장음표시 사용
31쪽
, άdiaei quod antea continger ncq g Ui erat; σqui in aliquem iratisistit, ain uidὸm unt ad mala, non νς ρρρη in m mvmWndum. Primum istud est, uia I bdihelia pro ratione temper/mmi V R myi Adversarius sciat, se hoemodbriori probare, quod susceperJt protulit Ru ζnsequentia loca, ut lectoribus osten ait quain ridicula nonnumquam in ipsi Biblii de Prophetis reperiantur, quasi,men a Iudaeis pro oraculis recipiantur. Unde mirum nemini videri debeat, istius modi fatuos, ab insanientibus Vel delirantibus Prophetis potuisse seduci. Nos a mensorio, propter eos quibuS ali tui quam fuerunt proposita, nec se ex istiusmodi liteis eYpedire norunt, ipsi respondimu , Temperamentum igitur corporis humani non motum vel animi passionem, ex ira vel laetitia, qualem hic describit AdVersa lius, sed Naturalem corporis constitutionem significat. Adde quod Propheti, Vel
hominibus tristibus frequenter laeta fuerunt revelata, ut in Gideone tristi apparet, eui victoria fuit revelata Iudic. 6. II, I , similiter Agari Gen. Zi. I 6,I7,I8, item D nieli moesto Dan. o. 2, 3, II, c Joseph vero 'brahamo, eodem tempore laeta tristia Gen. s. II, q,&capp. 4O. qctotis. Ergo exemplum Elisas nullo modo probat, Prophetias pro ratione temperamenti Prophetarum variasse Amplius etiamissa suntque cunque dicit, falsum est Eliseum Joram Prophetasse. Nego ipsum
Joramol te predixisse, sed tantum Iosaphato noluit enim cum oramo negotium habere, non quod iratus esset, sed quia Ioramus idololatra erat falsum denique quod ideo non potuerit ista pret licere, quia iratus erat, antequain ira per organi musicam in letitiam esset conversa. Ex qua iracundia, in letitiam, per instrumentum musicum conversa, inaginationem Eliseo obortam, de felici pretii committendi sue cessu, Adversarius scurriliter Dei mentem vocat quini vero organum adhibuit, ex more Prophetarum factum est prout colligere licet exariam Io 3, 6, ubi icitur turbam Prophetarum, antecedentibus eos organis aliisque musicis inst rumentis per vias incedere qui dum Dei laudes Musicis instrumentis canerentur is ex inde eorum animus ad devotum incenderetur zelum revelationes ab ipso accipere solebant. NPetulanter postea addit pag. 9: ain etiam furenti Deus revelatus est. Unde vertilite depromsi. Cum nihil tale in alia historia legatur. Similiter quod Elechieli
attribuit, subjiciens: Ezechieli prae impatientia, miseria contumacia Iudaeorum repsiatafuit vide Ezech. s. q. Ita sibi istiusmodi mendaciis blanditur, eaque pro argu mentis usidis lectori obtrudit Ejusdem est farint quod de Michea ex Meg. o producit, que omnia eadem facilitate a nobis negantur, qua ab ipso absque ulla probatione proferuntur. Quam egregie ergo solide probavit, Prophetias pro dispositione temperamenti corporis, in unoquoque Propheta variasse. Talia sunt propterquet authoritas Sacrarum Literarum a male seriatis hominibus in dubium vocatur et Procedamus nunc ad alterum membrum, nempe Prophetias pro rationesti Prophotarum rariassi, adeo ut, stropheta erat elegans, fio etiam eleganti, Dei mentem percipiebat.
