Principia philosophica theologiae, atque religionis naturalis seu philosophia rationalis de Deo prima caussa rerum, anima humana, rerum intelligibilium notionibus, de primitivis rerum legibus physicis, atque moralibus, metaphysica vulgo nuncupata, &

발행: 1778년

분량: 265페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

INDEX

Desin. II. Entis , Exi flentiae , Entis Realii , Nibiij Desin. III. RFbilis, Futuri , pure Possibilis Desin. IV. 1 OObilis , Entis Rationis De . V. Vrntiae Realis , ideatis , seu Notionalis ,, erintelligibilis . 'B γε i. Naturae , rei naturalis ι supernaturalis . Dumiraculi. π rei praetor natur di IrDesin. VII. Entis necessarii , Necessitatis Metu mae , Phγsicae , Moralis , Entis Contingentis Iῖnesu. VIII. Substantiae. Accidentis , Modi IsIM Corporis, Ieu Maiertae, Spiritus, Subsuhiiii Immaterialis . Aιtributi . IIX. Principii, Caussae , Vesus , Actionis asDesn. XI. Rationis Iussicientis arGeneralium Norionum , seu idearum ordo, ct divisio. 23

Be primo philosophandi principis mc. . as . I. Primum humanae menti philosopbandi prineipium . sui ipsius, ct suarum cogitationum conscientia , at . que eertitudo i ibid. Propoetio I. Propria uni cujusque cogitanιu exiflentia , ο existendi, cogitandique conscientia recte in Metu sca flatuitur primum ρbilUUbandi princi-

corestarium . - .. 3ι PropoD II. corpora etiam, materialemque mundum ex , flere . aus certum ser se est re principiorum num m secundo loco ponendum; aut evidenti demonstra-

252쪽

s. II. Geneν aBa aliqua ad philosophandum axiomasti apbilosophandi principio, o meritatis criterio deducta . . pag. 38 I. III. Notio, atque Demonstrationes Exi flenitae Entis necessarii, seu, Prima rerum omnium Caussa . 63 Desinitio. ibid. notatio Historica . ΑΦ Propos . HI. Veritas Existensiae Der demonstrationibus Metaph ca , Phnica , π morali conscrtur. 4 Scholion. 3ς f. IV. Demonstrationes P sicae, ct morales Entis neces

Propos. IV. Certitudo de Entis necessarii, seu Primicisugae existentia est maxima post certitudinem , quam de nostrameι existentia babemus, a qua Ilia conse

Definitio. 73

Propos V. Ens necessarium a nobis demonstratum necessario est Ens aeternum . ibid. Propos. G. Ens illud necessarium , ct aeternum es summe independens , atque Ens a se . 74 Propos VII. Ens necessarium ess ratio sussciens ; θ prima caussa omniam contingentium . 76DUnitiones. ibid. Propos. VIII. o etiam ens necessarium in is e perfe-9um in omni purae perfectionis ordine. 73Corollaria. . 79 Propos. IX. Ens necessarium est per naturam suam immutabile. 8a Propos X. Ens necessarium non potes esse nis unicum rae proinde unitas Dei ratione etiam naturali de

Propos XL Ens necessarium est substantia simplicissima omnis p sici compositionis expers . 93Corollaria . 33 Propos XII. Ens a se , seu demonDatum haci nus ma men necessario est ens intelligens , seu substantia co

gitans . 'MI

Fropo . XIII. Ens necessarium nequῆι esse mater a Ied necessario est spiritus ab omni materia distim

Propos. XIV. Ens cogitans Gu pomo esse marenta seu

materia non poι es cogitare', 'Neque cogit Eoi dire potes particularum materIae motus. odo2

253쪽

in qua etiam de materiae, asque Mundi origine , initio , aeternitate confra Spinosam , Epicurum , eorumque sectaiores , caeterosque tum veteres, tum recentiores Panshristas , atque Materialistas. S. I. Panthersmus . Aunotatio Historica . ibid.

