장음표시 사용
251쪽
CHRISTIANIS AEDILITATEM natexemplo id jam ostendit Herodotus lib. III. cap. 33. & quemlibet hominum, si omnes sacrorum explorasset ritus, suOSelecturum observavit. Sod ad loca superius obmota attinet, non equidem. cum Fornerio lib. IULSeleel. cap. 28. dicam, Ulpiani aevo exo cistas Christianos nullos fidisse, sed a Comstantino primum in Ecclesiam introductos,
quum is tantum munuS hoc ordinarium fecerit : neque cum filio eju Radulphoibb. III. Rer. quot. CaP. I s. librOS magicos i mathematicos gentilium maXIme corruptOS& combustos urgebo: nam & libros Christianorii ni, sed demum sub Diocietiano ScMaximiano, postquam Ulpianus haec seria pserat dudum, comburi coepisse, eX Lactantio de mori. pers caep. 12. lib. V. diri inst. cap. I i. Eusebio lib, 8. Hist. eccl. c. 2. Arnobio & Prudentio constat, & Cl. Toullieu, in orat. de Ulpiano Christianis non insensio , monstravit. Non dei que infici mur, quod Kortholtus docuit, es vel uni .co Hieronymi testimonio ad Marcellam constat, Christianos vulgo & in triviis is postores dictos esse: neque illis assentimus, qui in dict. l. I. I. 3. legunt: ut Cia Viverbo in posterum utar : nam impostura, ab imponendo dicta, stellionatus crimen est, si in necem alterius fiat l. 3. g. 2- D.
sellion. At si quis utrumque Ulpiani caput
252쪽
inspiciat, alterum de Medicis impostoribus & circulatoribus, qui incantabant Mimprecabantur; alterum de magicis similibusque Chaldaeorum libris nominatim loqui deprehendet. Utrique confictis terroribus multos decipiebant, & in medicina facienda sceleratis artibus, & non unius generis magicis carminibus utebantur; adeoque excidendi erant, etiamsit Christiani, quorum nonnullos, recens e Synagoga egres sos, exorcismum egisse, nulli dubitamus, cum Ant. van Dale de divinat. idol. cap. S.& 6. Adde Paulum l. II. D. de extr. CV . l. V. Sent. tit. 23. 18. quaeque pro Ulpiano attulit Cl. Schurtail et schius disput. 7I.& li tanti, vide quae adversus Baronii Annales protulimus in Papiniano cερ. I s. g. 9. I. IV. Illud tamen non dissimulabo , Ulpianum in Judaeos, quam in Christianos
proniorem fuisse videri, nec una ratione.
Primum enim Syro Phoenix, id est semi Judaeu S erat, ex urbe Tyro, splendidissima
Romanorum colonia oriundus. Haec 'ero non tantum Judaeae vicina, sed & Phoenissa lingua Hebraeae sive Cananeae valde assinis suit, ut Hugo Grotius ad lib. I. de Ver. relig. Christ. & praesertim Samuel
Bochartus contra Fusserum demonstrarunt.
Unde Judaica ejus dicendi genera in Pamdectis reperiuntur, quae Ant. Augustinu.
253쪽
cHRISTIANIS AEDILITATEM. dici ais
collegit. lib. IV. Lmend. c. 8. Non etiam latere poterat Ulpianum, multa v. gr. de fure nocturno, de pubertate: ex habitu comporis aestimanda; de sortuitis casibus exulto luendis ex jure Hebraeo ad Phoenices; inde ad Athenienses, ab his in leges Romanas migraste: ut vel sola legum convenientia favoris aliquid apud Iurisconsultorum principem conciliare potuerit. Eupolemus libro de Judaeae regibus: Mosem prLmum, ait, Juise sapientum, atque ab eo da tam litteraturam Pudaeis , ab bis ad Phoenices pervenerit. Jam etiam , Pompni& Trajani aevo Romae cognitus fuit Pentateuchus, & sorte aliqualis legum Romanarum ac Mosaicarum collatio a nonnullis est caepta, quia Seneca apud Augustinum lib. VI. de civ. Dei cap. II. ait: Interim eo que scelaratissimae gentis consuetudo comvaluit, ut per omves Iam terras recepta sit. Victi victoribus leges dederunt. Cui co cinit Juvenalis Sat. XIV. Vf. IO Romanas autem soliti contemnere leges,
Pudaicum ediscunt, ta servant, P me
ruunt jus, Tradi it arcano quodcunque volumine Moses,
Quod si porro religionem intuemur, J daei rursus victimis & eeremoniis suis ali qu' modo ad scelestam gentilium Z
254쪽
cedebant; quum coetus ChristianorumTl e stea convivia, & nescio quos incestos Oedipi concubitus alere dicerentur. Plane
Strabo Judaeos justos & Vere religiosos vocat, lib. XVI. JustinuS eae Trogo religionem eorum justitia permixtam dicit lib.
