장음표시 사용
281쪽
CHRISTIANIS AEDlLITATEM M. 16tcra despuebant. Prudentius lib. I. contra Symm. Vs. s79--- - - ota in urbe est,
siqui Jovis infectam Ante non despuat aram' Minucius Oectav. cap. 8. Templa ut busta despiciunt, Deos despuunt, rident sacra.
Hinc eos ad custodiam templorum apponil vetant Valentinianus & Valens, in L 1. Q
Tb. de fide Catb. & Theodosius M. curam
eorum non tantum imponi, sed & ultro suscipi prohibuit, in L II 2. C. Th. de decum subjecta ratione: indecorum esse immo cui verius dicamus) inlicituni, ad eorum curam templa re templorum solisvnia pertianeVe , quoi um confrientiam Uera ratio HODnae religionis imbuerit , X quos ipsos decebat tale munus, etiams nou probiberentur, effugere. Atque ' haec quidem sola abominundam satis reddebant AEdilitatem Chri stianis: sed major longe ratio in ludis lita, quorum Curatio, Pro palmario officio AEdilibus imponebatur. Hos vero Christi cul
detestabantur, nihilque Voluptatis in ins nia circi, aut turpitudine theatri, vel in arenae atrocitate ponebant. Hinc Christianus, apud Tatianum , ait: Praeturam recuso: quia & haec in munerum editione consistebat. Et , sodes , quam cruent aeerant Venation S, quam tetra gladiatorum
282쪽
spectacula 3 Homines sine crimine in hominum occidebantur Voluptatem, Carnibusque humanis ferarum alvi cum laetitia, explebantur. Ipsi profani , impia haec &crudeliora reputantes, gladiatores a ludis distinxerunt, ne res tam dura clementi vocabulo notaretur. Cicero crudelitatem gladiatorii spectaculi a nonnullis ait accusari, lib. 1 I. Tusc. quaest. cap. I . &ipse damnat lib. VII. famil. epist. I. potest homini ese polito delecti alio, cum aut homo imbecillusit calentis'ma bestia laniatur, aut priscura bestia Cenabulo transCerberatur Z Quanto magis ergo Christia11os a detestando hoc negotio abhorrere decebat: nam &A diles saeti ipsos fratres suos, veritatis testes , qui sub vexationum temporibus passim in ludum dabantur, inhumanis sus fragiis conficiendos, ac abestiis dilaceran dos, praebere debuissent. Tertuli1anus 111 eodem Apolog. cap. 12. Ad bestias impe
limur: certe quas Libero , se Cybele FCereri applicatis. Quod si vero ad scenicos oculum advertimus, Par certe eorum
fugiendorum ratio: quanta namque in his morum labes 8 quam scurriles parasitorum joci Z quam pudendae histrionum gesticulationes & figurae s quarum adspectu animus ad libidinem inflammabatur. Tertullianus heatrum libidinis conlisitorium vocavit: ta
283쪽
lia enim spectandi consuetudo imitandi quoque licentiam sumit, quia vitiis nostris
in animum per oculos Via est. Praeclare Minucius cap. 37. Nos igitur , qui moribus. pudore censemur, merito malis Voluptatibus ae pompis vestris N spectaculis abstinemus, quorum 9 de sacris originem
novimus, 9 noxia blandimenta damnamus. Nam in ludis Curulibus quis non borreat populi in be rixantis in tantum' in gladiatoriis homicidii disciplinam, in scenicis etiam non minor nuror; turpitudo prolixior. Nunc enim minus Oel exponit adulteria, Vel momstrat: nunc enermis biserio amorem dum sngit, insigit. Sed & ideo spectacula edere Chriltianis non conveniebat , quod omniS eorum appararus eX idololatria constabat, ac ludi votorumque celebritates in honorem Deorum serme instituebantur. Patet hoc ex Quintiliano lib. IIL Instit. Orat. cap. 8. Augustin de civ. Dei lib. I. cap. 32. Cypriano de spoetae. aliisque a Cascellio tib I. var. cap. I 2. Ut & a Petro Fabro lib. III. Semestr. cap. I. & in Agonist. lib. I. cap. 3. I 6. laudatis; quisus accedat Varro scriptorum Ecclesiasticorum Arnobius lib. 7. p. m. 238. HonoVantur, inquit, ludis Dii, se si quas ab hominibus continent ofensonuin memorias illatarum, abjiciunt, excluduat, re lintque
284쪽
se nobis, redintegrata familiaritate, fautores Lactantius lib. l. div. insiit. cap. 2O. Ludorum celebrationes Teorum sola sunt: s quidem ob natiCitates eorum , Cel templ0- . um novorum dedicationes junt mytitui. e. Salvia iis lib 6 de gubern. Dei: Cotitur namque s honoratur MinerCa ingymnasis , Venus in theatris, Neptunus in circis , Mars in arenis , Mercurius in palaestris , ideo pro qualitate auciorum cultus es stipersitionum. Ex his igitur liquet, gravis inais de causiss Christianos in municipiis degentesus dilitatem fugisse: quippe per quam tunCtemporis stabat pagana superstitio, stabant
voluptatum illecebrae ; quas autem tanto odio prosequebantur Christiani, quanto eas nisu Apostolus, Patres et ImperatoreSex animiS eorum evulsam volebant. Videa. Corintla. VI. vf. 16 Cyprian. lil, a.
