장음표시 사용
411쪽
penitus pie repurgatam ut, omni non modo materia, sed etiam suspicione belli, ordinavit, legibus de sentcntia decem legatorum datis. XLVH. Rupit e ab auctore vocatae; diuque deinceps in usu atque honore apud Siculos suere. Praecipue de iudiciis cavebatur: us qui eiusdem riuatilis essent Siculi, domi certarent suis legibus; qui diuersarum inter eos Praetor romanus tuae rei. Admirationi ros ea haud immerito Siculis suit, quod quem aliquando publicanis opera danda tueri se viderant, eundem nunc sibi leges, insulae Pacem, fugitivis et praedomibus supplicia reddontem viderent. Constitutis in Sicilia rebus, exercituque deportato, quamquam restriumpho dignissimas gesserat, ovatione con Lentus fuit, ne summum in hac civitate virtutis Ρraemium servili videretur inscriptione foedavisse.
XLVIII. Quum deinde C. Claudius C. F. Ap. N.
Pulcher. M. Perperna M. F. consules essent, C. Claudio de seditiosis C. Papirii actionibus reserente, quum illius culpa quidquam iactum n garetur, Senatus de Crevit, eo inoito , qui cum PVulo ageret, seditionem fieri non Posse; quippe cui liceat, concionem, simulasque turbari co*tum sit, rimittere. Idque P. Crasso absenti placuerat, qui iuris omnis consultissimus lin-bebatur. Sed non uti civilium artium, ita bellica iam prosper.ei Successus mansit: ex provincia decedentem insidiae hostium circa Leucas oppreSserunt, non calamitoso tantum ob cladem exitu, sed etiam assisperso avaritiae Iabe.
412쪽
XLIX. opulentam enim praedam trahens, dum Conservandae ei studet, minus expeditas ad proelium copias habuit, aciemque inordinatam tempore et Io- eo alieno obiecit hostibus. Nam regionem situ intem ruptam et asperam, tempestatibus maxime obnoxia pars anni disiiciliorem solito secerat. Collatis igitur signis, licet aliquamdiu sortissime Romani restitissent, magna tamen cum clade susi fugatique sunt. Impexator in fuga 'inter Eleam et Myrinam exceptus a Thracum auxiliis, quae permagna Aristonicus habebat , ne in potestutem hominis abiecti proconsul P manus veniret, in Thracis unius oculum, quam ad equum regendum sorte gerebat, virgam direxit. L. Barbarus quum dolore et ira exarsisset, sica transverberatum, quum ulcisci putaret, a Captivitate, quam quaerebat effugere, liboravit. Caput ad Aristonicum relatum est, relictum corpus MyrinenSes humaverunt. Harum rerum fama consulem M. Pompernam , cui Asiae sors evenerat, incitavit, ut contentiore studio in provinciam veniret, ne spatium Aristonico daret, ad labefactandos sociorum animos victoria utendi. Multum celeritas illa ad summam rei
profuit: quippe Aristonicus quasi non proelio, sed
bello vicisset, in securitatem et festas epulas resolutus, ciliorem de se , quam sperare quisquam Potuisset, ictoriam praebuit. LI. Nam ex improviso consul eum adortus, acie victum, exercituque omni exsulum . suga se ab instanti exitio eripere coegit. Sic essectum est, ut Ortum in Urbe propter adversam pugnam luctum, cito
413쪽
sama victoriae consolaretur. Vtriusque eventus Priaesagia divinitus ostensa suisse putantur. LupUS et cunis quum inter se pugnarent Hostiae, sulmine exanimati fuerant: quo ducum utriusque partis interitus haud obscure signiscatus videbutur. LII. Nam Cumani Apollinis per quatriduum fletus, Asiae Graeciaeque suae limentis esse, vatum interpretata sollertia es υ: dierum etiam numero respondentibus annis, quibus bellum duravit. Terruerat ab initio prodigium hoc haruspices, eorumquo monitu si angi simulacrum, et in mare proiici, senatus itisserat. Sed Cumani senes docuerunt, bello Persico , itemque Antiochi, prosperum id Romanis ostenturvsuisse. Igitur, re iterum ad haruspices relata, quum acciti consultique peritissimi quique suissent, responsum est, quod Graecorum colonia Cumae esset, A Dunem Plorantem mala terris, unde esset ad Ctus, Portendere. Sacrificiis laur placari eum opori re, donaque in aedem eius mittenda. LIII.' Census eodem anno actus est, lustrumque undesexagesimum Conditum. Censa sunt civium Capita trecenta tredecim millia, octingenta viginti tria , Praeter pupillos et Viduas. Q. Metellus censor censiait, vi omnes cogerentur ducere uxores liberorum causa. Exstat oratio eius, quam Augustus Caesar, quum de maritandis ordinibus ageret, velut in haec tem Pora Scriptam, in senatu recitavit, et per edictum notam populo secit. Senatum quoque censores hi Ie- gerunt: quia inque in legendo senatu praeteritias a Metello C. Atinius Labeo suisset, quod tribunus plebis esset, maximae sunt a Labeone turbae excitatae.
