장음표시 사용
51쪽
incertis athu regulis uariata effl, semper l, variabitur, duerit Delli, consuetudo, quod in se clarius apparebit,ca iij;detur esse, sura caret rationes: immo e scontra rectam ras
tiouem sal is quibusdam po itionibus, uel procliuppositis introducta consuetudo . Et sicut uerum uero consonat situ A st cibi, I. Olysem nunquam rei cuiquam consonum j l. Ideo sapiendi 'r' '
ter ait Poeta. O here tu e res Nec modum habet, nes, consilium ratione, modo id ractari non uult in amore haec sunt mala, bellum,pax rursum: haec si quis tempesatis prope ritu, Mobilia, tr caeca laetantia sorte laboret Rediere certi: sibi ni do plus explicet ac si insanire paret certa ratione, imodo S. Haec etiam , causa , puamobrem incerto , ac uariae sintsemper de duello Iur consultorum sententia ρ ita ut si alter eae aduersar)s pugnam detre tare uelit, semper, ab uo etiam, quem praetendunt honore , parata sint diuerticula elabendi, quod mihis epius consulto succcsit: nunciuam enim in tam barbara causa suicquam re londere uolui, nil quod ad impediendum certamen llectaret . Quinetiam, Cab sit iactationis i lutioo nulla uidetur esse in genere hoc controuersia, quaespeciosis, ut sic dicam, , coloratis argumentis ita inuolui, e implicari non possit ut in intus consultor saluo sibi honore suo nunquam serro decernatrine sue id admodum dijicilefactu inveniet, cui complum a in
52쪽
io ANTONII MAss ΑΕ utranque partem in diuersis controuers3 eorunt, quibus iusmodi rerum peritiam projitentur, res onyse e consita litiformis impresa tr edita legere, em considerare uacas bit. Accedit eo quod omniasumuntur ex consuetudine non scripta; quod nihil aliud est, quam unum quenqi ex proprio Arist rhct i, sensu, atque arbitrio pronuntiare Di icile autem , inue
nire prudentes , qui uidere o sint, qui quaque in re fit
cequum, aut iniquum : Nam euenit sepenumero , ut tum amor, tum odium, quibus in priuatis controuers3 confulti promouentur: tum etiam propria comino Ja adeo perdit inclgant eorum oculos, ut nequali uerum intueri po snt: atq;
ita propter praesentem utroq; aut uoluptatem in amore, aut dolorem in odio,aut cupiditatem in commoJis , totum iudiscium tenebris inuoluatur. Cui modi confusio in re clariori solet accidere, nempe in mercatorii iudic)s, in quibus non σnullis placet ex bono, tr equo, ac naturali quadam aequitas te potius luam ex iurescripto agi, et sceptari, quanquam e in certa sent naturalis aequitatis principia: tamen ex opinionum uarietate confusio tanta nascitur: ut uix ulla sit controuersia, in sua ,si cluis requirat, non possint ex utra ii parte pro ferri a multis mercatoribus sub criptae, et approbata contrarium continentes sententiae , quas appellant uulgari
sermone Enos, cuius modi in manus meas multi peruenere.
Duellum aut non esse in trumcntum, me medii aptum P ad recuperandu conseruandum ue honorem, hoc pacto probatur. Ponunt iiij, qui hac de rescripserunt: honorem uni iuxat esse duellisinem: honorem autem nemo negiis se uir
53쪽
tutis, O benescentiae proemium uiuio, ludioque ciuium te h q. 8.
latum qui uerba siquis populariter, ut nunc lo puntur ho
mines, explacare uelit meo quidem uiuio ita licereio fit, de cur orat. honorem hoc loco intelligi muti lana glorium; quae bona existinatio, et a nonnullis bona Iam appellaturinam cu ejus, qui honoratur, excellentio te simonium honor esse intellis gatur, hoc nulla re tam locuplis hominibus contingit, sum bonorum consentiente laude, im iudicio depraestanti uirtute. Quae cum itas habeant: ex eis haec euidenter fictu sur .Primum, ut is honos, eo , bona finia non alia ratione, puer e uirtutis ope acq uiri, et conseruar j,seu recuperari poli sitis alterum, ut nonsit iucur quam arbitrio, ut bonam des amam, em deferendusibi honorem ab inuitis ciuibus exstors eat: cum debeat ab illorum libera uoluntate, certoisi iudicae roscisci. Tertium, ut is pquibus honos hujusmodi, bonafama procis itur, sint iis quoque boni, tr uirtute praediti: nam mali, em uirtutis expertes non sunt bu is rei, quo uirtutis esse praemium ponitur: idonei iudices esse. 3 His positis si duellum non est uirtus, neque opus ut tutis esconsequens est, i e scitur quod mihi propostumfu t. Non esse autem duellum uirtutis opus sed potius esse uirtuti maxime oppo itum : sic probatur. Quod si di
aenis, O humanis legibus prohibitum inon pol tum con s. ro. it. i. c. r.