Propos. XV. Paniberimus est evidenter falsus, atque impossibilis, nulloque argumenta ab ejus assertoribus

p batur . IIII. De autiquo , ct recentiori Materialimo , seu Mate- rialistarum issemate . 'Propos. XVI. Materiali mur ; seu quidquid rerum existis, esse puram materiam , naturali rationi , communique homonum sensui aperiissime opponitur , falsum , iθr impossibile demonstraιur . I 3s . Maseriali arum argumenta , Ieu sophismata . s. origo mundi, atque celeberrimum ritud ansiquorum effatum, ex nihilo nihil fit, aliud materiat starum

argumentum exponitur , ct examinatur . Is scorolIaria. Corollarium L Quoniam igitur falsum essantiquum illud principium in sensu materialisarum

accepιum , cui uni roius materiali mus , atque pantheismus innititur; omnia iterum cadunt eorumdem philosophorum dogmata . Nominatim mero mundia pectabilis , atque universisatis rexum origo neque

est Epicurea , neque Panthei yica . I 6Icoroll. II. Caussa latens huius adjectabilis mundi esscaussa intelligens , unicum scilicet illud ens necessarium , a se, insenitum , O aeternum, quod in ise intelligens esse demonstravimus. 164 coroII 1IL Universae etiam mareriar, ex qua a pecta bilis hic mundus constituitur , , compouitur, a. ctor es Deus , ens illud unicum necessarium θ a se , bucusque demonstratum . I 6scoroll. IV. Rejecto illo principio , ex nihilo nihil fit, nulla amplius ratio materialistis suppetit , iat mun

dum aut materiam dicant ite nam . ibid. coroll. V. Nuod mundum aspectaburm attinet, non m&do non ess aeternus , sed ne sex quidem annorum millia adbuc attingit . Istr

Muaestio alia incidens . II Prop. XVII 'andoquidem a pectabilis mundus ab Ἀ- Antii conplii, atque Sapientiae Numine conditus Ο o a d

254쪽

dranon retur; Iapio simus idem artifex, a quo

architectxa mirarilem hanc uniυersi macbinam secundum aliquas te es condidit, quibus poneretur. CP constan: er regeretur . 378 I rop. XVIII Inlepra haec rerum universitas , pngulaque mundana entia ab auctore Urio, Vero , Bono, creata , er conflantibus legibus strdinata, atque con stiιωιa , tu ut omnia citam Una. Hera , Bona. I 8 s. Material parum pro mundi iter rutate probanda argum nia.

s. Optimi i , Jeu Meliori mi fastema , atque Rationis Juscientis Principium . Aanotatio critico - His o-

Pro I. XIX. Sastema Optimi ess plane falsum , naturali rationi , atque religioni omnino oppostium . I99 Propos. XX. Principium illud rationis Iussicientis in fensu Optimissarum acceptum est falsum. δο I. Tria alia 'Enris necelarii attributa , Icientia nimirum , Omnipotentia , immenstra : ubi etiam notio σTheoria caussarum, quid Deus i quid Creaturae efflcere possint . flaruitur . . I9 Propos. XXI. Enέ necessarium praeter aiιributa alia fuiscusque demonstrata , necessario habet perfectissimam iatque in iram sesentiam omnium rerum praesentium , praeteritarum , possbilium. Σχοι Propos XXIl. υ etiam Deus Omnipotens as omnia illa efficiendum , quae contradictionem , aut moralem impe rorionem secum non deferunt. 22ss. Caussarum genera , nstitones, regulae o Theoria ex-

3. Theorra Caussarum . 236 Regula Prima .. Caussa quaecumque esctum agere non potest, quin existae : estque proinde exissentia ad caussae actionem , , exercitium necessaria . ibid.

Reg. 11. Inter caussam proprie dictam , ct emerium αι- stinctio necessario intercedit: nihil prorinde sui ipsius potes esse caussa. Reg. In Caussa vera o proprie dicta prior es υ -

Reg. IV. Caussa essectum sensa perfeci orem efficere non: potest; maxime tamen imperfectiorem. 24QReg. V. Vectus perfectior seu major perfectrorem etiam 1eu majorem caus&m requirit, fl cxtera pnti

255쪽

paria , arque ex una esse s perfectione caussae per fectio deducatur. ibid. Reg. Vl. Medius De caussis susscientibus esse non pol sunt; possunt tamen caussi sine esiectibus existere. 2 Is. γιerior causarum Theoria. ibid. Propos. XXIII. Omnipotenti Deo seu omnipotentiae divinae repugnat esse materialem , seu formalem rei alicujus caussam, earumque caussarum munera per Ie irium agere non potess ens necessarium . 2qn Prosos. XXIV. Omnipotentri Dei est , esse caussam primam . e univerjalem omnium creaturarum . ibid. Propos. XXV. Utriusque caussae phdiscae e cientis, creatricis atque productricis munus , seu creare υproducere omnipotenri caussae necessisrio conveniunt . ibid. Propos. XXVI. creare ita Divinae Omnipotentiae eonve nis , ut illius tanιummodo munus use possis: est dicere , re1 quascumque mobiles creare potest Deus : 'creatio vero uni Deo convenit . a 3 'Propos. XXVII. O tandem Deus caussa Malis omnium rerum , quae a causs vel necessariis , vel liberis recte optransibus sunt . 34 Propos. XXVIII. Si creationem excipias, caetera omnia caussarum munera moralis , finalis , materialis, formalis, essicientis, instrumentalis agere possunt , 9 reapse agunt creaturae . 2669. Posibilitas rerum . ibid.

