장음표시 사용
2쪽
Totius operis rationem complectens.
Iando bona causa, apud cordatos Iudices, male defenditur, & nulla ad ejus defensionem, praeter
invalida proferuntur argumenta, impossibile est, ut non magna oboriatur ad minimum suspicio de cause iniquitate. Cum autem a teneris ut uni unguia euli mihi inter Atheos versari educari contigeri rit, quos argumenta, quibus vulgo cita Deum demonstrare conantur veritatis professbres, frequenter examinantes,
eorum imbecillitatem detegentes audi quod non nisi inter eos quos secum sentire credunt, facere audent ad aetus fui de solidiore& compendiosiora via, qua de Dei existentia certi esse possemus, deliberare. Praesertim cum viderem, paucis abhinc annis, tolli mines, eosque solertes le sagaces, passim ad Atheismum ruere. Quod cum scirem non aliunde accidere, quam qui argumenta quaedam, quibus hactenus sibi satisfecerant , invalida esse comperirent, ad Tractatus Theologico-Politici refutationem, primus omnium, quantum audivi, me accinxi, eamque absilui. Verum quoniam haec cauisse mihi admodum ardua videretur, nequaquam sestinandam esse ditionem duxi, donec quantum in me fuit experirer, an ustas editi nem supprimendi rationes invenire, vel ab aliis investigare possem. Praesertim cum hic nova quaedam, quamplurimis inaudita, pro absurdis a plerisque reputata, defendenda susceperim. In quibus tamen credo, me, sicubi aberravero, veniam, si rect escntiam laudem exspectare posse quandoquidem haec non tantum cum multis communicaverim, examinaverim, judicio, examini etiam
eorum, quo sciebam contrariam a mea sententiam, accrrime,
magna cum subtilitate defendere, quantum quoties potui, subjecine in tam ponderoso negotio temere quid egisse merito ac iure accusari postem. At in eo sane tantopere invigilavi ac desudavi, ut Quosdam invitos ad exantinandum sollicitare, adigere non destiterim Nec tamen hactenus quidquam occurrit, quod me ab editione detergo rere,
3쪽
rere, vel a sententia dimovere potuerit, Cum ergo Christiani homi ni omium sit, ea quae aliis utilia sore confidit, quando non est spe, ouod vel sponte, vel ab aliis ista sint accepturi quae meuam dudum fefellit liberaliter communicare; non Permisit conscientia, ut haec diutius premerem : ne Omnium longe optima causa detrimentum ea piat ex eo, quod ei legitima defensio non accommodetur. Qiomvis enim alii hic operam diligentiam non mediocrem adhibuerint, non tamen adeo feliciter omnia mihi assecuti esse videbantur, ut ipsorum industriae per me non aliquid accedere posset. Nunc igitur in aperistum prodeo, sperans non inutile fore, ut haec mea aliorum labori
hus accedant. Ut vero instituti mei ratio, qua religionis veritatem, certitudinem, contra Atheorum insultuS munire sum conatus, accuratius inia notescat, omnino proficuum existimavi, totius tractationis rationem praemittere.
Primo itaque advertendum est, me naturalem rationem in religionis negotio pro norma aut judice controversiarum non admittere: prout Lib. I. cap. II accuratius est explicatu in per eam intelligere ratiocinationes, ex innatis homini assectibus iasionibus legitia me deductas. Ea vero quae ex demonstrationibus mathematicis, vel ex senium externorum testimonio certa esse constat, lubens admitto, nec quidquam in religione verum esse posse existimo, quod illis est contrarium. 2. Rectam sive sanam rationem appello ratiocinationes, exclarissimis, apud neminem controversis Sacrae Scripturae sensibus, vel ex expressis verbis in Scriptura contentis, vel per legitimam consequentiam elicitas Naturalem autem intellectum, sive intelligendi,cogitandi, vel affirmandi aut negandi facultatem, unicum esse instrumentum vel medium agnoseo , quo veritas percipira indagari possit. 3. Nullas notiones, nulla principia in Philosophia admitto, pra ter ea quae de novo examinata certa tera esse deprehenduntur. Ea vero lubens admitto, ne ullum religionis caput ejusve particula illis sit contraria.
