장음표시 사용
71쪽
atum erat, Ofalsum, pro certo, em uerosumerent, ac pronnerent, leges in dicet, ac magistratus non proli iscere honori hominis iniuriam passi, nec permittere, ut si s suapte uirtutesuas iniurias ulciscatur error nimirum communis, in quem sere omnes inducuntur, qui res quas ignorant, tractare temere, aispe ita tisi pod aiunt manibus aggrediuntur. Quemadmodum uero lege id agere liceat, dicam infra posἷpiam declara uero quo ordine, suave morderatione Christiana religio, moralis philosophia, b illus Irium uirorum exempti probos impios iniurias ulniicare,
Sed interim quaerendum uidetur quot moJis hones sum eius qui inser iniuriam, tum eius qui iniuriam accipit, misnui po1jit Hac enim in re non mediocris florum, pi duello patrocinantur, error scit, ut in absurdypimas consequenturas laberentur . Omnis igitur iniuria si aut uerbo , aut fasto, eaq; aut praesenti, aut absenti. Si uerbo uel cripto fui, contumelia dicituraquae si iactatur in absentem, a Theo B.rhomas logis detractio appellatur ista praesenti imponatur, contur , a s 7 3melia dicitur,ti s ecies generi nomen retinet: facto aut si muria aut occulte, ut irio, ut pulsatione corporis, sicas riorum , proditorum more , at sue quibuscunque dolis, i in id sesa ut aperte, ut rapina, pulsat me, quacunq; alia huiusmodi uiolentia pallam oblata . Per occultas, clans
de imas, dolosas, im malitiosas iniurias nihil detrahi de honore ejus, qui ignominbs, tr in iis appetitus est, ac lues
Ius , omnes etiam , qui duello patrocinantur , concedunt,
72쪽
flentu'; hominem tu violitum, , offensum nubius
i modi rem onere, propter quod eum oporteat se rem suum reposcere ac ad pugnam insidiatorem prouocarca contra potius eum, qui per insidius sit, omni gradibo noris excidere, atque ut improbum, tim dete labilem nota σri, ac uituperari. Ego uero eadem ratione , quam etiam duelliscriptoressequuntur, a frm idem multo magissentiendum, dicendumq; esse de 3 inivrys, quae uerbo, uelscripto absentibus iniseruntur. Ea ratio, quam etiam diuuaa. aint supra Thomas adhibet, huiusmodi ei T. Qui coram ita in oculis alicui maledicit contumelias iaciens, eum contemnere uidetur is uero qui uerborum contumeth laceratur, asscitur ignominia, b honoris detrimentum accipit: qui uero uer; ba uelscriptu contumeliosa in quempiam emittit absentem, ides clam eo, cui maledicit, uidetur eum uereri magis pparvipendere, atque ita honorem eius monisunuit directe,
sed defama detrahit, s an tum in ipso est,cu ei propositum
sit, animis eorum, qui audiunt, malam opinionem inserere de eo, de quo maledice , contumeliose loquitur. Verum haec opinio exauditori arbitrio, non conuitiatoris pendet: nam iri plerunque bonum opinionem de eo, cui maledici tur, non minuunt, aut immutant, sed grauiorem de corauitiatore ipso opinionem accipiunt, quem improbum, Ποσcacem, em timidum esse arbitrantur si modo ipsi uirisunt boni, e prudentes. Nam sapienter illud a Menandro di stum Vl, quod in hanc sententiam refertur.
73쪽
Aut moribus improbis praeditus est, Aut ingemui prorsus habet puerile.
