장음표시 사용
141쪽
palatij aedibus posuit. Marmora scalpserunt primi Dipoenus, & Scyllis Cretenses. Lapis parius dicitur , quia ad lucernas crederetur. Scalpendi marmoris ars trecentis triginta duobus annis
statuariam S picturam superauit, quae sub Phidia tantum ccperunt Olympiade 83. versicolores maculae apud Chios inuentae. Secare marmor incrustas Cares docuerunt. Crusta marmoris parietes primus operuit Mamurra praefectus fabrum Caesaris. In vilissimo liminum usti Numidicum marmor primus posuit Marcus Lepidus anno urbis 666. Marmor sectum est, aut solidis glebis positum. Marmor arena secatur, serra in praetenui linea premente arenas, versandoque tractu ipso secante. AEthiopica arena ad id commoda est. Sidonius Epithal. Ruricij. . Posses Chosesithi fulvus difulgurat ardor. 1 iMurrhina, Sardo ches, Ameth λιι berus, Iasso, Indus. Chalcidicvi, Scythicus, Bevem, Achates, Attollunt duplices argenti cardine valvas, Per quas inclusi lucem vomit umbra simaragdi. ' , Limina crassus onyx emnat, propterque facinthi Caerula concordem faciunt in flagra colorem.
Cedat puniceo pretiosius livor in antro S nnados, ct Nomadum qui portat eburnea saxa
Gllu, ct herbosis qua vernant marmora venis. Candentem iam nolo Paron, iam noti Car fiam, Vilior est rubro qua pendet purpura saxo. . Idem lib. 3 epi'. Radrarium vocat marmorariumshmγλει α. Statius lib. I. Θω.
me Libγων. ph giusique silex , hie dura Laeonum
Saxa virent, hic flexin omx, ct eoncolor alto
142쪽
me rari, rupesque nitent, quis purpura se OEbalis, ct Dru moderator liuet aheni.
, Et qua saxa paras siecat, ct qua punica rupes.
ua Diridis Lacedaemon habet, maculosas Θnnas. Statius, Non hue admissa risius, aut undosa Car nos, Moeret oux longe, queritur x exclusu ophites, Sola nitet flauis Nomadum decisa metallis Purpura, sola cauo Phruia quam Θnnados antro si eruentauit maculis lucentibus Ait s. - . Ucid uniuead secat, ct Sidonia rupes: vix locus Eurota viridi,cum regula longo Θnnada di tinctu variat. Lampridius in Alexandro Seuero: Marmor porphyreticum,& Lacedaemonium. Isidorus lib. i 6 .origim Lacedaemonium marmor viride cunctis est hilarius. Ophites serpentium maculis smilis est. Augustarum ,& Tiberinum in AZgypto. Purpurites βα- που, alabastrites. Statius: Mons Dbia. Iliacusii nitent, or multa Siene, Et Chios .s glauca certantia Doride saxa. Cassiodorus bb. r. vari Discolorea crusta marmorum gratissima picturarum varietate texantur. Dist. a. lib. 2. Sidonius: Non illic quid cm Paros, Carystos, Proconissos, Phryges, Numidae, Spartiatae rupium variatarum posuere crustas , neque per scopulos AEthiopicos,& abrupta purpurae genuino fucata conchylio sparsum mihi saxa furfurem mentiuntur. Prudentius lib.2.in Θmmachum: Natiuum nemo si puli mihi dediret offrum. Signis e marmore , gemmIsque etiam poliendis Naxium diu placuit ante alia. Ita vocantur cotes in
143쪽
in Cypro insula genitae, vicere postea ex Armenia
vectae. Pretiosiillimi generis Lacedaemonium viride,cunctisque hilarius. Olim non fuit auctoritas maculoso marmori. Primum versicolores istas maculas Chiorum lapidicinae ostenderunt. Augustum, vel Augusteum undatim crispum in verintices, Tiberium sparsim conuoluta canitie. Ophites Tephrias a colore cineris dictus, qui & Memphites dicitur. Eit & in AEgypto porphyrites λιι- candidis interstinctus punctis. Est & ba-
saltes in AEthiopia ferrei coloris, atque duritiae. Vide Plinium bb. 36.cap. . Strabonem ι b. II. Agricola putat murrhina vasa fieri ex onyche Arabiae. Male. Onyches Germaniae sudines dicti,ex quibus potoria vasa. Praxiteles marmoris gloria superauit etiam semetipsum. Lygdini in Tauro reperti, Alabandici ad purpuram magis inclinant. Lucultium
marmor in atrio Scauri collocatum, aut potius
marmoris Lucullei columnae duodequadragenum pedum. Hymettij marmoris columnae sex in L. Crassi oratoris Palatina domo. Plinius lib. φ6.cap. s. putat scalpendi marmoris artem cum olympia dibus coepisse , longe antiquiorem pictura, dc statuaria , quarum utraque cum Phidia coeperit
Olympiade octogesima tertia , quod ab eo scriptum miror,cum idem scribat,in Chio intula Malam sculptorem , & filium eius Micciadem fuisse Hipponactis state,quem certum est vixisse Olympiade 6o. Idem ait proauum Malae sculptorem floruisse Olympiade prima ineunte. Sculptores
marmoris qui foeditatem vultus in marmore ex
presserint, iidem & scalptores fuere , & statuarii. Nonulli hodie reperti qui marmora proxime imi I i Ientur.
