장음표시 사용
11쪽
ι ECP .H RASIS IN HORATII altos uisere moriteis; Pilatu in & summa genus haesit ulmo, Nota quae sed s fuerat columbis; Et superiecto pavide natarunt Aequore Damae. Rursus animaduertendum,ne ab altero uitio abhorrentes in alterum decidant; nam , ut ide alias, Dum fugiunt stulti viii n contraria currunt; ne scilicet prodigiosam hanc uariationem euitando uarietatem ipsain penitus deserant; aut ita rude, incultum, i nornatui reue poema essiciant;
ut legi non mereatur, Charybdimque effugientes in saeua Scyllam incidant. Quod quidem indoctorum peculiare est; qui nullius artis peritiyipposite locis suos splendores, ac diuersorucolorum pigmenta collocare nesciunt.
Decretum hoc es poetis minime parui iaciendum, tanquam sacrata lex ab omnibus est seruandum; quo quidem sancitur, eos, qui poeticam prouinciam susceperint, aliud ue opus perficiendum receperint, niti admodum oportere I ut omne, quod institutum fuerit, absoluant; magisque totius oeeris persectionem, quam partium animaduertant. Nam et si non eo inficias omnia uel minima in poemate acriori iudicio perpendenda, suisque ornamentis decoranda, ut animos legentiu oblectent tamen si alterum de duobus daretur, facta utriusque compara tione, dignior erit subsannantium morsu, qui totum opus ne quaquam absoluens parteis in eo ita elaboret, ut splendescant; quam qui totum perficiens laudabile, quaedam tamen membra non ita persecte consumauerit. Retanto enim praeilantius ma-
12쪽
itisque partibus est totum, tanto minus obiurgandus qui peccat in membris, quam qui in toto corpore. Idque Horatius ruam breuissime potuit, more suo decreuit, exemplo fabri aducto; qui in statuis ex aere faciundis nihil aliud laude dignumeXprimebat, praeter duo eXtrema, ungueis uidelicet S capillos; reliquum uero corpus adeo a' naturae imitatione alienum,quod uiκ spectandum erat . itaque infeliκ merito dicebatur eiusmodi operis sumina; quoniam absoluere , totoque aeneo signo dignitatem, ac uenultatem addere nesciebat. Atqui ego si sta- tuam conflandam milii curarem, malim cssingi turpi naso,aliusue membri deformitate, dum reliquo corpore absolutio uuium hominem imitaretur; spectandaque foret nigris oculis; qui uenustiores habentur, suntque auctore Plinio corporis pars preciosissima ; quippe in eis animus inhabitare fertur; cuip intentione , remissione, coniectu , atque eorum hilaritate motus animorum significentur. Esset quoque pulchra ac decora atris capillis, reliquis te membris ita inter se cohaerentibus, ut a natura ipsa parum recederet, quam si toto corpore deformi, eius tamen parte aliqua formosa ac laudanda locaretur . Sed notandum hac praeceptionis norma in membrorum consectione errata haud tuto permitti; quinimo sanciri, ut unusquisque in totius poematis perfecta absolutione magnopere desudet; suisque mornet coloribus, ac ornamentis . Qiti,d si quandoque fieri secus non poterit, quin in alterutro peccet; cum n tura hominis erroribus sit obnoxia; a grauiori lapsu n toto scilicet errare, cauendum erit. DE INUENTIONE.
