Christian. Gottlieb. Schwarzii De ornamentis librorum et varia rei librariae veterum supellectile dissertationum antiquariarum hexas

211쪽

terpretari velit. Itali autem, quod B OD AEus, in obserim. ad Anti ologiam, annotat, identidem funiculos tenues tabellae ligneae conglutinant, quibus Chartae suppositis, manuque pressis, lineas forment, ita, Vt neque orbe stiloue plumbeo, neque regula, ad praesignandas lineaS uti, opus habeant. V. Porro, inter supelleetilia rei libr3riae habetur etiam SCAL

PER, siae SCALPRVΜ, Vel SCA LPELLUM: quo quamuis Varii Vtantur artifices; sigillatim tamen datur et SCALPRUM LIBR ARIUM,Prout Vocatur a TRA Navi L Lo, in Vita Vittam eap. In In cum sodiam . inquit, fratri datus, s CALPRO LIBRARIO Uynas incidit Quod factum his verbis commemorat TACIT us, Annal. Hcap Τ : Mox crebris prolationibus spem oc metum iuxta grauatus

Vitellius, petito , per speciem studiorum, SCALPRO , Duem Pictum venis intulit. Ergo, qui studia tractabant, scribebantque ribros, uti soliti sunt scalpro. Hoc vero instrumentum librarium, in γ,

grammate Gr. I, dicitur οριἰλη , δονάκ- ἀκροβελων , h. e. alpellum .'sa tor calamor um acutas: cuspides habentium. Atque auctor Epigrammatis II, hoc instrumentum describens, vocat:

γλυφανοῦ καλά μου πλατεος γλωχῖνα σιδήρου. In quo Versi, IS. CASA VBONVS, in Lection. Theocritic. cap. a , p. lI, pro γλυφανῖ iubet legi γλυφανον. At, ni fallimur, praeter necessitatem, et Contra auctoritatem omnium Codicum , hucusque editorum , huius loci emendatio teiatatur; cum hic versiis per sitis zommode sic explicari posse videatur: Et aciem Ioli ferri sculptoris cED- mi. Si quid mutandum, malimus ibi, quam legeres Id autem haud aegre damus, rectius hic fortasse scribi γλυ-

quam γλυφανος enim apud veteres λεξια ογράφους vulgo silc scriptum legituri Ceteroqilin, teste AUCTORE Et mologici magni, γλυφὶς aeque, ac γλυφανον alprum significat. Ala enim: Λεγετοι γλυφὶς. το γλυφον ργαλῶον' ο γ γλυφανον ώνο- μα τε οξο ιτος. t e. Δλυφὶς etiam appellatur in frumentum seoAgens, sue ycalprum s hoc enim et γλυφανον dixit Theocrisus , nem e M LI, O. aΙ.) Huc etiam pertinet nomen quod sui DAs habet. Sed et Gyssae P HILo xENi et CYRILLI

γλυφειον reddunt celten. Praeterea , in Epigrammate IV, nominatur χάλ Uμ σκλαος καλαμηφάγος. Quae verba LUBINVS sic Latina fecit: Crena aspera, capiene calamos; cum hunc in mo'

dum potius exprimi debeant: ChaI hs durus tur et ad scribendam astantur calami. Καλαμηφάγον enim sco pedum Poetice

212쪽

poetice appellatur, qUasi vorons et . circumrodens calamos , ubi proprie dici possieris i. e. sciapeiis calamos; qua in vocem refert a uetor fit mologici magni. Eadem ratione in spi- rommate ἀνεκβοτω , apud SALMASIUM, Exercit. Plin. p. Io , dit δ' cithir Ἀμίλοι δόνακόγλυφος. In L pigrammate III, idem instrumen- tuna dicitur μ ε τοσχιδε ον δονα si ν, h. e. latum sca pedum calamorum per medium scissorum. Porro , in Epigri. V, hoc ipsum scalpellum Vocatur χαλ ς, δενάκων τεκτων λεπταλεων, i. e. aes, fabricator calamorum subtilium, siue acutorum. Et in Epigrammte VII κοπὶς οξυτ μος σμίλης , acies acute secans scalpri.

