Antonii Massae Gallesii ... Contra vsum duelli. ..

101쪽

CONTRA USUM DUELLI. ετ'

inter se armis decernant is quid rum non amplis Pym

'ceps uocandus t stat annus iij in pravitati inter alia proprium es subditis tu non reddere an populo dis scordias alere in iras praebiantes depriniere χ ρή i sunt elato animo de medio oderes, uel uine inuem perdant, alterum cum altero eo; isterea quam , causam vel um ' sse nutaliam introaua is vr dictum est. Ego uero insiuriami Fo,cuius honor, ut dixi, jus non remanet ouaσderem, ut pietatis, , magnitudinis animi causa quiesces ret, neque inimici, qui intulit injuriam, O Principi qui ib , , talam uindicare negligit, peccata uas cere uellet, cum ut, lib. Lia tio ab inauria non diserat . nisi ordine cauorbiam scilicet ille prius, hic pol ferius acit. Sed si omnino impotenti insiurne dolore simulatus, aut laudis amore tumens putesces re nequeat, nQa est ratio , quamobrem duello sit Ps, in quo adhuc integer ejus hquos laeti, tr una cum uita etiamsi turpiter uincatur, amitti poterit, sed quatiuis patefacta quesitate iniuriae, ac per illam invulgata inimici tacita cons

se bione , qui putibundo ita modo osseniens , se o fesso frtit uotae imparem , sensum se ipsum bi 'rmidabilem

esse agnouit, laeto iniquam animo quiescere deberet, id tamen si facere nequeat, siquemadmodum nudenter Mustius alto quocunque modo de iniurioso inimico uiniictum L λδ λ

sumens tanquam iuste faciens, ponsu tum sui posset. Mihi uero, s peccandum orct, laudabilior; er sgis gloriosa succurrit via , qua strenuus ille sensus,

quantunuis honoris , laudis , O gloriae appetentiis lis,

102쪽

dabilius quam inter homine eontingere possit, cin*i edendo,scilicet a priuato inimico miniustum illum princissem seu uerius rannum iram conuertendo. Qua de re aquanquam alibi abunde disserui, tamen hic quoque ut opportuno loco alis ot exempti repetam, non certe ut rem legis

timam. licuum se obem sed ut minus malam

duelli usum tolerare ostendum . Quandoquitem occideσnaboma rannos ab omnibus sempersapientibus laudatu, sum; pris, ' ζqiglρri Hod riptum, neque a sacris theologis i certassine l. V. t. cum ratione fcrct, improbatum ijt, qua apium On uno Susione iri . tiensi concilio non simpli iter quidem id improbatum , sed suntummodo damnata id opinio , , a sertio dicentium, t rannum posse,ir debere iure ac merito a ciuibus occidi, siue ut uulgo loquiirtur,per quencunque alba umsuum, uel subditum, etiam per clanculares in irasi ἐν ubi os blanditius, uel adulationes, non obili ite illocutique sitae stilo iuramento, seu confarierationesecta cum eo, non exspe tata sententia, uel mandato iudicis cuiuscunque . Duelli autem usus ab omnibus semper sapientibus theologis, a legi atoribus fit summopere damnatus laque sint occidere brannum non sit perse malu es , neque illicitum, nisi eo modo, V VP ritier prbhibitu fici tum duellam ideo sit illicitum, O prohibitum , uia prese malim n opeccare uis uideatur necet , minus pecta usu esset in ea Aristaeol. Is parte, qu e minus amnitur, laudis ni rere poten .i Sed rari hoc issent 'tua carent et 'titu.hne nimi,

quam

103쪽

CONTRA VsVM VELLI. Crdum uenditant, , propterea reformidant periculum, Ariit 'ρh qμρ propinqWiu apparet se hic, iam in uelim: quos iuere sunt honoris , 'frtitudinis cultores, considerent ' haec exempla . Philippus Macedoniae Rex Magni Ales lib. x ri paternu ias Cleopatrae filiae, b Alexandri Pisy -li, ri qμem ipse' erat Epiri Regem, celebrabat: dies erat pro magnitudine duorum regum, , collocantissiliam, i uxorem ducentis apparatibus in ignis sed nec lutorum masgni ficentia deerat, ad sporumspectaculum Philippus cum