414쪽
LIV. Nam et plebiscitum factum, uti trigunt plebis
senatores essent: et censorem, e Campo reverterat m,
quum vacuum, ut meridie solet, sevum atque Capitolium esset, tribunus ad saxum Tarpeium obtorto collo rapuit, ut praecipitaretur. Convolaverunt ad periculum tanti civis filii ac propinqui, Serum paene auxilium; quum neque vi repellendi sacrosanctam potestatem ius esset: neque tribuni, qui intercederent , ob tempus dici praesto erant; multoque laboro Primum unus repertus inhibuit collegam; ceteri deinde Supervenientes, Metello, ne quid amplius tum pateretur, auxilio fuerunt. LV. Tribunus furorem a corpore censoris, in bona Vertit, eaque, palam inspectante Populo, seculo posito in rostris, adhibitoque libicine, conseCravit. Ea res tamen ne pie fraudi Metello, Ot Alinio impunita mansit; quum tot haberet vir ille liberos, summis in civitate usos honoribus. Scit hanc properantis ad finem libertatis in temporantius luxuriantem licentiam, non ita multo post Sullae et Marii, et civilia bella, tribunis ante, mox populo ius, quo uti nesciebat, adimendo, vindicarunt. LVI. Interea turbulenta in Urbe tempora, bello
bene gesta respublica Compensabat. Nam consul Pei Pornu, insistendum hosti tum si acto ratus, Aristoni-Cum nusquam consistere patiebatur, donec moenibus Stratonicensium se includeret. Ibi circumsessus, ueriterque armis, sed magis fame oppugnatus, quum, SPOomni consumpta, urbom seque mox in poteState victoris fore videret, extremam neceMitatem Spontanca
415쪽
IO. FRE IN SI EMII SUPPLEM. I. U. C. BIosius, Perditis Aristonici rebus, sit iconscivit nece in . Consul, coniecto in vincula Aristonico, deinde Asiam peragrando, Civitatibus iura sua, ut meritae videbantur, minuit, auxitve; Provinciamque populo romano tributariam fecit. Per eadem tem- poca Syria quoque regem Antiochum amisit, quem parthicum animo bellum volvere dicebamus. Nam ille, sive Phrahatis praevenire consilia studens, sive fratris repetendi cura, sive, quod magis credas, norentissimis regni rebus, quum praeter Syriam Babyloniae Mediaeque imperaret, minime contentus, Veteres Macedonum fines, et possessam Arsacidis lini erit Partem armis repetiturus, ingentem exercitum Col- Iegerat. LVIII. Centum ad summum millia bellatorum fuisse creditur, egregiam iuventutem, et multis sinitimorum bellis duratam. Iudaeorum etiam affuerunt auxilia , ipso ducente principe eorum Hyrcano. Sed in Anti cho , ut magna vis animi, multaque ad virtutem eximia, ita non minus luxuriae temulentiaeque inerat: quibus ne bello quidem omissis, vigorem exercituS, et spes ipse suas Corrupit. Trahebat enim calonum et lixamm, permixtis etiam scortis atque histrionibus,
tantum agmen, ut iste numerus duplo, quam arm torum, maior haberetur. LIX. Solluebatuo col iosa Conviviorum SMPollex . non ad usum modo, sed etiam ostentationein luxus, quum culinaria quoque VaSa eX argento Portarentur.
