Petri Victorii Variarum lectionum libri 38. Ad Alexandrum Farnesium s.r.e. cardinalem libri 25. Ad Ferdinandum Medicem s.r.e. cardinalem libri 13. Quorum librorum veteribus editionibus addita sunt quaedam, pauca variata

발행: 1582년

분량: 534페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

481쪽

Liber Trigesimus septimus. Mi

x ita sensum habet, atque illi loco, quem in mea editione tenet, mirifice eongriait . Primum igitul totum locum, ut in illa scriptus est, hic adnotabo: deinde paucis de sentenua ipsius dis.leiam loquitur autem Cicero de Caesare. Nam ego hunc ita paratum video peditatu, equitatu, elallibus, auxiliis Gallorum, quos Matius ut puto, sed certe dicebat, peditum, ea quitum, se polliceri sumptu suo annos decem, sed sit hoc magnas habet certe copiisas & habebit. cur igitur e tua sede, quam iuste possulet, esciendum est e siue i,αλπι d.

lineudum sit: in meo certe libro legitur, non omnino integre. quis autem non Intelligit hoe verbum huc translatum esse e a tubaque sumptum e qua etiam metaphora Homerus usus est in noto, non tamen omnibus eodem pacto probato, vertu . nam legitur hic να - : magis enim mihi conuenire videtur hoc verbi tempus: tune ipsum enim Matius copias de apparitum Caelatis esterebat. valet inquam celebrat & peruulgat, atque hoe magnifice & cla- te iacit, qualis estionus tubae. non potuit igitur melius exprimere Ciceto studium Matij, --plifieantis opes Caesaris, quam ieci , dicens, eum in hoc imitati sonum ciabae, quo clarior nullus, ampliorque est, inferiore autem Graeco vocabulo Ostenditur pol se, quod dieebat Matius. vanam es le de multo plus quam veritas eius rei ferret, auctum t a mσμα en ἰm est hoc ipsum. Id est oratio alicuius gloriosa, qui res suas iactet. Initio igitur natiat Cicero se putare ornare Matiam studiose apparatum ac vires Caesaris, atque id ita agere, ut ab omnibus facile firmitas copiarum ipsius intelligatur. postea concedit aliquo modo orationem illius mendacio alicai aDtinem elle poster apertius enim posteriore Graeco vel exponitur vitium illius orationis. visitumque igitur loco manere debet. in Latinis verbis diserimen nullum est. nisi quod exemplatillud notrile pro te hanet si . nec tamen non opinor hie mendi aliquid manere: videtur enim desiderari numerus illorum auxiliolum . nec tamen ita cupidus umquam si ii omnem plagam huius nitidi iliari corporis curandi, ut te media importuna adhibetem: re quae quidquid est adhue veri uncerique saei in eo corrumpant . quare miror inuentos. doctos sane Ec ingeniosos viros,

qui incertas de ab audacia ingenti prosecta Maleip. nae coniecturas probarint& sine via dubi-

uoue receperint .i . Imagine et eadem re ducta, quae si uis asount et inter se est, sissimis udinem

- C A P. IIII.

T ApoR longe altrix eatnla eἰusdem anistrantis, quae tamen animans dἰst Ingultur mansuetudineae seritate: diis militudoque illa valde accommodata est tebus ais liis distinguendis. quae cum sint eiusdem genetis, luperat tamen una ipsarum reliquas bonἰtate. intelligo autem discrimen non paruum sues. quod interiectum est inter carnem apri dc earnem mansueti suis. Apud Athenaeum in iij. libro, Magno, . qui pollicitus est te de hoc pomo disputaturum, quia suauitate ipsius valde caperetur .

ostendere volens nobilitatem ficorum illinum, qui in intula Paro naicebantur: dc a colore tuis bio vocarentur, quia cruorem reset rem, de quantopere sapor ipsorum vinceret saporem ceterorum omnium, dixit tanto meliores esse hos reliquis, quanto melior est apri eam catae omni mansuetorum suum. Cum autem praestate ceteris bonitate tradiderit hos ficos, eoloremque rubrum habere ac sanguini similem, sertasse erant illi, quos nos ab ambrosia deorum cibo;t opinor, ambrosiottos appellamus: concurrunt enim ambo illa in nostris. quosmvino eonsensu iudicamus suauitate resiquῖs Omnibus antistare. Sed tamen in eodem loco illo mirifice commendatur genus quoddam ficorum, quae appellabant ut Romae, vi narrat idem cillisti utiae: illos enim quoque praestare dicit cunistis, qui omnibus in tetris nascuntur. ill irim autem meminit quoque Plinius cum de ficu bus loqueretur, quae in Italiam ex aliis tran. - lietant gentibus, cuius verba sunt haec. Et Callistratiae partim sapote piaestantiores, fieorumis offinium frigidissimae. neuter tamen horum notam ullam affert, auxilio euius intestiui pollincitantum otnant ipsas testimonio suo. Sed redeamus ad superiorem varietatem saporis eiusdempsene beluae. unde etiam lepide argumentum duxit Romanus Imp. T. Ou nctius, cum inanem sonitum orationis legati Antiochi resollere & copias eius regis extenuare vellet: docete. uu illi,seonstare cunctas e gentibus abiectis N minime belli sis: vias enim est imagine, ut in rem totam const tueret ante oculos eorum, qui auditent, atque inquit. Est autem res simillia is ma caenae Calcidensis hospitis mei, hominis dc boni dc sciti conuiuatoris, apud quem solo is stiliali tempore comiter accepti, quum miraremur, unde illi eo tempore anni tam vatia & tam is multa venatio: homo, non quam isti sunt, glorio ius, renidens, condimentis ait varietatem il-

is tam de speciem letinae earnis ex mansueto sue iactam. Hoc dici apte in copias regis, quae pau-- Iominia ac sunt, posse, dc iuvaria seneta armorrum, dc multa nomina gentium inaudit

482쪽

434 Variarum Lectionum. I I

. ium. Dacas,& Meilos,&Cadusios, di Elimaeos, Syros omnes esse, haud paulo mas Ioremis me. a , propter seruilia ingenia, quam militum genus.