Ex quibus locis adeo satis liquet i γλυφανον, scalpellam , fuisse instrumentum , a graphio et stilo , de quo postea dicemus, utique distin tum ; utpote quo potissimum calami ad scribendum lint

aptati. Id quod Latini dixerunt temperare calamum, i. e. ita Calamum concinnare, ut bene presteque scribat. Sic loquitur ci-c Esto, Libr. II, Elis. I , ad 9 Pratrem: Calamo et atramento temperato, charta etiam dentata, res agetur. Graeci reddidere γλυφειν, et, seCUndum Eligr. II, temperatos Calamos Vocarunr λ- γλυφεας καλάμους. Vnde et adhuc in Prii Love Ni Glossis legimus : γλυφει κάλαμον, temperat. Auctor Et mologici magni unica composita Voce καλαμογλυφειν eandem rem eXprimit. Denique1vLiΑNus, Epigrammate VII, scalpellum Vocat γλυπτηρα. δηρεον, i. e. sculptorem ferreum. Quando autem idem in eodem versi,

ait , Martem et Musas scalpesio proprium eo cesssse ministerium j id significasse videtur, homines scalpello uti posse non solum ad stribendum, sed etiam ad vulnerandum; cuius rei exemplum paullo ante ex SuEΤΟNIo attulimus Verum, animaduertimus, hunc ipsum cultellum , siue scalprum librarium , ant uitus etiam dici consueuisse sic ILA M. Sic enim legimus, in Glossario PHILOXENI Graeco - Latino, a L A A B A E O edito: , scalprum, S I C I L A , sculpium se, Mila. Σμιλίον, scalpelium. Et in Glofario Latino - Graecor si CILA, σέλα χαρτοτομος, ἀρβηλιον. S, eineis, ἀρβ χὴλ . Stellam , σκυτεως ς i. e. scalprum sutoris. Sic et ἀρβηλον sive ἀρβηλιον, annotante HENR. STEPHANO, apud schotiasten Nicandri, est culter futorius. Io S. SC ALIGER, ad Pomp. Festura, de ista voce haec annotat: Sicilo, σμίλα χαρτοτομος, ἀρβηλον. Est vox mognae Graeciae: eo nomine intriglebant,

quicquid setandi vim habet. Inde Sicilia dicta, quia ab Italia ob- secta. Inde, Acilire prata, secare. Sicila vero sine dubio a sica

descen

213쪽

descendit. Vnde et sicilisulae, VARRONi, L. Im de Lingua Latina , dicuntur falcra certae. Atque ipsu in verbum, cilire, i. e. sesare, vARRONI et PLINIO seniori usurpatum. Quas vetustas voces cum etiam in re libraria describenda animaduertisset, minusque intellexisset, I si Do Rus Ilis PALENSIs; hinc Iri, Cop. 12, estinxisse videtur, libros, in SICILIA primum increbuistri Quam suspicionem nostram iam in Dioput. Is de Ornameniis Librorum apud vetenes usitatis, Sect. XVIIII. exposuimus. At enimuero, quamuis utique fuerit inter instrumenta libraria; crediderim tamen, eam duplici nomine a scalpro fuisse distinctam.

Primum enim verisimile est, scitam magis ad chartas membranasque voluminum circumcidendas, quam ad calamos aptandos temperandosque , adhibitam fuisse. Dicitur enim in Glossis antiquis scita, σμύλα χαρτοτόμος, a Fum, quo chartae secantur. Deinde vix dubium est, quin et forma utriusque instrumenti fuerit quodammodo diuersa. SCALΡRo trabit in iri Epigrammate II, i. e. ocies lati ferri; SICILA autem videtur paruae falci similis fuisse. Sic, teste v ARRONE, L. Illi de L. L. cap. 3I, Falces, in Campania, s ECvLAE, a secando. Sic in EM, Lib. I de Re Rusi. cap I, scribit: SICILIENDA prata, i. e. falcibus consectanda, quae foenisecae praeterierunt. Sic et in . teri Glossa -Θρακικον ξιφος επικαμπές; quia sica Thracica incuruum gladii genus fuit. SALMASIVS, notis ad eop. XVII Copitolini de Maximo et Balbino, non pauca de Voce . , . . . . .