Itidem manipulorum species, tanquam ad pompain
416쪽
exornatis omnibus; adeo ut gregavit qlioque militessibulis aureis caligas stringerent. Omen expeditionis infaustae hirundines suisse aiunx, quae nidum in tabernaculo regio secerant. Initia tamen laeta et magnifica suerunt, multis obviam procedentibus regulis, quos Parthicae superbiae Odium ad alias rospicere spes coegerat. Inde viribus unimisque auctior, ut Primum copia pugnae data, strenue CongresSus, magno proelio victor fuit. Indute Parthorum duce profliguis, qui ad transitum Lyci numinis occurrerat. LX. Iterum deinde tertiumque si initis fortunae suc-CeMum expertus, quum passi in ad eum civitatus D tiones Itie deficerent, omni Practer veteres Parthoraxiunnes imperio Phrahatem exuit. Phrahates vi aperta inse Dior, intus ad alia consilia se convertit: et quia Demetrius, Antiochi frater, non ullum sorte ad uSum. Servatus , apud ipSum erat, eum addito praesidio ad recuperandum regnum misit, ut ita hostem suarum rerum periculo amoliretur. LXI. Neque hac spe contentus . Civitales, maximo quas Antioclii praesidia, ob insolentiam, ut sit, militarem, gravate pati cognoverat, spe impunitatis et praemiorum ante sollicitare non destitit, quam Communicatis inter se consiliis ad optaugnanda eodem tempore Omnium praesi lin induxisset. POStquam praedicta dies adsuit , passimque per civi intus turbuiqnuntiatum Λntiocho esset , Cum ea manu, 'Duo Praesto erat, imΡigre ad auxilium proximis serendum
LXII. Sed obiecit so ei magno cum exercitu Pacu uso
417쪽
Ibi quum acriter Antiochus Pugnaret, metu suorum proditus, incertum an sua manu, periit. Princeps fugientium Athenaeus suerat, ut idem caedis regiae culpam sustineret, qui rebellandi causam civitatibus unus maxime praebuisset. Sed utrumque scelus matura vindicta punitum : nam per loca , ubi rapinis iniuriisque notissimum se esse erat, oberrantem, neque tecto recepit quisquam, neque cibo impertitus est, donec tame ac miseriis contabescens, et spoliatis inops, et dosertor derelictus ab omnibus, poenas daret. LXIV. Phrahates, magno captivorum numero ΡΟ-
litus, quod, audita morte Antiochi, dispersae passim eius copiae cupido se dediderant, et silia Demetrii,
quam Antiochus adduxerat; forma virginis victus, in matrimonium eam accepit, hosti lite caeso exsequias regio more fecit. Posidonius Apamenus iiistoriarum Scriptor refert, suprema persolventem Antiocho Pa thum dixisse: Duae te res fefellerunt, Antioche, audacia , et temulentia : crede s enim , ingentibus istis poculis imperium Arsacidarum te exhaustiarum rase. LXIV. Gravis et Iuctuosa Syris ea fortuna fuit, qui, licet Demetrium recepissent, haud eo minus Anti chum requirebant. Regem enim, si ebrietas abfuisset, commodum ae benignum , neque ulli temere poSt-
ponendum gesserat. Non erit alienum, unum eius dictum Ponere , dignum sane memoratu, Et ad neStimandos Cius mores vehementer PertinenS. Inter venandum a Suis et via quum aberravisset, ad silvestre lectum hominesque egenos ignotus venit, superque
coenam de industria mentionem regis intulit, ut quid
418쪽
IN LOC. LlB. LIX LiviΑNI 417 de eo sentirent homines, incorrupta fide comperiret.
Responsum est, Princ*em celera bonum, nimium a m cis , quos haleret non se batissimos, credere . saepe etiam res necessarias negligere Arae renandi studio.