4. Antequam antem Deum existere vel non existere, Christianam Religi
4쪽
Religionem veram aut talam esse prmupponatur, id de novo rigiae& severiter examinari lubens concedo Us. Relicionis Christianae pneceptorum, si ex rationi
norma explicentur, sensum plane perverti&corrumpi, InaΟIn contrarium sensum passim detorqueri a Christ1anis existimo. Atque dis rei hanc esse causam judico, quia quid recta ratio sit guunt, eamque in multis rebus ex innatis humanae natur:zaiketibus 6 'Si quid in Philosophia certum esse posse statuitur, quod in relis pione sit , merum Atticismum, vel saltem stratam ad cana iam
Thesistimo V isto nomine pessime Philosophiam a Theologia ' 'Asctu, passiones, Jesu Christi mandatis contrarias, Ve ux
nos ad c quae ipse prohibuit sectanda stimulant, per se vel sua natura non esse malas, nec ex peccato originali quod vocant vel Adanulapsu, malave consuetudine ortas, sed a Deo in creatione humana naturae insitas&inditas esse existimo. 8. Ex Natura vc lumine naturali al1quid demonltrario solum dici debere existimo, quod ex eo invenitur, quamvis nihil antea unquam ea de re audiveris Ad ista qui sedulo attenderit, tractatum quem exhibeo, non sine emolumento evolvet, lationem qua retiagio hic contra Atheos defenditur penitus intelliget. Cum igitur Athei, ob nominis invidiam, causae periculum, occultius agere consueverint cogantur, idem hic ab Adversario nostro fieri debuu in quo excusationem obtinere posset, modo causae suae patrocinium in legitima argumentatione, non vero in fallaciis, i posturis, mendaciis, ambiguitatibus .absurdis falsisque praesuppositis, absque ulla probatione quaestivissct Nunc vero ostendere videatur se non eo animo scripsi Te, ut in tam gravi iericulosa si in ea averitate aberrare contigerit quaestione, ab aliis crudiri posset aut vellet, sed ut per fasiaciatque per assertiones 4rgumenta, quas ipserat fas esse sciebat, homines in suas partes abduceret. Quod sane neminem praeter eum decet, qui jam certo certius apud animum suum constituit, numquam credere esse cum Naturae conditorem gub.rnatorem, qui pietatem remunerari, scelera plectere possit aut
5쪽
Helles; non vero cum qui pietatis est studiosus. Itaque non prout debuerat subobscure demonstrare conatur, non existere Naturae conditorem gubernatorem, sed istud in omni bus traetatus sui capis bus, tanquam aXioma certissi mum praestippo nit, eique caetera, quae hic tractat, superstruit. Quod hie super vacaneum foret Ostendere, cum id per rotum tractatum palam fece
rim Inspiciantur modo illa quae Adversarius sub finem pag. 31- pag. cap. 3. item caP. I pag 164 toto disserit, nec amplius dubitandi locus, credo, supercile poterit. Quod ut facilius persuadeat, subripecie explicationis Sacrae Scripturae, Vogmatum fidei, subdole ostendere conatur, omnia Religi cinis Christianae capita, nihil praeter figmenta, deliri esse. Quem in finem Theologiae a Philosophia separationem urget, quo liberius, sub Philosophia nomine, Atheistica dogmata inculcare concedatur,
vulgus, si quid obstrepat ista religionem pervertere, placari possit, dicendo quod jamdudum a Theologis praetendi coepito in Philosophia verum es posse,quod in Theologia sit falsum,& vice versia Phulosophiam enim regnum veritatis , Theologiam pietatis, devotionis id est deliriorum&stultitiae appellari vult, ut populus specioso pietatis titulo, a Plutosbphis placide gubernari, metu divinorum suppliciorum, in officio contineri possit. Quod magnum