32쪽
quaria Prophetarum esse figmenta vel de a quatenus ab ipsis desci ibitur, vermutationes diit edocetur. Nos quamvis Adversarii copuin sicis perspectum habea
are pro vario Propi Prophetis credimus, quia non ipsis a vocabula, quibus revelata proferre tenebantur Prophetae, sed restantum ipsis a Deo indicabantur, quas deinceps proprio dicendive scribendi chaiactere ediderunt, vel ab aliis memoriet sunt prodiis. Ex quo patet, e di. sitate styli in dicendo vel scribendo, quae in Prophetarum oraculis est obvia, nullam merito suspicionem oboriri debere, quod Prophetae propria sua sigmenta vel deliria, pro divinis oraculis credulis Iudaeis obtruserunt. Tertium variationis Prophetiarum genus est ratio imaginationis, nempe si Propheta rusticus, Dreso,accaoc, si vero miles, ducet exercitus, si denique aulicus erat,so. 'iu 1: regium ipti repraesentabantur. Mirum est quam audacter haec omnia proserat Adversarius, cum tamen pag. 24, ubi ad eorum probationem accedit, unicam tantum visionem adserat, ex qua tamen contrarium potius colligi potest, ut statim ossendam. Mutat praeterea quaestionus statum .er Prophetias, revelationes repraesentatioηes,
quam ris idem igni cantes pag. 2 ostendit quasi hoc absurdum sit, remeandem variis modis 4: erutvlucis repraesentari, quasi inde concludendum esset, repraesentationes istas cuique ita fuisse oblatas, sicut Deum sibi imaginari solebat, cum tamen susceperies debuerit ostendere, revelationes sive imaginationes deliria Omnia, vel pleraque saltein tales fuisse, quales ex temperamento corporis ipsorum naturaliter proficisci consueverant ioterant. nod quam longe absit, ut ex illis quae in Scriptura reperiuntur, elici possit, inter alia patet ex Ezechielis visionibus, quem rusticum fuisse a Rabbinis asseritur, qui sibi adeo magnificum solium, splen-cidos thronos de palatia regii ex Adversarii sententia imas natus ibit. Quam salso autem Adversarius asserat Prophetis si rustici essent boves, acracte. vero milites, duces, exercitus oec fuisse representata, exinde etiam est manifestum
quia Dii teli aulico, exstirpe Regia oriundinbores θ vaccae, Regi Pharaoni vaccae N
buchodonosor arbores, s aulico ignis Marbores, ideoni militi Ana eius, inepta passori regiana estas, E chieli rustico solium Regium, ut multa sitr ilia taceam,
fuerint ephaesentata. Nonne exinde concludere licet, revelationes non variasse pro ratione imaginationis, sed pro Dei ipsius arbitriovi nutu.
Qua tuin variationis genus est perspicuitas ct obscuritas, quod facile concedimus, uni videlico Prophetae magis obscuras contigisse revelationes quam alteri. Quod
33쪽
tione audita non sunt pro revClati ivbu b bζΠdat Circam telis revelationem sibi ipsi inanifesto eontruduit, assere S eam ηρα prop*rrci revelanda dis uultatem, abi utibus iisὸihiὸllectum, cum X adgeris statim subjiciat, res humanas , quatenus futuraesurit, captum ut num excedere. Cum ergo mani sellum sit, Danielis revelatione, res longe pol suturas respexisse, non natium et amantele non fuisse iiitellectas. Non igitur a Danielis luctu animi ve perturbatione, Obscutit:ls revelationis illius fuit orta, quibus verbis Adversarius nihil aliud vult, quam Danielem, cum sibi horrendam istam visi mena limginaretur, adeo fuisse peri ritum, ut nec quid cerneret, quidve audiret discernere potuerit, istamque aiatini perurbationem: delirium postea aliis pro Piophetia Vivina revelatione obtrusisse, a sanaticis sudeis fuisse receptam sed ex rebus captum humanum, quamdiu futurae sunt, superantibus, fatente ipso Ad versario. Et praeter unicam hanc revelationem, nulla quod claua si ad litam expli cationem una comprehendas in X. Literis