Commentarium in Bullam Pauli 3. licet ab initio, datam anno 1542 qua Romanam Inquisitionem constituit, & eius Regimen non Regularibus, sed Clero Seculari commisit. ... Accessit Appendix HistoricoTheologica de Proscriptione sub annum 1725 ..

261쪽

versum eoetus ii protenduntur Quod si eo usque abalienato animo sint in Romanam Curiam , quam a Romana Cathedra, saxis acute plures distinguunt vide

Raynaldum ad annum n. 37. ut quos animi sensus interius combiberunt , eosdem in aures 'Clericorum, Latingorum , Magnarum , Regum erudient et pessime utique consultum erit, utilitati bus quam plurimis Romanae Curiae et M utinam experientia non testaretur 3

duobus siquidem istis postremis Seculis ,

mirum quantum Dominicana Potentia excrevit 3 nam dic Inquisitionis lacultas ad plurima praeter Haeresim extensa est, reper Dominicanum Commissarium ac stibis alternos aliarum Urbium Inquisitores , qui paucis exceptis sere Dominicani sunt, magnum hoc Tribunal Dominicanum potius , quam Cardinalium , dc habetur,& appellatur. His adde Congregationem Indicis, cui Dominicanus Frater a se- oretis constitutus qui pro suo nutu dc. arbitrio Censuras omnes , Librorumque proscriptiones moderatur , potiori etiam autoritate, quam Commissarius in S. Inquisitionis ossicio. Adde summum librorum imprimendorum imperium Dominicano S. Palatii Magistro concreditum. Quantum autem Potestatis Domi-

262쪽

hicano ordini supra reliquos accrevit ,

tantundem abalienatos esse reliquos a

Curia Romana , quicunque Regulares noverit, mini md dubitabit. Mitto suspiciones iniquitatis, atque injustitiae, quas sibi a Dominicanis metuunt jure , ne an injuria non disputo; sed metuunt tamen. Quidquid in ordine Dominicano peccatui contra Dei, & Inquisitionis Leges, non ab aliis Regularibus sciri: quidquid hac super re peccatur in reliquis Ordinibus sciri a Generali Dominicanorum , 'si primarius S. Ossicii Consultor est, sciri

a Commissario Dominicano cum socio, sciri a S. Palatii Dominicano Magistro :haec enim tam ardua sunt, ac dissicilia; uc Regularium genio vix tolerabilia videantur. Eoque magis , quod ea Magistri Generalis Dominicanorum scientia ,

haud mere speculativa est, & ad praximinutὶlis : Cum enim sciat , quidquid per

suos Fratres in S. Ossicium:delinquitur :potest, auditis prioribus accusationibus ;malorum occasiones praecidere; jubere, ut Megulatis , in quem accusatio intentata

sit , alio divertat, aliud munus subeat, aliis curis implicetur , nihil hujusmodi per Generale, aliorum ordinum fieri li-Cet , nullum tale remedium adhiberi. Qui autem fieri potest , ut dum haeci Regu-

263쪽

lares reliqui expendunt, benevolentia ,

atque amore in Romanam Curiam , non ira potius atque odio accendantur Z Duobus autem his ipsis Seculis, quibus & ad hoc fastigium imperii Dominicani pote stas evecta est , Regulares reliqui

jecti, ad Dominicanorum pedes cornpressa, conculcatique sunt , utrumne Catholicorum Regnorum in Romanam Curiam existimatio , ac benevolentia Imminutionem passae sint, utrum ejusdem Curiae, Autoritas , Jurisdictio , sive ut castigatius loquar , Autoritatis ac Iurindidi ionis usus, incrementum acceperint, an vero decrementum , aliorum esto judicium. Quamquam ita res perspicua omnibus sit , ut Peritiorum Iudicium nequaquam requirendum necessario videatur : Itaque Romanam Inquisitionem per' Dominicanos administrari ι eorum Comin

modis utile quidem , Romanae Curiae vero admodum perniciossim : cum hac agendi ratione non Regularium modo , ed Orbis Catholici universi existimatio, ac benevolentia in hanc optimam Curiam in dies imminuatur. Quamquam haec se ipsis perspicua sint, proderit tamen plurimum exemplo ali-.quo , veluti intento digito demonstrare

fusius, quod alibi brevius indicaver m.

