Antonii Massae Gallesii ... Contra vsum duelli. ..

81쪽

pari l rerum, se adiumentorum conlitiones, insertur inriuria uulgosenet superchiaria' quo euentusve casu neuter habet,seu uincat, seu unicatur, uisum sceni duelli occasiaenem , quoniam uictoris honor saluus est: victus ni tem quoniam equo Marte congressusDic, nec iure que; ri potes, nec ad duellum prouocare Hic, ut uideo tali argumento nonnulli contra me imsurgentes . Esto, in uiunt, non possit tu iam ad ineundum duellum querelam commim sic is, qui reuis armorum, alias rumq; rerum huiusmodi conditionibus appetitus, is pulsa: tus est,etiamsi maxime tunc de honore eius sit et ra tum, cum iis de ignauia, uel imbeci itate sua, uel drtuna consolucri nequeat de abys uero contum lys injurys, piodbjs honorem laedi negas, , uindicationis causa magytra: tum adeundum, ac lege agendum est flatuis, id j a uesritate alienum quoniam aiunt illi quod ego quoque antea diaei auctore Aribtote , ontumelias tolerare, es propi quos male acceptos negligere seruile esse duciturret eodeni auitore, lautibilius uti etur poenas de mimicis timere Ethie L .c. si siem reconciliari , quoi talum pro malo retribuere uisu Rheti iacis. bidentur ullum uero bone tum es Viri proeterea orstis est tum non inferiorem tum inuictum manere: in propter Socrates negabat se uelle ad Archelaum Murcadonum Regem, a quo insim praena sinuitabatur re, nominiam, ininulens, ori u esse ei, tu benescio affectus

non potest parem gratiam re farre, acer, qui malos eἰtus suam uicem ulcisci non ualet . Sic uidetur Socrate, im Ari

82쪽

Jloteis olibus Ormari pol se , ex omnibus communiter.

O promiscue contumelys atque iuri di honorem eius, qui eas tolerando inultas se patitura se autem honore, iubiungunt illi non decet equitem, seu caua ei lum,nelli etiam secundum eque fris militiae ei potius caualteriae inosituta licet ei injuriis accepta uindicatio=iem a magi ratuper leges quaerere , aut honori suo aliter , quam propria uirtute, proprio si robore consulere aduersius eum, qui ab terum contemnendo usus es uirtutis , , roboris eius, quem contempsit,periculum acere uolui se Hoc argumentum, ut Ufriuolum, , ratioujsfindamento carens, nullo negotio diluitur: nam, O si timidi ac seruilia animi esse uideatur contumelias tolerare, non continuo sequitur, ut omnis iniuria dici possit contumelia, ex qua honor laedatur,

si ut etiam Ar oselis uerba signiscant, naua solum

acsocordi illa tolerantia, b negligentia uindicationi ho nor sedi potes . Ipsin autem uindicationem per magi a stratus, O leges honorifc obtineri non pote,n uam tradidit Aristoteles, nec ullus unquam uir sapiens, e frtis, praeteri tos nouos equites me cauallerios, dixisse esgitura quinimo m Romani, em Graeci, Perse, omnisi denique bene institutarum ciuitatum, em gentium egregi,

milites, Du es Inperatores eam decoram sibi, atque honinam uiam errationem tiliscenda iniuriae emper exluetimarunt , qua secundum leges ope magi Iratuum inimicos, O iniuriose ad persoluenias aenas uocaret.

83쪽

CONTRA USUM VELLI. si Itaque, ut omnes omnium gentium leges omittamus,

quas II comprobatores duelli utuntur nihili ficere .cites mus eundem Arsi totelem qui hoc idem ijirmat, ita ut toto fre quinto Ethicorin libro nihil aliud agatu capite uero eius libri quarto in hanc prope sententiam loquitur Adsolam nocumenti diserentiam ex tectat, perinde clipersonis utitur , ac si aequalessint: si ille iniuria a sciat, ille assiciatura hic laedat, ille laedatur : Quare iniuriam hanc cum sit iniqua, aequare iudex conatur nam cum hic percustiis est, ille percusbio hic interfecit, ille autem intes τ' tui assio, er actio in partes non aequas diuisu est sed de lucro detrahens iudex Vr damnum compensans, res digere ad aequalitatem eas conatu ea Dicuntur enim haec absolute loquendo de talibus etiam rebus Llicet nonnuclis minime idoneum nomen e spe uideatur, ut lucrum ei, qui percu bit, damnum ei qui perci bus est, accommodari pos:

sit; sed ubi tamen perpession fuerit adhibita mensura,

hoc damnum , illud lucrum uocatur quare equum plus ris, se paucioris medium est lucrum autem , , dam num ei plus, , minus , contrario tamen modo: plus enim boni, tr minus mali est lucrum contrarium uero damnum: quorum suilem metiri equum est, quod ius 6se dicimus. Ius igitur emeritatiuum lucri e damni, medium est: unde etiam, cum ait rcantur homines, ad iudicem confugiunt: ad tuticem autem ire, est ire ad ius ipsium , quippe cum iudex nihil aliud sit, quam ius quoidam animation,

84쪽

quaesequuntur sinsta et tam posui Hesiodi uersibus illis Si quae quisfciens, eadem patiatur et ipse,

Iudicium rectum ierit,ummaq; recta. Subi git tum ciuitatem conseruari, cum retributio', ut comparatio postulat rationum nam homines, inqujt, aut reddere malum quaerunt, quod inaciant, seruitus esse uis detur, aut retribuisbi bonum, quod nisi at, actus dandi, benescium. I, non si a ciuitas his conseruatur. Idem alibi Tarentini Archretae dictum secutus admittit comparastionem arae, e iudicis, eo quod ad utrunque con Ciant, qui a sciuntur iniuria citemus super ipsum Arii foteriis magistrum Plutoncm , qui nonJolum pro suae, sed etiapro aliente iniurio uindicatione magistratum adire, atque

illi adesse, , opitulari summopere laudabile esse affrmat,

D les. diatis ubi ait Honorsinius certe es, iniuriam qui non facit qui uero nec alios i lacere patitur, duplici honore, immo etiam magis en honorandus ille enim uni, hic multis hominibus comparatur , cum principibus caeterorum iniuriam nunditiet qui autem una etiam cum magistratibus iniuriam, quoad potest, ulciscitur is magnus pers clusq; in ciuitate

uir prceconio praedicetur nam uirtute cunctis excellet. Ex his autem, quod ante diximus, e retulimus, patet, σὰ eorum, qui iniurias patiuntur , quod ad earum uindicatiounem pertinet, esse multa gener . Mium enim . si possunt 'renue ulcisci, quadam tamen bonitatis, uirtutis, re mnis praeliantia libenti, mitti se animo in icis

85쪽

urras condonant, tir ultionem emittunt sid quo raucri libri faciendum esse in primis docenta script wn est

enim. Ne quiarras ultionem, nec memor eris iniuris cis P μt 3 uium tuorum Allud item Mihi uindicatione, et ego retri, Dbuum . , alibi. Ego dico uobis, diligite inimicos uel Tros Luc.6. benefacite oderunt vos. Quidam autem , Ossor

te odium remittunt, aut etiam retinent, tamen, Mn non

sit eorum ita dicialida, aut generosa uirtus, ne uideantur ignavo, seruili animo esse, siue quod iniuriam ulcisci uideatur esse iucundum, quod cui non contigit acerbum est, o Ut Rh

uindicationem omnino expetunt: sed illam quidem tu iam, es secundum leges, ut probos decet ciues legibus obtemsperantes Tertio ioco)unt i , qui tametsi uiniicutionem summopere uellent, attamen aduersariorum metu deterristi, uel ignauia propria impediti, non autem uirtutis , aut bovitatis gratia quiescunt. Po Demosunt inquieti, iis turbulenti qui iam ut i dicam legirup.r, qui neque o donare iniurias uolunt, neque per leges vindicare, sed per se ipsi, flua 1 temeritate, , arrogantia ultionem aggresdiuntur, inter quos sunt 3, de quibus lor uimur, duelliserctatores . Haec genera quamobrem ita uarie siegerant, aperta ratio es: nam si iis , , magnanimi uiri, atque

etiam pietate,praesertim Christiana,praediti proprium est, si s uii in se mi sun erit, maximesfacultas ulciscens di non desiit, ignoscere, atque iniuriarum prorsus obliuisci, quales uisse, atq; uiscisse C. Iulium Caesarem, et alios, quorum exempla supra retuli, nemo nisi fatuus negaret.