Sumite materium ueriris qui scribitis aequam Iriribus,stuersate diu, qvid ferre recusent, - Q vid uadeant humeri. Cur lecta potenter erit res, 'n'
uec Aunia deseret hunc , nec lucidus Ordo . sub potest . si
Vetus est Apollinis Delphici oraculum, 'ri usque ae
13쪽
E PHR As Is IN HORATII uetustissimis temporibus ad nos deductum, atque ab omnibus tantopere celebratum quo monemur ut nosmet ipsos pernoscamus, diligenter accurateque humanae naturae vim, & conditionem maminemus: ne philautiae illecebris allecti arrogantiar, aut temeritatis crimen subeamus; ea quandoque assumendo, quae nostras uires excedant, ac nullo iure uendicare deceat. apropter merito Horatius praecipit , ut unusquisque in e cogitatione earum rerum, quas pertrachandas suscipit imbecillitatem ingenij sui metiatur ; minimeque materiam sua facultate maiorem recipiat; quamve prae manibus non habeat, aut postea poetico penicillo illustriorem , splendidioremque reddere non certo sciat. quinimo id onus suis humeris imponat, quod secillime sultinere ualeat; eamque demum sibi prouinciam deposcat, quam cum dignitate obtineat. Siquidem eX sapientum decreto ea in re se quisque exercere debet, quam percallet ac finis cuiusque artificis est bene & feliciter in arte, unde nomen habet, sese gerere, opusque susceptum ad unguem perficere. Nam qui ingenii odibus confruentcm materiam elegerit, facundia, ordine, qui lucidum ac splendidum poema reddit, dispositioneque ostendente quid quibus in locis sit collocandum minime uacabit . unde auctor ipse, aliique uiri doctissimi illius felicismae aetatis maiestate heroici carminis, quam Vergilius naturaliter insitam habuit, deterriti canere laudes,ac bella Caesaris non sinat aggressi. quis enim cui idem alibi Agrippae sese excusans, quod eius gesta non scribat, eamque prouinciam uario imponens inquit Martem tunica te tum adamantina Digne scripserit 3 aut puluere troico Nigrum Merionem aut ope Palladis
Qui enim mente ea concipit, quae suis uiribus assequi nequa- xiam poterit, more Gigantum ad coelum ipsum aspirans ab aruis inceptis cadet, deorsumque praeceps ibit; ac medio itinerer tanquam delassiis equus humi procumbet.
or is haec virtus erit venus , aut ego FHor ,': V
14쪽
Vt iam nunc escae , iam nunc debentia dici Pleraque dysserat , praesera m tempus Omittar. Psoc amet , hoc spernari Ut carminis auctor.
Dispositionis poetici , qui flatim inuetionem sequitia hoc propriuin munus erit; ne a principio continuata remuti serie,hiltoricoruin more, materiam ipsam ordinatim prosequantur qui poesin profitetur. Sed quae dicenda uideantur in poematis principio a medium seruentur; quae uerursus in medio, ad eXtre mum I & quae in extremo , praepostere in primordio collocentur . Quod quidem ,etsi omnes poetae egregi j diligenter ob servarunt, Homerum tamen ac Maronem multo artificiosius absoluisse perspicuum est. Ille enim, quemadmodum hist riae ordo postulabat, cum ae raptu Helenae exordiri debuisset, ab Achillis cedere nescij stomacho atque indignatione magnum poema inchoauit. Hic uero cum ab excidio Troiae, a Iuno nis odio, quo perpetuo Troianos prosequebatur, principium duiut; omnemque hunc praeposterum ordinem in tribus aene dos prioribus libris mirifice teruauit. Itaque ad hanc sententiam struo. ordinis haec uirtus erit ac decus, nisi filior ; ut iam nunc in initio dicat, quae supple, si rerum series attentaretur,
postea dicenda forent; & iam differat debentia dici nunc, hoc est quae ponenda essent in principio differat, postmodum in Mne , aut medio dictitrus, uel plerunque omittat; prout acre it dicium dictabit . dummodo materiam recto ordinis filo nequapiam intexat. Nam hac de causa prae caeteris Aristoteli diuinus omerus ludebatur; quod bellum alioqui principio, medio , fineque comprehensum totum scribere non fuit aggressus . Quidam uero non de totius poematis dispositione hic praecipere auitorem arbitrantur; sed de quibusdam descriptionibus,quet
aliquando occiirrunt, ut uideantur tunc apte & congruenterponi debere; attamen si in alium locum referuentur, maiorem c peti uenustatem sint allatura . Et hinc ultimo carmine flatu l e eadem quambreuissime repetentem; alia esse a' poeta affectanda, alia uero respuenda, di tanquam rudia calamoque ita
15쪽
Ec PHRASIS IN HORAT a Igna penitus omittenda . Nam id demum toto animo expetore poeta debet, proque uirili aucupari, quod poema uariun ,elegans, concinnum, sitis ite coloribus Ornatum efficiat. Rursus alis Flaccii in hic monere contendunt; poetam quandoque se interponere , ac suas partes Permiscere oportere; ut uehemetius quod libuerit exprimat egentiumque mentibus imprimat; &quae fugienda fugere, quae ue Optanda Optare uideatur. Quo quidem artificio usus eli noller Maro,a' saeua illa tempestate abhorrens, cum ait. iNon illa quisquam me nocte per altum
Iro, neque a' terra moneat conuellere su nem.