sine cui ibus corporis inter duos Alexandros filum, generum s contenderet, Pausanias nobilis ex Macedoniγbus adolescens neminisu stellus, occupatum angusἷ3sibis lippum in transitu obtruncat, diem l laetitiae de linatum, faedum luctu uneris 'cit Hic Pausanias primis pubertastis annissuprum per miπriam pagius ab Attalo ferat, hanc rem aegreserens Pausanias querelam Philippos e detulerat: cum uari3sfustrationibus non sine risu i friretur, , honoratum insuper Ducatu aduersarium cerneret, iram in ipsum Philtippum uertit ustionem 1;, pam ab aduersario non poterat, ab iniquo iudice exegit Γ duosve Tatius Sabinus laui Romae regnauit cum Ros,

mulo, cum erus propinqui Laurentum legatos pulla sent, Laurentest iure gentium agerent, , apud Tatiumgratita suorum, e preces plus pollent, illorum paenam in seuertit: nam Lauini3, cum ad solennesacri icium eo uens sent concursit ast interficitur . Patrum uero memoria ut a 'istannes Andreas Lamponianus saepe delusius Gulenti ' in, M

104쪽

Urtia Duce de uni, dum ab eo poteret possessi em

i ibi tribui Mirum undaniae Abbatiae, luam is a Romano Ponti lice iusto titulo acceperat,b Galeatius Brandae Cosmen si psopo , qui praeter ius Abbatium occupauerat, magis ueret, tribus libi adiunctis soci s ausus est iniquit principem, jumsacris in diu Stephani aede interesset,agσgredi, b interscere . Hoc autem ius, ata hunc morem

sententia confrinauit os enim cum tribunatum militum Surae traderet, paraetonium , quo pro dignitate ingen Guus erat, nutum ei porrexit,ac talem, inquit, ensem accisse, quem pro me ita demum trinxeris s utile imperauero, Mois perperam quicquam pro me feri Utroueris, eo in perniciem meam utaris uelim Oub is Princeps no coquidem prauitate animi sed impotenti debilitate vidi peditus, opem impartiri non posse firmet, idq; re ipsa uepaul.casse. μm Vmprobetur, permittunt leges, id quod ante di- - ali. n. qt i ljμ ibi disseruimus , ubi de causi, ab ρ. lib. i. Vii 'pprimenti atque extinguenti brannos locuti

sumus.

Iam, ut puto, ex bis quae dicta sunt, abunde probatum ei duellum honori tuendo, neque necessarium, neque idos neum spe, sed contra uita sagiti , ae uituperabilis sugnum patorcere nita . n. eius quod prolare o se non nudis uidetur, conscii dicam apertius, non ebs congruumedium, nec ut in re mala, iis ciens, cum non pros

105쪽

let rei, qua de agitur, ueritatem , aum itatem, fisos tum modo hunc inclybe, illum uilitum est e manis epe contin σDi git eum succumbere , qui causam habet uissiorem. Aliae loque ratione mancum est quoiam modo et impersectum, siue in se siciens remedium: nam cum legis em consuetudinis propriumJrt, ut generatim , a Jemper prolyiciat, se con sulat 3 omnibus, quorum causa constituta est, utque L iura γα sit ejus usius perpetuus in eo pejonarum, em causarum genere, quod in se comprehendit mmanis hiec duelli si concsuetudo introductu ad tuendum honorem uirorum milita: rium, quibus; ut ipsi astant dedecori tribuitur, , addiscribitur si propriae injuriae ulcscenda causa magini astum adeant, aut si aliter qua duelli uia i ratione honori suo consulant, suae opis egentes saepe des lituit, nec locum habet, ut ii e siciat, quod posse e sicere istis uidetur, quos niam saepe usu euenit, ut eis niuria sat, uel crimen imponatur ab ali3 , I uos per duelli etiam leges prouocare non licet, cuiusmodi sunt omnes, qui iterarum, em scientiarii omnis eireris luit pro itentur , omnes christiano ritu Veligioni addiciti, b consecrati, omnes opi ices, pagani, ruinici, omnes ignobiles, uries, em abiecti, omnes denique senes, pueri, tr mulieres, Nam ianimo, , cogitatio: ne ab horum abutuo multis comitibus lipato aliam uel per in idias, uel alio quouis modo utrum militarem pulpari, aut eius nomen falso deferri de proditione, de maiessate immurnuta, de hum modi ab s, addat et delator si unum frui tram ultis scillicitationibus in sceleris miniuerrum solicitatum, M ii