86쪽

64 ANTONII MAssAE Iussi uero es , secundum civilem, aut minoianam in iis tiamfacere dicuntur, qui secundo in gradu sunt collocati; at terti'seruiles, i animi pusilli quarto autem loco nusmerati cum sint multorum generum, misy alijs ad nsirtutum negotium pertinere uidetur, ut consideremus qua ratione tuerisuam causam, sint duelli comprobatores, et ast clar. Nemo ignorat id, quod iis pn m a lant, eque costris uidet et militiae, siue caualterio ulum, er in litutum iubere , uel potius cogere , ut generosus miles acceptas iniurias pertinacissine persequatur, donec inimicus non communibus quidem legibus sed armis, em ducido poti ssismum vistus succumbat. Sed qua ratione id ins tutum consistere polpit, nemo , quod ego uiden , qui haec curiosius conqui in uriere potuerim, adhuc traiidit, neq; unpiam, cum res si rediae rationi contraria, tir a luersa, in polex

rum tradetur. Nam quod nonnulli aiunt iniurias condos

nare, atque obliuisci militari uirtute alienum esse, eius ;laudi obstare, im ficere, sine dubio absurdissimum in rnempe cum militarjs uirtus frtitudinis, se magni animi ratione donius urci , uiri frtis magniqi animi proprii

sit inimicis parcere nisi credunt, ij Ios nimio duelli amore di ipientes , homines certe leues, ne dicam nebulones, C. Iulio Corsari, Catoni, Pericli, alysq; pr.estantissimis Imperatoribus, de quibus ante dixi, militari uirtute prat iure Videre uideor nonnullo duelli comprobatores , tr albedictas, qui cum primum hor legerint, me ex Nabunt, ii discent, has, e argutias uana ridiculas, philo ophorum,

87쪽

t Iuri consuliorum scholis potius, quam militari iiscipla

na, atque adeo isto suo caua eresco ordine dignas , quae nihil valeant contra receptam fritum hominum, at ili inueteratam opinionem, quae, ubi agitur de honore,plurimum ualet, cum honor ipse in hominum opinione, iudicio ser: monibusq;sit coliscatus. Ego uero instituti mei memor eorum sibila ri bo, cum sciam imperitorum hominum pGnionem, ut pol itfri se nebulam quantum fundere ueritati, eius certe uim tollere, im lendorem penitus extinguere non posse , tr ueri honoris fundamentum positum se in intute , qua sublata, si quid secus homines existiument, error id appellari debet, non opinio, ac multo minus iudicium . Ouoniam igitur iniurias condonare uirifrtiser magiianimi, aut etiam das secundum leges persequi iusti ciuis Ubicium es se omnes boni, em sapientes, omnibus seculis existimauerunt, atque hodie exi Issi manici illud ego sterum ac sepius firmo, nihil obstare, quo minus idem bonus miles, uel ut inorum more loquar honoratus et ualterius p possit, O acceptas iniurias, quas ulciscentis: cultas adsit, condonare , uel etiam illarum uindicationemo perleges a magist, at petere . Cur igitur dixerit uti quis tantopere conualuit ea inter nos Irates milites vidinio inter suos negari no potes quiu multi trioni uiri, erprudentes habeantur, ut apud eos timori ac ignauiae trisbuatur, si quis iniurias aequo animo serat, aut illarum ubtionem aliunde, quam a propria uirtute, propr3sqi mani bus expetat inam hercule lium inuetera tam , ac penitus

88쪽

c ANTONII MAss ΑΕ insitam militibus opinionem ratione pro Os carere, O nam esse licere, nihil habet probabilitatis . Huic ego libe uti iij mire 'ondebo fue tau lares, , comprobatores, siue ex Algrici Balbianischola ut ante coli ciebam, prodierint, siue aliiqui unique fuerint, oportu se homines injussio esse, legum contemptores, atque lys sceleribus constaminatos, i, ut inquit isse,n Illa ulrtute redemptos: aborsim inuentores non suspent tantae immanitatis, quae diuisnis , naturalibus, em humanis legibus, omnium Is ortium militum Imperatorum, ac bonorum, pruienistium uirorum laudatrissimis moribus , exempla aluer: satur . rates ig=itur cum eqsent illi, auiaces praeste a manu li prompti, uiam ad iniurias suas uiniicanias aliam non habebant. Nam cum iniurias condonare tum