reperitur, quae a 'rophetis primo saltem sensu, non fuerit intellecta. Facillimum hominibus canalibus, Athris, irriso ribus4 profanis admodum jucundum est, hoc modo S. Scripturae revelationes ad ravum usque ridere di subsannare. Et quamvis nulla subsannandi ratio subiit, inultos e nien, quando objectas difficultates, tum propter materiae insolitam novitatem, turn propter propriam ipsorum imperitiam, distat vere nequeunt praeserti ncum plerique praecepta Dei, carni quammaxime ingrata, in in sedulo observare studeant ilia pro tervia abducit, si Atheismi voraginem deturbat. Si quis vero animum habet pietatis studiosum, spero quod per ea, qua Adversarii commatis hoc Tractatu oppositimus, securus de Religionis certitudine reddi queat. Pergit pag. zr. Denique Propheta , quibus revelatum sitit Deum Eliam abrepturum, persuadere volebant Elise, eum alibi locorum delatum, ubi assi ab eis inveniri posset, quod sane clare ostendit, eos Dei revelationem non recte intellexisse. Ocum 2 Reg. 2.3, 3 7,I , 16, i 7, ubi historia haec refertur, non annotat, sorte quia ipse scivit no , fideliter haec a se proponici quod quia toties ab ipso factuna est, non sine causa suspic
inur ipsum eius rei sibi es lascium tui IIe. Non enim male intellexerunt' et revelati nein, quia in textu non labetur, filiis Prophetarum illud a Deo fuisse revelatum,
sed tantum indicatur ipsos scivisse Eliam abreptum iri, quod fortassis ex Prophetis, quorum erant filii vel discipuli , quemadmodum superius docuimus, vel ex fama,
quae Iudaeam ex Eliae vel Elisaei relatione , pervagabatur, eis innotuit. Et exinde factum esse potuit, quod rem prout se habebat non distincte cognoscentes, eam aliterquam Elisaeo constabat intellexerint, eique quod Elias forsan in alium locum delatus esset, persuadere voluerint. Ex quo patet, Adversarium non ostendisse, Pr phetas revelationem non recte intellexisse: quamvis Dei revelationem non recte
intellexissent, modo eam sidelitur retulerint, quid quaeso in eo est absundi Ex quibus
liquet quo jure statim subjungat p. I, bacst iu ostendere non est opus, quasi satis cuique
34쪽
d prodiheta varias imo contrarias habuerint opiniones, curiosus' prolixius An dedita opera ambi ua voce varias pro diversas usus sit nec ne non inqui-ra ui sed nos etiam curiose ipsus probationes amiuabimus, quamvis parum et L c et sirius, si ostendat Prophetas civitrarias habui sic opiora debebat enim ostendere illo contrarias de eadem re habuisse a Deo revelationes. De his enim, non de illis est quaestio, sed per opiniones Prophetarum proculdubio eorum revelationes intelia tigit, illaetitia pro una eademque re habet. Pitus quam vero ad ejus rei probationem se accingat, ultam omnium de Propheistis opinionem refellit, asserens mira qua am praecipitantia omnes bipersuaserunt, Prο- eta omnia quae humanus intellectus sequi po Ois ixisse. Sed mira in ipso Ad Versario est tracipitantia, quod hanc opinionem om/it,m adscribat, cum tamen omnes Sociniani , Remonstrantes, aliique ex omnibus sectis non pauci, nihil minus credant. Ut igitur ad rem ipsam deveniatur, duo se ostensurum promisit Adversarius, pri num Prophetias pro opinionibus Prophetarim irari se quod tamen non fecit, obliti istor tas esse id promisiste, ostendit tantum Prophetis quaedam bis revelata eo modo quo illi rem se habere putabant, cum iamcn aliter sese haberet, non vero uni Pr pheta aliquid isto, alteri alio modo fuisse revelatum cindes, Prophetas diverahit, uis piaue contrarius de eadem re accepisse a Deo revelationes, id enim est quod dicere vult&debet. Adversarius autem pro ic velationibus opiniones appellat. Videamuae et eo quomodo utrumque ostendat. Pro priori thesi adducit pag. at 41 histarium Josuae cap. ir, is, i , ubi sol justu Osue toto die in medio sit lietilledieitur cum tamen, ex sententia Copernici, haXime partis modernori Ria astronomorum , non to sed terra moveatur: adeo ut Vident C apparzat , hanc representatio