Rursus idem almam poesin mirificis laudibus extollens, seque eius sacris initiari admodum optans inquit. Me uero primum dulces ante omnia Musae, - Quarum sacra sero ingenti perculsus amore, Accipiant; coelique uias e sidera monstrent. id quoque diligentissime auctor ipse quanquam non in magno poemate seruauit . ubi poliquam uaria diuersorii in itudia recensuit, dum alios alijs detineri ostendit, quid potius appetendum ex persona sua sic decernit. Me doctarum hederae prςmia frontium Dijs miscent superis ; me gelidum nemus, Nympharumque leues cum satyris chori Secernunt populo. Et reliqua. Natura quippe comparatum est, ut uehementius ij, qui Iesunt, ad expetendum quippiam, uel euitandum moueantur , si prius eosdem fugiendi aut optandi motus auctorum animis impressos atque inultos animaduerterint, & quodammodo eΚ eorum affectionibus, quas graeca παθη uocant, ipsi assecti fuerint. Libuit
uarietatem hanc sententiarum ueluti appendicem adiungere ;ut lectori aliorum commentaria uoluendi labor leuaretur. quanquam prior sensus, legem uidelicet condidisse de totius operis distributione, inco iudicio ueritati magis adhaeret , magi, sue materiae continuationi congruit . ut locutus auctor de rerum excogitatione statim de dispositione praecipiat. In uerbis
16쪽
In emni tenuis euutus frendis Dixeris Creme, notumscallidi verbum Reddiderit iunctura nouum. etsi forte necesse efinici monstrare recentibus abdita rerum , c Fingere cinctures non exaudita Cethegis ,
Continget , dabitur licentia pia pudenter. Et noua imp nuper habebunt verba fidem ,si Graeco fonte cadant parce detorta. Quid autem Caecilio Plauto , datu Romanus ademptum Vergilio , P arm Ego cur acquirere pauca Siposum infiteor s cum ligua Catonis vij
Sermonem patrium ditauerit, rerum
in protulerit. Lxuit sempers licebae Signarum prasente nota producere nomen. I tsiluis spronos mutantur in annos , Prima cadunt, ita verborum vetus interit oreas , Et iuuenum ritu forent modo nara , vigens. Debemur morti nos , no brael ,sue receptus Terra Neptunus clas es aquilonibus arcet ,
Regis opus , Iteribis diu palus , aptae* remis
L cinas urbes alti, e graue sentit araetrum. eu curesum mutauit iniquum frugibus amu
Tenuem pareum lastelligo. Pulchra metaphora ab arborum insitios
Indis 1 recentibus, nouis uerbis. quaqMdem, Aristotele te si animorum indicant affectiones. Pro Cethegis uetustissimos eloquentia sesctatores uerborumsconditores intelligit. M. enim Cor. Cethes gum ut eloquentem celebravit Ennius.
cinctutos dixit bene praecinctos expeditos paratosq; ad pugnandum , Pacorum imitatione, qui εὐζωνο 'enuos noeant millus. Parrhasiius. Miso artificio Fides
eus eum de novandis uerlis loqueretu nos num intulit uocatas
iu ; uel semel . plauto usitatum . qui insDit. qui inuidet eget,
17쪽
impe onale aibitren inaedum sermolium Stet honos, σgratia uiuax, mr. P in 't- Agulta renascentur , quae iam cecidere, cade is Quae nuncsuur in honore uocabula si uolet uvis Q v lettes arbitrium eri, uis, norma loquens.
