Coelestini Guicciardini monachi Coelestini Mercurius Campanus praecipua Campaniae Felicis loca indicans, & perlustrans

51쪽

Samnitum Populis aeuis quase Resistet, orare Orbis ubi Dominam subdere colla iubent

Sed infaustam vallem ultro ab oculis subducamus,& iterum in Campaniae felicis planitiem meditemur regressum. Ρrςtergresso itaque Areiij oppido, acclivi in colle semirutum castra Vulgo lo cauetello conspicitur, aclcustodiam vallis haud dubie excitatum . Caudini hinc montes

Orientem Versus extenduntur ,

alteram semicirculi partem n stram Campaniam intercipientis efformantes, ad quorum radices, ubi Virgiliano Monti se iungere incipiunt,pagus Abella , situs est, quo in loco, partim a stagnatibus ex imbre aquis, partim a scaturiginibus Clanij eno mantur fontes. Narrat AmbrΟ-sius Leonius in sua Nolani agri descriptione,non semel ex Scrobe Abellam prope ta impetuose effluxisse aquas, Ut Omnem Notianum

52쪽

Ianum agrum alluvionibus miserum in modum foedauerint :haerentibus interim Nolanis, nupolitis praedictae scrobis insanie-teS aquas, an e regione furentes Vesevi flammas execrarentur .

Adeo enim commetitia illa numina de nobilissimae regionis possessione dimicare visa runt,ut quod Ceres, & Bacchus ad delicias in ea locauere,sui iuris facere Vulcanus, & NeptunuS contendant . Hinc ad V.M.Ρ. meridiem versus Ciuitas Nolana in conisectu aderit, Campanorum

Praesidum olim sedes , & ob inter Marcellum dc Annibalen pugnam, ac Augusti decessiim is notissima. Sed quae, Deus bone , praeclarissimae urbis a Chalcidensibus quondam conditae, dc ob murorum pulchritudinem ipsis hostibus quandoque proba tissimae nunc manent vestigia Vbi amphitlieatra illa duo , la

53쪽

alterum, ornatu , & amplitud, ne Romanis exequanda3 Templum , aut domus in qua deces. 1it Augustus,nec adsunt, nec ubi constiterint est qui norit. Terra ubilibet effodiatur, fornices , Concamerationes, segmentata pauimenta, mutilasque statuas promit: squalida priscae magnificentiae monumenta. Super Iouis templi rudera elegans superinducta est cathedralis Ecclesia . Leonij aetate,Μercurij,& Vichoriae delubra visebantur ex parte. Regia, siue Palatium Nolanoruex gente Ursina, Comitum,in Patrum Soc: Iesu cessit Collegium . Extra portam qua Laurianum itur Marcellus cum Annibale pugnauit, & primus fuit

Romanorum , qui Paenos vinci posse edocuit. Haud multum a moenibus Nolanis pagus distat corrupto nomine Cimitino appellitatus . Hic est ille mei locus Diui Paulini secessu clarus,

54쪽

in quo plures per annos ad Diui

Felicis sepulchrum excubauit . Hic Basilicas,hic cemeteria qua- plurima construxit , & innumerabiles SS. Martyrum exuuia Suarijs e locis asportatas condidit . Huius loci topographia, exacte descripsit Andreas Ferrarius Nolanus. Ut ut tamen ab aedificiorum elegantia splendorem inter Ethnicos sibiNola co- pararit, sub luce nihilominus Euangelij , clarior a fortissimis Christi athletis Ianuario Beneuentano Antistite, impune prope illam in ardentem fornacem iniecto, & Felice Nolano Praes-hytero , aranearum teliS , dum quaereretur ad necem,obtecto ,

reddita est. Splendorem adam xit deinde Sactissimus Paulinus , feruenti in Deum, ac proXimum charitate, nec ipsi Paulo Secundus , &ob Campanarum inuentionem per omnes Christianorucoetus ab Usu quoque metallis

55쪽

38 sonitu assiduo conceIebrat . Sanctissimi viri corpus Nola Beneuentum, inde Romana in insulam Tyberinam ab Othone Imperatore aduectum vique in haec tempora Veneratur, & coibtur . Sic qui nimio charitatis ar-c re succensus, ut iuuenem RVuandalorum captiuitate redimeret, Africani coeli plures per annos ardores sustinuit, ia mortuus veluti ad solamen in medio

aquarum requietem eaepeteIe

visus est; quod sane Augusto nodatum, cuius cineres Nola Romam asportati, & in m ausoleo Prope Tyberim locati, aut tem-Pus, aut per Urbem debacchans fluuius dispersit.

