장음표시 사용
211쪽
me formum, ut Se X. Iulius nuper, humanissime placidissime Die monuissent, caseerent Achaei ullo modo tam necessarium genti cum Romanis αmicissem afrumpere ; non lenivit vulgi temeritatem, sed accendit Iegatorum modestia: paucis exceptis, qui, quid age retur, intelligebant, cetera Intulitudo, et ante omnes Corintliii concurrerat autem serensis turbae numerus , quantus alius nunquam tanto surore cori optisunt, ut non modo irriderent Romanos, sed etiam cum tumultu et clamoribus maximis concione eiic rent: pulsatos fuisse, aut hos, aut qui cum Oreste fuerant, neque assirmare possis, neque refellere, aliis auctorum aliter eandem rem reserentibus: superbius appellatos, atque adeo a quibusdam, quorum aedes praeteribant, sordibus conspersos, Certior fama est.
LXI. Quid*aid eorum fuerit, Critolaus, quum sibi
destinata supra Votum Videret Procedere, magistratus. maxime quos adversarios in republica habuerat, perstringere coepit: non iam abstinens gravioribus et apertioris consilii etiam in Romanos verbis: ci Quora usque, et inquit,n verba nobis dari patiemur, Achaei Τn aut diem modum sinemque impudentissimi moris tales opprimendae libertatis vestrae statuent 7 PDo-
is ximis annis, Pium rempubli Cum nostram Contemo plui, foedera ludibrio habori, principes nostros adis causam dicendam, quasi captivos in externas orasis tralii , alia etiam velatu indigna pateremur, Calliis crates et pauci alii incusabantur: hi in ore ut Ilio is odio omnium erant; abs 'io his si seret, retine Diis dignitatem Publicam, vitari servitutem Posse puta-
212쪽
is hamus. Quid igitur sectum est y qiiieverunt postis illorum sata iniuriae, simulque cum illis pericula
is nostra exstincta sunt 3 an vero multos pro uno Cal-- licrates nacti, Postquam ille periit, perniciosius D etiam , quam donec Salvus esset, laboramus 2 LXV. is Scilicet haec nostra culpa si unt', Achaei, quiis iuris, a maioribus traditi, parum memores, quosis assici poenis opportebat, honoribus atque magistra-
,, tibus extollimus: eorumque in hominum manusis tradimus rem publicam, in quibus illa si suisset,
is modis omnibus ud recuperandam illam liberandam- is que erat connitendit . Sunt adhuc, deorum benea ficio, qui commune Achaeorum iusta cura proseis quantur; qui antiquiorem divitiis sidem habeant,
D et patriae caritatem obiectare se periculis non dubiis tent; quorum equidem rationem haberi ol viciebat: M sed si tantum a veteri virtute descivimus, ut velis nullos eiusmodi viros reperiamus, vel repertis nolimus uti, ponamus illos liberas opulentaequos gentis indebitos nobis spiritus, et saltem eorum, is Iiribus servituri Sumus, gratiam occupemus, Sponto is nos imperiis offerendo: nam si, quo coepimus ire, a pergimus, sub inani libertatis umbra, proditionciis paucorum ignari invitique vendimur, ut, vilissi inci-- rum mancipiorum instar, ne heris quidem conti- D nuo, sed Communium herorum servis simulemur.