Monarchici regiminis arcanum esse affirmat. Dicit enim in praefa tione pag. a linor, tio , homines non nis durante metu, versiatione confictari, eaque N B. omnia, quae N B unquam vana religione coluerant, nihilpraeter mera phantasmata, animique tristis o timidi s deliria. Scio versipellem Adversarium vocem vana interposuisse, ut invidiam vana explicatione declinaret, declarando se non de vera, sed vana religione locutum fuisse Sed qui caetera, quae modo indicavimus, 4n refutatione nostra passim docuimus rumi-Navcrit, facile, idebit , ipsum per veram religionem nihil praetervatam, ex usu Reipublicae, secundum leges Politicas, idque per inevitabiliter necessarias Natura leges, quas nemo transgredi ullo modo possit, nstitutam, intelligere ac propterea per vanam religio Vonmem, quae unquam a Mose, Christo, ante Legem ab ipsos iiiversi conditore , a nobis instituta esse creditur , intelli
6쪽
Quam adeo execrabilem opinionem, pro certissimo fundamento, Mindubitato axiomate praesupponens, omnia religioni capita, Per dolosas, captiosasi ambiquas ambages subvertere satagit; Per. seriose&scurruliter propositos arcasmos, quibus ea talibus , qui quid dicere velit intelligunt, deridenda proprinat, ingeniose con- Vellere, it pro rid1culis & absurdis agnoscantur essicere studet. inem in finem omnia ista sub speciosiis titulis, explicationis dogematum Sacrae Scripturae, defensionis istius divinae authoritatis, melliodi qua intelligi debeati interpretanda sit, quo pacto absque ullo scrupulo pro divina agnosci possit,is quaenam fundamentalia fidei sint dogmata, multisque milibus, adeo seriosa severa orationes gestibus proponit, ut qui ista penitius intelligunt, his risus
adeo vehemens oboriri necesse sit, ut ventcr maxilla, ne rumpantur, manuum compressione munire necesse habeant. Quo nullum magis efficax medium excogitari potest, ad homines carnalcS, mentis acumine praesitos, ab istorum professione deterrendum, ne se perspicacium istorum Atheorum ludibriori cachinnis exponant cum nec religionem defendere, nec ipsorum object iones se clituere posse, propter supinam qua rebgionem semper tractaverunt negligentiam
Qusdsub opinionum quorundam absurdorum scuto, quae inter Theologos vigent, tanto suavius efficere potest, fatalem ipsi Naturae insitam in agendo& existendo necessitatem, divina, reterna decreta quibus Theologi non pauci omnia alligata esse insipienter credunt appellando divina attributa nec abessentia disina, nec
se invicem distinguendo, infinitam ipsi ratione extensionis essentiam, vel etiam omnis eXtensionis expertem,attribuendo, Imilium non paucorum. Qua cum pro veris amplectuntur, impossibile est ut ipsius tela repellere possint, ad Atheismum ruere non cogantur Itaque capite primo de Prophetia ostendere annititur, eam nihil aliud fuisse , quam phantasmata, imaginationes, hominibus phanaticis, melancholicis&delirantibus, vel vigilantibus, vel somniantibus o ectas atque eas Dei mentem revelationem sive decreta ruitie appellatas, quemadmodum pag. 3 in a 4 seqq explessed clarat. Ad quod demonstrandum ne unicam quidem rationem profert a
7쪽
seri sed nil nis captiunculas. Erier longas ambages, quibus rudio eum animum obruit .conturbat, cum ad rem nihil revera faciant, ii quo ista tendant Perspicere nequeant, essicere conatur, ut quid Seriptura dicere velit capere nequeant, suspicionem ipsis moveat,
quod Seriptura ipsa per Prophetiam nihil praeter imaginationes Pro phetarum intelligat, quod ipse optime novit plane esse falsum. Quo pacto cum lectorum animos, per ea quae ipse novit esse falsa, e fui reddidit, secundo capite nihil aliud intendere videtur, quam ostendere, Prophetas fuisse homines fanaticos, qui sibi multa vana ridicula se videre & audire imaginabantur, stupidos, ad quidvis audendum promptos, quales nostro aevo fuere Gishoc Rotheus, Sobathai Sebi, aliique similes, qui Regibus nonnunquam formidolosi