Diadudum ab omnibus receptu est, Resin ipsam es uerbis compolitis, epithetis artificiose appositis, longis quandoque ambagibus , anfractibus, circuitionibusque quas Graeci uocant, sua postulare ornamenta i ut sauta ac magnifica carminum supellectui redundet. Nam si ut in soluta oratione, ita in equestri lotatio obseruaretur, nunquam poema elegans Politum ueeuaderet; adeoque incompta iei unitate sua laboraret, ut titilla afferret oblectationem. Vnde poetarum doctissimi quique
sitiones recogitarui, ut iure hanc laudem Graecia sibi uendicet; adeoque caeterorum scriptorum sermonem negleXerunt, quod Ariphades, auctare Aristotele, carpebat tragozdos; quippe qui in tragoedijs conscribendis, his uerborum immutationibus quos προ ους uocant , usi fuerint; qui scommuni sermone abhorrebant . cuiusnodi sunt , & σύεω , & - περ , aliaque t id genus. Quod quidem consulto ab illis factum asserit plutosophorum columen; nam simplicem ac uulgarem in Ioquvndo 'Proprietatem eo modo efffugientes plebeiatri humilitatem euitarunt. Idcirco animaduertens auctor lauiusmodi uocabulorum ua Iriam coagmentationem necessariam , Ilatuit, in coponendis uer lbis iunctura, compositione ue artificiosa uti oportere. Quod quidem fiet, si nouum uerbum ex duabus notis & usitatis uoci- θ bus, Perinde ac membris, conglutinabitur; ut auri sedina m auro S sedio, maleficus ex male & ficto . quae quidem H duobus quasi corporibus coalescunt ; nam ex tribus compactionem no-
18쪽
compositum esse eκ cape etsi uis dixerit; lupercalia quoque &solitaurilia quidam tres aeque partes:orations esse contendant; quae ipse non tam ex tribus, quam eX trium particulis coiisse ar- bitratur. Nam Caesaris sentctia musitatum uer in perinde at- tiescopulus euitadum, usitatisque tutius utunur . Quin etiam illo teles ipse Platone subsannat, quod inaproprijs minime uetritis nominibus usus fuerit; oculum quippe οφρυ κιον, araneum, & medullam οπον is nucupauit. Nec me latet apud latinos quaedam esse uocabula miYta romana eXternaque uoce; cuiuisodi sunt Biclinium, Epilogium, & Anticato.; .aut eX duabus peregrinis , ut epirhedium ab im' graeca praepositione,&rheda gallico nomine . Nihilominus in hoc magnopere elaboradum , ut unusquisque quoad fieri possit propriam linguam locupletet; ne tanquam inops aliena ope indigere uideatur. quod quidem eniκe conatus cst Cicero. Quibus uero modis huiusmodi uerborum compactio fiat idem iecensit Quintilianus. Nam aut ex duobus latinis integris ut superfui& subterfugi , aut eκ integro ct corrupto ut malevolus, aut eX corrupto G integro ut noctivagus, aut duobus corruptis ut pedissequus fieri posse asserebat At quoniam in dies multae res nouae hominum ii dustria eXcogitantur , quae priscis temporibus latuerunt, tunc nouis rebus noua etiam uerba imponenda ; audenduntque est, nam quae primo dura uisa siuit uui molliuntur; et si noua non sine quodam periculo fingi asseuerant. Philosophi enim ueteres nouam materiain conscribentes, resque maioribus incognitas pertraelantes noua uocabula est Nerunt; quemadmodum epicurus primus appellauit, quam anticipationem, aut Praenotionem Arpinas interprctatur. atque etiam Aristoteles Primus induxit-; quam recentiores quidam persectionem , habitum alit, qui dona actiam uertunt; Cicero noller perς-nem S continuam motionem nuncupauit; quidam uero in philosophia non parii in uersati malunt coiisutriniationem. quana uis alij uocem hanc ab Aristotele prinuma cxcogitatam minime Opinenturi, mi erpret crurque i Fet De a' noli is discedamus, Maullius , qui philosophiam latinis literis illustrare urirementius laborauit, nonne inultas Moccs maioribus ignotas e, cogita , mi nonne e hac aetate eruditisuini uiri impellente rerum in
19쪽
EC PHRASIS IN HORATII teria, quas tractandas susceperint,noua uerba Latio apportavit