Dissutaris de vetere prouHis , quod apud Graecos erat: O puses Urmabat Decem trullam rerum tam simium la

ior se esse, quum est ficus dico. CAP. V.

Ex v s prouexbium erat de ficorum inter se similitudine quod ellam vἰdetur olle

disse testimonium antiqui ut opinor comici, sied tamen mihi ignoti . quod cii tum est a Cicerone in epistola quadam ad Atticum. hoc igitur totum, quod iacit ad uadendam similitudinem huius Pomi, saepe me dubium habuit et cum enim mecuna diligenter cogitarim, non potui umquam Viore, quae res impulerit eos, qui primi dixere ipses similes. ut hoc assit mare auderen L. Praesertim cum vnos aut alter non fuerit huius opinionis, sedeonsensus totius alicuius gentis huiusccmodi enim sunt prouerbiar intelligebam enim ociatmam neotum ede diuersam, colorem & saporem, ut superiore quoque disputatione de-elitatum est. dc magnitudincm etiam . non cessaui praeterea de hoc loqui cum ingeniosis hominibus. oc peritis rei uiri luistic sum . nec tamen inuenire potui qui mihi hune scrupulum uelleret exanimo: pl.cuit igitur mihi inscitiam huius rei meam hic quoque testari, de in hoe exercere ingenia eluditorum i nequ enim puto huiuscemodi quaeitiones ind gnas esse polito homine. de studiabantiquitatis. Pc uobium autem, quod significaui, legitur in liberulo, quo dςscribuntur motus diuersoru iugeniorum, qui inscribit ut ei de causa. is , de Theophrasto vulm attribuitus et Ubi enim inprimit mores alleritatoris et narratque ipsum ingressum statim domum fortunati alicuius viri: laudare filium ipsius. in aliis notam tum est ipsum dicere. σ. a. ἄμηδ VN. sententia vero Graeci poetae, quae idem ostendit, Scis qua ustis quoque est M. Cicero in epistola quadam ad Atticum, est. Σ κω μὰ -νω σ cis . A . a m i Mπ έμνω. Nam MIerum prouerbium huic patrae paene idem, nisi quod materia diuersa est, de ovorum inter se similitudine, dubitationem nullam habet. mo. minit illius Cicero in Lu ullo; Sed etiam Alexander in commentariis In prἰmum librum T ricorum tetigit nanc similitudinem, cum doceret oportere, siquid simile inter se habeant res ualde dii similes, perscrutari: quia nemo quaerit, si Ouum Ouo simile est: siue mulus asino: aut

Castor Polluci: planum enim est similia illa inter se elle: neque tamen dilatius ille interpres mentionem ullam secit similitudinis ficolum . Laudatas quoqMe esse q craecis scriptoribus cariso comas .

quarum me tu Cicero .

CAP. VI.

T autem terilam hane animaduersionem superioribus duabus addam, In quἰbis tingit ut aliquid de eodem suauissimo pomo, intelligitur indicio M. Ciceronis ficos' Cauneos nobiles antiquitus fui iter in ij. enim libro de diuinatione, quo loco de , minibus disterii, haec verba leguntur . Quum M. Crassus exercitum Brun, iij imponeret. , quidam in portu caricas, Cauno duceris, vendens. cauneas clamitabat de quae sequuntur. consuerunt autem vendirures Ialo a loco etiλm, ubi nata sunt, quae vendynt. laudare, atque ita pretium a plorum augere. Sud testimoniis etiam Graecorum ipsorum illae commendantur. perspicitur velo Cic Onem in cli ille caricas Cauno, urbe Cariata aduectas. nam eum Cauni sint ciuitas Aeoliae: . in illa quoque retra nati fici honorem habebant, dc praestantis sa potis elle existimabantur. mandauit au em hoc litteris Athenaeus in iij libro: non longe ab

initio fracto illius Lbri, qua in parte copiose diligentarque disputatur de varus seneribus ne

tum, qui tunc celebrarcntula re magnos amatores nacti esseni: in quibus etiam nisi qui idem , nomen, a remotis tamen valde lociv adcPIi sorent. nec tamen meminit Athenaeus illorum,

quoi 2 acintinos gignercu ipibs vcio videtur Plautus laudas Ie, eum in Mercatore induxit Ch , Duiliniis loquent , imires respos it Montho ficos fieri non malas.

483쪽

Liber Trigesimus septimus. MI

PHIuraitiin ysidem paene translatis veris vorasse Mibras auctores μι- λι- , lustium. qictus Theopomp u, illaciis , eandem rem amitant.