106쪽

autis militi criminosum aliquid b3cienti coram dicat eum mentiri, quid, obsecro, faciet miles, si propterea minuitur eius honos, quod ita pulsatussit uel accusatus, uel ita co ram mendaci crimine refutatus, nolitq; eam ignominiam seruiliter, muliebriterue tolerare, praesertinas periculum impendet, ne credulus Princeps, aut magi iratus eum, nisi se purget, in uitae discrimen uoce certe cum duelli uia non pateat, necesse est ut rem patienterfrat, e quies scat, uel de inimico poenas quoquo modo p fit, extra duellum sumat, uel etianuis inuitussciat 'agistratus opem imploret Nunc tempus uidetur 1le, ut propositis antea contras dicentium argumentis ordine re stondeam, tametsi restonsiones ex his quae dicta sunt, colligi queunt. Primum aragumentum, quod erat ex nec sitate , iam fuit multis uers

bis consitatum .ersimul ostensum fuit idui sum eqse,

leges uidelicet non pro 'icere honori contumeliam, at 'Peinjuriam pass., i , non licere uiro militari illa laesibi iniuriae pierelam ad magistratum de ferre cum hoc nubius unpuam probatus auctor seru19e ostendatur, , a liqvitam Romani, quam Graeci, em aliarum bene in litutarum gentium duces, briperatores, , milites orti si

nunquam i isti dedecori 6se, sed potiussum n. e laudi Δαxerint. Ex quo consequitur etiamfa ita illius argumen ti, quo dicebatur necessarium 1se duellum , ut tribuatur unicuiquesuum: demonstratum est enim non esse iudicem adeundum honoris causa recuperanti, qui non imminuitur,

107쪽

aut amittitur, nisi contumelia, uel iniuria coram, , qui conditionibusfacta Ad uitandum autem ignominiam, infamiam, quae aseruili , a meticulos toleratione pro cis j potest , nihil prohibet militem contumebiae, uel imus ria accepta uindicationem peterea iudice lege genio cum milite, non minus quam cum sacerdote, muliere, alioue quem ad duellum prouocare non liceat. Quae uero ab utis litate sumpta erant argumenta , multo sunt debiliora Nam prinium, quo signi catur minus malum esse tolera: re duellum , in quo duo tantum uitam periculo mortis ob rciunt, quam silere a consanguineis ira serpente totam crauitatem seditionibus perturbari, ab omni ratione alienum,

a pro e ridiculii eis: Vt enim omittamus illud quod ignos rat nemo, specie uidelicetgrauissima: fensionis uitaniae, sue praetextu uitandiscandali non esse peccandum nisi ciuitas sine lege ac magi stratu sit, ad officium magi ratus hae vis umpertinet ciues cohibere, ne ad rixas, ur arma prorumpunt. st i -- Sic igitur minus malumfrufra con sideratur, ubi utris; malum commode, ac ius caueri, aut sedari, toti ueto,

tesci quanquam tir ipsa argumenti causa si is, quo

niam s militii ut ante demon rauimus turpe non est acu ceptae iniuriae vindicationem a magi ratu petere , multo

magis e stabit occasio per argumentum obiecta, si de comtrouersu iniuria magi ratussententia decernatur, quae certam negoti naturam, O conditionem declarat, quam siduelles, in quo saepe uilliorem habens causam incitur; atque ita quae praetexitur iniurii, nihilominus incertare

108쪽

s ANTONII MAss AEnianet. Reliqua duo argumenta ab utiljtate ducta, pro σpterea quod duellum causia sit , quamobrem desse ruc tur, multiq; ab iniuri3 infrendis cohibeantur , muliosunt superioribus ineptiora , , quia nemo ignorat leges magistratus ad hoc potiissimum e se institutos, ut atrocium pinnarum comminatione, ali sp remedi s a legi latoribus excogitatis seruarisdem impere ut, im insolentes ab intuoris arceant, , quia duelli permissio, iue licentia contra σriumsepe parit esse tunici nemo enim , nisi fri Sethersit, aut aluus, ignorat multos ex Thrasouibus itis, prorssertim luibus domi res angusta es, des eratis rebus uis, aut uana lauiis amore tumentibus , data opera injurias in ferre, aut dem ridere , ut iude duelli occultionem arrispiant, ac propterea ab alii uo diuitestulto id aluod uerba Danni Gersonis theologi , quo supra retulimus, signi σcunt interim erocitatis nomine alimenta, tr pecu=rias emungant in omnibus triu's, ac plateis ut froces, em ad duellum prosecturi, uulgi sermonibus celebrentur. His denaeuibatis tr determinatis , per quae nil lar ita uumsa tum en duellum, pr. iter , quod , omni obus legitus damnatum, rem se neque horresam, ne fine