quod quidem ut alios omittam Gaza graeci pariter ac latini sermonis peritissimus in Aristotelis animalium inteFretatione recte fecit. sed haec licentia habet suos praescriptos fines,quos trasegredi nequaquam licet. Novi enim grammaticum,qui haec Horati j lege adductus, Aristotelisque accreto nomina κατα hoc eli ex compacto, uel, ut uulgo loquuntur qui eius dogmata irofitentur, ad placitum, asserentis, quoties latinum uocabu-uln non succurrebat, quidquid in linguam, ut aiunt, discipulis dictabat. Idcirco auctor subdit libertatem hanc sumenda esse cum pudore, & inodestissime, non nisi impcllente necositate. Nam quod inquit Aristoteles nomina esse secundum conuentu, non ita liberam dedit potestatem , ut liceat omnibus uerbum quodque pro suo arbitrio crinsere. ibi enim nomina non a' natura indita asseverans , uetustissimos illos, qui ea rebus imposuerunt,inter sese coijsse, ac, prout ratio postulare uidebatur,ita res communi consensu appellasse statuit. Necessirio quippe dicendum est non es coelo in terras rem uocabula defluxisse ; sed cum homines ad loquendum idoneos natura procreasset, ipsos sibi,
caeterisque animantibus, ac rebus omnibus nomina indidisse. Sed in huiusmodi nouarum vocum compositione monet auctorgraecis adhaerere, es quibus multa nostra emanarunt,ac,ut maiores obseruarunt, ita & posteros oportere. Nam si apud Graios uerbum erit, quo latinus sermo careat, eniti debet unusquisque latinum uertendo reddere; quod quidem diligentissime secit Ci Ucero ; uel si latine eXprimere non poterit, Fraecum utendum accipiat. utphilosopluam, ephippium, aliasque uoces quamplurimas ueteres receperunt; quia clegantius ad uerbum romanae/reddi non poterant. Vnde iure asserit iniintilianus nos graecis uti uerbis consessis, ubi nostra desunt; sicut illi es nobis nonnun t
quam mutuantur . atque eo,magis quoniam, eodem auctore,no ,
omnia nos ducentes eκ graeco fonte sequatur; quemadmodum ne illos quidem, quoties suis utique uerbis signare nostra uoluerunt. Quis enim apte latino sermone antiperistasin illam ab Aristotele tantopere celebratam eκplicabit aut Aristophanicum illud Σφρο μονυχαργοκον innumera ue alia qua quidem de causa interpretatio illa Plauti essentia atque entia nimis dura uide-
20쪽
tur. Hinc M. Varro in latinae linguae stagmento , quod opus ad Cicerone scripserat, uocabula asserit parti in esse nostra; par- ί, D .
tim externa , quorum Proiecto maior pars a' graecis defluxit. ne- mo enim inficias ibit graecam linguam in uocabulorum conglutinatione artificiosiorem esse romana, copiosioremque; ut uno
comprehendat uerbo quod pluribus latinis eXplicandum foret. . Ad haec idem Quintilianus Varroni adhaerens uerba item ce set aut latina esse, aut perUrina ; dc peregrina eX omnibus prope' gentibus, ut instituta etiam multa, uenisse, Thuscis, Sabinis , Sc Praenestinis. Vnde ut eorum sermone usum Vectium Lucilius insectabatum, quemadmodum Pollio in Liuio Patauinitatem deprehendit, quinimo cX Gallia plurima uenerunt, ut rheta, di petorritum. Quod uero Horatius parce detorquenda isti, cuerba P gr co sonte asseuerat, boni ciuis officio fungitur. Nam cum latinus sit, sermonem patrium merito locupletandum tradit ; tacite praecipiens ab aduenis uerba mutuanda non esse, nisi nimia cogente necessitudine, cum secus fieri non poterit; imo certatim conandum latine loqui. Eo quippe sermone debemus uti, qui notus sit,ue ut quidam grica uerba inculcantes ilire op-
timo irrideamur; inquit Cicero qui alias linguam latinam graeca suberiorem esse affirmauit. nescio an uere. Denuina ut ratio ι
eorum, quae pauloante dicta , assignetur, locus admonet. Si enim noua nomina effingere ob linguae egestatem, ut Lucretius inquit,maioribus concessirin suit, posteris cur denegabitur prς sertim quod seinpcr licuit,licebit, Cum oportuerit, nouum ali quod proserre nome a communi sermone naud omnino alienu, uulgarisque consuetiidiuis nota signatu I perinde atque numisemata regnantis principis facie, uel alio quovis charactere publice signantur; posteaque temporis decursu, aut regni uicissitudine abolentur. Consuetudo quippe certissima est loquendi ma- 'gistra; litendumque plane sermone, ut numo ; cui publica sorma est . Nam uetustillimis temporibus in Latio rudes gentes s rino cultu uitam degentes siluestri sermone utebantur; cuius uidem reliquiae ad posteros non emanariant. Successit inde .atim regis aetate latina locutio ; quae asperitatem illam priscaeli nauae leniorem reddidit. Hinc sermo Romanus lenis, purus,clegans, dc candidus, quem tantopere clarissimi scriptores illu-