epist. a. t l. c. I b. de scen. L ED. C. TD. de spectac. et ad eam Barnabar Bristonii
di epiliolam ad Rivetum , de interdicta
Claristianorum cum gentilibus communione. Contra gentiles, ad ludorum religionem Caligantes, multo cachinno pia haec Christianorium ratiocinia ridebant: rudeS,
sucos inertes, Deorum contemtoreS COSappellabant, qui anili superstitione reip. munera declinarent, genusqtie libertatis
285쪽
CHRISTIANIS AEDILITATEM &C αες
putarent odisse ordinem,a majoribus prudem ter institutum. Occupavit hoc argumentum Christianus Κ0rtholius, in pagano Obtrectatore, cujus scrinia non compilo. Illud ve ro non ab re erit adjecisse, quomodo crimen
hoc a Celi sibi objecturn eliserit Origenes: Christiani, inquit, non ab his se e
cubant, quod communia Citae ministeria d
fugiant, sed quod semet servent diviniori
magisqνe necesurio miniserio. s. XII. Superest de auctoribus constitim tionis nostrae pauca adjiciamus; quos A cruri ius , Russardus, Charondas , & alii his Pandectes Florentini verbis exprimunt: Disi Sec erus se Antoninus permiserunt. Lectio autem illa tolerari non potest, si Verum est Ulpianum, ut pleraque alia suorum operum, ita & de officio Proconsulis libros, vivente & regnante Antonino C
racalla, Severi filio, elaborasse; id quod exl. 6. s. 3. D. deus Procons LI. F. ID. I s. D. de quaest. l. 6. D. de legat. atque Plurimis aliis liquet. Putem igitur legendumelle, Divus Severus N Antoninus, ut in
I. I 8. D. de min. erroremque ex ligio D.
enatiun esse, quod librarii in Divi mut runt ; atque ita Celeb. Schulting. Jurispri Ant ustiti. pag. sset. legi debere monuit. Quamvis enim Septimius Severus lugentubus omnibus consecratus sit, ejusque ο-
286쪽
Herodianus describat lib. IV. Cap. 2. licet etiam filius ejus Antoninus Caraca,ta , monstrum illud Principis, nullo suo m rito , sed militibus id efficientibus, ex SCto, inter c, seu DiNos relatus sit, teste Dione lib. 78. & Spartiano Cap.
1 I. ejusque consecrationis memoria in numinis exstet, Marcianus quoque & Modestinus eum crebro in Pandectis Divum dixerint; vix tamen ipso vivo Ulpianus infaustum hoc mortiS omen usurparit: nam Deum bonor Principi non ante habetur, quam agere inter bomines desierit , ait T cit. lib. XV. Ann. cap. 64.. Tertullianus maledict um est, ante apotheosin, Deum Cae-DVem nominare, in apolog caP. 34. & Minucius in Octavio: Invitis his Sizorum vomen adscribitur: optara in bomine perseverare, feri se Deos metuunt, etsi jam D-nta, nolunt. Non me fugit, Augustum vivum & videntem consecratum ferri ac templa meruisse : Horatius lib. III. Od. s. praesens Divus habebitur Augustus. & Pro-Pert. lib. ΙΙΙ. eleg. l. Arma Divus Caesiarites incitatur ad Indos sed privato Poetarum adulantium aut provincialium cultu: De mendacio non erubescit adulatio, ejusmodi Deum apellans, ait Tertullian. d. l. Ab Senatu vero, quem penes de consecratione fuit statuendi facultas, non antea DivuS
287쪽
CHRISTIANIS AEDILITATEM &e. 267
Divus vocatus Videtur, quam diem suum obierit: moriens Mous appellatus est' ait Eutropius lib. 7. Scio etiam, Franciscum Angelonium, in Hist Aug. pag. 38. eNnummis Titi & Trajani, probare con tum esse, ali OS, praeter Augustum, Imperatores superstiteS Divos appellatos es1e: Reiilesium quoque in Epist. ad Gudium 3. provocasse ad inscriptiones Gruteri pag.
bus Augustus, Claudius & Titus DIVI dicuntur: sed nobis sufficit, JCtos, non
non nisi consecratis post mortem, Praenomen hoc tribuisse, nec deesse, quae Angelonio reponantur. Vid. Joann. Vignotium de column. Anton. Pii cap. s. De Iustiniano vero non miramur, ipsum viVum se Di m appellare, rn l. 2s. C de donat. int. Cir. si verum est, passum sibi a Triboniano persuaderi, se non moriturum , sed vivum in caelum raptum iri, ut Procopius, Suidas &Hesychius tradidere. Inclementer in Justitinianum hac propter invectus est Scipio Gentilis lib. II. de donat. int. vir. cap. a. sed VOLsius de vit. sem. lib. VI. docuit, trifariam
scriptores voce Divi abuti solere, & Symmachum Diso nos o Theodoso, Guntii rum 'rami, pater optime , Regis dixisse. F. XIII. Ex his igitur apparebit, quid sta
tuendum sit de Alciato, quilib. III. Disipunct.
