장음표시 사용
461쪽
Et Lugdunensis , quo Gallia tota solebat , Ut fama es , Primate regi, caussasque
Di ciles , ut ibi lis ultima litibus esset. Nec mittebatur Romam lis ulla , usquam Lugdunense forum per se finire nequiit. Sine distinctione etiam lex Mamilia jurisdictionem Magistratibus municipalibus d dit , quando termini moti actio adhuc pecuniaria erat, his Verbis: Quicunque. m gistratus. D. ea. colonia. municipio. praesi citura. 1oro. conciliabula. Dre. dicundo. prorierit. HuS. magistratus. ea. de re. jurisdicitio. judicis. datio. addict io. esto. Denique cum C jus in L 29. D. ad municip. meminerit municipalis jurisdictionis, tuto concludimuS, plerisque municipiis extra muros jurisdictionem competiisse, intra murOS Omnibus , sed generis diversi: alia etenim erat Ldieto perpetuo aut a Praeside mandata, Ulpianus in I. l. s. 3. D. de damn. ij. Duas ergo res manseratibus municipalibus Praetor Vel Praeses injunxit , cautionem Npossessionem, cetera suae jurisdictioni refer-
Cavit. alia propria , quae omnibus lege concessa: uti oratione D. Marci jus dandi tutores datum est omnibus magisnatibus municipalibus, eoque Iure utimur , inquid idem Ulp. in I. 3. D. de tui. cursit. dat.
alia denique ex privilegio quibusdam tam L O s tum
462쪽
o CAP. XIII. DE IURISDICTIONE ET
tum municipiis data, auctore Paulo lib. IIJ t. tit. 2s. Apud magistratus municipales s babeant legis actionem, emavciparies manumitti potest. Hinc etiam in saxis vetustis millies IIVIR. IVR. DIC. vel PRAEF. JUR. DIC. vel IIIIVIR. I. D. occurrit, & in Cenotaphio Pisano C
Num vero AEdiles jus dixerint, dubitavit Sigonius lib. II. de antiq. jure Ital. CaP. II.
tur: quod nollem excidisset tanto viro liatiorsum enim aedium privatarum, balne rum & viarum iis mandata cura, nisi ut controversias de his inter cives ortas deciderent Z quorsum annonae, sori & mensurarum iis data inspectio, nisi ut interementes & vendentes jus dicerenti Nec verbis opus est. Vidimus jam supra , C. Julium Rufum AED. IIII. VIR. I. D. MUNICIPI. ALETRI. & ex alio lapide mUnicipii Caere, C. Suetonium AEDIL. IVRI. DICUNDO. Alius apud Fabrett. Cap. IX. n. 132. nominatur ALD. IIII. VIR. I. D. & apud Gruterum I. pag. 388. ALDII. VIR. IVR. D. TERGLSTL. Juvenalis item Sat. X. vf. IOI. de AEdile Ulubra-RO: Et de mensuris jus dicere, ac disertis
463쪽
verbis Suetonius de clar. Rhet. cap. 6. Cujus Albutius Silus Novarien is, quum AEdi it te in patria fungeretur, quum forte jus diceret, ab iis, contra quos pronuvliabat, pedibus e tribunaliprotractus es. g. II. Probavimus quantum satis est, magistratus municipales, & hos inter AE. diles, ordinariam jurisdictionem habuisse;
Πunc videamus, quibus illa limitibus restris cta fuerit: neque enim bonorum possessionem, in integrum restitutionem, judicis dationem, aliasve mi illi imperii caussas comprehendebat, quae tribunal requirunt; sed tantum minora negotia, quae de plano possunt eXerceri. Aperto Paulus libro I. ad Edictum, in L 26. ad muniac . Ea quae magis imperii sunt, quam juri dictionis , magistratus municipalis sacere non potes. quocum jungendus est Ulpianus, qui itidem lib. I. ad Edictum, in quo de magistratibus municipalibus agebat, in I. . D. de juris . inquit: Dbere ca re Praetoria stipulatione , N in posse pistyem mittere, imperii magis es, quam jurisdictionis. Ν,
mirum urbanis majoribu more majorum,
Proconsuli & Praesidi ex lege concessum erat, ut eminentiores imperii partes, quae jure armorum saepe indigent, iurisdictioni admixtas haberent, quo sensili miX-to impono jurisdictio inosse, L . 3. D. coi
464쪽
δ CAP. XIII. DE IURISDICTIONE ET& imperium jurisdictioni cohaerere dicitur,
in I. I. g. Ι. D. de os . 0M cui mancat humiliores & communes imperii pa tes magistratibus municipalibus haud n gantur, quia OPUS erat ejusmodi fulcimemtis, sine quibus jurisdictio nulla est l. ult. D. eod. Certa autem desinita fuit summa, ultra quam iis jus dicere non permissum, auctore Paulo lib. V sient. tit. s. g. I. juncta l. 11. pr. D. de jurisae L 28. D. ad in vis. l. I. C. de de lenis cm. nec tutorem dare poterant, nisi parvae essent pupilli facultates , quarum quantitas a Praeside erat definienda, g. l. Insit de Attil. tui. hinc ex praecepto Praesidis provinciae tutor a magistratibus datus esse dicitur, in l. 66. F. 6.D. de si . tui. Lundem in modum nonnulla, quae non specialis concessionis, sed mixti imperii sunt, ut pignuS capere, multam dicere, & in possessionem damni infecti mittere potuerunt: non tamen Pro imperio suo, quod exiguum habebant; sed quia Praesidis vice fungebantur, aut quia lege municipali id erat ipsis concessum,arg. l. 2. D. de in jus Coc. l. 26. I. 2. D. . qui. calf. maj. l. Iz. s. I. v. de udio. 29. 7. D. ad lex. Aquit. l. I. de Dinn. in s. Sel. 32. D. de injur. ubi imperium so s magistratibus majoribus adscribitur. Pallius denique lib. IV. tit. l. y- χ.