R o o ix v M est memoriae a Pluxarcho in Agesilao, Theopompum Mimia q-4 in historia, cum bellum, quod m gno impetu incurrisset in unam gentem de iragraue foret, ut facile illam oppressurum videretur, appellasse Ipsum isti α - . . . -ὰ quale suit tempus illud, cum Thebani sociique irruperent In fines Lacedaemoniorum , dc Prope Urbem castra potuerunt: quare Agesilaus, res istudens, non sivit sortem suum populum decertare cum hostibus. Lucretius autem, quod admonendum statui, eadem translatione usus est: inquit enim. Aereque, Mistebant fluctus: dc vulnera vasta serebant. Et sophocles quoque in Antigona, qui inquit.

sed hare apud poetas crebriosa sunt: Conceditur enim illis, ut libet Ius huiusemodἰ tranda tionibus ut alitur. Cicero vero pro Milone, ut Theopompus, audacius: apte tamen de ei stanter . Et quidem ceteras Lempcstates de procellas in illis duntaxat contionum fluctibus seni putavi Miloni elle subeundas. Nam cum Ostenderim Lucretii supellarem translationem similitudinis aliquid habere cum Theopompina illa,quod idem μι-οκικ- itidem vocavit e oldit,ies de sollicitud nes vulnera vitae, Aeschylus quoque prius eadem mala de res aduetus appellauit ---c λ. m. in Eumenidibus ex persona Mineruae. εxemns mutas e probatus mauus loquendia inuemus lavetere lapide, pis celebratur δε-- am pueri.

CAP. VIII. Mievs quἰdam meus, politi ingenti vir, dedἰt mihI quondam Inset pilanem

hane, quam se in antiquo lapide Antipoli, coloniae Mallillensium prius: desu. de Romanorum, legisse inirma iit. visum autem mihi est ipsam hie adponere. quia tem in illa etiam aetate infrequentiorem narrat: dc valde ustatum modum loquendi, e vetereque consuetudinc sumptam, retinet. est autem haec. D. M.

PUERI SEPTENTRIONIS. o v l ANNORUM Xl I. AN Ti POL i iN THEATRO , , BIDUO SALTAVIT. ET PLACUIT.

Milios autem esse veteres illos, eum aliquam rem speetissent, quae Ipsos valde oblectasseti I, dareque pum vellent, sibi placuisse illam dicere ex ptologis Hecyrae intelligituri nec non ex hi, vel b s piologi primae falistae eiusdem comici . Populo ut placerent, quas feci flet fabulas. Et ex his quoque Ciceronis e libello de senectute: Neque enim hi sitioni ut placeat, peragenda .st tabula Sed idem etiam declarat lxera haec antiquainscriptio, quam accepi a viro maxima illustri: multisque ac magnis animi dotibus ornato, Matio Columna.

484쪽

Variarum Lectionum

Sed etiam In moniment s nostrae pietatis: sanctissimoque seripto illo, quo eommemoratur exitus vitae tristis Diui Ioannis Baptistae si decet uti tam gratii testimonis In te leui confir-nianda, consuetudineque sermonis) legitur . Die autem natalis Herodis, saltauit filia Het diadis in medio: & placuit Herodi. Ne mireris, qui legis.. Ioas clatro spes moenes σμraces vocas,insisti ,sua singua,stactar ijspatasti enitiae CAP. IX. v v Id boni, quod alivi sibi promiserunt, repente euanu Ier elapsumque ta

psi, este manibus, M. Cicero spes illas sa laces vocare solet atque inanes, ut in peroratione laesi pro Milone: inquit enim: O spes fallaces, o cog tationes nanes nostras. Aeschylus vero in Agamemnone. ubi inducit praeconem, quἰ misi sus erat, ut Clytemnestrae nuntiaret captum esse ilium: aduentareque Agam mnonem, salutare Argos, sedesque eas omnes, facit illum dicere, se tandem,cum multae pilua spes ipsus stactae solent, unam nactum. loquitur igitur de spe, quae sine corpore est, iam. quam de te solida: hae namque pior te si anguntur re dissipant ut . propter similitudinem traimen res, quoque, vacuae a corpore, rumpi di untur. ut Cicero ἰn prooemio ij. libri de orat te locutus est, qui Inquῖt. O inanes nostias comentiones, quae in medio cursu saepe stan Funt uti Verba tragici illius sunt.. π Pin i aD ν , uixi τ' b. videndum autem an, quod illic, declaratio vetitu tradit, ver an sit. transi it onem eam sumptam esse ab anchori quarum eum multae in a lixa me e si it, una aliq aa navim conseruatim hῖ enim hoc non valde probatur: ver usque arbitror, urit a supra i me tactum est: de acerone usurpalum.

Livs TR gs viri ae valde eui Idi laudi v. . cimi sichum at quod hium ornate . lunt. conferunt ipsum cum aliquo bonino magnopere laudat ἰ viri: d centq; superare situm dignitate illud. quod vehementer omnibus probatur. hoe sedulo secerinit duo magni oratores . de qui ambo principem loci im snter suos te errunt, Demosthenes de Cicero. nec mirum sane hoc videri debet: in studio enim illo nutriti fuerant, quod artem illam habet: ac saene uti iur, cum rem aliquam aut augere aut conterere vult, Cicer' u ur in er quadam ad Atticum. Inquit. Quae mihi res multo honorificent or visa est, quam adt ni . cum iurare tui ciues' Xenocratem. tini monium dicentem, prohibuerunt, aut cum tabula, Metelli Numidio, cuni hae sut mox est in circunsertemur, nostri iudices aspi&re noluerunt . Proditum Itidem memoriae est De mosthenem statim post reditum suum, cum intendiis e mamis ad caelum, si Matum propter laei Itiam eius diei vocasse,quia melius, quam Alcib ades te tat, io patris in i editael: persuasiseni'a,n u coiassto , vique ipsis adhibita, ciues suos se in urbem recepisse.