cita annotauit, docuitque, sicitam fuisse quasi breuem gladium, vel , cultrum, in modum sicae iracuruum, qui et sicitas, et siritum, et Acilis, dici consueuerit. Atque adeo huiusmodi formam uidere licet in imagine scribentis Dionysii Halicarnassensis, quam

ipso, TA B. I, A. 3. Praeterea, eiusdem Tabulae A. a, ubi icon Marci scribentis ex NEssΕLii Catalogo Billiothecae Vindobonensis affertur, praeter vascula atri aliusque liquoris, distincta haec iii- strumenta scriptoria, ni fallimur, nempe scalpellam temperandis calamis; sicliam, chartae membranaeque circumcidendae; et punctorium, de quo postea dicemus, conspicere licet. Alioqui credimus facile, formam scalpe i veterum fortasse aliquando etiam a nostris scalpellis scriptoriis non multum recessime. VI. Venio ad p v Mic EM , cuius in supellectile libTaria veterum frequens fuit usus. Eius crebra fit mentio in Epigrammatibus

214쪽

de Hesitoriis, supra ex Anthoisgio pumex Graecis proprie dicitur , et, fortasse metri causta, quem ex eo sic nominatum non nulli volUnt, qUod videatur, erosus exesusque eme ab eo vermium genere , quod κἰς dicitur, lignis frumentisque innascens, eaque exiguis foraminibus perterebrans. Quem pumicem PHILIΡΡvS, auctor spigrammatis sic descripsit:

h. e. Et pumicem juxta Litus, lupirim muris aridum et multis saram bus praeditum. At auctor incerto Epigrammatis pum4cem vocis λιΘακα τρητην , σπ γγ P ληδομέDην, i. e. lapidem perfora-ium, spongiae s ium. Pumex autem est lapis cauernosus , quo corpora varia eque reS possunt laevigari. Iudice s CALIGERO, in notis ad AeInam pumex prius fuit spumex, propterea sic diictus, quod non est nisi spuma ac sex quaedam lapidum liquefactorum. Q io fortasse etiam respexit ISI DOR Vs, Libr. XVI, cap. 3. Pmmex, inquit, vocatur eo, qu0d spumae densitate concretus flat.

GERAR Do Io. VOSSIO, an Et mologico, nomen pumicis verius videtur venisse a , i. e. nuo, quasi ptumex, et ευφονίας caussa eiecto τ, pumex. P L I N I v S, Libr. XXXVI Hs. nat. cap. ar, de

usu pumicis suo aeuo haec tradidit: Appellantur, inquit, ita et erosa saxa sedetis Pum C Es, qui inopum turbis siunt in usu corporum laevigandorum, et feminis, tum quidem et viris, atque, ut ait Catullas, Lipstis. Laudiatissimi sunt in Melo, Sc ro, et Aeoliis institis. Probatio in candore minimoque pondere. et ut 'quadi mox

me sepongis aridique Ani, oc teri fociles, nec ormosi in fricando.

1eratim adeo usi sunt pumice ad radendas aequandasque membranas, librosque Poliendos. Quod testatur CATvLLus , Epigr. II Quoi dono Iepidum nouum libeEum, Arida modo pumice expolitum'

Ita enim, Obseruante vos Sio, CUm EX SERVIO et ATILIO FOR-

. TvNATIANO Coiastet. sic scripsisse CAI VLLVM, non male hanc lectionem reduxerunt viri docti; non , arido ; quemadmodum habent libri quidam manu exarati, adhuc superstites.. Quod des Euvio memorat voSSIVS, dii legitur iii eiUS notis ad vincii L.

