Antonii Massae Gallesii ... Contra vsum duelli. ..

41쪽

persebas pedicis capit, frena ecpuos, subiuga boues arastro, lacria erycit arundinibus, em in projundosubmerasa retibus extrahit: haec ei hominis uis , quae multo ubeσrjus se pro fert, cum ambitus terrae, coeli magnitudines, etyle larum circulos prosequendo non atigatur: Haec erant Hercule digna quis non Vl bes, quam Coclopa esse ma lit Et quemadmodum una dixi, dato uillo hoste, etiam per sacras leges ex insid3 pugnare liceat, , quacunque meliore conditione uti si quis ab adiumentis paratior sit, qui sibi sua industria comparauerit, dummodo absit mens dactam , em fies non sudatura quod etiam probari poσteue exemplis , excepto eo certamine quod supra dixi ad solam ostentationem seri, irisa gloriae acquirenda: causa . Nam is omittam id, quod semper omnibus ducis bus usitatum sint in omnibus bellis , in quibus nemo eli, qui neget minoris esse momensi, quae palam , t apersta ui sunt, quam quae dolo , , astu conficiuntur. nemo fuit ex magnis Imperatoribus siue in Alexandri siue Scipionis , siue Carsaris , aut aliorum quoru=icunque res geytas percurratu quinhibentius astutia, b insidi's, quam ui aperta uincere maluerit Datque etiam ea te re glorias tusfuerit quapropter multia sutio iis conscripti sunt ytrutagematum libri. Nemo etiam negabit quin i in hoc genere ualeat argumens bumptum a beta uniuersali ad singulare certamen , posito quo utrunquest ullum, ui particulare fit pars illius uniue alis. Ad hanc tamen singularis et certaminis exempla non desunt. ii

42쪽

ANTONII MASSAE strabo b 9. Be uni erat Atheniensibus cum Boeotis de . Me

Xanthi Athenien aes autem Boeotorum duae prouocauit At curcregem Thimetem et recusante autem illo Meia1rthusflniori rex Athenis profugus pollicitus ejise imperi caussa pugnaturuma congredientibus eis, Melanthus ait Xantho, atqui iniuriam facis, qui conirtatus uenis ad pugnam et Xanthus connersus, ut alterum si quis erat, a piceretis a Melantho confetus iaculo, peremptus es T. Athenienseseosratagematis dolo uictoriam adepti, Melanthum re gem seceruntis diemq; sytum annuum illi tuerunt, quem uocant Apathuriam ide, deceptoriam Tantum abest, ut in iijs , istutia contra hostes uti sit dedecori AlexanDia lib. i . de quoq; Magnus cum Sphithobrate Ioniae praesectostragulari certamine, ut supra dixi, congressus , meliorum aramorum conditione , quam ei sors tulerat, prudenter usus in nam, cum eius lanceae serrum in illius thoracefruitsi uulnus irritumscibi et Lem Perse, qui prius telum tu Alexantrum coniecerat, gladio stricto in eum serretur non puduit Alexandrum altera lanceastatim arrepta barbarumagno uulnere in faciem illato conscere . Itaque Virgis liui iure reprehendi non potest, quiscit Turnunt ubsonem certaminis solo glatio usum auet ab Aenea transverberari. Praeterea, ut in exemeso supra posito claris uerbis inquit Liuius, Corbis istumaior usu armorum, erastu facile stilitas uire: Orsuae patruelis natu minorissus

peruuit, quibus uerbis nihil e te potes expresius ad pro bundum id quod egosentio, licere, decereq; otitem in ues

43쪽

lo assu ingis, quam solis uiribus Juperare. Quod si conσtram sentientes auctorem nium sequi uellemus, incitire mus in magnas tricas , qui e rem ocerent in iiij tam , erinextricabilem Semper enim gladius, exempli causa ora cius, uel e manu in terram lapsius, restituendus, m certastor cadens ergendus, subleuantus 1;, aut etiam casu alipio uel aduersari uirtute uul rerutus, uel debilitatus ad aes fas

litatem redigendus, uel ita dimittendus e stet, si nihil dici potes absurdius. Refutatur opinii lii eiusdem Liui j exemplo alio, qui,