nem secundum renudicium vulgi fuisse raciam. Si Adversarius posibi ostendere alicui e Prophetis solis quietem , terrae vero Otum alteri Prophetae tuisse repraesentatum vel etiam , quempiam Prophetarum credidisse terram α moveri
35쪽
moveri solem vero quiescere, alium autem Prophetam contrarium credidisse, huidemum et Deitatquci promiserat, I m Vςx0 sexendum est S. Scripturam constanter soli motum ti ibuere, nec in eo Vel in uil 'i ros opinionum dissensum inter Prophe ha, oeum habuis. Si ver Pyh or sententia, de motu terrestris globi, Coρὸν niὸ resuscitata, certa est, certum etiam erit Scripturam in rebus Naturalibus, ivvisti opinionibus nonnunquam loqui, ejusque scriptores in istis errasse. At vero inaceitum, &adhuc sub judice lis est, utrum Cuernici sententia de solis quiete, an
vero petoloma , de ejusdem motu si certior, ut de aliorum, mediam sententiam amplectentium . tam soli, quam terrae motum tribuentium, opinione nihil dicam. Quam iiii crocelebres Mathematici Philosophi , in hac quaestione sententiis a se invicem multum distant, nobis Scripturae potius, quam vernico accedere licet, praesertim cum Petrus assendus quainvis Copernici Ptolomaica sententia verisimiliorem esse agnoscat , non veritus tamen sit haec veiba proferre Tamesi vim der notatem, probari videatur qui biisdam erisimilibus argumentis, nulla tamen es demon-yratio, quae illum esse veram convincat, adest ut exprobrari non possit opinioni opposite, quod demonstrationibus careat, certitudineque ab ipsa incatur. Sive igitu sol, sive terra moVea tur, nemini persuadebit, credo, Adversarius,diurnum lumen per causam aliquam Naturalem duplo diutius fulgere potuisse. Nec licet ipsi ex Phil sophia causative. elati num in Sacra Scriptura memoriae proditarum, sed ex ipsa Scriptura determinare, quam legem sibi ipsi sancivit pag. 24 is . Adversarius ex eo quod praesupponit, s
lem in centro mundi quiescere , Josuam erroris vult convincere nos vero ianda inentum istud non concedimus, una cum plurimis expertissimis Astronomis quamvis ingenue fatear me Astronomicae scientia plane esse rudem , liceat tamen mihi anseri inter olores strepere ex quorum adeo diversis , imo maxime contrariis de hac controversia opinionibus, nullo negotio ostendere possem, eos nihil certi de motu solis
vel tetrae, de Grandem a se invicem distantia, nec non de loco planetarum, earumqued stellarum fixarum magnitudine, statuere posse. Quemadmodum ex ahonis Guerrichii de Vacuostatio experimentis, item ex P. Petiti di serratione, de suon'mi cujusdam Noνο Mundis stemate, aperte constat Anonymus iste solem supra stellas sxas ,
terram incentro mundi collocat. Item Solis Lunaed reliquorum siderum magnitudem, Ma terra distantiam, incredibile quanto minores reliquis Astronomis esse statuit. Quamvis autem Petitus ruin superciliose satis contemnit, non video tamen ipsum demonstrationes ipsus solide refutare. Et praesertim teli imonia Ptolomai, 3oan. de Lery, a Mendosio, in quorum certiturine totam victoriam sitam esse aperte fatetur pag. o lin. 3 2: Quae tamen convellere nullo modo potuit, nisi Ptolnmaei verba, contra omnium aliorum opinionem&exemplarium antiquorum fidem pervertendo, corrupta esse, absque ullo vel minimo iii licio, asserendo, posteriorum autem dii rum testimonia absque ulla ratione ejiciendo. Quae omuia cum attentius considerarem, merito apud animum meum constitui, sententiam istus A non vini, quaecum