PI bis terrison iis lapidum et Ibremmantiquor: . probati commutasA , in il pe inter selibrarios inscribendo lueras I L. in i

l 1 dAendas ex antiquis auctoribus, quia in ipsis saepe labi imperii I librarii solu

ἰ- . addam veto nunnilis, cum in etererat ne ter bdos,ut in nostra quo- Qie, in tes magnopere sint hae duae litterae quae longo avum ianum habent Lml:', liquando ipsos incuria & inscitia coni muttile ipsas, 3t alteram pro altera cepisse . nam in stuto etiam . qupputantur fideliores excussi librἰ staienoi pro Sille nos . eodemq; ra nob leni eum exemplar epistolarum ad Ataicum, quod animaduertit olim Pol tianiri, me ista habet ceruia in illo loco. Quae qui idem vereor te retula tua plu-libus locis notandia sint. Sed etiam ine labio, quod in antiquo ui,sde Inhi sum . inueni in aedicula quadam iuxta 'DIuita anu colonus, illo modo vicata tum est: est autem hoe.

485쪽

Liber Trigesimus septimus.

VOLTURNIAE

C. FILIAE.

Existimo igitur consuetudinem illam veterum, parum Inter se diuersas fingendi has IIuircottupiisse hune quoque locum in epistola quadam ad Atticum e libro x L vel omnium ma- is totum: arbitror euim malorum legi debere: quod enim supra dixit. Omnia timuimus. & nonnulla insta expolivit eorum periculorum, quae impendebant, videtur cum stomaeho dixisse . . Vel omnium malorum . quali illo tempore cuncta, quae obelle tollent, imminerent. Est sa-he locus ille aliis etiam ita partibus deprauatu . cuncta vero ipsius vulnera cum nequaquam nune pollim curare, hanc partem correxisse non ingratum esse debebit .. Vt opinor autem inhoe quoque loco Plauti peccatum est. sed contraria ratione, Pro malorum enim,maiorum i situr. ita autem loquitur Pseudolus in fabula, cui ipse nomea dedit. Eaplicatum gemis pro Opactu, disersum tavorum ab eo, quod plerumque hoc nomine appetiatur.

C. VMBRICIUS C. F. SC A. CANSO. COION. ADLECT. D. D. FLORENT.SIBI. ET . CAP. XII.

Οετ A 8 solent aliquando senium atq; animum dare rebus non nullis, corporeae sensu carentibus: N de ipsis tamquam de hominibus loqui, quod fecit manisasto Pliutus in prologo trinummi,in quo,tamquam personas aliquas,induxit luxatiam de inopiam inter se loquentes. Luxuria igitur, quam fingit esse matrem in pia*quia qui luxui dediti sunt ad inopiam rediguntur,ita cum filia illie loquitur. . in Pr Imum mi Plautus nomen luxuriae indidit:. Tum mihi gnatam hanc is esse voluit, inopiam . . P. Rutilius, in libello de figuris illis, quas Graeci vocant dicis xm, putat hane esseis seu . de seomici alicuius exemplum non Poniti sed Oratoris. v videtur. Nam, cum crudestiri tatis mater est auaritia, tum pater suror οῦ huic facinori coniuncta, patit odium, inde item nascitur exitium . inquit igitur rhetor ille, ipsam explicare incipiens. Hoc fit cum personas iis is iubas constituimus,quae line personi suΩ t. statimq; addit. Hoz genere via sunt poetae, quiis fabulas scripserunt, in prologis . nam bam na figura produxerunt personas, quae in vetitatori artis de voluntatis sunt,non perlonae. Simile amem huic est illud Euripidis e Troidibus, eum fecit Andromacham, accusantem Tyndaridas. quia Astyanactem filium crudeliter interficere statuetant. ita in ipsos inueti et dixit enim iamiliam illam datam esse e vitiis, quae erant propria illius stirpi . tamquam e maioribus suis. haec autem verba calamitosae mulieris sunt.

Idem etiam aliquo modo secit Homerus, cum commentus est pauorem,sugamque formidi ius sociam esse. inquit igitur. de perterritis: in suamque versis Achiuis.

Non tamen hanc προεποπη- esse diceret fortasse aliquIs: de si eum fugam assirmet esse tImo Istociam, videtur ex eo nomine ἐπῶρα, de ambabus, ut de personis loquius fuisse: de hominibus enim id nomen proprie dicitur. Animaduertendum etiam non omnino eandem esse πρψωπια, stra hane atque illa est, qua utuntur Ora res& Poetae multis locis: vocatur enim ita in eorum scriptis, cum inducitur aliquis loqui aut iam mortuus: aut absens. quales sunt illae pulcherrimae de causae magnopere accommodatae, in oratione pro NL Celio. Rapax , non ubique idcm valerer o de ponses Hippomanu , qui durum animum amicae mollivit.

CAP. XIII. OMtN hoc rapax usurpatum est a Cicerone in Laelio, aliter atquς Ipse & alij vulm ceperint: neque enim valet illic iniustus de 'minax t, quique aniso habendi, ad se

trili x rem xlienam, sed quod studio dc a te, siue vi quadam sua de natura, alliciat ad sq Pp ι' quippiam

486쪽

a 3 Variarum Lectionum.

quippiam, evius desidetio tenratur. Verba Cicerotus lunt haee ; Nihil est emim appetensu, is similium sui: nihil rapacius quam natura. olundere igitur voluit naturam aliquo modo vini adhibete & cogere. Eodem pacto vi tur cepisse rapere auctor carminis, commendantis eximia quaedam poma, quod carmen legitur inter lusus iii custodem illum hortorum: est enimis in eo. Qualibus Hippomanes rapuit Schoeneida pomis: valet en m illic rapuit, conciliauit ipsain sibi ac beneuolam reddidit, vel potius inuitam ipsam ac recusantem ad se voeauit. Non est alitem admirandum, flectete potuisse aiiimum illius virginis H ppomanem praesdio illorum pomorum, quae, ut sabulae poetarum furunx, dederat ipsi venus, amori illius inseruiens:& o, quod at deniet cupiebat, Hippomanes aliquando obtruret: acceperat autem ipsi dea illa a Libero patre: significate hoc voluit Theocritus cum cecinit .