Tabum autem hominum opinionem, uel iudicium uiri obis ν nihilifacere debent.Itaque cum non minuatur honor eius, qui damno affectus eis, cuiue maledicitur, nisi per ea, quae coram, em uis dicam, apertafronte unt,sequitur, ut
in his tantii causis duello possit e se locus,si modo uerses honoris causa uel uni e se permis endum . Sed neque in his omnibus locus potes e ste duello, nisi uterque qui infert in
iuriam, e qui accipit, pari sint con litione earum rerum, quibus uis afertur, et repellitura nam si armatus inermi, comitatus soli, expeditus impedito uim aciat, eadem rasitione dicemus hominis uiolati honorem non minui, quos Aiam is, qui armis, comitum grege, tr alia qua uis conii tione superior unum aliquem olum, imparatum, aliqua des niti ue conditione in eriorem aggreditur, e laedit, uidetur eum uereri, non parvipenlere, nam si parvipendisset, uel ueritus no e let, olus in istum quotidiano more armatus, nulla meliori conditione quaesita inuasi Fet Idae quoque uidentur iniuriae inter occulas .er clandesimus, ac dolosas numerandae, quae liberis, parentibus, uxori, famulis,albsq; qui ad nos pertinent, nobis curae sunt , a nobis penudent, in eruntur clam nobis, aut cum ipsit absumusci quos niam illarum auctores quoque dici non pollunt parvipeni re sed potius uereri eos , quibus absentibus uel clam, aliqua cum ipsis nec situ ne coniunctos uiolarunt. I ii
74쪽
Hic alia quoque ratio locum habere potol, si imbeci orisbus is a feratur, cum turpe, ac uituperabile sit imbecillos quavis iniuria uexare Tales igitur iniuriae cum honorem non dant, uideamus quo sint pacto serendae, aut uindi σcandaeis nam cum uis fertur improuisa, brepentina, i iuriam a nobis propulsare non o sumus, nepie a nostris, cum absumus, quam non nisi possa tum cognoscimus; itaque uel serenda es, uel uindica1Ha. De animi aequitatet patientia, seu uerbo, susci iniuria at, exsacris is bris, tir morali philosophia praecepta, consilias, se ex ouisiuibus terarum monumentis illustrium uirorum exempla nobis cilesuppeditantur. Inquit enim Rex David. Qui inpii rebant mala mihi, locutisunt uanitates , dolos to: ta die meditabantur ego autem tanquam surdus non audie prou γλ ac iam, scut tutus non aperiens os suum et Salomon. Ne restonicas sulto iuxtasultitiam eius, ne illisimilissas Chrisus uero Seruator noster. Ego dico uobis, nolite resilare malo, sed siquis perci serit te in dextram auxillam, praebe et , alteram , Diuus Paulus. Non reddentes malum pro malo. Diuus Chiosollamus. In pro
pr)s injuri' se quempiam patientem bulabile etii. Ipse
Rb M.c. 3. quoque Aristotcles equi .em probi uiri proprium esse ait acceptam iniuriam patienter erre, non ad ut ciscendum separare, non impetum dicere in iniuriae austorem,sed aequo animo improbitatem ipsius tolerare Aristides,cum impro sis
bus quidam os eiJ ut coinquina fet, risiit hominis improubitutem, a satis habuit dicere magi stratui, qui ad at,
75쪽
admoncudum illum csse, ne post id simili aliquid ceret.
Adrianus Imperatorseruum, qui inse armatus irrugiet, data uenia curari ulpit, quod esset furiosius . Auguklus si multorum maledictis uexaretur satis habuit res ondere, in libera ciuitate etiam linguas esse liberasisyrtere. Caσto cuidam petenti ueniam aquosuspe per impruientiam p rc sui atqui, re ondit, nuncluam tu me, quod me misnerim, percu si, Ti. C. Iulius Caesar nihil aeque, ac sibi blatas iniurias obbrui cebatur . I curgus, qui leges Laces
daemon3s dedit, non modo aequo animo tulit oculi caecitastem ab Alcandro temerario adolescente sibi illatum sed illum iniuriae uictorem ad supplicii sibi deditum benigne clementers, pulse tandiu habuit, quoad longa consuetus diue ex improbi spinio dictus eis omnium frugalisimus.