S. Scriptinae ea de te adsertionibus ad amussim respondet, iniosa Naturali ratione
36쪽
Λ 1 R elati Refutata. Lib. I. dit
bere certitudinis, quam reliquorum Astronomorum, eique adeo tutius adsen-
mi posse immerito igitu Adversarius S. Scriptum authore CrIOrlsrcos unire, ipsa adeost in erit, ex Naturalis rationis lumnedidi de re,
incis, Astronomicis demonstrationibus conspiret S. Scripturie senius caeteri lon
per istas horas, quibus JOsuae sic appa
rebat, retrocessit se, vel qu:evisse . Ouod instructura Templi alomonici pag. 22, accurata peripheriae cum diametioci rito non suerat descripta, omissis minutiis particulis numeri tiraeti, id nul - ii, pi me est momenti cum apud prophanos authores, numerum rotundum poneri, omnisi exiguo aliquo additamento, statissimum sit, quemadmodum author librorum historicorum, qui historiam, non praecepta matheseos scribere volebat,
Ad Noachi historiam pag. et productam respondeo, Adversario minime constare, solam terram Pala stinam diluvio nil se deletam Tutius in hac re Sacrae Scripturae, quam Adversarii opinioni accedere possumus. Praesertim cum haec inundatio non Naturalis . sed plane miraculosa fuerit, atque ex Adversarii sententia, ex tota Scriptura, quaecumque de diluvio isto dici vel credi possunt, sunt petesida. Videantur plura de hac historia libro a cap. 3. Art. de Arca Noachi Praeterquam quod ipsisSacris Scriptoribus non sit inusitatum, per universam teriam, solam Palaesi inam tetram
significare. Et sic ista historia nihil pro Adversario faciet ad ostendendum id Noacho
ex ipsius opinione fuisse revelatum, si concedamus totum mundum pro terra Palaesti. na, quae tum sola, ex Ilici Vositi sententia, inhabitabatur, accipi. Atque ita videmus nihil adhuc ab Adversariore productum, in quo revelationes, in rc bus Naturalibus, contra certa quaedam principia manifeste pugnantra adeo ut merito credere 7 minus res Naturales eo modo quo Scriptura eas repraesentat, se habere. Et quam Vis etiam certum plane esset, silcm quiescere, terram vero moveri, propterea ainen nondum liceret, ab iis qua Prophetae, etiam de rebus Naturalibus docent, vel latum unguem discedere, vel ab illis dissentire dioia cnim Scriptori gestorum Τομ ' itii tamen non erat Propheta, propterea in hoc negotio piae teliri posset a positum fili docere solem in veri, terram autem quiescere, scd tantum dic intim 'uplo longiorem filis quam sint alii dies, idque non per resi actionem aliquam radi lium solarium, in glacie vel prandine vibratorum; sed exinde quod sol globum i lircinis horis continuis illuminaret, illic loci, sive sol immotus in medio cir culi diurni perstitcrit quam Scriptoris apparet opinionem fuisse, non alicujus 3 PrO-
37쪽
Prophetae, multo minus quod es id, invin ruit, cum tantum simpliciter heimues tame ommemore 3 sive quod terres βψ0bim tam damnum Deus per amoti, i itaque si de motu Oli vel texi nihil definit criptura, ea vise liberum i M. Iudi eiurni sed tantum de istin dies prolin garione, qua in re, nemini pio, estimorito Sacra Scriptura vel tantillum dissentire licet. Praeterquam quod serip io strii libri, qua invia terram quiescere credidisse , tamen ita loqui potuerit,
quemadmodum opern ni, qui solis quietem asserentes, ei tamen perpetuo ortum di occasum tribuunt. deinde retrogradatione is rologii solaris dictum esto. Si enim in talibus Scripturae fidem derogare liceret, a Messet de tota Scriptura cujus t mei aut horitatem Adversarius pag. 2 liis a sine & pagi 2 in .ult.&43 lin. 1 seqq. tueri videri vult aequali enim jure caetera in dubium vocari possent etiam illa qua de pietate&bonis moribus docent etiamsi Adversarius id negare videatur pag. 1 in medio cum tantum ex sua opinione illa docuisse de illis aequali jure statuere