264쪽

Cum sancitum fuisset in Lateranensi Conis cilio sub Leone X., ut libri Typis edendi, Romae quidem ab Urbis Vicario , dca S. Palatii Magistro Dominicano , extra Urbem ab Ordinariis & Inquisitoribus, qui extra Hispaniam fere Fratres Regulares erant, probarentur : revocatum id

fuit per Concilium Tridentinum paucis post annis, & in meliorem formam Cominmutatum Sess. q. , , Sacrosancta Sinodus Impretaribus modum, imponere volens, decernis, ac statuit . .

ut nulli liceat imprimere, vel imprimi facere quosvis libros de rebus sacris , nisi primum examinati probatique fuerint ab Ordinario , sub poenis Anathematis , & pecuniae in Canone Conci- ,, lii. novissimi Lateranensis apposita. '' o saluberrimo Tridentini Concilii Decreto, imperium edendorum Librorum a Fratribus Inquisitoribus , & S. Palatii Magistro avulsum, dabatur, ex toto Ordinariis , in quorum numero est Urbis Vi carius. Ita quidem Tridentini statutum est, ubi Synodus, non Dominicani imperabant. At ubi primum absoluto Concilio, universum negocium Indicis Librorum prohibitorum a Pio IV. demandatum suit Romanis Dominicanis; ac praeeipue Forerio Dominicano Episcopo

265쪽

rendum curarunt abrogatum Decretum

Lateranense: quo factum est, ut Inquisitoribus extra Urbem , in Urbe vero Magi stro S. Palatii Dominicano regnum typographicum iterum vindicaretur, Cum

amplissima Iurisdietione , quam in Libros etiam Episcoporum , & Cardinalium , magno dedecore utriusque Ordinis , & Cardinalitii dc Episcopalis exercent. Hujusmodi legem, injustam esse , ac iuri naturali, & Canonico, ac Civili ad-Versantem , plerique , maxime Regulares , proculdubio secum animo tacite re- Putabunt , quamquam non audemi id palam, ac publice prae se ferre. .

Utroque Jure Civili, & Canonico ex naturae principiis hausto cavetur, ne qui Reorum inimici sunt, iidem Iudices, acilestes sint. Licet autem Ius Civile permittat, ut inimicus sit. accusator L. qui accusare is de accus i , tamen Ius Canonicum secus decernit in cap. repellan-rur de Accusationibus. Repellantur adi,, accusatione cohabitantes inimicis, quia is infestationes , blasphemiae, assectio solet ,, amicitiae incitare. Et Canone Accu- ,, si es 3. qu. s. Accusatores , vel te-

is stes suspecti non recipiantur , nec fami-

266쪽

;, liares; vel de domo procedentes, nec se etiam consanguinei Accusatoris adver- ,, Sus eXtraneos testimonium dicant: quia propinquitatis.& familiaritatis , ac se dominationis affectio veritatem impe ,, dire solet: Amor carnalis , & timor, se atque avaritia plerumque sensus hebe- ,, tant humanos, di pervertunt opinion ,, nes, ut quaestum pietatem putent, α,, pecuniam quasi mercedem prudentiae. ', Haec in accusatoribus, locum habent , quanto magis in Judicibus p Praetere notum est innumeros esse Textus in Ju. re Canonico , quibus statuitur , quod. Laici Clericos accusare non possint ζR atio. hujus Regulae , quae suas habet limita di tiones, haec fuit , quia, inquit, . Gon Za les, Laici Clericorum iniimici esse creduntur, cum eis valde sint infelti, ob disparem . prosessionem, quemadmodum etiam dicitur in cap. LaiCos t. q. I. i, , Laicos non accusare Episcopos est ha- ,, etenus observatum , quia non sunt ejus - dem Conversationis , & oppido eis, ,. quidam infesti existunt. .: Num autem haec Dominicanis con-igruant in Franciscanos , aliosque Regu .

lares aemulos, Lector judicet: Qui etiam meminerit Doctrinae Canoni starum apud Gonzales in Cap. licet de . Appellationi .

267쪽

bus, & Recusationibus per haec Verba

,, Universitatem , seu Collegium recu- ,, sari posse vulgo dicitur ex cap. Liceti, de foro competent. Clementina ,, floralis de re judicata veluti si omnes, ,, aut major pars suspecti sint, aut Prae-

,, ses, aliusve majoris auctoritatis , cui ,, Caeteri vix ausint loqui. U Tandem audiendus Episcopus Couarruvias Pr

Elicarum Cap. 26. ,, Etiam si nuli ,, humana Lex hac de causa fuisset in ,, speciem statuta , ratio ipsa facillime

ostenderet , eorum judicia nobis fu- ,, gienda, Omnibus modis avertenda fore, quos propter odium, inimicitiam , ,, aliamve causam suspectos habemus :,, aut tandem juste opinamur maxime ,, amicos esse &propensos hisce, qui no- ,, biscum aliqua de re controvertunt. ' Hujus generis innumera non plane ignorantur a Franciscanis , Carmelitanis ,