L. MI Aen. v. svr Pumicem, inquit, Virgilius masculino genere posuit, et hunc sequimur: nam et Plautus ita dixit ; licet Coludus dixerit feminino. FORTvNATIANI locus *xtat inter Grammaticos

215쪽

dem, p. 2 υε, legit: Libellam arido modo pumice expolitum. Idem pigr. XIX: Membrana directa plumbo, et P UMI omnia aequata.

Ad quae verba reiste haec Commentatur I S. VOS SIUS: pumice aequatur membrana, cum abraditur, quicquid aequale oubest. Hunc in modum etiam Cecinit HORA TiVS, Libr. I, Epist. XX, v. leta: Vertumnum Ianumque, Liber, nectare videris Sc licet ut prostes Sosiorum PUMICE mundus. Cum quo facit et TiBvLLvS, Abr. III, Lleg. I, v. Io: Lutea sed niueuim inuoluat membrana libedum;

Ρ v M E X et canus tondeat ante comas.

Vbi Acui LLES STATIVS, pro pumex et, male substituere tenta vit: punicet. Praeterim Us nunc Plura alia Poetarum loca , iam aliabi a nobis excitata, in quibus librorum pumice Cultorum politorumque fit mentio. em Pumicis Vsum adhuc suo aevo designauit PE1stvs BLES ENSIS, ICI Serimne de Natiuitate D L. Audi, in quit, libri compositione V, Ut et omnia tu corde tuo comparare puta deos. Prius tria itur rosuri, Ut cum rosorio omnem superfluiditatem, pinguedinem, scrup DF, maculas, tosiat. Deinde superue nit Pu MEX, Ut, q od rosio o ferre non potuit, pumice deleatur scilicet pili, et una minuta. Adb ec, antequam scribatur, opus es xegulo, ne tortuose ducotur linea. Vides, hic simul mentionem regulae, de qua iam paullo ante egimuS. Alium vero usum pumicis indicant antiqua Epigrammata, ex Anthologia allata; dum eum ad exacuendos calamos adhibitum fuisse commemorant. Auctor enim incertus Epigrammatib II, pumicem vocat:

h. e. Scabrum lapidem, bene si uentem ponentemque calamos; unde horum detritorum acutus choracter, siue scriptura, existat. Malim enim in primo versu κοσμον retinere, quod sui DAs habet, sub voce , quam κόσμιου quod plerique libri impressi Anthol giae referunt. Atque, in Epigr. IIII, PAvLLvs SILENTIAR Ius hunc lapidem vocat;

216쪽

DISPVT. v I. DE ORNAMENTIS

L e. lapidem asperum, quo crenae acuuntur calami , obtusi ex diuturna scribendi usu. Adhaec iv LiANus, Digr. VI, hoc instrilmentum aDpellat:

h. e. Multum pertinae petrae lapidem, qui obtusis in acuit aciem omlami. Eidem denique auctori, in Epigr. VIA dicitur:

-- Mi9ος ἐυσχιδεων Θηγαλέος i. e. lapis, scissos acuens calamos. Hic poterat alicui in mentem venire, . annon in quibusdam locis horum Epigrammatum Graecoruim, etiam intelligatur, COS adeo, ut dicamuS, VetereS ad poliendos acuendosque calamos, non solum pumice, sed aliquando etiam cole, alioue duri lapidis genere, usos esse ρ Certe id P A v I v S s IL E NT 1 A Riv 3, in Epigrammate III, diserte innuere non nullis videatur, ubi librarius Mercurio dedicat σκλη α)ν ἀκον ν τρηχαλεην κου ἀμ- , h. e. cotem asperam durorum calamorum. Aud tor Et mologici magni ita hanc vocem explicat: ακονη, c λιΘος, δἰ ἔ οξυνετο ο σίδηρος , h. e. Cos est lapis, quo acuitur ferrum. De Cotis ferrum acuentis usu haec tradit ΡL1M ius, Libr. XXXVI lib. sor. naturi cap. aa: Nunc ad operarios lapides transisse conuenit, Frimum fur COTES FERRO AC VENDO. Multa earum generas Creticae diu maximam laudem habuere: secundam Laconicae ex Togeto monte , UITarque oleo indigentes. Inter aquarias Naxiae laus maxima fuit; mox Armeniaeae , de quibus diximus. oleo et aquac liciae posient; ex aqua Arsoneticae. etc. SALMASIVS, in Exercit. Hinian. p. IIII, docet, aquarias cotes acuendo ferro fuisse, quae aqua aspergi inter acuendum postulent; alias fuisse olearias , quae oleo tangi consileuerint: omnes attritu ferrum Icuisse. Credas ergo, cole, sicut ferrum, ita et fortasse calamos, attritu acui potuisse. Quid vero 3 si opinemur, veteres etiam eX cote, vel