LXΗΙ. D Lubenter equidem in hoc negotio men-n tione romani nominis abstinerem: sed quia illudn Semper in ore habent, quorum opera lihertas nora stra perit, dissimulare non possum, iam olim cor- γγ datos apud nos viros mirari, cur hanc invidiam. aut immeriti serant Romani. aut meriti seranturba a vobis3 Etenim potentiam utrorum Iue iusta aestiis inutione metior: sed ipsi quoque Vidimus, non by Gorale
213쪽
ra semper pro modo virium belli sata dispensari, elis interdum magnis apparatibus Plus Valere modicos. is tibi concordia adsit. et morti quam servituti prom-- ptior animus. Sed de suturis viderint diit ego quem- is admodum minime lacessendos esse Romanos arbitror, is ita dicendum enim semel est amicos pati Possum, a dominos non possum: vobis autem, siquidem viriis suturi estis, socios non de re scitote; sin semiviri,
LXIV. His atque similibus multis stimulare Critolaus ferocitatem amentis plebeculae non desinebat. Quoque sortius omnes permoveret, interliciebat voces , quibus non temere ad haec consili erri, sed esse sibi regiam, esse cisitatum aliarum conScientiam , etfre aulaeitia, significabat. Quum ad haec seniores COO cere hominis intemperantiam vellent, et ab huiusmodi deterrere sermonibus, ille armatis advocatis ultPominabatur malum, si quis accedere ad sese, Prehendere , aut Omnino Chlamydem allingere auriret. Tandem, pium furiata mente regere se Plane non Posset: GAtqui, et inquit, nimis iam diu sileo, ne, quodn in rem Communem est, edam: neqUe enim vel Lais cedaemonii nobis, Vel Romani, aeque cavendi sunt,
a quam ex nostris civibus. qui potius illorum volun-- tati, quam patriae utilitatibus serviunt. . Quocytosdem dictis saceret, Evagoram Aegiensem , et ex Tri taca Strategiuin, quidquid in consilio magistratuum secreto tractaretur, id eos insimulat Cn. Papirio pro-
LXV. Quum ad haec Strategius, sibi quidem cum Papirio, aliisque Romanorum colloquia suisse, et sutura tanquam Achaeorum sociis amicisque, diceret; quidquam autem arcani protulisse cum iureiurando insituretur, potior apud corruptam multitudinem Duili Corale
214쪽
a Ia Io. FREI SH. SVPPLPN LOC. LIB. LI LIVIA Icriminantis auctoritas, quam defendentis innocentia, suit. Qua inclinatione animorum abusus Critolaus persecit, ut decretum fieret de bello cum Lacedaemoniis prosequendo: quo ipso arma adversum B manos sumi, quamquam dissimulata eorum mentione, obscurum nemini erat. Atque sic quidem ille modis omnibus, ut ingenti malo patriam mactaret, laborabat. Legati autem Romanorum Cn. Papirius Athenas, inde Spartiam prosectus est, ad observandas temporum
opportunitates; Aelius Naupactum: dum reliqui duo
Ietellum, quem altaturum esse non dubitabant, Athenis praestolantur.
215쪽
Clini AchaeIs, qui in auxilio Boootos et Chalcidenses halaebant, Q. Caeei lius Metellus ad Thermopylas bello conflixit: quibus victis, dux eorum. Critolaus veneno sibi mortem conscivit; in cuius locum Diaeus, achaici motus primus auctor, ab Acilineis dux creatus , ad Isthmon a L. Mummio consule victus est: qui, omni Achaia in deditionem accepta, Corinibon ex senatusconsulto diruit, quia ibi legati romani violati erant. Thebae quoquo et Chalcis, quae auxilio suerant, dirutae. Ipse L. Mummius abstinentissimum virum egit: nec quidquam ex iis opibus ornamentisque, quae praedives Corinthus h buit, in domum eius perveniti Q. Caeeilius M tellus de Andrisco triumpitiavit; P. Cornelius Seipio Africanus Aemilianus, de Cartilagine et de Hasdrubale. Viriathus in Hispania primum e L Pastore venator, ex venatore intro, mox iusti quoque exercitus dux iactus, totam Lusitaniam occispavit; M. Vetili vin praetorem, luso eius exercitu, cepit, post quem C. Plautius praetor nihilo felicius rem gessit; tantumque terroris is hostis intulit, ut adversus eum consuturi opia' esset et duce, et exere itu. Praeterea motus Syriae, et bella interreges gesta reseruntur. Alexander, homo ignotus et incertae stirpis, occiso sicut anta dictum est Demetrio rege, in Syria regnabat: hunc Demetrius, Demetrii filius, qui a patre quondam ob lucertos belli casus ablegatus Guidon fuerat,
216쪽
eontempta socordia inertiaque eius, adiuvante Ptolemaeo Ao-gypti rege, cuius silium Cleopatram in matriiuolii uin acceperat, hello interemit. Ptolemaeus, in caput graviter vulneratus, inter curationein, dum ossa medici terebrare conteudunt. exspiravit: atque in locum eius frater minor Ptolemaeus, qui Cyrenis regnabat, successit. Demetrius ob crudelitatem , quam per tormenta tu suos exercebat, a Diodoto quodam , uno ex subiectis, qui Alexandri filio, hi mulo admodum, regnum asserebat, bello superatus, Seleuciam confugit. L. Mummius de Aeliaeis triumphavit; signa aerea, u armorea iaque, et tabulas pictas in triumpho tulit.