Ad Urbem Nolanam Omnia qui tenuit mortes his cuncta reliquis . Et,proh, nec cineres tu modo Nola tenes. Augusti forsan Paulinussa sequutus ,rite moriens alio splendida busta tulit. Fluminis ae medio per aetas nue inebre pra L

56쪽

Teuter ut incassum trudere flumen aquis. Uulus regeret Casar domiti orbis habenas, Perdidit inn meros , orbe gemente, viros; ΑΩ- I ut redimas homine gustruide pastor, Solus , intrepi s barbara rectapet3s . Binesonitu assiduo celebrat te fama per orbem,

Por res discunt ipsa metalla loqui.

Ultra Nolam, Orientem Versus, continuata Hirpinorum ii ga nostrae Campaniae imponunt metam ; quare septentrionem versus iu Acerranum agrum est deflectendum . Non procul a Castro ia dicto delli Cancelli Suessisulae cernuntur rudera. Ob l ci opportunitatem modo Samnites, modo Romani hanc Vr- hem sui fecere iuris. Calamitatum tamen extremam passa est circa A.D. 8 6. a Saracenis Capaniam de uastantibus. Ante qua

Acerras teneas non contemnendus aquς riuus primum emergit, superioribus annis sumptu incredibili ex postica Tifatae montis parte deductus , ut NeVolitanis molendo tritico inser uiret. E dem

57쪽

wdem in loco ad dexteram patet latissimus campus vulgo la Stasea a dei Conte omnium qui in Italia 1 unt ad miraculum pene dispositus, & excultus . Ad iustum milliare consitae arbores, varijs s inuicenis tramitibus intersecantibus , excurrunt, itaui, quacum que oculos vertas nouus ad eadem longitudinem trames resultet. Incredibilis est vini quae singulis annis expromitur copia , . Quindecim fere millia arboria, vitibus reuinctarum altissimis , numerantur, quadoque etenim in eo , siue ob temporis defectum, siue ob racemorum eXudans pondus aut non perficitur vindemia, aut liberaliter cuilibet , quod restat; proprijs sumptibus vindemiandum relinquitur . Agri huius celebrantur pe-Pones , & poma persica. Iam in Conspectu erunt Acerrae quam humili in loco sitae, tam o O rQ-

58쪽

eopiam celeberrimar. Muro quadrato cinguntur.Verum nihil est

quod sui Obseruatione hospites

remoretur ; pauca etenim quae intra moenia sunt aedificia , aut iam diruta iacent, aut ruina minantur , unde nunc solo nomine inclarescunt Acerrae. Habitatores , Ut& tempore Virgilij , admodum fari, dc qui ob grauitatem aeris , coloris sint pumicei ,& ventrem habeant tumidum,&Οbaesium , quo euenit vi miserii Acerranis ab histrionibus noua sit in theatris ad ludibrium corporis adaptata persona. No procul 1 moenibus, triplici partitus alueodente admodum fluit Clanius , hac vel ratione non praetereundus,quod a Poetarum principe non obliteretur. Relicto Acerrano agroun meridiem tendentibus , pagus quidam ab accolis Casale novo appet latus se se offert,nec multo post, omnium, quaa in Regno Neapo

59쪽

Iitano sint frequetissima, & apta

Occurrit via per quam in Daunos, Apulos, Salentinos Iapygios quidquid tractu Hydritino usque ad promontorium Leucad terrestris est itineris , Peruenitur. Radices Vesevi, &D umero sissimos inibi adiacentes pagos circulustrare poterit Viator . Verum cum nihil antiquitatis redoleant, consultilis ualpectis Sebethi fontibus in loco qui dicitur la Volla Neapolim Verius arripiet iter . Palatium vulgo Torato fleale Aragonensium Regum quondam deliciar, & vei-

pertinae deambulationis meta Occurret. Locus aquarum copia iucundissimus est, duas habens Naumachias, & peristylia , non inelegantia. Inferiora cinbicula varijs picturis, Aragonem sium Regum gesta celebriora exprimentibus, Cingarus ea in aetate pictor excelletissimus exornavit,. At labantem Arago

60쪽

neorum in hoc Regno fortuna nobilissimi huius aedificiJ ruina , subsequi visa est 3 adeo enim rimosum & omni ex parte foedii est ,ut modo stolidinima animatia passim inhabitent secretiora Regum illorum gynaecea Hoc eodem in loco Neapoli amne,

quin congenitam extitisse Palepolim multae euincut coniecturae, & multa Strabonia, Liuij , &Plinia profert Peregrinus te stimonia. Sed cum utraque Ciuitas ob vicinitatem fere in unum quandoque coaluerit , genusq; c origo ex eadem fuerit Chalc, densium gente, non est cur discutiamus,utrane illa antiquior, vel illustrior, & haec ab illa mutuata sit nomen: praecipue cum nec tantillum de Palepoli multis ab hinc saeculis cernatur Vestigium. Totum quod mare Versus interiacet 1patium , Palus est Neapolitana , herbarum victui humano inseruientium adeo fe

ra XI