extitere, populum insenum in suas partes abduxerunt. Qu*dex iis quae in ipsa Scriptura de Prophetis scripta reperiuntur, ostendere fuit conatus. Qine adeo ridicula ablurda esse innuit, ut ab ho mine sagaci facile deprehendi possit, ea ab insanis potiusquama sapientibus esse profecta uecepta. Nos vero utrobique docuimus, rem longe aliter sese habere, nihil ibi reperi, quod non verum sit sapienter dictum atque prolatum: adversiarium nihil eorum quae
asseruit ostendisse esse verum. Capite tertio, contra vulgarem Theologorum opinionem asserit, Harbraeis nihil praeter terrena commoda a Deo fuisse concessa, ct expresse promissa, sed praeter istud eos nihil felicitatis prae reliquis, tionibus habuime, nec habere potuisse. Quod ut evincat, pag. 3Iingi declarat, se nullum praeter ipsam Naturam Deum agnoscere, a que respectu hominum nullam aliam esse directionem Dei, praeter
humanam solertiam atque prudentiam. Ac praeterea declarat se credere, omnia quae in toto Universo fiunt vel existunt, necessario ab ipsius Natura cursu necessario 4nevitabili proficisci. Quas adeo vesanas Mabominandas opiniones in toto tractatu ne verbulo quidem adstruere conatur esse veras. Et tamen ex istis omnia quae postmodum
disserit, concludit esse certa. Ac primo quidem, Heb os nihil omnino prae caeteris nationibus singulare habere potuisie Qu0d etiamsi optime noverit, a Scriptoribus librorum Biblicorum longe aliter filiis creditum, simulat tamen se ostensurum, nullam aliam istorum
8쪽
istorum fuisse mentem. tque in eum finem magna cum subtilitate multa Scripturae loca scurriliter proseri, quae omnia, Propter ImpQ titiores nih1l simile continere demonstravimus. Post ista omnia capite quarto, sub titulo Legis DiGinae explicair
nu, Lectoribus suam, de omnium cntium, per naturalium causarum aeternam immutabilem concatenationem, in agendo SimoVendis necessitate, opinionem insusurrat; non quidem eam ulla demonstratione fulciendo i quod toto isto Tractatu, in illis quae audacter aueverat, factitat sed tantum per ambagcs amphibolias eam ita explicando, ut quamvis nihil minus faciat iam probare videri velit. Ubi pag. 4. miris modisse torquet, adeXplicandum quomodo humanae leges, quas homines ex fatali nec litate Naturae ferre statuit, abii minum tamen placito pendere dici possint. Quod aeque facile assequis tur, quam si quis assereret, ignem c x placito suo urere vel callefacere. Cumque Naturam pro Deo habeat, vel potius nihil praeter eam agnoscat, docet hominis summum bonum incognitione&amore rerum naturalium consistere, quod praecedenti cap ag 32, 33 ω- cerat. Idque ex ipsa Scriptura se ostendere simulat. Quibus omnibus nostram refutationem opposuimus. Quintum caput de ccremoniis primum agit, deinde de fide historiarum. De prioribus inter quas pag. 62 orationes externas id est proces annumerat ostendere conatur, eas nec ad beatitudinem, nec ad virtutem pertinere pag. lin. 2, i , c quod mirere, nec ad L irem Divinam a quod perinde est ac si diceret, eas non exercori ex fitali omniumentium in agendo necessitate, quam tamen mordicus defindit omnibus rebus inesse. Idque non secus ac praecedentia, ex
ipsi Scriptura se demonstraturum subdole preetendit,easque ad nihil liud a scriptoribus Biblicis confictas esse,quam ut nugis istis hominum stupidissimorum animi ad servilem devotionem incitarentur. Deinde pag. 6 circa finem de historiis Biblicis agere instituit, atque ostendere, vel potius indicare, non opus esse ut quisquam eas veras esse credat, praeter eos quibus propter ingenii stupiditatem persuaderi nequit, omnem religio rem in gratiam eorum qui rempublicam regunt, esse confictam, ut subditos in officio continere possint, pag. alibi. Quae omnia a nobis falsa esse ostenduntur.