silice, vel alio duro lapide, ipsa etiam scalpella, vel cultellos, parare aliquando solitos fuisse. Huc pertinere videtur , quod ait C - TvLLVS, in At , Epigrammate LXIlli Detioluit illa acuto Akipondera pudenda sitice. Et pLixius, Libr. XXAU, c. II: Samia testa, inquit, i. e. lapide Samio niotris Deum Sacerdotes , qui Gadi vocantur , virilitatem amputant. Imo et Io S UAL eop. V, υ. a , Interpretes LXX sic scribunt: πο- σον

πετρινας εχ πετροις ἀκροτομου. .4. e. fac tibi cultros lapideos ex petra dura. Cons. LAOD. cap. V, v. U. Commemorant viri eruditi, adhuc

217쪽

as I

adhuc quosdam orientis incolas, tum ad circumsionem, tum ad sanguinis missionem in venis secandis, uti cultellis lapideis. od

pluribus demonstrat, et eiusmodi cultellorum figuras exhibet M ATTHIAS ZIΜMERΜANNVS, in Analectis mi cessis menstruis, p. -ta. Vtcunque est, existisnamus, non necesse em, ut, in dicto ΡΑvLLI sILENTIA RiI Epigrammate, per ἀκονην καλάμων proprie intelligamus ; neque enim haec satis apte diceretur 1. e. asperae sed verisimile nobis est, Poetam τροπικως locutum designare voluisse lamicem quem vocant ἀκόνην, quasi 'generaetim lapidem acuendis calamis haud secus, ac verbum φονῆν generatim acuere significat. Equidem Ei L HARDVS LUBI-Nus, in Paulii Silentiarii Epigrammate, ἀκον vinterpretatur, cuspidem asperam calamorum; sed quo minus han Ginterpretationem amplectamur, facit alius versus eiusdem Epigrammatis, in quo commemorantur cuspides calamorum Vix enim credibile est, in breui Epigrammate Vnam ean demque rem bis exprimi, repetique. VIL Sequitur, ut iam de ipso etiam GAL Λ Μo agamVS, quo usi sunt veteres ad literas in membrana chartaue scribendas, Pingendasque. De variis calamorum generibus, varioque eorum Vsse, agit PLiNlus, Lib=ta XVI Histor. not. co Io, quem nunc eXscrubere nolumus. Erat vero hoc instrumenti scriptorii genUS ARV Do, quam adeo in eodem carmine, P Ensius, Sat r. III, etiam calamum, est Apulum, vocat. Iam liber, et bico r positis membrana capidis,

Inque manus chartae, NODOS A LUE venit A R V N D O.

IuHc queritur, crassus CALAMO quod pendeat humor,

gra quod infusa vanescat sepia i mphos

Dilutas, queritur, geminet quod FISTULAVnde simul intelligimus, calamo non minus membranam, qUam chartam Aegyptiacam, fuisse perscriptam. Vocatur hoc scribendi instrumentum a CELSO, Libr. V, e . calamus scriptorius 9 erab A PVLEIO, Libr. II FArid. colamus chartarius. Vocem colami Latium retulit acceptum Graeciae ; ibi enim idem proprie audit

tot, quibus fastigia et te reo aedium teguntur, o ut ex quibus tibiae

218쪽

conficiuntur. Nihilominus tamen etiam nomen minimum apud poetas, pro calamo scriptorio dici, vel auctoritate sex Ppigrammatum, quae sub initium huius dissertationis proposuimus, satis constat. Sed et locum CX CLEMENTE ALEXANDRi No infra afferemus, ubi σχοι ος de eodem instrumento dicitur. Medio aeuo calamos scriptorios eciam dictos esse cr κονδυλιοι, ex CA N Gii G fario Graeco intelligimus. Ad haec et cannom