temptis, uolati I, legibus ipsissummo cum scelere peragi, at ea maxima es inii liti e sceleri cI pars, leges uiola: re contemnerea quod pyum ciuilem omnem rauγqui zitatem perturbat, labefactatq; publicam libertatem
54쪽
D ANTONI MAssΑEer uitia in se continet omni que admodum ligum ob seruat in m Titia in sese uirtutes continet omnes. Nam isti contemptores legum , quietisq; publica perturbatores, noui. d l . tit Gigante j ij clopes, ac Lo trigones in lege, et Arist et hi. x. sinerj tu uiuentes , quia Poetissinguntur, illa moni ira terrimi , dira pyles Erebi, queis numina se ijsse nocendi artes. Neque erit, ut puto, qui neget minis, erhumanis legibus duellium prohiberi, cum sint insacris librisci vjlisq; ir canonici iuris loci noti sim . Neque hic mihi 3 qui quam opponat consuetudinem quoniam inscientia vis ris exploratum es, e certum, in hujusce moti actibus, quorum uitium non oritur eae prohibitione , us Iuta in uetitis
sunt sed ideo prohibentur , quia uni per se mali, non pos
se consuetudinem quantum vj licet uetussit, peccatu excusare, aut actus ipsos rectos legitimosfacere. Quid quo ipsi etia barbari, apud quos seruetus erat consuetudor et ut onsob iudici ab illius duo j eam tamen det blantur. Rotharis. n. h. i f. recoli Longobardorum rex, sui eam impiam appellat, ita in illit. Di per pugna ipsam, i ut antiqua uerat conquetudo, qui srere dii onebant, grauis causa nobis esse comparuit, ut sub unoscuto per unam pugnam omnem suam sub tantiam ho mo amissat, ii rebi uaci Ait etiam in ri, quia incerti urimus de uircio Dei, O multos audiu nus per pugnam metu tu causa suum causam ci derri sed propter consuetudinem gentis no stro Longobardorum legein impiam uetare non postumus. Et rei imperator, Monomachiam inu
55쪽
bus exceptis in e Barones regni nonret ditionisubiectos
in perpetuum uolumus locum non habere, quae non tam uera probatio, qu in quaedam diuitiatio dici potest, qua naturae non consonans a iure communi deuiat, equitatis rastionibus non consentitis , alibi, eam confietudinem praσuam , , a tramite rationis cujuslibet alienum appellat, Haec illi Proeterea i bona ama acquiri, haberigi non poGiei iis bonorum libero, ontaneoq; iudicio, non poterit stulta uulgi milituris opiniosacerri, ut duello uincere ad uirtutem atque laudem pertineat militarem: cum prude tes omnes, nempe Theologi, Iuril eriti, Philosophi, coeteris boni, et honein ciues aliter iudicet. Veruntamen hoc, quod dico, lucidius siet, si ingamus ii , quod prohibitum it, si D, ut ro. e. ilceremo solum humanas, uerumetiam naturalem, diuinam. I; lin. χ rinis legem redarguere ἐν leo es ipsas ita duel uni prohibere, fg ἔμφut honoris priuatorum nullam habeant rationem, e sperquiramus, quid commune habeat duellum cum honore nam illud, leges habeant honoris priuatorum rationemur curam, nec ire, uidebimus possea . Huius autem cognitio: nis causa, res uidetur paulo altius repetenda: iis; in priomis considerandum, oportere certatores ipsos, ut eis ad duelli tractationem uenire liceat, esse uiros honeilos erhonoratos, ut etiam duelli comprobatores concedunt; honorat autem esse non post unt, nsi etiam sint uirtute praesditici inter tales, ut ad duellum ueniatur, necesse eli intera cedat iniuria lacesitus autem injuria , quo is aduersario tuo putet se ludibrio, ac de liectui, em ex ea contemptione
56쪽
sua in minui exiueti irationem, bonam I fam idcirco eu, ii quo ac situs est , ad duellum prouocat . Ex his uel iscriptores eliciunt, materiam iussi esse iniuriam, seu mai fimi si dicere contumeliam, nube uidetur a contemnendo di tae se: inem uero b honorem, seu existimationem, , bounam famam; aut uerius illius recuperationem, seu confers vationem. Haec autem quomodo se habeant,si uiderimus,