confertis, inquit, manibus duo Romani super alium abusuubieratis tribus Albanis expirantes corruerunt, ad quos rum casum cum conclama pet gaudio Albanus exercitus, Romanas legiones iam si es tota, nondum tamen cura desseruerat exanimes, uice unius, quem tres Curiati circunsseterant Ohoc locosutis liquet non fuisse dedecori tribus unum circunfisere: ujdeamus quae narrare pergit Liuius bForte is integerfuit, ut uniuersis solus nequa 'am par, sic aduersus singulos ferox ergo, ad astutiam tilicet conauersus, ulsegregaret pugnam eorum, cape sibi gam, comtigitq; ut 'es eum minime frustraretur . illis enim , ut quenique vulnere affectum corpus sineret, per interualia insequentibus, duos unum post alterum, prius quai ras tres consequerentur, conscit, iamq; rquato Marte singusti supererant sed nec ste, nec uiribus pares: alterum i ta tumserro corpus, m geminata ui toria serocem in cerata)nen tertium dabant, altersessum uulnere, fissum cursu

44쪽

trahens corpus, uictus fratrum ante e trage uictori ob scitur hos, nec illud proelium fuit: Romanus exulians male sustinenti arma gladiumsuperne iugulo demit. Itaq-ς rectior 6 corum sententia, qui explosis puerilibus istis Ioah.Ur eo L rga iuersarium liberalitatibus dicunt aequum eo , cerapen q. 8. tantes suae frtunae permittici ut eos cajus perfrant, qui νὴ se ipsi 'onte subiccerunt. Num seri non potest ut 'praestantia remota, aequabilitas condituatur; quod ex e Monomssc defra cest . potest, cum inquit ViX in Cost Em lib., enim, aut nunqua in duo pugiles inueniri poterunt i aequales ut uel in totum non sit alter altero stritor , uel in

aliqua parte sui uigore maiori, stiori uirtute, uelsa la

tem ingen3s alter alterum non excedat. Haec ille Sequuntur haec in de nitione uerba. N LOCO AB EXTER NA VI TUTO , ET IMPEDIMENTIS VACUO, AT INTRA UNIvs Di E PNM . ad dis rentiam,inquit, eorum certaminum, quae fiunt in locis non

tutis, ubi locus iniuri3s , impedimentis e spe potejici crqμj prouocator notis obluat in in initum tempus. Hoc somnia, cum declarent non ipsius duelli uim , naturam, quanasnbi tantiam uocant se accidentia, quae o punici: tra subjecti corruptionem abesse , em inese, omissa potes, rant praesertim id quod dicit de si alio unius diei: nil ileni inrepugnare iactur, quin, si ita conueniat, in plures dies certamen prorogari posbit. Reliqua uni uerba, quae declarant propo tum esse prouocatori quidem robas rese hominem spe honoratum, O dignum, qui nec iniudi

45쪽

rim accipiat, nec de spiciatur quae uerbas altari larps 1 e, ut actoris, qui pallus est iniuriam, ficium offenderet Lalteri uero propositium 1 e probare contrarii ut signi caret tum rei, des eius, qui prouocatur, ob id, quod alteri niari Ieserit, de quibus leo lenus erit 1ἴς

rendum.

Hactenus probauisbe mihi uideor tonnulla ex propossitis, istos uidelicet scriptores nescius e quid esset prρ prie uelium , de quo ipsi scribebant eiusq; proprium nos men ignorauisse, ac multo magis originem , t initium, neq; animaduerti se Uum esse suis proprietatibus ab at s

singularium certaminum generibus distinctum. Nunc resut ut demoni trem duellion non esse adiumentum ouei strumentum honori tuendo congruens , aut nec Sarium, aut idoneum Gieil ut ita loquar non esse medium fulsi: ciens conferuaui , recuperauioue honori, tr iniuria2, ignominiaeq; propulsandar. Pra terea circa eius usum, irtractationem, etiam ut in re mala, pleraq; praue,ti constra rationem infiituta esse Ga pol simum optionem erigendi arma, qua prouocato darisoletis quo nihil absurdius exiissimari potes Dea demum , quae dicuntur de actore, erreo, , de comparatione due i cum iudicio ciuili uana esse atque inania . Sed antequam longius procedam, nolo praestermittere, quin dicam id quod sentio de huius mala uebarbarae consuetudinis origine, ac duelli per eiusnodi comfetudinem introducti de sinitionemsub clam