Glinae Philoxeni κάλαμ ον, A' ἔ γράφομυεν i. e. colamum, quo scrisimus. Luculenter describitur huiusmodi catomus scriptorius Libr. I Anthol. cap. XVIII , fp gr. Ir

H. e. Ego calamus eram jrutex inutilis : ubi LUBINVS ἀχρων male reddidit Grsis quasi scriptum fuisset ten m ex me non ficus neque pomum, nascitur, neque uua. Sed me vir initiatiis in Hesecone, tenues poliem crenas, et angustum siuxum derivans. Laequo mul ac imbibi potionem atrum, i. e. ati mentiam; tuVquom

ntimine opatus , omne verbum muro hoc ore eisquor. Ciam Vero variis in locis nascerentur calami, alii tamen aliis ad scribendum aptiores habebantur. Id quod PLIΝ Ius, loco iam excitato, docet. Chartis, seruiunt calami Ae diptii maxime, cognatione qua- dum papyri. Probatiores tamen Cnidii, et qui in Asia circa Annitis cum lucum nascuntur. Nostratibus fungosior subes natura , cartilagine bibula, quiae cauo corpore intus; superne, tenui inarescit ligno Assilis, praeacuta femper acie, geniculata. Prae aliis, Aegyptios Calam OS Commendat, et reliquarum regionum arundines tectis Operiendis aptiores censet, MARTIALis, Libr. XVI, Eligr. 3δ:Dat chartis habiles. calamos Memphitica tedus sT Antur retiqua tecta palude tibi.

Hinc et AP vLgius, sub initium L I Metamorphos. Modo fi pa Hrum, inquit, Aeoptiam tu, argutia Nilotici calami inscriptam,

non spreueris in Oisere. Sed, teste ΡL1Nio, etiam Cnidis calami probabantur. H at vero Cnidus promontorium et opidum maritimae Cariae in Asia. Vnde Auso Nivs, fit ol. IV, U. Π, Vocat nodos Cnidios, hauc secus, ac PERSIus vocaverat nodosam arandia

nemo

219쪽

haec etiam egimus: Fac, campum replices, Musa, s Irium Nec iam FISSIPET IS per CAL AM1 vias assetur C Ni D I A E sulcus ARUNDINIS, Pingens aridulae subdito paginae, Cudmi fluolis atricoloribus. νΗi calami, ut supra monuimus, scalpro temperabantur, aptabanturque ad scribendum. Ita Vero acuebantur, ut in Cuspidem acutam exirent; unde m fp r. vocantur δόνακες-Q nae ipsa pars calami intingebatur atramento : unde dicitur, in L pigr.' U , ἀκὶς ἀκροβαφής, i. e. acumen in summitate intin m. Findebatur autem Oalamus in medio partis infimae, ut duos quasi apices haberet, admodum pennarum, quibus hodie utimur scribetates. Hinc, in Epigr. III, dicuntUr κάλαμοι μεσοσχιδῶς, 1. calami per medium F; et eadem notione, in Epigr. II, 4κεσοτομον; atque alibi, διαγλυπτοι. Haud secUS ab AUSONIo, loco citato, calami Assipedes appellantur. Illi autem duo subtiles apices, in Epigr.