I. Dum Critolaus inter Achaeos omnia turl at miscetque, Thebis altera sax verum novarum Pytheas Boeotarchus haud remissiore impetu civos suos in bellum romanum impellebat. Is adolescentia turpiter tranSducta, mox etiam in republica per audaciam atque avaritiam multa designabat in perniciem civitatis eruptura : sed ubi Metellus, cui negotium hoc senatus dederat, mulctam pro illatis Phocensitam po
pulo , Amphissensibus siue, et parti Euboeae iniuriis
solvere, iussit; ibi Pythens exulceratos mOIesto imperio animos adeptus, prius exstimulare non destitit, quam Prosessis contra Romanos odiis, ad arma cum Achaeis coniungenda, incitaret. Trahuntur in societatem Chalcidenses: tam infirmis subnisus amicitiis in Romanos sumere bellum Critolaus audet; ne ulla quidem in eventum sequiorem sibi meusatione relicta. Quippe impingere et vinci, etiam Post consilia non inepte capta , humanum est, et fortunae solet impii tari: at audacia cum imbecillitate, non infortunium, Sed amentia recte vocatur. Itaque non dissicilior Romanis victoria fuit, quam in tanta hostium stultitia oportuit.
217쪽
II. Metellus, ut Ρondus legatorum suorum verbis adderet, eodem sere tempore, quo profecti illi erant, et ipse exercitum per Thessaliam praeter Lamiacum sinum instituit ducere. sim Critolaus, adiutus etiamboeoticis auxiliis, Heracleam obsidebat, in Thessalias finibus sitam urbem , et Achaeis contribui recusanistem. Sed adventu Metelli cognito, Sperchiumque nu-Vium ab eo superatum, ex insana illa ferocia subito in tantum pavorem incidit . ut neque eodem loco exspectare hostem, neque saltem in angustiis ad Thermopylas auderet Consistere ; unde contra ingentes Persarum Gallorumque copias Graeci magnu ..Olim Virtute, mngnaque gloria dimicaverant.
III. Ad Sciirphaeam Locridis urbem itinere sugae simillimo contendens, non tamen attingere illam PO-tuit, quin a Metello, qui sestinanter insequutus suerat , Pugnare cogeretur. Magnam ibi caedem fuisse non ambigitur : circiter mille vivi capti. Critolatis post res perditas , iudicii sui errore primum agnito ,
ut se praesentibus malis eXsolveret, venenum in fuga bibit. Apud alios nequo vivus, nctque moΓtuus Te-
pertus esse Post Pugnam traditur; quum ad montis Oetae radices fugam urgeret, in locis Paludosis et profundis subsidisse creditus. Ex cetera multitudine mille Arcades , dclecta iuvenum manus, Elateam Phocidis urbem concessit. et ab Elatensibus pro veteris amicitiae iure hospitaliter excepta est. Sed fama Proe- Iii ad Scarphaeam vulgata , metuentes iram Roman rum Phocenses excedere finibus suis Arcadas iubent. IV. Hos reditum Ρor Boeotiam tentantes, huud promit Chaeronea Metellus delevit. Haec rerum a
218쪽
Metello contra Actiaeos gestarum proxima vero videtur esse narratio: neque enim aut de numero Proeliorum , aut de loco , similia apud scriptores traduntur. Achaeorum ad Thermopylas viginti millia, iterum in Phocensibus septem occisa millia , Claudius resert. In Achaia quidam et Elidis campis Pugnatum produnt : etiam de duce hostium ambiguum Valerius Antias iacit, qui cum Diaeo pugnasse Metellum si tamen sidi sunt codices scripsit. At Polybius, qui res
domesticas ignorare non potuit, Cum Plerisque Omnibus , Critolaum nominat: neque dubium habetur, eo dwum sublato, imperium ad Diaeum revertisse Hoe enim iure Achaei utebantur, ut, ubi praetor satis concessisset , qui Proxime praetor suisset, is magistratum usque ad tempus comitiorum gereret. V. Igitur Diaeus, belli, cuius primus auctor ipso fuerat, administratione suscepta, praesidium Megara misit, ad hominum millia quatuor, Alcamene duce , sui vidclicet irrumpentem Metellum repellerent, quem modo clam florentissimo exercitu praetor Achaeorum Critolaus sustinere nequiverat. Ipse Argos prosectus, inde literas ad omnes Achaiae civitates dedit, uia ex pernis ad ni is duodecim manumissicum ararias Corinthum mitterentur ἔ qtisitius Vernae ad numerum non essent, ex aliis mancipiis supplere permissum. Ea quoque descriptio inaequaliter, et mugis, ut praetori placuerat, quam ex opibus Civitatum, imperata. Quod etiam ob hella lacedaemonia in magna disti cultate pecuniariae rei versabatur respublica, opulentiores quoque viros matronasque I rivatim aurum argentumque Conserre coegit. Simul omnes, qui