fri peti, quod proposui, confrinabitur. Illud quidem con
ah iv. i. cedo, litui etiam au tor est Aristoteles, siquis aequo ani: Elbic.lib. . mose,contemni,nat, aut etiam suos ludibrio haberi paσtiatur et eum non modo non honorati, sed abiecti Jbm horminis, ac potius mancipi cuiusdam, quam liseri si scio suugi : nam hac de re inter nos controuersa non es sed de modo, quo contemptus honori suo prosticere debeat des o uidebimus ofIea . Interim animaduertendum et id, epod illi in ratiocinatione praetermittunt, nec se uideliscet esse, cum iniuria illata est, eum qui alteri intulit, invis
jlum esse, quod ex ipsa iniuria desuuione demonsisatur :iniustus autem honore alippo dignus non est, sed tanquam
uiti mancipium uituperabilis; itaque non oportet eunt hos noris causa ad duellum uocari sed tantummodo opus e S, ut tanquam inius Ius , e prauus debita poena a sciatur, neque iniuriam paspus propterea dici poteti honorem persdidi se , cum honor propria uirtute acqui ius m po stilis uitio , peccato proprio amitti, at in statione iniuriae nullum est patientis peccatum, neque ustium, sed in eremtis: ut quid igitur quaerat iniuriam passus recuperare,
57쪽
CONTRA VsVM VELLI. construareq; honorem, qui nion est aliquo modo imminurtus Iraetermittunt ex altera parte lacessitum iniuria, cu
ctore etiam Aristotele , nisi sitsupidus , O infensa sui, illico ad iram commoueri. Ira autem dcfinitur se libido puniendi eius , qui iniuria lues spe uideatur: tapies irae causa est contemptio: nis uero ultio, quae irae modum ima ponit pro dolore est iciens uoluptatem . Hinc autem se ius tur , ut iniuriam passi, atque propterea irati filiis ipsa
duntaxat uindicatio . Id si demus, , concedamus hosnorem uindicatione conferuari, ea certe uindicatio melios ri ratio ire per leges , , magistratus, quam per duellion comparatura nam cum magistratus de iniuria facta se lientiam tulit, ac iudicium pronuntiauit, eius nimirum, qui, 3 accepit iniuriam; saluus eis honor ad uero per duellum declaratur, cum in auditorum . lectatorum que arbitrio masneat,eum ne, cui crimina inferebantur, propter quae cerstatum est, s anquam duello uicit, tamen his infamem ius dicent, an omni criani inum justitione liberenta non enim
duelli uictoria rem ita esse, aut non esse latuit, aut conclusdit. Cur autem id praeflare non o bit, duae uidentur esse causae, quarum altera quidem ad ipsam refertur , altera uero ad flectatores, bonosq; omnes, a quorum libero iudicio honoris exi Iimatio pro ciscitur. Nam quod ad ipsum in toriam pertinetor contingat exempli gratia prouocatos rem ideo moueri , impelli letum in aduerserium adulterii, aut haereticu,aussa farii appella spet,aut ab eo iniuria
58쪽
36 ANTONII MAssAE mentiri dixisset,er certando prouocatorsuccumbat, ac uis
tum se se aleatur, nihil commune habent haec duo, hunc uidelicet in tum esse , , illum alterum non uere appellassumsisse adulterum , aut haereticum , aliis arium, aut proditorem. At dicent inti, cum ille te turso uictum esse, simul furetur ase salsi criminis aduersarium insimul, tum si se . Hu ego primum id nego se uerum, neque alia probatione indigeo, cum clare, ac persi icue diuersa simi, nec