s. De Immensitate Dei, is primo quidem de spatio, s

loco rerum. 23O

corollarium . 232

Propos. XXIX. Non exsit spatium aliquod negativum , seu Ipatiosum nihil : perperamque in huju1modi spatio negativo abique dissulo corporum locus consi

Propos. XXX. Spatium , quod si phscum aliquid a Deo

distinctum , repugnare videtur : ac proinde per hu-jQmodi spatium non recte explicatur corporum lo

Propos. XXXI. Ens Necessarium es etiam Immensum,ez Omnipraesens : fmmenstate tamen , in qua nulli Iuns parιes : atque s scisima haec Dei Immen mar

256쪽

illud unum o . quod nomiue spatii absoluti in te

ligimus , o admittimus. 23 6 S. Libertas entis necessarii , tibi ae antiquorum fato. est

reliquorum Recensiorum erroribus agitur . Adnotatio hi orica . , 268st. Propos . XXXII. Inter Ensis necessarii attributa necessario exsis perfectissima libertas, ab omni nece .siate , π coactione immunis. I. De voluntate Dei erga bomrnes , Bonitate IcilIcet , Providentia , Iustitia , . Benescentia Numinis aeterni erga morrales. Adnotatio Hi orica. 176 Propos. XXXIII. o etiam Deus summe . atque infinite Bonus , Iustus , Sanctus, immo eadem summa atque aeterna Bonitas , Iustitia, Sanctitas. 278 Propsi. XXXIV. Est in Deo de rebus humanis, atque de tota rerum universitate Providentia, qua Iecun dum aeternum Divinae sapientiae , o moluntriis consilium creaturis univeos provides , Omniaque in

praestitutum Abi finem dirigito ibid. 6 . Manichaeismus , seu duo principia , bonum malum . Adnotario HYflorica. 28ν Proposi XXXV. μllum est principium aeternum malum , quod nostrarum miseriarism , atque malorum sit caussa ; neque aliam ilia originem habent, ni se humanae libertatis abusum . 29 asolvuntur Manichaeorum argumenta pro duplici principis Bono , QT Malo contra Pνovidensiam, o unicarem Dei flatuendo o 29F

PARS SECUNDA .

De Mente Humana .

Exsentia mentis humanae , ejus natura, origo . creuiodsinctio a corpore , ct omnibus qualitatibus , se modi attonibus corporeis. 3 3 De illo. 31 Adnotatio Historica . . 3 Preposito L Est in hominibus res cogitans, quam men

rem , seu animam humanam innovamus . 3I9

257쪽

dpos n. Anima humana es substantia spiritual/s are

omni materia , seu corpore distincta . Propol. III. Mens humana est etiam ab omni quocumque materiae, seu corporis cujuscumque modo dism-cta. 327 Propos. IV. Mens humana es etiam a Dei substantia . prorsus disincta . 3i8 Propos. V. Anima humana est peculiaris quaedam jus- flantia spiritualis creata, atque in se exissens . 32 3 corollaria ' SPro I. o. Neque mens humana est aliqua Mundanae animae pars r neque hujusmodi humana anima secan

dum sanam philosophiam admitti potest. 33

Propos VII. Neque etiam secundum veram sanamquc philogopbiam dici potes , bamanam mentem alicui corpori esse semper uniram . 33s Propoli VIII. Anima humana neque unica es in omnibus aut diverss.hominibus , neque in eodem multiplex existit. . 3ῖ τpropos IV. Humanae animae non Aunt ex propagine a parentibu1 in filios non transmrtiuntum 339 Propo . X. . Animae humanae in Angulis quibuscumque nascentibias hominibus a Deo creantur; neque ante corporum formationem existunt . 3 mpropes. XL Animae humanae sunt, non modo atten1is caussarum naturalium viribus, sed etiam indole propria, atque speciali Supremi Numinis voluntate immortales. 346 Corollarium . 361 Propos. XII. Humanam mentem esse puram cogitasionem, aut semper cogitare , non constat. 363

LECTIO

De Statu Animae in corpore, unione inter corpus , ct animam: atque unionis consequentiis. 3666. I. . notatio historica circa Pbilosophorum opiniones . ibid. Propos XII1. Harmoniae praestabilitae θstema communi Bominum sensui opponitur nullo valido argumento probatur, gravissimis rationibus falsum demonstra

tur .