Cuius vellus declaratio quaedam citat testem Philetam Coum,qui in Elegia quadam sua, idem

his verbis prodiderat. is Ta δεισι , ἀσκInuento qί aliter sentiret de natari O miam M. Ant fae Cisero stela. C A P. XIIII.

Irvvs RATIONE profecto illi digni sunt, qui cum culpae alicui magnae assi nes stat, quae, valde impediat usum rerum, non possunt sibi ab ea, ne in rebuiquMem aduersis, temperare, & tunc cum maxime cura & vigilantia opus esset. Docet hoc verum esse ae seruari sedulo debere Tetentius, in petiona humili deseruo denique, cum fecit Demeam, seuerum senem, his verbis'corripere reat lentum Syrum, cum tamen ille sibi nihil fecisse videretur, quod tanta poena dignum istet. - In ipsa turba, atque in peccato niaximo,

is Quod vix sedatum est, potasti scesus, is Ouasi te bene gesta.

xxprobrauit Idem hoc M. Cicero M. An senio, quἰ unus supra ceteros mortales dedἰtus erae libidinibus.&In voluptatibus toro corpore volutabatur.' An vere autem hoc fecerint, siue po- tius inimico animo,& tota mente conuersus in hominis Infamiam & dedecus, diligenter viden clam est: non enim desunt qui longe aliter de illo homine loquantur. in iij. igitur Philippi is ea his verbis eum notauit Cicero. Numquam, ne in metu quidem, sobrio t Plutarchu, enim. is mulli in primis auctor, in vita ipsius, commemorat Antonium, cum e Mutinenti proelio, ac cepto illic magno incommodo, sugeret, incidisse, ut victi in acie iblent, in magnas omnium rem dissicultates, e quibus fame superabat reliqua mala, quae tamen mala ipsum sertiter constanterque tia Ale narrat: ast mat enim Antonium in rebus aduersis superare semetipsum devincere solitum In virtute colenda,& eum graui fortuna premeretur, simillimum omni tempo te viro bono extitisse. graue igitur hoc tanti viri testimonium est contra M. Tullium. ipse autem semper existimaui in natura M. Antonij & moribus iudicandis deceptum suille Cirer nem, qui putarit ipsum nullo pacto auelli polle a voluptatibus illis suis. nee aliud qni equimmente versare, quam ipsas undiq; explere, ut his verbis declarauit, quae sunt in epistola quisis dam ad Atricum. Tu tamen odorare Antonii quem ego puto magis epulariam ra. . tionem habete, quam quἰcquam mali cogitarer peti picitur enim ipsum, cum necesse erat. D. tuisse Ipsis carere, & multum mali non solum cogit alle, verum etiam effecilla.

Explicatus lotus Polys , quo I ificatur obsture' Hasum Romarorura in via , quo muniebrat, ornandu .

CAP. XU. V in valeat apud Pobblum in iij. libro histor Iatum, ubi iter Annibalia, transutumque ipsius in Italiam cum exercitu exponit, A. μήτις --, dilia genter videndum est. loquitur autem allic potissimum devia quadam, quae studio atque opera Romanorum natin Ita erat: ipse autem arbitror primum eorum verborum pertinere ad ostendendum mistem eius aetatis: rationemque ascendendi in equos, quae ratio cum si lis non esset in catebant his, quas vocamus staphias, non sineta reae molestia, qui vitibus nouolebant nec habebant qui in equos Ipsos tollin Me m expedire potetant. illiun i in laborem vitali uerent qui ita militares sternebant.

487쪽

Liber Trigesimus septimuS.

In latetibus viarum collocabant altiores quosdam lapides tamquam quaedam pusilla sun

sta excitabant, ex quibus paruo negotio quilibet, tenui etiam in Poris firmitate, poterat se coniicere indortum equi. autem hoc, quod dixi, alere apertum est, Cicero etiam in ea voce exprimenda hoc ipso Latino verbo non uno loco usus est. Idem etiam, quod Polybius,invita C. Gracchi narrat Plutarchus, qui Calus cum hi ratione consuleret commodis multiatudinis: studeretq; cunctoriim Italiae populorum animum sibi conciliare, in aliis etiam plures vias it tauit, de cum ipses commodas valde sectilet atque Ornasset,curauit etiam ut lapidibus certa mentura mutis N columellis quibusdam notarem milia passuum, ec aliis itidem propῖ quioribus lapidibus effecit, ut qui equo veherentur possent in eum facile ascendere, sine instrumento illo, quo hute rei sin utebantur, cum imponi in equum vellent, & α αψία ipsum v cabant. Sed cum locus hie Plutarchi sit quasi declaratio quaedam illius, quod breuiter obseu- teque sgnificauit Polybius. praesertim prioris ipsius partis: oponitur enim diligenter eo .r ito rei, nobis obscurioris,quia ipsam iam pridem dimisimus, nec valde noua hac rationemveniata, ea egemus, totum iptum hic adponam. Inquit igitur Plutarchus, eum curateantea locus

, ια' R., άναMMM Sed etiam plenius illum ipsum Polybij, atq; id maxime, quia qui vettit in Latinum Iesmonem scriptorem eum, Nicolaus Perottus, valde negligenter locum eum expressit, de ita donum ut a nemine ex verbis ipsius res hae percipi & eognesci possint. Polybis, igitur verba sunt. --ἰI- τια cr

ita enim summa cum diligentia dimenta ea loca per Romanos tuere. nihil igitat tetigit quod Walaret ad vim eorum verborum aperiendam. Temptu in im regerenda dis genter seruandum, te limam optimorum utrisseque linguae metarum declaratum: di putatumque de nomiabus etiam, quibin opportunum tempus ostentaur.