144쪽
tentur. In mensa enim plana illinunt gluten figulorum, deinde glutini aspergunt gyptum contritum in puluerem. Sur la caste iis sent une coviae deptiare pulueriet dc variis coloribus imbuunt;deinde in mensa eadem illinunt gluten alterum, de gypsum friatum variis coloribus tinctum aspergunt. Idem tertio faciunt, & quod eminet in superficie dedolant & laeuant. Exaequat id opus marmoris pulcritudinem, & duritiem.
quas varie sculpere ars sculpturae docet. Nemo est tam sordida, ct vis a sortis, qui non Ventilet a fluum iugittis sudantibus aurum. Video uniones no singulos singulis auribus comparatos. Iam enim exercitatae aures oneri ferendo sunt. Iunguntur inter se , & insuper alij binis superponuntur. Non satis muliebris insania viros subiecerat, nisi bina, ac trina patrimonia singulis auribus pependissent, ait Seneca. Quare uxor tua locupletis domus censum auribus gerit 3 Sed a corruptis moribus, ad Naturae miracula diuertamus. Quorumdam lapidum inexpugnabilis duritia est, nec secari adamas , aut caedi, vel teri potest, 1ed incurrentia ultro retundit. In gemmis sales sunt, verrucaeque non eminentes , at sessiles. Crystallis subinde occulta subest vomica praeduro centro salem vocant. Aliae gemmae ferro sunt con
145쪽
tumaces, aliae retundunt .Prima statim scalptura in quibusdam capillamentum videas, in aliis laeuor laterum mucrone gratior est.Clemens lib. 2. Pedagogi, cap. I i. Lapit Ios insectatur liuidos, pallidos, maris inhospitalis eiectamenta,aut terrae ramenta, πελινοῦς ,'; χλωρὲς , ὰ, ἡ Θαλία ς em -- Θάσματα, ἡ, ἡ γς τὰ κήαγ-τα . Amethysti,inquit,&ceraunitae,& iaspides,& topasius,& smaragdus.
merx pretiosissima, margarita pretiosa nascitur in ostreo simili pinnis,magnitudine, piscis oculus ingens.Tertullianus de Genesi Prasinus huic nomen est, ilii carbunculus ardens. Lib. 2. in Marcionem: Lygurius, onychinus, chrysoprasus.Petronius'. Carchedonios ignes lapideos. Tertullianus lib. de anima e Cerauneis gemmis non substantia ignita est,quod coruscant rutilato rubore; nec beryllis ideo aquosa materia est,quod fluctuant colato nitore. Liber Thobith: sapphirum,& carbuculum vocat.Carbunculus decuplo pretiosior est adamante,quia maxime Sole in rubrum excoctus. Dionysius de situ orbis: Ad AEgeum, inquit,mare sunt Thraces.
