantur: unde e pria. mo quoque libro posteriorum analyticorum haec Ipsius verba sunt. λε-A-im μῖν. cognitio igitur, exquisita etiam illarum rerunt, quae proficiscuntur a principiis sine mente, alia quo modo capite careret: quia initia scientiarum, unde illa, quae demonstrantur apta sum non perciperet: mente namque solum principia scientiarum intelliguntur: secum autem illa mentem habens, & quasi capite ipsi addito, absolutissima persecti: stimaque est: videt enim quoque, unde illa naseantur. Nam, quod addidit , perspicitur sicile cur id secetit: si namque ii, pliciter vocasset mentem caput, timuir, ne translatio in uerecundior videretur. quare immut uit eam & ex ipsa Imaginem fecit atque ita retinuit perspῖcuitatem & reprehentionem vitavit. hoe autem accuratissimum hunc scriptorem semper sacerri eum periculum hoc te Hrmidat, a- petium est: crebraq; sunt apud eum huius locutionis exempla. Quod vero Lambinus, dem- pia e dictrine extrema littera: variatoque Ita casu, putat legendum ariφαλήσω, praeterquam quod fortasse durior hic temo illic esset, non congruit sententiae r non est enim sep entia sc entiAquae rationem capitis habeat ad res illas praestantes, quas perscrutatur, sed sociam dicta ipsa est habere illius munetis: & tamquam ducem, mentem, quae ipsi est instar eapitis. Cum autem auctor uale quoq; opinio oem tuam Lambinus confirmati te dixeritque idem de hac re, quod sibi, videri M. Antonio Mureto, docto sane viro, opponam illi auctoritatem non minorem Antonii Angeiij, de quo cum quaesissem, quid sui iudici, ellet de quasitione hac, ut de aliis etiam aliquando non sine causa facio, totus in meam sententiam venit. Est vero hie ingenio tali & eruditione. ut praeclare de his rebus existimate possit: nam de Attistotelis rationem omnem cognouit. 8c litteras Graecas a pueritia ita percepit, ut ipsis, veteribus illis Athenis, non in Italia dIdicisse videatur :& ne diui us de doctrina ipsius loquar, is iapse est. vi nullam in partem fratri suo Petro Anselio cedat, cuius nomen valde notum & eelebre est, propter multa ingenij ipsius monimenta, praeterquam quod ille Pisis, in qua urbe humaniores litteras, d sciplinamque vitae ac morum docet, voce, quae quantaque sit ipsius, scie tia optimarum artium, cotidie declarat.
Victoriam illam in primis amandam esse, prae nos ac res nonro ap steri etiam temporis periculis, tutas reddis. CAP. XVI. ex o Ri A profecto illa vera Integraque est: dc ut eam obtineamus, eniti semper
magnopere debemus. quae non tantum nos nostrosque praesenti periculo ac seruia tute liberat. verum etiam futuro: securosque penitus nos reddit, ne amplius huiuscemodi malum timeamus. Hoe vero existimatur ostendere voluisse Homerus, eum secit Hect tem hortantem suos, ut sortiter pugnarent: commemorantemque bona, quae inde nasce tui, dixisse .
λ κα νικος κα λ μ ἐκ ατex: Extrema enim Illa vox antecedentis versus, aequod addidit, hoe sine dubio valet: perpetuamque illam salutem suturam polliceatur: consecuturosque eos esse finem talem, ut numquam interrumpi labefactatique possit. Hoc olim animaduertit eruditus vir, cuius hoc scholion extat in eum locum i laudat enim Fociam,
500쪽
poetam, qui addulerit, ιπι-ω. docetque pusillum illud additamentum magnam vim habet. ad eos alacres reddendos: est autem hoc. τί rixi nινα. Simile isῖtur est huic illud T. Liuij, cum exposuit qua hortatione usi fuere duci mirimi duces P. Scipio de Annibal ad animos suorum militum adgraue illud proelium, quod in Astica commissum est, exacuendos: eodem enim se ambo contulere dc quem viderunt maximum tumulum suturum, illis admouerunt. Pronuntiant ambo ut arma expedirent miliates t animosque ad supremum certamen, non in unum diem, sed in perpetuum, si felicitas adesset , vi res . Elegaram modum laquosi qum Uurpauit Maro, vi acceptum ab Homero.
Von Virgilius duobus locis, quos nunc reeordor, inquἶt. Donat habeate, primum de lorica Demoleir deinde de Palmi Thyrrent armis, qui a Mezentio in pusna obtruncatus fuit, videtur accepisse ab Homero: ad exemplarque ipsus proludisse. Ptioris loci verba sunt haec, inde accepta, ubi Aeneas donis munetibusque decorat, qui vicissent in cursu nauium . in Loricam, quam Demoleo detraxerat Ipse is Vierat apud rapidum Simoenta stib Ilio alta. is Donat habere viro, decus de tutamen in armis. Posterioris vero Latini loci haec . s. Armaque Lauso is Donat habere humeris de vertice figere eristas. Homerus autem de armῖς, quae Patroclo mortuo Hector eripuerat: sociisque ad urbem e.- standa dederat, vident eam tem sibi gloriae suturam, inquit. - Διδώ- ώ.ῆ.3stauratus locis ciceronis, vesti similis loco Homeri, quom coem ambo vigeant, quos
. evomuit et nec uringeant tantum, verum etiam tu Dent .
CAP. XVIII. IN ni e x x o locum Ciceronis,valde similem loco Homeri: ambo enῖm eodem p
ἡ-tem auxerunt: ae quod ostendere studuer paene ante oculos eorum,qui audiunt, posuerunt: Poetae igitur, cum Achilles ad contionem vocasset principes exercitus, ut illis spectantibus,reconcilia et se AgamemnonI: atque omnes, deniles et Iam ac vulne ibus tardati,eo se conferrent, poetae Inquam verba haec sunt. ω πω A Mm , .. τυλι - ἀ-- δἰκ ἐμπιε η ,
Ciceronis veto haec pro C. Rabirio perduellionis reo, cum de ipse narraret, quod Romao fictum esset in seditione Saturnina ac periculo magno rei publicae: doceretque, cognito Illo S. C. quo ad arma consules vocabant, cunctos fortes ac bonos ciues ad consules ac trita ., se: M. autem Aemilium antea nominarat. Cum denique Qu. Scaevola confectus senectu-- te. praepeditus morbo, mancus dc membris omnibus captus ac debilis, hastili nixus de , nimi vim dc infir talem corporis Ostenderet. V Laiitem alia relinquam, quae patia sunt. quod imbo dixere de hasta, qua sui nixi serent, ut imbecillitatem corporis sust Inerent, idemptorius est; quamuis Diomedem dc vlyssem vulnera tardarent, Scaevolam autem senectus aemotbus: fc certe non potest quicquam magἰs simile commemorari, quam illud, b de hastili nixus . nam cogitare citam dc animo cernere specἰem hanc mir fice commouet i dehibet incredibilem vim ampi ficandi. Virgilius quoque huius status grauium personatum in duro tempore Troianorum, mentionem fecit: cum enim Aeneas abellet, castraque a Tutro obsiderentur, narrat, ut consulerent communibus rebus, proceres Troianos eodem pa re ansisse: non tamen illi aut morbo aut vulnere grauati erant, sed corpus firmabant tebus illis. quas tempus Illud ac periculum magnum in manu ipsos tenere hortabatur. poetae verba sunt