aliquid commune habeant propter quod alterum sit alteσrius consequens nam si hi duello uictus sis, nonsequitur, ut ille alteria reticus non sit, aut proditor Deinde dico talem con cysionem metu mortis extortam, etiam si iureius raniosrmata sit, ciuili, ac naturali etiam iure non obligarre, neque siden acere. Qu)d uero a lectatores pertirnet aliosq; , ex quorum libero iudicio bono certantium amae existiinatio pendet, qui); loco iudicumsunt neq; apud eos hoc quod isti assierunt, locum habet Glo enim concesilatur hoc. ex eventu bellissectatores credere pol te uictorem ut esse uel robustiorem si uiribus, uela lentiorem si audacia, velfeliciorem si casu, uel magis astutum, soluti aliqua ei uincere contigerit, aut etiamfrtunatum,s aduersarius uel pugnam detrectarit, uel accepta condistione ad diem dictam in locum constitutum non uenerit, nopro ere quisquamsan mentis plane credet eum iustio rem causam habuisse : non certe magis, qu in si certatum esset de nomine, natura I prouocati, utrum is esset Centaurus, aut Saturus, aut in ops , monstrum' u abud huius
59쪽
Hic uero mihi Jlatim opponitur eae ArisIotele illa Opis ἡ: p. trio, qua exillanatur Deus a scilis iniuria opemfrre , riurun urnilcare tamet cile occurritur, cum in promptu sitire sponsio, opinion uidelicet praeserendum se ueris . . tutem, cui testimonium tribuunt uerba suae)uprafripsi Rhotaris, et Federici, cum id dicatse multos audi e, qui per pugna insine iusta causasuam causam perdiderint:
hic uero firmet hanc non tam ueram probationem, quam diuinationem quandam dicii e Teisiatur idem Innocenstius Papa eius nominis Tertius; qui narrat V .erfratres depurg. b. Spoletinos ciues, cum Orti accusarentur, coadZos si duel .ῖ.lo decertare, in quo cri uictis: ent, bonis omnibus a Coss.
Spoletinis si obatos fise deinde 'rto apud alios quosdam deprehenso, cogni sim esse, palam 3 f tum miseros ius,
quanquam uictos, tamen ea culpa uacato, ianocentes Isf e. Et fuit uirosolidus, uelfriasi impus, rannica prauitate imbutus Imper Otho,eius nominis inter Ger o si manos primus, qui cum legis condendae, ac declarandae oro a Vincen. testatem haberet orta inter eius proceres fensione de is aρ ἰ u -
lege primogeniturae , utrum deberet primogenitistius, an inishuiuero secundo genitus in Oncti parentissuccessione prae bo nepos Resfrri, tanquam fiet quaestio insolubilis, sua sententiarem I dixit se gladiatorio iudicio terminandam, uoluitq; credi eae parte nepotumstare iusitiam 'pila contigerat 3 cc evictoriam, qui censebant primogenitistium se ante Aren sum . Quodsi illi, qui alippo modo poterant Deo excusur
60쪽
3 ANTONII MAssAEr se, quoi legis , iiii cum mi ita se coacti certamen suo sciperent, cluant tam culpa uacabant, bis care innocente erant, tantamq; iniuriam patiebantur , tamen a Deo frtuna ludibrio derelitu, im permiti sunt, ut frie aliorudelictorum quemadmodum idem Innocentius interpretastliro poenas luerent, quam curam putamus esse Deo nos stratium horum duelli decernentium, qui nulla lege , nuda ης ζ sitate cogente , propria temeritate Deum psium tenstante , et,quemadmodum sacri Dociores loquuntur, in Spiritumsanctum peccantes , uindicationis o lscium, quoi Deus ipse sibi reseruauit, usurpantes se ipsi uoluntariae morti ob3ciunt, se occidendi aduersari occasionem quae: Olmo. 37. runt Deus enim opitula, invidem solit passiis iniuriam. sinf. M obliti tρ ς' qm i iii, isti iustis, se Disserant in eo . Qu)dsialis uet, qui iniuinus ab eo auxilium expectet, audiat e acris is bris uerbum illud, orabat hic scelestus Dominum, a quo non esset insericordiam consecuturus polpi aliquis ex nolliri duello certantibus iustis esse , is certe dici non potes a Deo ultionem 'erare, cum ipse; ua temeritate Deum tentando illam sibi arroget, uel prasumat quan uam, si uera loqui uolumus ex his, quae experientia eorum quos certare uidimus, comperta habemus, cogemu uteri, ex eis tu los, m bonos se uel ni dos, uel rari fimos. Qi enim putio ui boni appellari possitit, i ut omina Gmus alia celera latura juperbi, moribus Jerati nec legibus obtemperant, nec iustitiam sequuntur , ad quasse; aptare, it con or mare nec possunt, Nec uolunt, sed thus