cestariam, neque utilem nessue pro sentcnsia, ilie in te trone eorum, qui illi patrocinantur, idoneam, aut sica Onsu sulpicientem, superuacaneum iam uidetur osse,id quod ex 's, pia ante pollicitu ui reb Iuum 6t, utendere; inini si duellum cum iudicio comparatum ' eruntamen, ut notum los,hilo in strumento est me uti cui pol

109쪽

a citus sum , prasiabo. Omnes siere huius rei scriptores proponuvl a serunt duedum ciuili iudicio simile esse, nempe in eo sit iudex, actor, reus, probatio, e Jenstentia jei tui propo uum probet, nemo adhuc extitit,

nepte thac xylet quia fusa propositio probari non

poteri. ignorolus urecon illius aliqui non triuialis pro cρη 9 certo , indubitato dicit, duellum cum iudicio comparasri, siue duellum, im tulicium aequiparari, citati text. de pace tenen . q. sit miles , Omburi de homicidio libero rum hominum Inecolimus est ullus tamen in locis ea com parati , nec legitur, nec usto modo igni catur . Ioannes In suo trast. Lignano conatur ii probare ab e sectu , cum intivit. 9 ςqs p Duellum 6 reductum ad inplar iudici contentios, nam μcut in iudicio contentios sunt actor , reus, , iudex, trini trumenta, per quoest ueritatis declaratio, ut erat ursententiu initiva sic in uel osunt actor, et reus, puta prouocans, et prouocatus, Iuleae, et infrumenta, ut pote arma, quibus se inuicem percutiunt. Sed is haec eo talia, uidelicet

prouocantem, ut actorem, prouocatu ut reum, et ali quem

esse iudicem idoneumsue competentem, et arma ut nitru menta, quae pol bimum probanda erat, nullo modo probat. Simili uitio peccat Puris a Puteo, qui si prα lai Escienti Lib. i.e. b. se tenere pro pus de duello cripsit,silo et ordine ineptissimo. Duellii, ait, ei lexperimetu ueritatis, et degenere rus diciali inter milites, et armigeros se con tit ex tribus personis, cui bellu iudiciale,s ex pe ona Priucipis, uel nie iudicit duellu, ex si, ex persona prouocatis, et prouocati,

110쪽

in quo iudicio prouocator adsumit onus probandi fuam

tentionem cum ense, et iuratur de calumnia sest Πασcedentibus indici, contra prouocatum , et extorquentur

consi Dione per pugnam, e qui succumbit uel con tetur, condemnatur per sententiam ipsius praesidentis uesto, et non difffert iudicium belli a iudicio iudicis ordinari , nisii inprobationibus , quia in duellosunt probationes mediante gladio de partium uoluntate se contentantium probare cἄgladio. Sed de comparatione nihil probat: idem tamen eodem libro . Duellum, ait, est yecies probationis , nam si quis accusatur, quod occidisti aliquem , , dicat Occidi ledes lieni uitam suam, si aliter reus probare non potes rit, probabit per duellum pugnando cum accusatore , qui Eald ubi δερ. si pQtiit crimen. Et paulo infra imitatus Balium dicit inauc.de pace pugnam comparari cum tormentis, quae in spoestionibus ad ς' hibentur, deue pugnam aequiparari torturie, quae non dessetfer nullis indici3 praecedentibus,alioqui perditus, se

det erutus quilibet sne causa, ludi spe absurdum, ad pu

gnam prouocaret. Hos imitati ai Iure consuli parti insinpliciter cunismileqse ducta iudicio,partim flectem esse

probatjonis, partim simile esse quaestionibus, et tormentis. Quae confise inde orta est, unde alios errores initio di ximus auaui se , quia non distinxerunt ingularis certa: rami modos, ecies: Nam id genus duelli quod Lon rgobardorum, Frederici legibus , aliorum i huiusmodi introductum in tuto iudicio coram competenti iudice proponebatur, quanquam nouerat uera probandi ratio Diu