LXV. Immotus ad haec, ubi cum luce satellites adsuerunt, Purpura et diademate resumptis, Ex quo pos Primum a vi, inquit, Dema de me sermones heri demum avidisi. Quum haec in Asia Syriacpie fortuna regum esset, etiam Aegyptus, haud levioribus concussa turbis, similes mutationes pertulit Ptolemaei maxime furiis, qui neque finem sceleribus et nugitiis, neque modum iaciebat. LXVI. Ob eas res quum Gergeses appellari ipso vellet, Λlexandrini potuitaribus facetiis Ciacemelen dictitabant; olimque excussorant regno, ni PrincePSpurpuratorum Ilierax , insigni glocia belli et comitate
Carus omnibus, ruentem Sustinoret: nam etiam ex
Sua pecunia persolutis militum stipendiis, desectionem certissimam alimiando Praevenerat. Neque tamen moribus suis moderari homo profligatao montis potuit, donec cum incesta Coniuge, asSumΡto etiam, quem
ex matre uxoriS, eademque Sororo Sua, susceperat
silio, Cyprum insulam clandestina fuga Petere cogo-
LXVII. Quippe super alia assiduae saevitiae documenta , quum in summo populi odio so esse videret, gymnasium, frequentissima iuventute repletum nactus, Circumdederat armatis , et igne immisso, qui flammae vim evasissent, eos serro Conciderat: eamque cladem coorta insano dolore plebes, incensa vicissim regia, vindicarat. Igitur Ptolemaeus, contractis me
419쪽
cede copiis, bellum sorori patriaeque illaturus, maximum nutu silium Cyronis arcessit, veritus , ne udeum popuIuS alexandrinus regnum deserret: iuvenemque, patris impurio pie obsequutum, Cinorosus et impius tyrannus solita Crudeli tute et amentia necat. LXVli I. Hac ro cognita, statuae ipsius et imagines Alexandriae do trahuntur: regnum Cleopatrue traditur. Ipse uti vicissim illis aegDe iaciat, horrendum furore et impietato sucinus patrat. Communi enim silio , vocabatur, qui, etiamsi pater non essci, forma, et aetate, et indole miserabilis osse cui. is potuissci; lioc, inquam, silio, in conspectu suo iiiguIato, Praecidi caput pedesque et manus iubet: deinde in cistam haoc Condit, chlamydeque iniecta opevit. Forte natalis instabat Cleopatrae , pro more rogum sustis opulis Iaetitiaque publica celebrandus. Id quum ignotum Physconi non esset, satelliti cui dum suo cludit negotium, ut Cistam curaret Alexandriae in vestibulo regiae proponendam , ea ipSa DO-cte, quae diem reginae praecederet, quasi natali
Litini in ea munias Ini iter tur.
LXIX. Ita factum est, ut cum aliis, quae oblatu m-ginae Oti colubritatem temporis fuerant, illa etiam cista inter opulas illa in aperiretur. Nemo praesen-lium ignorare, quam belluina seritate Physcon esset, tam rutiliis ab eo iuin ante crudelissime designatis,
Potui ut: Obstu tui eruiat tamen ad Conspeetum hoc ne-DS , quo non modo omnis nevi saevitiam, sed sua ipso exempla vicerii l. Conversi deinde ad questum et iras, quid aliud igitur restaret . quam ut talia aut Diri dica- ωι invicem interrogabant: cui enixu
420쪽
morialium deinceps caritarem aut misericorssiam sperari Posse a ud eum , qui in Pucrum in ΠοCcntem , cundemque fitam suum, tot modis scelestus fuisset ρ Hic orgo dolor et reginam et populum alexandrinum iustis stimulis adversus Physconem adeo exidCevavit ut nihil ad summam acerbi uitum odiorum addi posse
LXX. At Romao quum iam C. Sempronius C. F. C. N. Tuditanus, qui praetor P. Popillio. P. Rupillio
COSS. suerat, consulatum cum M. Aquillio M. F. M. N. iniisset; Aquillius . cui Λsiae sors PVEIIErnt, non dum alid ita deditione Λristonici, ut illum . quasi suo triumpho debitum, Perpo vnne eriper l, magnis itineribus in provinciam festinabat. Neque Per P M'nn vom Prope consectam videbatur dimissurus; exspecta ha turquo aliqua inter ducos romanos discordia : scd sortuna composuit litem, alteri gloria in lebit lim si u-Ctum, aIteri vitam extorquendo. Νam ot ad Aristonicum serus consul venit . quem cum attalicis thesauris Romam Perpem a pracmiscvat; et hic , Pro vinein decedens, quum Pergamum Veni SSet, naOPbra Cni reptus vivere desiit. Maturavitque eius mors Pt Λ Pistonici satum: quod enim alium de eo triuitu, hure iniquum videretur, iussu senatus in Cavcerit Sti cingilla-
LXXI. Non desunt tamen, qHi triumphasse Pirr-Pernam velint: sed quoniam sucilius hi ori avo Ρο- tuerunt. plus hal ,ero sidci accuratiora lyadentibus debui. Quod satis constat, reli lilius astutici belli M. Λ Iu illius consecit: aliquanto minoiri Iaudo. quod ad