Propos. XIV. Sasema etiam caussarum occasonalium ne-

258쪽

que est ibilosopho dignum, neque verum. 3' Propo . XV. Humanam animam in nostrum corpus agere , o vici a corpore ipso inci, plurima ab ius pati, veramque proinde existere inter corpus , cranimam pissicam actionem mutuam rasione , con scientia , experimentis constat: mo I tamen , quomuiuum hoc exercetur commercium, nos pen/tMFlatet . 41OPropos. XVI. Anima humana cogitans iιa es in corpore , ut illi sit unita , ejusque μι actio , es energia in ratione compositi viventis , sentientis, atque cogitaniis. 426suaestio inoidens . 433

LECTIO III.

De prima Animae rationalis saeuitate , virtute nimirum intelligendi , idearum origine, natura &c. s. I. Animae actus ad intelligentiam spectantes enum

Adnotatio Historica . 426 Propos. AVII. Ideae rerum , di generatim omnes ahus nostrae mentis Iuni aliquid ab. ipsa mente dimn-ctum. 4 o Propos. XVIII. Omnes ideae rerum sunt verae percepit nes , seu actus animae exsunt, quibus mens ιbjecta cognosciti suntque proinde ideae veri actus anrmae, atque ab illius percepιionibus, seu cognitionibus non distinguuntur. 4ῖ7 corollarium . 446 Propos. XIX. Anima humana objecta in Deo non videt, falsumque existimamus expostum Iuperius Malebranis

Propos XX. Maxima nostrarum idearum pars per fem-sus comparatur: omnes tamen humanae mentis

ideas per sensus haberi, ita ut nihil sit in iniellectu , quod priui non fuerit in senis , falsum ex

simo . . . εἴ Propos. XXI Ideae innatae in proprio, o rigoroso hujus nomnis sensu acceptae , prout scilicet formas aliquas signiscant, quae sint orij ctbran, imagines ab animae ad iis

259쪽

363.

actibus disinctae, aliquid animae a Deo impressum,

, vel uir inJculpium , reapse non existunt in anima . 64Prcp0. XXII. Ideae rerum in anima , quibus objecta re praesentantur , sunt intellectuales illi, spiritu Ies radia1Iones mentis , quosi iuminis , rnterna sua

minantis . 447

LECTIO IV.

Humana voluntas, proprietas animae altera . s. I. Actus humanae volνntatis recensentur, atque de niunIur . 677 Drs nitio . Voluntas es vis illa humanarum animarum, qua obiectum amore, aut aver ne prosequimur: in illud lernnur, ab illo avertimur, ibid.

tr sentcntias . , 68 3. ΙΙΙ. Humani appetendi, molendique facultatis , 6 que actuum anat s , indoles, ordo flatuitur , rephdisce adumbratur. 489 Propes. XXIII. Triplex illud bonum superius recensitum, honestum , utile , selectabiae, proprium est appeten sis , aliue volen11s gnimor objectum: nonnis tamen sensu, aus cogitatrone percemum agere in animam

potes. 497 corollarium. 49 Propos. AMV. Bonum , O malum ita Iunt humanarum

omnrum apperitionum atque voluntatis , objectum , ut neque bonum is ratione boni avertara, neque malum in ratione mali amare, aur prosequi bum na volunιas possit. so1

Propos. XXV. Mens humana , seu homines sunt caussae liberae libertate illa indifferentiae superius de

260쪽

9. Fasalistarum argumenta. ΤΣ S. Fatali rum alia argumenta Δ sqo S. Ratio . modus , causa, quae voluntatem ac agendum statuit . t FqIPropcl. XXVI. Ultima ratio , ct caussa plasea deliberasionis voluntaιis, of activa ipsius voluntatis mirtus , ct illud mentis lumen . quo obiectum reprae sentat : es dicere ; mosivum seu obiecti bonitas non quod ultimo deliberat voluntatem, sed ipsam ovolunias es quae se ex motivo deliberat. s 6

SEARCH

MENU NAVIGATION