Pericles Atheniensium princeps tulit patienter per intes grum diem in publico conuitiatorem temerarium, e ins solentem, nec, cum uel eri se domum reciperet, a se respulit adhuc maledi tis infectantem postremo ubi in prioni domus limine con Titit, ad seruum couersus ito, inquit, O hunc ciuem domum reducites. Itaque horum uirorumiuiicio nisi ego sessor,nulla contumeliosior esse poten ubtro, suam eum qui laesierit in lignum iudicare, quem ulcis scaris. Diuus Chri tophorus mari, a Samiorum prius: sto percu sus obpho, repercuterem te inquit, nisi Chri obbana pietas,cuius cultorsum, prohiberet . Quod si quis
non tanta magnitudine animi, tanta , uirtute praeditus nolit contumelias, aut iniurias patiente erre , aut diisi uσ
76쪽
s ANTONII MAss AElare 'eges usucere non cogunt sed naturae nisgens te uindicationem certo modo permittunt simul enim, ubi opus est, honori eius, cui in fertur iniuria, con utunt:simul etiam ne impunita remaneat iniuria cauent QRoniam uero ex his quaesupra diotu sunt, conssat ho c norem, , exi Simationem ex ipso quidem a in periculum non uenire, misi ex ea contumelia, uel iniuria, quae cos. amst, tr caeteris paribus:ex ab suero, data illaru ignarsi. desti , ut iii i quoad primam 'eciem, em iure naris ita 'μri . sacris legibus , em iure ciuili permittitur, ut uis
r ὸ ω' ηψ' ς qtφρης, et, ut dici solet, cum moderamine inculpa edi ius. α tutelae. Erit autem moderata defensio, quattuor has D. bρ uerit attributiones, seu qualitates, quarum nima cernis
CV. 3. si orditi ita defenso,cum repellitur aduersarius, a quo priniumsctus enirnpetus, seu terror iniectus: non proptes malis. tq'ῖς' si impetus, pulsationem debet eae Bar.m .s Ut pectrare. Itaque cum aliquem inricto gladio contico iu ia .r iri aientem, praesenti animo resctens, b re Aha, in e sit Ψηρη idom, ea .rdes, et occisio iure, atque im . . . , ' ς' /t tempore,atque occartis sqης tq μ' , Miriscilicet ea propuli otio, atque desensio aut 19. lutimst, se continenter rixa non interm fa, alioquin exta si eum a interuallo temporis non erit amplius desiensi . sed in Ho-D . me ultionis, qui z priuatis est prohibita , transibit. Etiquunuis id continuo factum se intelligatur, quod perso
77쪽
itur in primo congre tu autequam ad alias actiones iis uertatur, tamen si dilationem interponi contingat non inc quod aut lex becillitate animi, i ignauia, sed propter uim multorum, sic magnam in re ssionem, etiam tum appetit hominis tu: so dolori ex ueniam dat, i indulget. Quapropter acμ . g. ius genti simus ureconsultus Danneffaber eam sententiam conatum L l. deprρ qt: nam si s potens , , futtiosus multis armatis μrς η t g Itiflatus pauperisne comitatu incedent certam mortem nimitetur, et eum ad certamen prouocans manum gladio at nouere iubeas pauper uero uidens aduersus tot homis
ne nullum esse dejsensioni locum , t se occisum iri, si im
uadentis impetum expectet , excipiat, necs pq e casteruam comitum aleres quam circum sesemper habeat , ut inimico possit occurrere, e eius impetumsustinere, opportuno loco obseruato , tr idoneo tempore capto potentem in mi uni intersciatu homicidi reus , Fabri iudicio , non erit, nam cum semper in periculo uersetur, quoniam po
icti ille , quod si minatus, fucile perscere potest, qui q*ς quid cit pauper, metu mortis,e defensi ii causa abi, ut ' E
re uidetur tetenim minantis ira praesertim uiri praepoten re iudi . tis, periculum mortis indicati inminere, quoniam, ut Ho: merus de Regibus loquens ait. Eatenus iracundiam retii; Arist. Rhe. r. nent; quoad ulciscuntur. Cui persimile .s illud Salomonis dictum. Ira regis, utfremitus Leonum. Quapropteris, cui tale periculum inpendet, omni tempore, atq, omni uia, e modo se definiere potest, adeo ut etiam si ueneno nescem potenti paret, nequesceleris conscientia prematur
78쪽
s6 ANTONII MAssAE neque caedis nomine iudicium captiis Fleat uel ut ii a loquimur 1nesue infro conscientite, neque infro iutici pauper homicidi teneatur. Tertia ratio moderatae dessi faenis posita es in proportione ut ita dicamo defenssonis ad ossessonem, idest inaequa detrimenti, uel incommodi dati, i accepti compensatione, cum par pari rediis Altin. . p μέ ' 'li ζ'tμr, prim accipiatur , nam siquis te pugno, aut caὶ e petat, eum gladio frire non licet,sed hoc totum ad arbitrium iudicis res, turi, qui tum ex ipso