219쪽
l LOC. LIB. LII Mura Ni ai 7 aetate militari essent, ex Achaia Arcadiaque Corinthum armatos Convenire, iuSsit. VL IIis omnibus de causis maxima per Achaiam trepidatio, maximusque cum desperatione metus erat: neque tamen ad sana consilia poterant adiicere animos ; sed, quod perculsis semel mentibus evenit , Principum suorum dementiam damnabant simul, et sequebantur. Prae ceteris Eleorum, Messeniorumque, et Patrensium flebilis erat conditio. Illi metu torquebantur , ne, ad mare obiectis regionibus , primum consulis Mummii cum classe venientis impetum exci-Pere Cogerentur. Patrenses cum circumiectis oppidis, uecepta cIudes Degerat, magna parte iuventutis in Proelio amissa: tantaque illis locis consternatio fuit, ut multi necem sibi consciscerent, in Ρuteos, aut ex praecipitiis desilientes; plures desererent patriam, non quia, ubi vitam acturi essent, scirent, sed quia scire videbantur, in patria se non posse viVere. Erant, qui ad Romanos proficiscebantur, alii alios, ut nu-Ctores noVarum verum, accusantes; ne propinquis quidem marcente motu: cmam quam nemo erat, qui adhuc aut exigeret delationem , aut quaeStionem
' II. Neque alia rerum apud Thebanos facies erat; immo aliquanto foedior, quia fugientibus universis vacua urbis aedificia relicta suerant. Inter ceteros et Pytheas, cum uxore liberisque in exsilium profectus, tota Peloponneso oberrabat. Metellus enim, caesis apud Chaertineam Arcadibus, ad Thebas cum exercitu Victore accedebat. Quo ubi pervenit, laudabili mansuetudine usus, non templis modo domibusque
220쪽
pepercit; sed etiam quemquam Thebanorum vel inanentem occidi, vel fugientem capi vetuit, uno Pythea excepto, quem ad Se udduci iussit, ubicumque repertus esset; Captusque is post aliquod tempus, suinplicio capitis scelerum suorum furorisque poenas luit. Thebis receptis , ad Peloponnesum Romanus Conve tit iter; lainque Megaris nppropinquabat, quum Alcamenes, ne tentata quidem urbis deseusione, cum praesidio suo Corinthum in castra Achaeorum se TE- cepit : Megarenses urbem sino certamine dediderunt. VIII. Iam et Diaetis Corinthum Venerat: neque multo post accessere missi a Metello Andronidas, et Lagius, et Archippus, viri nobiles , ut ad pacem accipiundam Achaeos hortarentur. Magno enim studio
Metellus agebat, si qua ante consulis adventum componere res Aeliatae posset. Neque temere sumpta spes
erat, quod post infelicem pugnam multis iam displicebat bellum, positisque armis, parati erunt per conditiones transigere. Sed vicit Diaci lactio, qui diu
ante, quos Venturos noverat, tanquam fautoves hostium calumniatus, postquam accessere , mussitudinis odio temeritatique obiecit : omprehensi igitur statim, Et Cum omni genero contumeliarum in vincula rapti
IX. Sub idem sermo tempus otiam Plii Io Thessalus
Corinthum se contulit, adeo manifesta salutis eorum ura, ut multos iam Achaeorum flecteret. Ex quibus Stratius Trittacensis praeter ceteram dignitatem aetate quoque reverendus, Diactum amplexu Nanditiisquo rogabat, ut condi sentibus a Romano Propositis assentisetur. At consilii tirincipes neque rationibus , neque Prece movebantur, desperata ab Romanis salute, quos