XXXVI. cap. a. Inprimis autem illud Tetatulliani in apolog. cap. 26. huz Pertinet:yudaeae, inquit, est Deum mictimis , Numplum donis, s gentem Dederibus aliquando Romani bonorastis. Deinceps Ulpianus , quantum satis prudentia civili in-1tructus, intestina bella a Christianis mage, quam a Judaeis pertimescebat; ideoque salus reipublicae suadere videbatur, illis mature obicem poni, quorum sanguis semen erZt, quique per damna, Per caedes, ab ipso ferro incrementum ducebant. Neque enim de faece plebis tantum, sed omnis ordinis, sexus atque aetatis homines, ritus Christianos sequebantur: unde templa desolata&sacra solennia intermissa, queritur Plinius, neque civitateS tantum, sed vicos etiam atque agros superstitionis
istius contagionem pervagari, scribit ad Trajanum. Negliguntur dii, clamitan
pagani) atque in templis jam raritas fumma est, ait Arnobius lib. I. Contra a Judaica natione, enervata, subacta & lanibus eSuta, nullus metus erat sacris Pr0-
255쪽
CHRISTIANIS AEDILITATEM. Me. 23s
vinciarum. Quum enim a Pompejo Hierosolymario tantum gens Victa esset, Cl. cero ghoriabatur pro Flacco c. 28.
bus Hier*obmis pacatisque yn is tamen isorum religio sacrorum a s eudore hujus
imperii, gravitate nominisnostri, majorum in situtis abhorrebat: nunc Vera bor magis, quod illa geus, quid de imperio nosero senti ret, seudit armis: quam cara diis morim libus esset, docuit: quod es viata, quod rimcata , qu0d bervata. At Post eversam funditus a Tito Hierosolymam, & post tot clades ab Adriano acceptas,. Judaei, Ulpiani et evo, Hypersi s palabundi, caeli
soli hui extorres, vagabantur per orbem,ssne nomiye, Me eo, Me Rege, quibus nec a Cevarum jure terram patriam Ditem v j stigio salutore concedebatur, auctore Te tulliano Apol. cap. 2I. Prudentius Apol theoli us. Exiliis vagus huc illuc Gitanti is errati Iudaeas , postquam patria de sede revusus Supplicium pro caede luit. F. V. Facile nunc erit explicatu, cur Ubpianus Judaeorum religionem simpliciter superstitionem appellarii; quum ritus Christia. norum plerumque superstitionis pravae, minaliis ejusmodi epithetis apud scripto res Romanos infamentur. Eis, ait, qui D-
Dicam supcrpi Uno quintur. Superstitio
256쪽
proprie est inconsulta divinae potentiae sotimido, quae rectum Dei cultum superstat&excedit. Pariter enim ac reliquae virtutes duobus extremis obnoxiae sunt: sic religio in ter duos scopulos posita est, impietatem &superstitionem. Eleganter Ulpianus in l. 3. pr. D. de condit inst. Faciles, infit , sunt nonκulli hominum ad jurandum , contemtu religionis , alii perquam timidi, metu divini numinis , inque ad superstitionem. Impius
enim animo quendam stuporem inducit,fnemque negandi Deum listbet, metu vacare. Superstitiosus vero credit quidem invitus esse Deum, sed metu servili eum uehostem, ut tyrannum iratum horret & ex timescit. Superstitionis ridiculae exempla quam multa Theophrastus & Plutarchus dederunt & hodie anicul rum subinde stultitiam ridere licet, quae cunctis rebus prodigia inserunt, somnia iii, terprestantur, auspicia observant & omina, Physicae ignarae. Melancholicis quoque &avaris familiare est, corrupta imarinatione nocturnos sibi lemures, & Thessala' portenta fingere, multaque exeogitare, quibus Numen iratum Placari, ac propitium reddi queat. Hi enim, quia nimis meticuloso erga Deum affectu ducuntur, fatas sibi Deos, & ex largo Astrologiae sinu conspicuos struuRe, quos Venerentur, negle.