Isinatis . . Q iamvis autem Adversarius pag. 23 absque mendacio asserat, Prophetas non tanta tumea tiae res nati trales spectant, sed etiam alia majoris momenti salva pietate ignotaram uisse, revera etiam ignorasse, asseverare tamen sibi aliquid ab ipso eo esse reVe Iat uni, quod tamen plane lit falsum, profecto silva pietate non tuerunt in talibus cnim per imaginationes vel praeconcepta opiniones decipi non potuerurit, sed oportet eos dedita opera in istis mentitos suis te, ut homines in suas partes pellicerent, id freqtienter in plurimorum hominum perniciem Prout Moses, ossea, Elias, aliuque complures Prophetat, ad multa myriades hominum internecione delendos, suos incitaverunt, sub praetextu mandati ii vini, quod orbachius in suo dictionari Pr phetis exprobrare non erubuit Mandata autem divina ut suis persuaderent, signa vel
miracula ediderunt. Ut ergo ad propositum revertamur, nimiruin ad quaestionem utrum Prophetiae praratione praeconceptarum erronearumque Prophetarum opinionum rariarint, imo etiam intersepugnarint hoc enim adversarius se facturum promisisse est censendus, nam si verae se erint Prophetarum opiniones, certe contraria sibi invicem esse non possunt qucidipsum non ne aturum confido pag. 23 inquit, Propheta nihil=ngulare de divinis attributis docuerunt, sed admodum vulgares sutiles ct absurdas debuit inicere, nam quod vultisaxes fuerunt istae opiniones nihil refert, modo vera suerint de Deo habiterunt opiniones, ad qu.is etiam eorum revelationes accommodatasunt ipse statim recenset, quid Prophetae de Dei essentia&omnibus fere ipsius attributis docuerint, senserintque adeo ut mirum sit ipsum dicere bisse ausum,eos nihil singulare de divinis attributis docuisse, quod ne- sanius: quemadmodum&illud, eos quicquam de Divinis attributis docuisse, vel de Deo ejusve attributis quicquam tanquam a Deo revelatum proponere, quod non sit vel minum. Nec etiam concedimus Prophetas , ob ingenii sublimitatem Ἀν stantiam, sed tantum ob pietatem divina quae eis communicata sunt oracula, non ve ro ab olam pietate no animi conflantiam, tantopere commendari.
38쪽
Ca et Reselata se Restitata. Lib. I. 23
Iccedamiramo ad ipsas ctationes Primo sendit Adversam pag. M,Aει- qu id non tantum de Adamo sed etiam de Krino aliisque concedimus, mode Molatis reliquisque 'rophetis negare nolui , in ciuilia quae divinam di turam' - ributa spectati non recte intellexisse. id enim ex Historia sacra satis ii mam: tun
ab aliis iam antea animadversum. Sed quota cuiquam eorum quicqPam, προ cf qtiGm
vbiqiu, ut C inscium loci peccat Adam , ubi vero ipsi hoc inerit revelatum, non ut car,uccellam ulli bi hoc legimus; sed ex eo vultistii Advei sarius ostendere , quia intcxtuduitu quod audior, trisus es audire Deum peri ortum ambulantem. Nonne a mi ici ea bis verbis conc luci itur Adam revelat nisuisse, Deum non esse ubique, cι- tin I Loe peccati Adami. Quali Adamo non potuerat videri, Deum ambu Lire per hortuni oriris ipf,a Deo esset revelatum vel Deus etiam revera ambulare per hortum, nisi id tacerct, quia non eli ubique. Si Deus ubique est, utique per P adasuin etiam potuit videri ambulare quia videri ambulare per hortum, ubique esse, non sunt contractictoria me mus autem istaritia Auversetius Adamo revelata cfleasserit, Adamo revelata fuisse; sed concedimus Adamum ita se rem habere credisse qui tamen Propheta non erat, de quibus nunc quaeritur. Nec etiam excoquod ex Adamo quaesiuis. Deus dicatur, utrum de Ductu arboris vetitae comedisset sequitur Deum id nescivisse quid enim