46쪽

a ANTONII MAssAE origo, si quis certum illius tempus, certum hauctorem exs i at omnino eis incerti: quoniamgeneraliter omnis consuetutinis e principium nescitur ut plurimum, se a ctor certus nullus proserri potest . Num imprudensibus nobi sese consuetudo insinuat, uoluntatest, nostras obsure primum, tum etiam aperte sibi conciliata postremo tantum acquirit auctoritatis, e gratiae, ut regnet, domineturgi perinde ac lix, em interdum lege uehementius acriuS. Veruntamen si coniectura locus est ab his init s, ut exi simo res pros ta II. Victis, , oppresis Longobardi Italia uit a mulsis Regulis , uel potius dirannis in parteis diu a, m occupata chi, partim quia, ut erant umbus, armis debiles, non poterant omnino quosdam inso sentes, et contumaces homines ab iniuri carcere partim quia, quod Arist Pola proprium es t rannorum froces, e manu promptos, i 83 qui erme duelli occasiones aucupari solent, frinjiabant uisimul utraques mobilia liberarent, caeperunt m eorum

diffiiij connivere, dein i paulatim permittere, ut sing uri certamine se se ipsi perimerent: praesertim cum Res guli in , , dii anni haberent exemplum Longobardos rum id perinjstentes quod boni principes uni conscessiissent ii brannidi consulerent: dumfroces illi sies

de medio abus alium tollerent . Hos uero cum paulatim est interposito filo honoris nomine imitarentura res ad istam, quae nunc urget, immanitatem proce u. In hanc me

sentens jam perduxit hinoriarum tabo, quoniam mited ulatos Longobardos nullam inuenio huius et Eum

mentio:

47쪽

CONTRA, SUM DUELLI. asmentionem suam rem branni pylea, ut veri simile ess, permiserunt. De nitroitem uero antequam ponam: non erit alienum ab in tituto, si meam de huc immanitate visuronem aureasensentia Ioannis Gersonis theologi cete cr 'se mi S

rim conjirmem in his, inquit .ille, qui duello certunt, ul) 'μ' '' cupiditate opum mouentur, ali ambitione gloriae, viri sol tis irenti sindorem usurpantes Duerum ut primi plerumsue non saliuntur, quia plerique ex eis locupletes arat efacit uni se bicet a Lltis quibusdam priucipibus tantiam iuris r te liberaliori lipenesio munerati ita abi risirtitudinjs, aut irenuitatis gloriam propter huiusmodi praesumptam audaciam nunquam sunt a Secuti. Ad hanc rem te limomi Ciceronis utit , cum hor uerbasub cit obsai j. Ea anim elatio, Viae cernitur in periculis, is laboribus, si tu litia uacat, pugnat se non prosalute communi, sed prosae commodis, in uitio est. Ex his omnibus haec mihi uide r

a sui ess ijst se apta tonitio . Duellum ensingulare cera

tamen, io homines quidam Pghim contentiores s ecie ac nomine conseruandi recuperandiu honoris tr ignos miniae propul laniae, re autem uera pecuniarum, aut et uegloriae, seu fecisset uindicti e uel aemulationis causa, in pis ultro citros bellis , ad locum , , diem certum

P ueni rite , armis a prolio a toelictis , committunt.

Qua ratione constent, a dejend p sintsingulta huius. δεο nitionis partes ut tem explicem, non laborabo, cum ex hii qui Dpra dixi, facile colligi poste uileantur, tr exl ita quar irrha dicennis maiore declaration sui habitur i.

48쪽

as ANTONII MAs SAEOuFrit auctor bibri de honore, quod ii quosae prius νας 3 siuerant: ad quem praecipere, ac di putare de uelis, rquaesiones de illo posita dij soluere pertineat . Ibi multis iuerbis reprehendita eos qui ad iuri steritos, et eos qui ad viros militares id pertinere dixerunt: ipse hanc tractatio nem aleam politicaescientiae partem, quae es de moribus, pertinere contendit: atque tu huius praeclara disciplinae uerum, , certum doctorem Philosophum duntaxat moras lem essesntuit, ea nifallor posj1Jmum ratione, puta, insciuit, iniurite, quibus propulsandis inuentum es duellum, ad scientiam morum pertinent: er honor, qui duelli ni es, in eadem scientia definitur:ideo sequitur, ut duelli materia ad scientiam morum pertineat. Iurg eriti uero qua tellus iniurias tractant, ac uirtutes, i uitia:non idfaciunt do: cenili causa, sed ut uitia prohibeant, , intutes coli tulerant:cum uero triete sanctiones suas etiam iniuriarum, uistiorum, , uirtutum definitiones, causas, rsimilia ponunt:

id nonfaciunt, ut solumsunt iuris eriti: sed ut agnoscunt iuri strudentia insubjectam esse scientiae morali, quam uti sic loquar praesupponunt: quod etiam de uelis intelligens

dum esse contendit:et eodem argumento eadem po sesione milites quoque depellere conatur . Adsιmmam concludit omnia, quae de duello con derantur, usique ad congressum

e pugnam ipsam, ad moralis philosophia sudiosos pertis

nere, non ad Iuris 'eritos aut mi dites, ut tales sunt ipsum ues cos lictionem ad artem tractandorum armorum, quot uulgo Schermia dicitur, pertinere. uero multi dis

49쪽

xerint uel lum regi , tractari debere secundum consueritudinem: huius opinionis causinfuille :quod cum ante ipsum certas huius rei leges tir regultis nemo tradidissset: sic propterea ignoraretur, ad quem id pertinereo melius dic non poterat , quom de eo secundum consuetudinem loqui quod tamen non satis commode dicebatur, quando quidem inquit consuetudo cumsit uaria, non uidetur esse idoneumfundamentum, super quod tantae rei moles co stituatur. Sequeretur enim, ut quisque more suo, er uarie secundum proprium sensum , uel secuitium patriae suae conjuetudinem iudicaret. Ad haec confutanda mihi uis detur nou multis opus festum ii quaestio eis quodam: modo puerilis, non tanti certe momenti, quiret putat oe: tum quia nititur fundamentis, em positionibus, quo ' ors, 1 nolita uocant, manifeste falsis Sumit enim tanquam positum , se concessum iniuriarum tractitionem esse tostam Philo ophi moralis , praesertim quantum attinet ad

earum cognitionem cum tamen ex re euidentia, atque

etiam ex ip ius Aristotelis uerbis clarum si moralem philosophum non posse habere plenam, perfectam ut insiuriarum cognitionem nisi sit etiam legum peritus Rhet.lib. 1.c. enim iniuria inquit Aristoteles cum quis libens con tra legem aedit Lex autem 6 uel pronia, uel conas munis: propriam dico, quan ibi priuatim una tuorque gens, ac natio scribit, im imponit: e secuntum quam apud eos, qui communitate uitae, atque uictus sociatisunt, uiuitur:

50쪽

ANTON ID MAss ΑΕ Communem autem, tu ecunque u lo scriptosan ita se taei in naturi; cui uua ymnium gentium con senson uides

phus eorum, qua communici a se nutu res lege contruent ir cognitionem haberes earum certe iururiarum cluas

1ieri contingit coistra alteram legem scriptam, Iuam pro priam appellat Aris Sotelis, cognitionem habere non potes rit, nisi etiam sit legis p ius perit usa hane a uenalemtiam habere non poterit ex solo morulis philosophi e fluit , , librorum ethicorum leotione . Proeterea ciuilis pru .lei: stia non es homini tantum, ut hominis, sed quia ciuis qui tum publice, tum priuatim uitae ciuium, tr saluti ctia sultum uult se : haec enim uua Reipub gubernacula per utranque eae legibus, tu.e1 radet esunt, moderatur, irregit me unam si suam, sed omnes omnium commodita te a millectitur, ciues li suos bonos e scit , beatos, quoi summum se humanae uitiae bonum at si in hac scientia in summum hominis bonum Gomnium sit oportet scientiarum princeps . omina, b, ut ni Arytiteles, Architectonice. Nam suibus in Repub scienti s , , artibus, siem, quando, quomodo, quatenus sit utendum, praescribit nec eas tantum acultate , quaesunt in honore re prestio, ut rem militarem, Rhetoricen, Dialecticen bibisubiectus habet, sed etiam reli I as omnes artes, quarum est opus iungenio, autfaciendo, ad usum suum accomodat se locetq;

quid in Q qua pie harum ecundum leges faciendum sit,aius nou faciendum aut campus latior es, quam ut intra