Vbi ad speculas Pallenes altricis apium lapis Asterius nascitur,pulcher sideris more fulgens, &flammae ignis , quae in lucernis micat, persimilis. Idem ad Riphaeos inquit,
EI Irum siuauiter lucens augetur, qualis Luna splendor incipientis. Sapphirum Iovi, dc Saturno sa-I i 3 crum
146쪽
Crum esse aiut,imperiumque,& sacerdotium significare; ideo in sacris literis sub pedibus Dei quasi opus lapidis sapphyrini. Smaragdus Uranis virginis acer virginitate indicat,iaspis gratiam. Virgilius:
En is erat. Tertullianus: Gemmae tarde teruntur, Vt niteant,
subdole substruuntur , ut floreant ; anxie forantur, ut pendeant. Hesychius: λίθος ne ος οῦδύω , εθ. Meride- lapis,qui si a femgatur aqua, cenditur. Ita lacrymae Mariae Magdalenae cor eius lapideum incenderunt.Androdamas lapis aes,& argentum ad se trahit. Corallium in
mari planta est, aere contactum lapis. In Silaro ligna lapidescunt. Plinius, & Pausanias: In Troade Perperenis fluuius lapidibus agros conseri r. Aiunt eos, qui serunt cylindrum in Sypilo intemplo Cybeles, fieri φιλο-τορα, amantes patrum. Debuerat Ptolemaeus Philopator cylindrum illum tui ille, ne parricida esset. Caristius lapis texitur, igne purgatur. Mard Obaeus: , Gemmis a gummi nomen posivera priores, Quod tran flenderent gummi stlendensis ad inaar. De lapidibus vide Solinum cap. I i. Plinium Γλ
62. So. 8. Isidorum lib. i 6. ωρ. i s. Orpheum lib. de lapidibuι. Tzeretem chi 6. eap. 68. & Mardo barum. Lapidum genera,& nomina plura. Adamas, Achates, Alectorias, Amethystus, Androdamas, Absinthos, Asbestos, Alabandina, Beryllus, Carbunculus, Chrysolithus, Chrysoprasus, Chrysopasius, Chelidonius, Corneolus,Chalcophonos, Chrys lectrosa
147쪽
lectro , Chalazias, Chelonites, Corallium , Calcedonius , Cerauneus, Crystallum, Dionysiades, Aetites,Enhydros,Gagates,Galactites,Hieracites, Hienia, Heliotropia, Hephestites,aEmatites, Exa- contali thos, Hyacinthus, Iaspis, Iris, Lyncurius, Lipares, Magnes,Molochites,Medus, Onyx, Orites, Ophthlamius,Patherus,Pyrites,Pyropus, Prasus, Sapphyrus, Smaragdus, Sardius , Sardonyx, selenites , Sagda, Topasius , Thecolithus, Vnio, Elenchus,Margaritum. Sunt & aliae gemmae apud varios Auctores. Ammianus bb. 23. Conchae densus oscitando ex lunari aspergine concipiunt. Inde grauidae edunt margaritas binas, & ternas, vel uniones,quae dicuntur conchulae, singulas pariunt al: quoties, sed maiores, vide finem tib. 23. Propertius lib. I. eleg. 2. Littora natiuis perstudent picta lapistis. Vetus Opinio fuit, in littore rubri maris gemmas Omnis generis nasci, quare Poeta dixit,
Nox er er threis Thetidis signanda lapidis. In achate Pyrrhi, nouem Musae, Apollo, & lyrae,
tibiae, citharae, ac instrumentum omne Musarum,& Apollinis Natura expressum. In marmore secto laurum,silenum, pisces, caput Panis reperta stribit Plinius lib. 3 6. In alio marmore secto repertum oleum fragrantissimum. In alio Neapoli adamas immensi pretij. Theophrastus de lapidibuι:
Penteliea, Chio Thebis. in . Enpio Haba bites, ct similis
148쪽
si lis est ebori, Chernites, in quo iacere aiunt Darium peplo inuolutum; Gr Porus sinnilis colore, ct densitate Pario. amnis , spinus,& lipat ites lapides sunt. Achates ab Achate fluuio Siciliae dictus. S. Hieronum us
ait amethysten, quo omnia venena superantur, in nido aquilae reperiri. Lapis conchites Megaris λιζώς , ψ αNos λιθου μαλα τερρο , albus omni lapide mollior , ait Pausanias pag. 3. Philo in Caium rQUm H τας cν λω Θυρίδες ἄναληgθba era τοιγ υαλωλουιορ δεα φανέοπ QM'Hποις λιθοις , οι το δ φως - , ανε ων δ' ύργωγ , 6 in cit' ηλιου φλογών. Iussit seneHras in ambitum lapidιbus munirι peducidis, similibiti vitro albo, qui lucem non impediunt, ventum autem prohibent Solis ardorem. Est lapis specu laris, Phengitis, Domitiani apud Suetonium. Mulieres gestarunt gemmas ex auribus pendulas. Eustathius vocat ερματα ὀνωπα, inaures. Iuvenalis: Cum virides gemmas collo circumdedit, ct cum Auribus extensis magnos commisit elenchos.