magis est usitatum, quando aliquem obiurgare Velinonere volumus, quam ex ipso quaerere id de quo jam certi sumus' non ut sciamus ut ruinres ita tu habeat, sed ut tanto majori cum efficacia ipsum redarguere queamus. Pra terquam quod adhuc, non inter Theologos tantum, sed etiam inter Philosophos controversum maneat, an Deus ilentia sua, an vero sola potentia icientia stubique adeo ut dubium sit adhue , an Adanius, credens Deum non esie ubique sita essentia, inio erraverit cone. Per ii pag. 23 Mamus itaque nullum aliud Dei attributumioperat, quam quod Deas omnium rerumfuit op ex Mirriane consequentia. Num igitur omnium reruara creatio absque vita, sapientia, omnipotentia, quaecum istis connexa sunt attributis,
persci potuit' Ecce quana valide sua probet Adversarius Addit ibid. secundo. arn etiam Deus rerela fuit ad ipsim captum, cui eis rerEm humanarum inscius Rursus non ostendit ubi hoc fiat, quod tamen statim de Labano facit, unde conjicio ipsum non potuisse invenire, ubi Dcus aino ita fuerit revelatus. Vidit enim id ex verbis Gen. q. 9 ubi Deus ex Kalno, ubi si ater ipsius sibi quaesivisse dicitur non posse elici, quia statim D. veis io subjici re dicitur, postquam Κainus, ubi suus esset frater se scire negas let, se scire quod ab ipso esset interemtus Falso i itur assem Adversarius ne dicam, scit ias aliter se rem habere Deam Adam, Samo, M ιrum humanavim insciunisuisse repelatam.
39쪽
1 dii eis bid. tertio. abavo DesisUς ς ςMyit,og liam Deus Abrahami Elia Ad versarui, revelavit enim seu Dζ0β ιδδQ ςΠ ι- 9, sed minus istud est. Quid hin;h o si absurdi Sed hoc psi si xςνς ψxum, quia Labanus credebat unamquam his hasib,ὸmsistim habere Dcμmpς μι /nissim negamus , nec unquam hoe pio b, eho erit Adversarius, ut sibi enim idi textu dicitur , nec etiam diei potuit. pii sertim cum nec Abrahamuc, nec is acus natistuci, sed privati tantum homine, emetit, adeoque cum Labanis Opinione id non conVeniebat. Adversarius non dieit eos redidisse singulos homines, sed μομmqμamque nationem suum habere Deum peculia hem. Atquae ita mani sellum est Deum ζX Adversarii hypothesiise Labatio, contra ipsius praejudicia opiniones revelasse. Adjicit pag. 2 quarto Abrahamus etiam ignoravit Gen. I 8 2 Deum esse tibique.
Nee in eo fortastis erravit, si essentiae ubiquitatem intelligas, resque omnes praecognos erre, in eo forsam non male sensit, modo de futuris contingentibus id accipiatur. Hic ero nos fortius constricturus subjicit pag. 2q, nec Deu ipsi aliter repetatusfuit, suesim N S. in Abraham imaginatione quitur, nunc descendam ut videam, num juxta summumqtiaretam, qua ad me venit, fecerunt, sin autem minus remJ sciam. Cum dicit
Deo, in abraham imaginationes loquitur, quaero an ex ipsa Sacra Scriptura, ex qua sola de talibus judicum fieri debere dixit, istud hauserit si sic ergo Deus non hoc Abrahamo revelavit, sed Abrahamus id sibi tantum imaginabatur. Sin aliunde istud habeat oportuit ut hoc probaret, sic scriptorem libri Genescos mendacii vel et roris convinceretis: enim aperte dicit dehovam ita fuisse locutum. Ut ergo rem conficiamus,concedam videri Deum Abraham hic ut non Oinniscium revelari quam vis Adversarius dixerit ipsum ignorasse Deum res omnespraecognoscere est scire antequam eveniant quod longe aliud est,sed hoc ad questionem propositam nihil facit agitur enim de Prophetis, quorum scripta ad nos pervenerunt, quae Christiani &Judaei pro seriptis Propheticis agnoscunt, quique credenda&facienda homines Dei nomine docue runt. Et debuit Adversarius ostendere, dictis Prophetis aliquid simile suisse revelatum. Praeterea non dixit Deus vel Angelus, personam Dei repraesentans, Deum enim Altissimum Abrahamo,vel ulli unquam hominum in terris apparuisse, nulli bi in tota Scriptura dicitur, sed diversis in locis innuitur eum qui nomine 3ehopa in Ueteri Fce dere appellatur, Angelum tantum suisse,quod&ipse Adversarius pago lin. 18 aperte concedit se nescire an Sodomitae extrema pataverint, sed tantum se velle videre an ita se res habeat, si aliter se habeat id cogniturum, quo pacto Deus loqui potuit,