Augustinianis , Iesiuitis , ac caeteris Regularibus : Quare & justissimum putabunt se subesse debere ordinariis , ac Uicario Urbis in. impressione Librorum . quemadmodum statuit Tridentinum, iniquissimum , atque omnino intolerandum se subjici debere Dominicano Fratri , ad quod eos maxime invitos ι cogit

Bulla Pii IU.: Imo probabile, probaba-

268쪽

lilis , probabilissimum existimabunt soposse tuta conscientia Leges hujusmodi, etiam stipatas Censuris, negligere, cum per humanum timorem licuerit. Idem esto judicium de Lege, qua . Secretario Indicis , ac Comminario Inquisitionis velint, nolint subesse coguntur, utrique nempe Dominicano. Scilicet Regulares, qui Dominicanum imperium patiuntur, homines minime bardi, ac stupidi acute theologizant in rebus suis , sibique, atque aliis in memoriam revocabunt illa S. Isidori , quae S. Thomas probat. 22. Q. 9s. art. 3. Erit Lex honesta, justa, pos-- sibilis, loco , temporique ConvenienS, nullo privato Commodo, sed pro com - , , muni utilitate. V Vel illa ejusdem S.I ho-maz qu. 96. art. q. ,, Injustae sunt Leges .... ,, eX forma, puta cum inaequaliter onera mulis,, tis dispensentur : etiamsi ordinentur ad , , bonum commune: &hujusmodi magisse sunt violentiae, quam Leges , unde ta-- les Leges non obligant in foro con- scientiae, nisi forte propter vitandumis scandalum.

Rogo jam , quotquot sunt aequi rerum aestimatores, &: Pontificiae utilitatis studiosi , atque amantes , num hujusmodi Regulares imbuti hac doctrina , bona, an prava , non disputo, sed hac tamen

269쪽

doctrina. imbuti, de iniquitate nonnullarum Romanarum Legum: num, inquam laciles futuri sint ad redarguendos Clericos, aut Laicos Cisalpinos, Ec Transalpinos , qui & ipsi de alicujus Pontifi-eiae Constitutionis iniquitate Conqueruntur Θ Profecto , quantum ego conjicio , ipsi malorum non ignari, discent miseris

succurrere , nec magnum Germanis ,

Hungaris, Polonis, Belgis, Gallis, Hiia panis , imo etiam Venetis, Sabaudis , Genuensibus , Siculis, Neapolitanis injicient inobedientiae scrupulum. Donec Seculo XH. XIII. XIV. Pontificia liberalitas omnes universim Regulares Com'. plexa est , etiam cum Potestatis Episcopalis detrimento aliquo, hoc ex sua liberalitate, Commodum sensit Romana Curia , ut ad ejus honorem , atque incrementum Religiosi ordines veluti conis fertis agminibus praeliarentur , magno Pontificior autoritatis bono. Ab Seculis XVI. & XUII. ea autoritas, ac potestas concessa est: Dominicanis , Magistris S. Palatii , Secretario Indicis , Commissariis S Ossicii , ut eos nedum Romanus ille Clerus , olim rerum Dominus , ue -- dum Praesules Romanae Curiae, sed Carindinales ipsi Emi. suscipiant, invideant , atque etiam timeant: ut hinc intelligas, .

270쪽

quid de 'aliis Regularibus Judieare liceat squos non dubito mea exi stimatione fuisse, ac futuros , ut putent sibi congruere main ledictionem Heli. Regum I. Cap. 2. Et videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis orael , ut desciant oculi rus, tabescat antina tua : Iam duobus hisce Seculis , quibus culmen attigit Romae Dominicana potestas , non modo tantum exitii passa est Romana Fides per Lutherum , cui malo thm occasionem, tumeausam dedisse effraenem Dominicam. Ordinis potestatem , superius evici, sed apud ipsos Catholicos plurimum detrimenti alis latum est Pontificiar autoritati : . Utrii hoc ex illo contigerit, indicent docti , ac prudentes : utrumque his Seculis contigisse indubitatum est. Usque ad Ludovicum XI. Galliarum Regem , qui anno I 83. obiit , rescripta omnia Romana,

etiam post dissidium Bonisecii VIII. &Philippi Pulchri, paratam eXecuti0n min Galliis habuere , teste Episcopo LaD stteau' in Historia Constitutionis Unigenitus lib 3. Ludovicus autem XI. cdustocavit ne Rege inscio, ac non probante ir Regnum inferrentur Pontificiae expedi

tiones, Literae , Processus , & Scripturae , nihil vero de Brevibus aut Bullis dogmaticis: jam quo res processerit duo-