9쪽
Sexto capite exitiesupposito quod omnia necessario, per insitam Natura omnium causarum aetern m immutabilem concatenatio nem quod nunquam demonstrare est conatus fiunt, existunt, ostendere conatur, nulla Vera miracula, id est res quae ab ipso Natu ire ordine non necessario fluunt, unquam esse facta, nec fieri posse Et quaecunque talia in Scriptura reperiuntur, nihil esse quam rela tiones rerum naturalium, mala fide traditas, pag. 76, 7 , 78, nimirum vel causas naturales, a quibus ista sint producta, silentio in Vol vendo, Mendacia quaedam adjiciendo, vel etiam quod scriptor delirus crediderit se audire videre, quς nullibi quam in ipsius hantasia per magmationem extarent. Quod postquam frustraneo conatu demonstrare tentavit, secundo conatur, vel saltem simulat se velle ostendere, ex miraculis non posse evinci esse Deum. Cui tertio subiungit simulatam probationem, in ipsa Scriptura per miracula nihil praeter fatalem Omnium rerum in agendo necessitatem intellisti Cui quarto loco subnectit dictertationem, qua id quod primo loco ipsum Ostendere velle uadicavi, ulterius persequitur. Quibus ommbus non
Capite sep timo, obtentu methodum tradendi, ad Sacram Scrimturam interpretandum accommodata, quiciquid potest corradit, ciuo Mus authoritatem lubricam reddat, ostendat ejus sensum penitus
Primum istud capitibus quinque subsequentibus persequitur ostendens quantum potest, libros istos nullius plane debere esse authoritatis. Et primo quidem capite octavo decia prioribus libris Biblicis ostendere pertentat, eos non modo nona Mose, vel illis qui vulpo putantur, sed mustis post mortem Mosis seculis ab Eγra consi hos &populo stupido, partim per vim partim per imposturas Obtru sesse. Idque ex quibusdam indiciis , in libris ipsis occurrentibus
evincere conatur. Quae omnia a nobis presib pede refelluntur
Capite non ex itidem libris multa congesiit loca, quibus ostendat eos ab Egdra confictos esse δε in illis contraria sibi invicem, falsa, ab - 1urda, confusia&impossibilia contineri credit. Decimo capite idem quod superioribus tribus capitibus fecerat, de
10쪽
de reliquis Veteris Instrumenti libris, ad Uersarius demonstraturum se praetendit, eos videlicet nihil esse, nisi fragmenta, eaque depra vata, mendaciis & absurditatibus reserta, multis seculis post a
thorum , quorum nomina prae se ferunt, mortem , demum comscripta.
Undecimo capite demonstrare satagit, Apostolos miris praestigiis, mendaciis, dogmatibus, ad hominum stolidas imaginationes, Minsanas libidines accommodatis, eorum animos ad Christianam Religionem amplectendum compulisse, idque sub praetextu juris, quod
doctoribus competere praetendit, illos facere potuisse exist1mat. Ad quod ostendendum non modo multa futilia profert, sed insuperverba Script uciae malitiose pervertit.
Capite duodecimo vult ostendere, nihil pro Scriptura, Lege vel verbo Dei esse habenclum , nisi quod per Universales istas Leges N turae, sive fatalem omnium cntium in agendo necessitatem, ab hominibus fiat. Idque scurri litor asserit indicari istis Scripturae verbis, quibus Deus se Legem suam hominum mentibus inscripturum promisit Jer. 31. 33. Et impiam hanc opinionem miris verborum involucri, pag. exornat. Deinde pag I 6 ostendere annititur, omnem quae Legibus, Templo, Ritibus, Scripturae,in quidquid tandem sit, adscribitur sanctitatem, nihil aliud esse quam hominum in sena commenta nihilque esse Sacrum, nisi quod homines sacrum esse vana persuasione credunt. Non opus est ubique repetere, nos Adve sarii opiniones ,rgumentationes refutasse.
Atque ita omnibus religionis fundamentis&partibus rejectis, ad id quod intendebat, capite decimo tertio viam sternere incipit, videlicet descriptionem optimae Politiae, in qua Athe secure, absque periculo ut a plebe dilacerentur, degere, iis qui perspicacis iunt ingenii, impias suas opinioncs impune persuadere possint. Eosque rationem docere, qua Deum, id est mundum, ex toto corde diligere, ejusque voluptatibus tranquille, quantum fieri possit, frui queant: exturbando videlicet ex arcimis suis omnem divinae vindictae metum,
populi rabiem mitigando. Idque hoc pacto obtineri posse non illepide docet, ut ex Authoritate Magistratus Philosophia ita enim Atheorum furores appellari vellet a Theologia separetur,ac cuivisggo interis