Plinius lib. 29.cap. . Elenchos fastigiata longitudine digitis suspendere,& binos, ac ternos auribus foeminarum gloria est. Seneca in Hippolyto:
Diducat aures Indici donum maris. Caecilius: Tum ex aure eius stalaginium domi habeo. HomeruS:
Lampridius in Seuero, cum quidam legatus uniones duos uxo i i eius per ipsum obtulisset, magni ponderis & inusitatae mensurae, cum pretium non inuenirent , in auribus Veneris eos dicauit. Procopius lib. i. Perosos Peria margaritum maximum
149쪽
& candidissimum quod ex aure gerebat, detractum proiecit in scrobem , ne in manus hostium veniret. Id repertum erat in chene pisce, quem si quebatur canis marinus captus amore margariti fulgentis inter aquas. Piscator cum canem cibo intentum vidisset, natatu chenem assecutus in littus iecit, sed ipse tam celeriter redire ad littus non potuit quin a cane laceraretur. vide Isidor. hb. 16. orig. Martialis, Sardonychas, simaraodos, adamant πι, i a fidas uno Portat in articulo, Stella, Seuere, mesu. MardobaeuS, Annulus ut gemmam digitis aptandus haberet,
Dicitur in primis fecisse Prometheus usum, Caucasia rustis quem lucida fragmina ferro Inclusisse ferunt, digitoque recepta tulisse. , Vide Dion. Chrysost. pag. is . Heliodor. lib. 8. Sthiopica Historia.
Pantarbam strens ne time impetum ignis. Vide Athenarum lib. 3. Scholiastes Aristophanis ad nubes,
οντας. Fharmacopolaι pretiosos lapides vendentes. Theocrit. Id l. I 2.
Os habere simile Ddio lapidi quo argentari, probant
Aut Thracium lapidem cum accenderu qus aqua riga
150쪽
tus ilendet, eum autem extinguit tantiliam olei ef sum. Pa lares hunc lapidem a Thracio suuio ferunt. Philostratus in Amoribus Margesin . & Sardium
lapides commemorat, η μάργηλις, ἡ σαρδω. Bdellium lapis est cap. 2. Genes o αν ας λιθου προπινός,
carbunculus lapis Prasin s. Martiat. tib.6. Siccos pinguis ovae anhelat a Fus, Et flamma tenui calent ophita, Et certant vario decore sexa, ea Phrγκ aut Libs altius cecidit. Lib. . Anthalog.
Altera faum iussis incurrebat, altera lapidem album habebat, qui luna deficiente minuitur, augente augetur. Pers satyri t. Hae baccam concha rasisse. Vide Strabonem lib.6. Plinium lib.9. cap. s. Martianus Capeli. tib r. Lychniin, asbites, ceraunes, scribis, lassis, Denisites, Heliotropios, Θdalis. S.Hieronymus ad Demedriad. epi Fol. Vt taceam de inaurium pretiis , candore margaritarum rubri maris profunda testantium, smaragdorum virore, cerauniorum flammis, hyacinthorum pelago. Vide Heliod. bb. s. Ethiop. Philostratum lib. 3.de vita Aposton. p. 3. ante finem. S. HIeronym. δεκτυλιμποιοὶ dicuntur inclusores qui gemmas annulis includunt. De Pantarba Philostratus lib. 3. Odon. c. I 4. ρει