465쪽
Heres , ait, per magi aras municipales , ex auctoritate Praesidis, bdeicommissario postulante, bereditatem adire ae restituere
compellitur. vid. Merili. lib. III. Obs cap. 37. . & lib. I. Var. ex Cujac. cap. l. OcAurelius dispunet. & A veranius lib. I. Int. cap. l. His ita firmatis consequitur, M gistratus municipales tribunal non habuisse: talis enim locus editior, forma hemicycli, ut Vitruvius describit, solis datus est magistratibus majoribus, ut in eo sella cur ii ceterisque insignibus conspicui, qua
sunt potestatis eminentioris expedirent. l. 9 s. a. D. de pinu. Collat. V. V. tit. 1 l. Geli. lib. I. cap. 22. Locus apertus est Plutarch. in Praecepi, rei p. ger. cap. 6φ. ubi minoreS magistratus secum commemorare jubet:
Imperas subditus, urbi praefectus, qμ Proconsulibus aut Procuratoribus Caesaris est subjecta. Non bis lanceae campi sunt, nec priscae Sardes, neque sedorum illa po- tevtia , gestanda est tibi obum s vilior,
a praetorio oculi tu tribunal conCertendi. Tribunal quoque municipalibus denegare videtur Ulpianus in L l. . . I. D. de iucin. Λr- 1ac. Qui in jure interrogatus est sic accipiendum est, apud Magis in populi Rom. vel Praesides provinciarum, Cetasios
Adices. & Marcianus in I. I. g. II. D. ad Se
466쪽
λιο CAP XIII. DE IURISDICTIONE ET accusatio pro triibunali tantum examinari potes, se nullus alius de bolismodi quaestione, quam Pro , pronunciar epotest. Ausonius etiam Edyllio IO. Vs OI. hac parte magistratus urbium a Praesidibus distinguit, quorum praeconia Viri tini prosecuturus erat: - - - quos Curia summos
Municipum vidit proceres , propriumque
mos praetextati celebris facundia ludi Contulit ad veteris praeconia Quintiliani.mique suas rexere urbes , purumque triabunal Sanguine , Sinnocuas illustraUere secures. Idem de Exuperio, Rhetore Tholosae,
Caesareum qui mox indepti nomen, hθnorem Praesidis, Hispavumque tibi tribuere tribunal.