quamvisjam exacte totam rem sciret, propter Abrahamum, qui fortasse credidit secum ipso Deo altissimo sermones miscere, quem non omniscium esse putavit, quales Angeli sunt, quorum unum istum fuisse onamno existimarim. Revelatio autem ista, cum neminem nisi brahamum spectaret, nec ut Abraham aliis eam edisset ret, vel de Dei omni scientia erudiret, facta sit quales Prophetarum revelationes
ruaximam partem fuisse credimus,ad quaestionem praesentem non pertinet. intus
40쪽
uintus item pag. aqua hanc palaestrati ducit Adversarius, est Moses,praecipuus
x abstetidi Dei se etiam e in re ipsius
: tantum abest ut ostendat,ut potius contrarium cordismet,quod cum extim o Moe di de e debuerat, Deum esse omniscium.Praeterea,quamvisDeus dixerit D
du uel o certum esset Israelitas id facturos,&an non verba uindi
qua onditione essent intelligenda. Quare Deus oscin in nullo errore confisi nec ejus errori se accommogi, sed potius Mosi istum errorem eximit, additissigrusisFrui traicitur subjicit Adversarius pag. 2q: Et ideo Dem etiam iutindisserens, oues msuturaium humanarum actionum,rexclataffuit. Quibus verbis primo rursus staturu
Turi est nam pro eo quod debuit ostendere,Mosem nonsatis percepisse Deum
D ni iam Mosi ita se e revelatum, nunc substituit D inest
ridi rentem, 'futurarum humanarum actionum inscium quasi esse omniscium, este indi serentem, O suturarum humaxarum actionum inscium , plane sit unum Midem, cum tamen in croitia Dei perquam quid intellisa dubito an percipiam, sed cre- ipsum intellige: libertat in agendo, vult enim Deum non libere, sed neces rio agere, quemadmodum postea videbimus ejusque certa humanarum actionums turarum cognitio,ad Dei omni scientiam minime pertineat,quandoquidem futuriacti ne humane liberi videlicet toluntariet, nullo modo existunt in rerum Natur ac ideirco inter omnia non possunt numerari. Atque adeo indisseremtem ct futurarum voluntariarum actionum humanarum inscium esse, cum omniscimia minime pu giam, quod ab aliis iam est animadversum. Utrumque vero, Deum videlicet necessario agere, ha-inanasque suturas contingentes actiones scire, si Adversarius asserere velit, oporter ut iii uioltendat. Qua de re postea pluribus disserendi erit locus. Addii pag. rq Mosennensatis percepisse, humanas actiones omnes, ex solo decreta Dei debebat addere sed hoc omittit, quia credit decretum istud in ipsa Natura residere diaries. Quod Moses non modo non satis recte, sed nullo modo percepit cimo eontrari uin, tectissime tamen, apertissime percepit, ut ex Deut 3 o. I constat, ubi populum istae liticum ita affatur vitam ct mortem pro sui vobis, benedictionemo maledictionem eligite ergo vitam, ut iratis vos o semen vestrum. His postea ibidem subjungit catalogum corum quae Moses de Dei Natura, esentia Mattributis credidi. docuit, ut ostendat quot Mos fuerint errores,in quia , Deus in suis revelationibus ei se accommodaverit nulli bi vero ostendit ea quae Moses di uicesie alsa, vel Deum se Mosis erroribus accommodasse quod tamen f cere susceperat ac si omnia quae Moses de Deo credidit Deum videlicet esse ens absolute aeternum, vivens, intelli ens, nasericors, omnipotens, omnia regens Omnialeator &c inent falsa. Quaedam etiam interea recenset, quae Moses nunquam