IIII, τροπικῶς dicuntur Ac σοὶ οδοντες, qUasi gemini dentes. In Epigrammate ex Libr. I, cap. II, Anthoc quod paullo ante attulimus, audiunt , tenula labetur atque in L pigrommat ω, quod laudat SAL M A S I V S , in Exerc. Llin. l. Io F , Aσσἀgemina cornua, hoc vers i Dccinente: . . Κο - καλάμους δισσοῖσι λαγλυπτους κεράεσσι. Vulgo autem et magis proprie hae Cuspides Calamorum, secundum Epigramma V dicuntur ἀκίδες et, secundum Epigramma III, γλυφὶ ς κοιλαμ- , i. e. acumina calamorum. Neque enim possiimus assentiri D 1 ΟΝ Y S Io ΡE T A v 1 o, in notsi ad Themisti Ora..tionem VIIII, p. 19a, tradenti, hic per γλυφ δοις καλάμων intelligi calamos ferreos , i. e. graphia. autem sic etiam in ΡΗILo-xΕN1 G Hs redduntur crenae. Quemadmodum vero obtusae calamorum cuspides et pumice exacui consueuerint, paullo ante docuimUS. VIII. Cum adeo certum sit, veteres arundine adaptata scripsisse; hodie autem videamus, ex alis pauonum, olorum, aliarumque auium , frequentissime autem anserum, ΡENNA 8 ad scribendum ita parari, Ut vicem calamorum veterum sustineant: non immerito viri eruditi identidem disquisiverunt, quo potissimum tempore hic pennarum usus inualuerit. Non pauci pennae scriptoriae

inuem

220쪽

inuentum referunt ad IVVENALIS tempora, hoc eiusdem Poetae versu i , ex Sat Ira IIII, abusi i Tanqumn e diuersis partibus orbis

Dici non potest, quantum in hoc ivvLΝA Lis loco illustrando varient interpreteS. HERMANNUS HVGo, de prima scribendi ori gine, cap. VIIII, putat hic designari pennam scriptorian A oua

opinione nec alienuS Videtur GER, IO. VOS SIUS, de Arte Grammat. L. I, cap. Idem quondam sensit MONTE FALCON1us, in Palaeographia Graeca, Libr. I, cop. III, ubi haec commentatur: Pennae quidem et sus aetate inferior hobetrir calamo; si d tamen ad Dusca lempora reuocatur , ait enim Iuvenalis , Sat r. VI Anaeia praecipiti venisset epistola penna. Hic vero , posthaec mutata sententia, T. III Antiquit illa . Libr. V, cap. 6, p. Π a de re haec scripsit: Olim cum atramento scri-hebatur colamo . seu arundine, hoc erUt Uulgariusinstrumentum; nescio on penna paris At ontiquisocii ' Utuntur eruditi quidom Ioue natis versu , Ut probent, tum eius tempore pennam ad friptionem msse adhibitism, ex Sat ro VIL At se verius longe melius sic expli. Mur: Epistola praecipiti ponito, ides, mira celeritate, venisset; ita, si hic nulla de penna ad friptioNem Ourpata mentio. Mirum est, cur utroque soco, Sot r. VI, Pro IIII, exscribatur p) Super

sedemus nunc aliqrtim commentatorum recensere sententias; ne

que lubet iam ad ea sigillatim commemoranda digredi, quae non titilli ad hunc locum illustrandum do pinnis, literisque pinnatis, asserunt. Interea vero id extra dubium esse putamus, de pennac , scriptoriae usu ex citato Iuvenalis loco nihil posse exsculpi; et alte- ,

ram MONTE FALCONI i eXplicationem facile posse locum inue nire. Sic enim et HORATIUS, celeritatem inconstantis Fortunae expressurus, Libr. III, Od. υ, V. Π, cecinit: Si celeres quatit Annas, resigno, quae dedit. At supersunt quaedam monimenta atqUe imagines, quae argumento esse possunt, non demum proximis saeculis scribentes pennis uti coepisse. Sic IA C. GRO Novius, T. II Thes Antiquit. Graec. XXVIII, ex ornamentis Palatii Farnesiani attulit veterem figuram Deae Egeriae, dextra pennam scriptoriam, sinistra volumen, tenentis; quam imaginem etiam exhibuit BEGE Rus, in Colgoquio quo

라틴어 텍스트