Et quis denique putet, AEdiles municipales amplissimo hoc honoris insigni esse gavisos, cum nullibi ejus, ab AEdilibus Curulibus Romae, erecti aut conscensi mentio fiat Z Nec tamen defuere, qui solemnibus sessionum diebus, Duumviros & AEdiles tribunali usos, sibi persuasiim habuerint; quos inter Cujacius ad lib. I. Pauli ad edictum, in L 19. D. de in jus &QV. 1. de V. S. Sc Valer. Chimentellius, de honore bisellii cap. 6. samiliam ducunt. At
467쪽
po TESTATE AEDILIUM M At si mixtum imperium Duumviris & ΑΕ dilibus jure ordinario negatum est, neces- 1ario etiam tribunali caruerunt: quia de plano cognoscere, & pro tribunali in libris nostris committuntur. I. I. g. 8. D. ad
Scit. Turp. l. I. vlt. v. de quaes. Fu damentum assertionis suae ponunt in loco Tranquilli, in fine s. praecedentis adducto, quo nullus clarior videri posset: ait enim, C um Albutium Silum, asi dilem Novariae jus dicentem, e tribunali prore et uni esse; Novariam autem Tacitus infirmissimis Transpadanae regionis municia piis numeravit, lib. I. Hist. cap. 7O. Huic accedit marmor Gudii pag 70. Inscri pr.n I. in quo P. Lucilius AEdilis coloniae
UM FECISSE legitur: &inscriptio Veronensis apud Thomam Reinestam cl. VI. n. 6φ. in qua M. Gavi Squilliani, Quatuorviri jure dicundo, & AEdilitiae Pot statis tribunal laudatur: HONORI
CVRATORI. UICETINOR APPARITORES. ET LIL
468쪽
LIMOCINCTI TRIBUNALIS. EIUSVerum reste respondent Viri praeclari, Gerardus Noodi, tib I. de juriSd. cap. 3.& Antonius Schultingius ad tit. D. da jurisd. f. zO. tribunal p0ni pro suggestu editiore, in quo, Posito subsellio, vel bisellio, uti municipes Vocabant, AEdilis considebat , ut ab Omnibus conspici & exaudiri posset. Consimilem municipum ambitionem, in aliis rebus plus semel vidimus, ejusque statim, ubi ad fasces ventum erit, illustre exemplum habebimus. Huius loci est, quod auditorium judicii Praetorium Vocarunt, quod Livius alio sensu cum tribunali saepe conjungit. Ita Praeto
apud Gruter. pag. I 68. n. l. sicut PRAETOR ANTI . legitur in lapide, a Jus.
licam quoque , quam Hadrianus, apud Spartianum ,in honorem Plotinae, Nemausi opere mirabili exstruxisse dicitur, multi credunt Capitolium fuisse , in quo rectores urbis, civilibus negotiis tractandis ,
conveniebant, i que Poldus late descripsit.
469쪽
Posset hoc illustrari , tum ex BASILICA
LEGUM, apud Grut..pag. I7I. n. 2. tum, quod Beda domum publicam, in qua AEdiles, seu Scabini jus dicunt, judiciola Capitolium, & Tolosiani a capitolio magistratus su0s Capitolinos, Capitollara vocarunt, auctbre Turnebo lib. XI. admcap. 2. & Mornacio ad i. I. D. si quis jusdis. Sed magis superiorem explicationem firmabit Cicer. in II. Agrar. caP. 36. ubi
Capuae coloniae arrogantiam exaggerat:
Erant, inquit, bosiae majores in foro constitutae, quae ab bis praetoribus de TRIBUNALI, sicut a nobis Consulibus de consili sententia probatis, ad praeconem est tibicinem immolabantur. Petronius quoque, stultae Trimalchionis gloriae prudens Arbiter, hoc tanquam a Campano fastu prosectum
atro carbone notae cap. 7 I. Te rogo, ut naves etiam monumenti mei facias plenis velis euntes: se me in TRIBUNALI sederetem praetextatum cum annulis aureIS quisque.
I. III. De jurisdictione AEdilium dum quaerimus, operae pretium erit de legibus, secundum quas illi judicaruat, nonnulla adjecisse. ibi locus ut re ecte intelligatur, in memoriam revocandum est , quod capite primo praecepimus, Municipia olim suo jure vigilse: Colonias vero e metropoli sua, juris genitrice, leges accepisse, Ple-P f rum-
470쪽
so CAP. XI H. DE IURISDiCTIONErumque easdem, quandoque discrepantes, prout earum conditio id efflagitabat. Generaliter Julianus, in L 32. D. de M. infit: Te quibus causis scriptis legibus non utimur, id custodiri oportet, quod moribus
o consuetudine inductum est; N si qua iu
re hoc desceret , tunc quod proximum feeonsequens ei est; si nec id quidem appareat,
tunc jus, quo urbs Roma utitur, ser rioportet. Primum igitur suas cujusque municipii leges & consuetudines in judicando
inspici jubet Julianus; quia illae ad genium
es utilitatem populi erant accomodatae, L 3I. F. 2O. v. de sedit. ed. Si deficit jus municipale scriptum Vel non scriptum, tunc quod in sinaili causa introductum est, vel quod in provincia frequentatur attendl-mUS, I. I. D. de Uur. l. 6. D. de evicit. l. so. D. de leg. I. l. 7s. D. is Q. 3 l. 36. de R. P. Ubi haec omnia defecerint, decumrimus ad jus commune civitatis Romanae, cujus leges, tanquam capitiS Orbis terrarum , omnes civitates sequi debere, idem Iulianus scripsisse fertur, in L Ι. C. de Cet. Jur. enucl. Olim quidem Latinis liberum fuerat, quas Vellent leges adsciscere, auctore Cicerone pro Balbo cap. 8. unde aliud
jus in municipiis saepe, quam Romae fuisse, Jacob. Perletonius, in disIert. de lege Voconia, ex Cicerone Pro Cluentio cZP. I s.