facto, tum ex personis conjecturam facienssuerit ne desi, pans lastis. Xtriam 'ium progres a iudicabit, ita tamen, ut in
sur personis magis con sideranda sit manuum promptitudo, er
scierum usus; quam nobilitas, em diuitiae . Quid eninis pauper, atque ignobilis miles, uiribus pollens, e facinos rum exercitatione a luesecius nobilem ac diuitem ciuem armis parum assuetum ., frie uiribus imparem aggresdiatur' nonne quicquidsecerit ciuis, ii cum defit ionis iustae,ac necessariae causa scis se bonus iudex arbitrabitur Quarta ratio isto armis appetitus non posbit aliter, qu in si 'on. Bahi resissendo, b desndendo eae periculo euadere. Hoc quan2 ἡ ir ἡά, 'η se obct, legumlatoribus tamen tantae curae nonem Antha justu innuit priuatorumsuit, sed etiam honos, ut, ubi fuga
clem. i de hor telis appetito dedecus afferret, propter quam in uituperas tionem incideret, legibus non iubeatur figere , etiam si
maxime post et jugasbisalutem compararea quois resi: se isse de dendo inuadentem,uel insidiatorem occidat: homicidi i reus non es , qu i paria in apud uiros lauda
79쪽
Hes, ab otite, do omnino recedere non possie, em
jine dedecore non posse, cumi r uitam congcri r fg lis. st demam retinere paria iudicentur, ex honor omnibus pecus manu uini cri ni fortuna commodis sit praeferendus. His illud' I lauditur, si telo appetitur Uen sonis modum excedat, flumen. petum si facientem occidat, non es equidem illi impune, Bal ind. Lutleuiorem tamen parram perfluendam eqse, quod culpa, 'I'
non dolosactumsit, quoniam di jicillimum sit tu tum dolo si ruit. 1.
rem temperare, nec o bis uir moderatus tanpiamstites Impp-β ο Lram in manu ellans ictus ad certam librare mensiurum . - Praeterea, si a plerunque' 'cile ut probare defensionis i. ccii afactum e spe , communi o doctorum sententia, pro Anch. bisur bato duntaxat impetu quicquid in rixa con festim, nulloq; interua secerit is, in quem impetus olfactus inuadens tem in se propulsando friendo, iudicandum spe ab eo factum, ut se,caput)uum, ac uitam defenderet Iino non Abb. O li. probato etiam impetu in efacto,s quis constratur homir
de de mendacio conuincaturi, ex ea conj bione , ut homi solua scien. cida, mortis naturalis poena da mari non potest, sed rele qρ ρ gationis, aut alia mitiori pinna 6 puniendulci qui hi, quod idem defendendi modus permittitur, etiam si non uulg. t ἡξ . agatur de homiiij appetitiseu uexati capite uel uita, sede pecunia tantum , dicentibus Diocletiano , , Maxis vijano Imperatoribus recte ooidenti ad dejendendum post bionem , quam sine uitii tenebat , inculpatae tu stelo moderatione illatam uim propulsare licet I
80쪽
rogi castren Atque etiam ubi Princeps, uel in libatus aditus propter imbecilli atem iiii tu incisionenda de iniurioso uindicta jeBal. aue sed ex ' at permisso seges uti quoquo pacto ii filii lique si isti col. l. C Di ius dicat di faciat. Quo uero at alteram conm
ma lib. pro enientem exigua a tolerantia, cum populi opinione
dedecori esse exisTimetur lectato uiro iniuriam dissimulando aut serent , impunitum inultamq; relin suere . imbi tutae sunt iniuriarum priuatori, em secundum singula cri; mina, publicae in iniuris os acti oves, quibus uas qui is et iniurias perse Ilii em lege agendo , non solam de inimi ope magistratum ebitas poenassumere sed etiam hono ori millius, suam per duellum consulere potest: iam per duellum non probatur ipsius rei ueritas sed eiemadmodum antea dictum est solummodo quis uerit uictor, quis uictus appareta per leges uero magi iratus sententiam, res ipsa declaratur, atque ita declaratur , ut is, coiitra quem sit prolatasententia, pro qualitate delicii, ultra alia poestras remaneat in amis , scilicet accusatus, ut eius equo accusatus est, delicti reus, accusator uero qui obiectum alteri crimen non probauerit, ut calumniator Talis autem in Simia non secluitur absolute eum qui dueti uictus est, nisi in alio peccauerit, quam quoi contigerit eum uinci. Et existunt adhu cioli, qui dicere ratique impresbis libris a firmare audeant leges honori priuatorum no pro licere Itaque hoc pacto iussus honoris causa locus duello rei ni tur, quoniam, ut supra dictum e l, non minuitur bonos , neque iudi crimen uenit, nisi cum palam in ore atque in oculis,