288쪽
CAP. VII. DE IUDAEIS EPcap. 8. ad firmandam sententiam suam. quod Imperatores sub Judaica superstitione Christianam religionem intelleXerint, occasionem benignitatis petit a Victoria, quam Divi fratres, precibus Claristianorum, in Marcomannico bello, sunt consecuti; utque Antoninum & Verum laaberet, pro Moerus legit duabus prioribus literis expunctis, in nostra l. 3. N. de decur. At quamvis Heri & Severi nomina a librariis
saepe mutata sint, uti Salmasius ad Lampridii Commodum cap. I. compluribuS CX-emplis ostendit; nimis tamen haec mutatio repugnat solenni Jurisconsultorum mori, qui nuspiam Verum generum, Marco Antonino, socero ac seia tori Imperatori praeponunt, sed Impp. Antoninum , merum , Disum Marcum N Verum, Fratres ImperatoreS,Sc plerumque 'DiCOS 'atreS appellare solent. Praeterea temporis ratio repugnat: bellum enim Qia adicum incidit in annum Marci decimum tertium, vel qUartum: Ve-rUS autem anno nono aut, ut alii, decimo Marci, in vehiculo cum fratre sedens, apoplexia correptus periit, minimum aliquot annis ante pluviam illam miraculosam. Atque hoc argumentum, Alciato refellendo, firmissimum esse, jam olim vidit
Ioseph. Castalio de colunan. triumpilat. tom. IV. Thes. Graev. pag. 19 8. ut minime
289쪽
opus sit, de legione fulminatrice multa diu camus, de qua Variae Eruditorum sente tiae apud Celebere. Witsium & Matthaeum Larroquanum, in dissertationibus de legione fulminatrice legi possunt. Nolim si ne sdem omnem derogari Tertulliano MEusebio, ad literas Marci provocantibus; verum quia gentiles Historici, gloriae Christianorum sorte invidentes, Jovi Pluvio, in columna Antoniniana expresso, vel Marci meritis, vel Arnuptiis magi a D ptii carminibus mirandam illam liberationem tribuunt, nullum inde favorem Chri- stianis enasci potuisse liquet Claudian.
cons VI. Honor. Vs. 368. - - - Chaldaea mago seu carmina ritu. Arma vere deos: seu Jquod reor , Tonantis Obstequium Marci mores potuere mereri.
Fabulam utique olere, quod legio haec tum demum fulminatrix appellata sit, Scaluger, Valesius & Rupertus observarunt; conferri etiam merentur, quae de commentitia Thebaea legione Joannes Dubouri dieii singulari dissertatioti e Gallica exposuit. S. XIV. Ultimo loco non sine nota praetereundi videbantur alii, qui textum nostrum corruperunt, ut Rus sardus & Con-ud., Pro qu* legentes qui . nec Masc. de
290쪽
a76 CAP. VII. DE IUDAEI S ET Susanis in traei. de Judae P. z. c. 6. n. I 8. Particulam non expungens: Verum cum hitide manuscriptorum codicum &l. I s. f. 6.D. de excusat fatis refellantur, ad Francisia cum Balduinum me converto, qui ad Edicta Principum Rom. de Christianis, exista marit , Ulpianum, cum Videret Alexandrum Severum nullo modo impelli posse, ut ad- verius Christianos aliquid ediceret, impi0rum tyrannorum rescripta Vetera collegisse se, quo Proconsules ex iis suum hoc in genere ossietum aestimarent; Judaeorum Vero privilegia simul addidisse, quo magis Christianos ureret, sicut Julianus odio Christianorum favisse Iudaeis dicitur. At
tota haec conjectura cadit, si in memoriam reVocetur, quod supra ostendimus, libros Ulpiani de officio Proconsulis, regnante Caracalla, ante Severi tempora conditos esse. Necquicquam praesidii ex Alexandri prono in Christianos animo ejus sententiae accedit. Quamvis enim mater sus Mamaea ad fidem Christianam conversa videatur, quam Luse
minam appellavit. Etsi quoque non dubitem, hanc effecisse, ut filius non modo Christianis benignum se exhibuerit, eosque in aula habuerit , sed Christum inter Deos etiam referre voluerit, ejusque & Abrahami imagi-pem in laxario habuerit: haud tamen inde