V A M T A v s In omni re sit temporis, doculi praeclare virgilius: quae namque v x taut, ne vix quidem . a sortuti uis hominibus alieno tempore obtinentur, ea suo a commodatoque non magno negotio ab iisdem impetrantur: hoc vero in primis diligemet custodiri debetis iis, quit volunt aliquid sibi concedi, quod sit illis, unde extorquendum est, odiolum ac molestum i Cum igitur ille iacit Aeneam ita loqui eum principibus sua tum copiarum: aperireque quias sua confiij esset, ut discessu illo ex Astieat vel potius subita si ga,quam tegere occultamque esse Didoni, quantum res pateretur; studebat, his verbis usus est. Se se interea, quando optima Dido

Neleiat & tantos rumpi non speret amores.

Temptaturum aditus ει quae inolintima fandi Tempora ; quis rebus dexter modus. Sedetiam infra ex perlona Didonis, quae, dolis maestis, vHebat si posset mutare animum sui .

amatoris: atqueit cum rore egi quavit semper fuit, tamquam interprete suarum curarum. Sola viti molles aditus de tempora noras.

Exemplum autem huius documenti, reperitur etiam apud Euti dem, qui ui fabula Ione ita induxit Xuthum cum Ione ipsb, quem ex se natum putabat, loquentem et pollicebatur enim se illi regnum Athenarum daturum, quod tamen invitavxore non iacile praestare poterat i ab ibis enim ipsum acceperat: dc tamen si tabat sequandoque adhibita diligentia, ut id efiicere potilet: contentaque ea re ipla foret, impetraturum . ita igitur locutus est .

Λαμ δα,m igitur και tu idem significat, quod apud Latinum pestam temptare adῖtus de tem arat uidi mollissima. hoc vero cum estici subito nullo modo possit. ambo significarunt se loco . emporequeid naturos. Graeci, ut apparet etiam ex hoc L co verba distincta habebant.quibus ostenderent duo haec diuersi generis tempora . Latini temptu saepe appellant, ut Virgialius hic facit, etiam κακαν. Terentius quoque eodem pactis accepit hoc verbum, cum Induxit. Sytum cum Clitiphone ita loquentem i erit autem Idem locias exemplum dc notionis, quam diis co este huius nomiinis, de rei etiam ipsius, quam hic adpotaui., In tempore ad eam veni, quod rerum omium si', Primum.

488쪽

o Variarum Lectionum

eo sed exposivum duc lassii ad ustandum lepidem bosses. CAP. XVII.

E c ε α A M olim multis locis apud historicos inseriotis aetatis In libiax, quouvocabant x κα, morem fuisse ducum eorum exercitus, cum frangere voletiant animos hostium; ostendereq; se penitus eos despicere in urbe, quam obsiderensi aut prope ipsorum callia ludos quosdam iacere, de , ut est consuetudo huius rem potis, cursum equorum instituere, proposito praemio illi, qui vicisset; quaestu vimque mecum, an exemplum aliquod apud veteres illos Graecos. aut Romanos scriptore, huius rationis extaret: inueni tandem Plutarcbum simile admodum; parque consilium, aesa-ctii in commemorare Cleomenis, regis Spartiatarum, sertissimi viri, de lumini ducis belli: eum enim ille patefacete vellet, errare Achaeos; dacemque eorum Aratum bicyonium, qui putabat eo tempore non ausuros esse Lacedaemonios ob intellina mala urbe exire, hostiliter aeeessit ius nes Megalopolitanorum, agrosque ipsorum depopulatus est; cumque illic adhue nraneret; si gnifieareque vestet, se illos nullo n tio vincere poste, transeunte torte illac gr e histrio num, qui Meil. ne veniebant, ductisque illis ad se, venit ipsi in mentem fabricate subito eo loco theatrum, & Lbulam recitare, proposita quoque mercede iis, qui melius munere suo sua. Hi essent: iti eaque spectanda totum diem consumpsit, quod praestitit, vitellatur grauis au eior, non animi causa; neq; enim deditus erat spectaculis, verum ea de cauta, quae supra signisfieata est. Huiuseemodi quiddam gessit nostra aetate ciuis optimus, reique pii Nicaeamantis. simus, Antonius lacominius balduccius, cum ina rium haberet in copias illas, quae Pisau obsidione piemebant, quo longo in bello semper egregiam operam patriae nauauit: ipse enim quoque, relictis castris bene munitis, praesidiisque firmatas, in siluam ingentem ad vada vo

laterrana profectus est, non admodum propinquam, cum omni ornatu venatorum ; consum ptaque ulte tota die, cum magna praeda ruorum, aprorumques maximaque omnium laetiaua in castra revectus est.

Inscatus Satani locus Temelano locos Tu, pii olla loci tenim cantar pessimum piorum CAP. XVIII., Terentianus, pessimum ingenium Daul, cuius dolos metuebat, ostendera: ns: seque non sine causa timere, ne ille impediret sua consilia inquit de ipse.

Quem ego credo manibus pedibusque oonixe omnia Facturum, magis id adeo mihi ut incommodet,

Quam ut obsequatur gnato.