257쪽
euxis TiANis AEDILITATEM M. NT neglecto interim Vero unius Dei cultu. IMclinat etiam horum animus in magiam redivinationes: quamobrem augureS futuro. rum, & arioli praeteritorum, quae . hum
nitus sciri non possunt, Plauto in Amphis eruone Auperstitios dicuntur. Rectum de hoc mentium humanarum ludibrio judicium
est Senecae sp Iz3. Supersitio injanus em ror est, amandos timet, quos colit violat. Quid enim inters, utrum Deos neges, an infames' Saepe tamen haec ipsa impietas pietatis imagine se commendat: unde i doctorum, neque penitus improborum hominum de Deo sensus, ob tremorem quendam cultui permixtum, ob anxietatem &solicitudinem animi, supersitio apud Ciceronem, &-apud Xenophontem, Diodorum Siculum, Plutarchum & Ath
apud Lucam in Actis, vertit religiosiores
cap. I7. Vs. 22. ubi Revius, Grotius &Pricaeus videantur. Et sane ut hebetissimus quisque est, ita superstitionum vaniui talibus facillime mancipatur. Sic leves hominum animos superstitione numinis te reri, scribit Modestinus, in L 3O. D. de pomnis. Pluta lius pronum natura ad superstitionem genus barbaricum Vocat. Curtiuis Nulla res, inquit, emacius multitudinem
258쪽
vero nemo ibit infitias, Ulpiani tempore, Judaeorum religionem proprio significatu superstitusnem dici potuisse. Diidum enim corruerat paries ille intergerinus, quo agentibus distincti fuerant; cestabat circumcisionis jugum, et institutorum legalium apparatus, ceremoniis cruci affixis: suilla aeque pura laeta, quam bubula, & , dierum omne discrimen sublatum erat; quibuS tDmen Pertinax natio , velut ad stuporem damnata inhaerebat. Jam Olim majoreS eorum toti rituales ad' idololatriam delapsi erant in Figypto, omnium scelerum sentina; & licet postea gravissima rituum sarciuna essent onerati, ad stercoreos tamen DeOS reVertebantur, ut pluribus ostendide Tutela Viar. Publ. p. I. cap. 3. Acce
siti ab AEgyptiis Apis, Rempliaeam a Chaldaeis , a Sidoniis Baal & Astaroth, Rimmon a Syris, a Phaenicibus Dagon, Moloch & Chamos a Cananaeis & Moabitis; quibus, in contumeliam Dei viventis, in
lucis et montibus excellis, prava superstitione sacra fecerunt; quod hos maxime locos, ut Taciti verba mea faciam, caelo appropinquare, precesque mortalium a
Diis nuspiam propius audiri putabant. Hieremias propheta eos reprehendit, quod bicorni siderum reginae depferunt placentas, et totum eXercitum caelorum ador, runt s
259쪽
men sanctissimum caelum appellari didicis set, metonymiae ignara, progeniem tulit superstitiosiorem. Lx utroque enim Codice nota est Coelicolarum secta semichristiana, caeli et solis cultu infamis, quae Honorii tempore caput eXtulit, in cujus rescripto
noCum N inauditum quodammodo supers
C. I b. de Ddaeis, ubi Iac. Gottiosredus adeundus. Nec tamen ad hos pertinent vulgata loca Juvenalis et Catale norum, de comti numine et coeli auriculis adoratis, sed ad veteres Judaeos nec illa uno modo legii tur, vid. Fabrot. ad Cuj. Parat. C. de Judae./Jam antea bis sanctus Apostolus, in suis ad Timotheum et Titum epistolis, Nabbatam illam Platonico Iudaicam , pr phanas N aniles Iabulas continere scripsit.
Ut infinita praeteream Phariisorum commenta et Seniorum traditiones, quas in Talmude collectas, vanas cipe et absit
das, priscis illis et factis libris addiderunt et quapropter Justinianus eas legi vetuit, Const. Nov. I . Inde etiam in Principum constitutionibus lux religionis Christianae sit perstitionis Judaicae tenebris opponitur l. 28. Q Ti, 'de Pudaeis eorumque cultuS Ce
260쪽
ribi Prudentius, in apotheosi, infelicem Judaeam alloquenS Vf. s . Dis e tuis miseera da malis, quo vindice
mana superstitio, lex D' earnaliter acta
Plectatur, cujus virtus te proterat ultrix.f. VI. Αι recte fatis, dicat fortalis aliquis, Imperatores Christiani sublatis umobris et Rep. extincta, Judaeorum sabbatha et novilunia, cum fimbriis et phylacteriis
riserunt: quae autem sodes ratio est, cur
Ulpianus Judaeorum religionem superstitionem appellavit; qui in eadem navi, et ipse
vanitatum densissimis tenebris fuit imme sus 8 Sive enim eum ut Tyrium consideremus, Deum universi non agnoscebat; Belsamen, Astarte, et Melicarius erant Tyriorum dii: sive, quod magis est, eum parentibus Romanis ortum dicamus, quaecunque augurum & sacerdotum ingeniis excogitata erant, superstitionis nomino censeri debent. Quod si etiam rei verit tem spectes, totum jus Pontificium nil nisi fabulas et deliria continebat; immo cras sior eorum idololatria, a Paulo exprobr