religioni, , pietati christian e , tin etiam illi endidisti

uirtuti s et magnanimitas appellatur , si consenta σneum, se illas aliter quam secundum liges , iudicia persequi reginae omnium uirtutum tu illaesit on no constrarium , homines, ursoliti bent innocentes per occasios nem uexare, 'oliare, interjicere, latroeinia, sacrilegia, , caetera id genus sagitia committere, ac perpetrare, si lacespiti dissimulanter iniurias pertuli sent, aut per terges, bigistratus istas e sent persecuti ; nemo uns fiam eos causa uirtuus, aut religionis, a quibus ita essent alieni, potius quam quod ultionis dissi ultatibus deterre rentur, iis ere putaui se l. atque ut saltem iussero

cibi, quina de indui riae praesserebant, alique ex arte pro

89쪽

ssebantur, opinionem apud vulgus retinerent, odium perstinaciter a turare cupientes ultioncm contra ius 'fas suo arbjιratu sibisumpserunt, tr arrogarunt demum ut aliquo hon satisfico rem colorarent, hanc duelli detestandam immanitatem commentisunt, ineptum san , atque oppo itum eorum intentioni remedium Namsi omnes', qui absentibus, uel ex infidys, et aliter coram ac coeteris paribus iniurias inferunt ouisuperius es abunde probus sumo non contemnere sed potius frmidare signi cantcos, quos iniuri' a Uere uolueruiit hinc sequitur illorum tacita congessio, quod ex timent se illis quos formitant se imbecilliores ut cum imbecillior pugnam mire in quoque suis caua ei uituperabile dicunt esse , dedecusq, ast erare, non honorem tueri , ideoq; uolunt non licere etiam ad Duellum prouocare imbecilliores et iniustitiam vero , , arrogantiam , propter quas leges sibi natas non utarent, accedebat constentiae simulus, qui burtu modi scelestorum hominum nientes ab adeundis trisbunalibus, o magictratibus deterrebat, ita ut omnes

cogitarent asciue intel uerent id , quodsorsa se Plautinus seu cae nesici ut Qu. 1 meti uisa res sit ire ad iudicem . Mose . Ex his tr 1ribus oujsi me fuit opinio iam sequitur id, Iuca ante si bonus sum me probaturum , ut duellum

90쪽

sta 3 emon trandum, eum qui ad uessum honoris, aut ab cuius probationis causa prouocat, hominem se uiro honore lignum, nempe scelerum conscientia simulatum , ita ut tribunal, ac iudicem refrmidet, religionis denique, omnium p virtutum expertem, siue religionis, titudinis, uel iustitiae partem alitiam in se haberet, nec propterscelera iudicis cons ectumfrmidaret, aut id, quoi ab orbe condito tot milli illii trium militum, Ducum,

Imperatorum honorifice , , magna cum laude jecerunt, iniuriassuas inimicis p e frtiter , ac generose condona; ret, uel ad illarum uindicationem iure sicret, ac lege: non

autem' nulla nece ssitate premente honoris simul, erit: t. perdendae periculo committereth quod cum frarum besstiarum magis, qu in hominum ratione praeditorum si proprium, ab omnibus semper ruientibus improbatum 'it,io.sto ui se damnatum uaque Aratus Si onius duae bello claris simus, cum laudaret qui 'iam uirum pugnacem , temeras rium, , proiectum ad audendum, uulgo desi eratum,ac propterea in bellis eximium habitum, aliud esse dixit pluris mi uirtutemscere, aliud uitam nil ili ficere, eas multum inter se ijerre; apposite etiam Poeta ille, Martiat. l. i. Nolo uirum,facili redimit qui sanguine famam, Hunc uolo, laudari qui sine morte potest Alvis item, Mimus pubi Crimen relinquit uitae, qui mortem appetit. Consuetudo autem, qua rem ii iam niti putant, ut quasi sitima iam toleranda esse uideatur , quantocunque s alio temporis conualuerit, praestare non potest, ut peccare