Videt ut igitur Sallustius, qui idem de animo plebis R. erga nobiles protulit, sententiam hane aeomico accepisse: ipse enim quoque inquit de bello lugurthino. plebs, incredibile est me- .

moratu, quam intenta fuerit, quantaque vi rogationem iusterit, decreuerit, voluerit, magis nobilitatis, cui mala illa parabantur, quam cura reipublicae. tanta libido in partibus erat. Cum autem docuerim Ciceronem: aliquando quod a veteribus quoque non nullis animaduet sum est de litteris proditum, exprestille locos non paucos huius grauis acuitque poetae, mihi sa Me .eii simile est hoc utiptolem illum historiae ab eodem accepisse: quem exploratum est antia in scit eos de Latinos au tes accurate logere solitum: atque inde multas elegantes & utia'. vitae sententias inscripta tua transferre . quin certe valde similes sint hi duo loci dubitatu potest. Huiuscemodi autem plures locos adnotauit. ut mihi ipse litteris tuis significius tkit bene doctus de omni ratione veterum scriptorum adiuuandorum studiosus, Ioannes Samia hucus : cum enim praecepto Flacci obtemperans, diligenter manu verset Graeca exemplaria r memoriaque valeat, nihil Praeterit ipsum . quod a Latino ullo auctore inde acceptum videri . Ussir gn uilla igitur vidit hoe Hora iij ex epistola de arte poetica. G. M ulla tulit iec tque puer. sudauit & alsit. Et quae sequuntur, poetam sit -psisse e symposio Xenophonius, qui inquit. μνης πιοῦ π 'a Aa μάύχιαι. quemailiari illini etiam quod Virgilius de apibus elegant et cecinit.: Hl Ignavum lucos pecus a praesepibus arcent.

- Duiuio pilus tuisse ab eodem politissimo scriptore, in libro de tuenda de augenda honestis a libus re semiliati: vocavit enim ille quoquc κα-- ἀγρο ιι, α paulo post addidit. ἰή, .

489쪽

Liber Trigesimus septim s. 7 441

empla positis declamation ritas Graecor Et, duabus is rebus vidis idem ae e libra FI vessibus, ctospra ceps messicorum Hippocrates. CAI'. XIX. Ini et idem, aeeuratus homo ἰn legendo, de reconditae docti Inae, Sambucus inquam, omni laude dignus vir ob eximias suas anImi dotes, & non minus quia aliorum laudis valde litinalis est, Pindarum, acerrimi ingenii poetam, subtilii et expliea uitie caput illud optimi libri Hippocratis in Me quadam sua, quae sena est voluminis Pythiorum, cum cecinit. ε καιροῦς προς ἔχω t qu s en Im nescit hoc quoque a principe illo medicorum dictum suisse. Poetae igitue antiqui, aut libros summorum doctorum diligenter legebant: aut Ipiis. diuῖno ingenio praedii Is; eaedem lententiae in mentem veniebant. A me quoque oli in animaduersum fuit, non minus atque H ppocrates secerit, suspectum habuisse Aescii sum praestantissimum corporis nostri bonum. id est ut Graeci iplum vocant, sabais : bonam inquam vel eximiam potἰus, Orporis habitudinem: intellextileque illuit lubricum ae valde periculosum este: ita enim i ducit chorum in Agamemnone canentem, qui augurabat ut graue malum instare Agamemnoni, cuius venti antea suerant valde secundi. quare verebat ut, ne propinquus esset terminus prosperarum ipsus rerum .

Emendatis corvectura locus grauis, is Ibris, qvi vetantur Dis O tu. CAP. XX. ota MDVM est libros de motibus, quos A istoteles misit ad Eudemum Cyia

pilum, ita mancos corruptosque ad nos peruenisse: praeter enim quam quod valde utiles nobis per se solent, multum adiuuarent Intelligent am horum, quos plenos Integrosque in manibus habemus, ab eodem mἰilbs ad Nἰcomachum filium. Studui ego quondam, ope anu' lorum librorum, delerem a uias quae haeserunt tet qui is ipsorum: non prosui autem ut verum lateari illis quantum sperabam, non cupiebam modo: nec tamen me operae illius paenitet: praeclare enim posita fuit, de partem etiam aliquam non magnam tam pulchri operis priare non leue beneficium est. Sed his relict s. Ita hie locus legitur in ultimo, qui nunc est, i Pibium libro, non longe ab extremo, me is do se lane& misere . iaci ἰ Θῶς si κροτητικὸν, ἐν Aν σε, rim. αν ιτι ἰπin is ut UM: Arbitrot Igitur coniecturadtictu, sin hoc enim nihil varietatis inueni in calamo exaratis libris: a meque ipso auxilium peiere opus fuit in legi debere, G ἰσοῦς σωκρατικὸν, ἔπιν Αν, de quae sequuntur: vocat enim L. t. i. 'vocem Asententiam Socratis: praeciseq; locutus est: Intelligitur enim .hι Θινμα. Folise autem Socratem huius opinionis: Plurimumq; semper tributile αν. iis notam de explo. Oiles est. Valet etiam ad opinionem meam confirmandam, quod statim adiungitur: peceaia se eundem,quemadmodum superius illud recte dixerat, qui putauit illam esse scientiam, cum sterius ipsu, virtus sit, non scientia. nemo autem est, mediocriter eruditus,qui non sciat existi- assctoetatem, de quo ipsi eum Aristotele magiis controuersiani sivirtutes eun istas esse scieti iii, vi tradi a doctore, non usu parari. Extremum eius sententiae ita opinor, emendabitur.

τὸ in M. Praeterea multo antea, ubi quaeritur de amicit Iar Ostenditurque m

rix trium ipsus esse diligere. quam diligi: & hic quoque locus deprauatus est, qui &ipse test satis tuto nisi talorὶ eodem pacto corrigi: Numentat ut autem a signo Meo, quoa- o fieri perspIcitur: additque postea, ut rem magis aperiat ἰ- πυδ αις - γλ ωος, a. iis . Legi igitur debeto nue Aa κ: significat enim hoc quoque suete mulieres, quae mili alicuius vitandi causa, filios supponunt: satis enim est ipsis cognoscere illos: laetanturq; rebus eorum secundis: nec student cognosci ab ipss. -ώ - vero valere supponere natos, fiolum de exploratum est. unde varao - M a Graecis vocati sunt, quia Latinis, suppositi, quibus comici utriusque gentis nominibus his sabulas coniserunt.

490쪽

n α Variarum L emonum

X gsso NT duo maxImit oratores rationem, quam tenent, qui ea usae suae dissidentis, ad misericordiam iudicum confugiunt: petuntque cum multis precibus sibi, errat rixae suo ignosci: qtrae causae si ita illae vocandae sunt in raro. aut numquam in forum veniunt. Demosthenes igitur .cum argueret Aeschinem prauae tigationis, ostendere volens crimen id ipsius certum este, dixit, debuisse eum, si vacuus ab eo crimine foret, relicta illa sua inani defensione, confiteri peccatum dc iam aliquod acceptum esset. dicere prosectum a Philippo, qui fidem violasset, Ipsumque astuto decepistet . quia cum non facere , exiluinationique ipsius parceret, significabat se in eulpa etiis. ac publicam dignitatem salutem lue patriae pecunia ipla vendidisse. inquit igitur summus

is , πονι et c. exo Ira πιπαί- ἰ; Iiat ; Cicero autem pro Q. Ligitio inquit. Causas Caesar egi multas & quidem tecum, dum te in foro tenuit in is uo honoriini tuorum: certe numquam hoc modo. ignoscite iudices, errauῖt, lapsus est, nonis putauit,si umquam posthac, ad parentem sic agi solet. ad Iudices. Non secit, non cogitauit. salii is testes, fi hum crimen. Dicte, Caesar, de facto Ligarij iudicem esse: quibus in praesidiis sue-- rit, quaere. taceo: ne haec quidem colli , quae tartalle valerent etiam apud iudicem: legas, tus ante bellum plofectus, relictus in pace, bello oppretius in eo non acerbus . tum etiam ni it., totus animo & studio tuus: ad iudicem sic agi ibi et . sed ego ad parentem loquor. Erraui, te - mere seci. paenitet, ad clementiam tuam confugio. delicti veniam peto, ut ignoscas oro. si nemo is impetrauit, arroganter: si plurimi, tu idem seroeem, qui spem deditu. Totam igitur rem diligenter pleneque Cicero exponit. & quae ratio sit depellendi a se crimen. de quae via poenam declinandi, eum id aliquis cilicere non valet, sed ad clementiam se conseri eius,in eulus potest te est. videndum tamen an id, quod putat Demosthenes debuiise aduersatium lacere, sit mmnino deprecatio, siue potius detinatio criminis in alium: nec tamen non multum retinet illius rationis, quia oportet legatum prudentem elle, non temerς credere: nec purgat eum oratiora, qua docet, te deceptum est e, α id, quod factum est, factum iri numquam putasse .c i tempore ornasse oratumem, quae vocamur et nec

hoc em aut Gorgiam illa memss. .

CAP. XXIL

O Rat As Leontἰnus, non fuit primus, qisi captauerit se Mu tates orationis.

ii uetitque vili miles voces. ii milibus responderent . quae nomina Graeci πα ei σα vocant. nam Aesopus etiam ille de qui lepidas,utilesque admodum vitae labellas conscripsit. tertur, cum tem grauem graui viro exponeret e tapsiusque erratum corrigereti, in hoc quasi lusister Solon enim in peregri uo- ne illa sua Saides venerat, de cum inaeio rege Lydotum, accersitus ab eo, accuratum, sapientiaeque picnum ac magnitudinis animi leta onem habuerat: nimis tamen liberum, de

qui essendete aures opulentiisimi illiust mis, veritus igitur Aesopus, ne Solon sibi magnum aliquod malum conciliaret libertate illa loquendi, ut prudens vir, de qui diu domi Craesiviscisset : cognitosque haberet mores tortunatorum hominum, veritatis insolentium, diuit, oportere cuni legibus agere ste a ia .si .ntdest, ut relicta concinnitate verborum senatentiam exprimam aut non frequentare congressus ipsorum aut dare operam ut illis placeas ad voluptatemque loquare. fuit igitur aperte illud meim: similitudoque in ea voce est mirifiea duotum illorum ad uerb otum. Recitauit autem hanc vocem Plutarchus in vita Solonis. Sed etiam Laeti ius narrat Socratem cum de sua temperantia, tenuisa que victus loqueretur, dicere. sol tuam ἡλα ιέο. Ec μια .κim ri πια, αναμ . . id est

l. bentis comedere, bibe teque posse, sine exquisitis epulis ac vino: Lusit igitur Socrates quoq; in iisdem ad uerbiis. Sed Plato etiam in illis suis diuiniissimis sermonibus iacit eum huius: modi festiuitates alti upari, quas Socrates imuit se didicis Ie a magistris dicendi illius aetatis, quos irridendi animo appellat lapientes. erant autem illi sophistae noli eius tempotis, quos Gnpet exagitau t. Sed vi ad Aesopum redeam. idque quod primum ostendere volui, sabul tot quoque ille sitalitudinem v laborum vidit ornate mauonem, nisi, si putamus Plutarchum

i ipsum

SEARCH

MENU NAVIGATION