장음표시 사용
21쪽
artis scenicae assueti ad vivum resecare atque adeo magno
illi auctori abiudicaro student, multum profecturae Sint, Si aliquo modo perfici possit, ut eleganter translatae in pulpita revocentur et ita eo iudicio aestimentur, quod unum priscis illis temporibus poetis de peribus suis respiciendum erat. Tum Vero, si non legerentur solum comoediae, sed etiam Spectarentur, aequius etiam omnes ei loci recenserentur, qui non in Epidico tantum tam numerosi eriticos nunc offendunt, quoniam ita fieri non possit, quin appareat multa eiusmodi maculas, si quidem sunt tam evidenses esse, ut aestimantem quidem laedere queant, spectantes plane fallant. )Neque tamen hac sententia ita abutemur, ut argumentatione facili modo supersedeamus, immo tanto Epidicum, qualis nunc est, abrogare non dubitabimus, si quaestione, quam modo instituturi sumus, aut vitia rerum perspicuitati b-
Strepere aut pergonarum mores, Sermonem facetias prae ceteris comoediam Plautinarum tam insigni poeta indigna esse
Multa prosecto in fabula, de qua agitur, sunt reprehenSa, quae hominum doctorum ei, qui erant benigniores, ad contaminationem laudicantem vel retractationem interpol tionemve reserebant, qui acriores, simpliciter fabulam subditivam prodere dicebant. Rem igitur ita persequemur, ut primum ad contaminationis, quam volunt, tunc interpolationis retractationisque Vestigia, quoad contextum argumenti turbare videntur, propius accedamus, denique compositione ita e pensa de personis sermone sacetiis generatim atque universe; quantum opus erit, locuti ex ipsa ratione fabulam aestimare
Ut v. 19-20 praetermittamus, de quibus iam R-haestus omnes scrupulos sustulit,8 affert illis, qui contaminationem eamque laxam invenisse sibi videntur, imprimis offensionem discrepantia illa v. 153 et 300, qua miles modo Euboieus modo Rhodius appellatur. ph Liceat quidem hanc
22쪽
nominum varietatem cum Gepperto in laut stud. Vol. I pag. 66 levi poetae neglegentiae eo libentius tribuere, quo facilius eam spectantes prorsus fugisse nemo negabit cf. etiam G talum in Act soc phil. Lips VI p. 287); Sed felicius, ut arbitramur, poetae subveniemus, si omnem neglegentiae cogitationem repellere conabimur. Audiverat Epidicus quoquo
modo aliquem militem Acropolistidem fidicinam sibi emere
velle studens igitur verbis suis maiorem vim addere Stratippoclisque curas utique levare simulat se certius de bellatore compertum habere, quum Euboicum eum nominat, nulla scilicet cogniti0ne innixus eadem de causa apud Periphanem quoque militis patriam fingit repentinoque invento Rhodium eum appestat iamdudum enim fortasse oblitus est se apud adulescentem Euboicum dixisse, quod in re tam levis momenti facillime evenire poterat. Ita gravici servi expeditam malitiam etiam in minimis rebus sentimus et tantum abest, ut poetam ob levitatem perstringamus, ut bono consilio remita eum instituisse arbitremur.303 Secundo loco ponimus v. 166 Sqq. quemadmodum doctorum ingenia vexaverint, quorum Ladewigitia in immer- manni Dium ant stud. a. 1841 p. 1079 sqq. et Messius
i. S. S. Similia monuerunt ineptum esse senes de nuptiis
agere, quae postea ne coram hilippa quidem amplius commemorarentur cf. V. 526 sqq.); iam . 19 subito de re a priore serm0ne alienissima illos disserere, quare totam scenam ita quidem ferri non posse, neque dubitat ille hac offensione ad contaminationem evincendam uti LatUre, vero in Misceli philol. Gotting. 876 p. 10 sqq. et ipse contaminatam Epidicum effecturus in scena priore aci H consilia senum eorumque commutationes significari censet, quum primum eriphanem consilium Philippae ducendae cepisse et cum Apoecide communicasse suspiceris, postea autem nuptias ipSe recuset, alter cohortetur harum rerum per totam fabulam nullum iam apparere vestigium. Accedere quod item Stratippoclis nuptiae adornentur et praeparentur, Sed neutrae perficiantur, nec minus incuriam adulescentis offensionem habere, qua V. 362 periculum nuptiarum accipiat: ex omnibus his
23쪽
causis has fabulae partes conStilio Sed non satis prospere
Quas in sententias si inquirimus, ante omnia non St,
cur Stratippoclis Periphanisque nuptias confundamus. Illiseium ab Apoeeide commendatis v. 89 Periphanique probatis poeta id unum spectat, ut Epidico senibus subauscultanti certum aliquid undamentum iaciat, cui insistens fraudem pangere possit ita vero servus inducitur ad patri callido
suadendum, ut filio uxorem arbitrans amicam praemercetur
cf. v. 26 sqq.). Ut igitur Stratippoclis nuptiarum commemoratione magna cum arte ferinoni intexta poeta nihil aliud voluisse videtur quam ut speetantibus servi ingenium Significaret, quo celerrimo hic quasi curam ipsorum oculis fraudis instituendae rationem percipit v. 192 sqq.), ita non intellegimus, cur nuptias postea ratas desideremus. Quid enim Probat pater Apoecidis consilium, dum adulescentem fidicinae obnoxium censet postea autem quum inventa filia filioque recepto rerum ordinem perspexit simulque ardorem illum ab Acropolistide Mensum iamdudum refrixisse audivit id quod per se maxime probabile videatur iam nullam habet causam illius consilii porro urgendi, sive fidicinam in aedibus manere sive militi digresso v. 492 adduci mavis. Altera illa an inritae adulescentis incuria haesitatio versibus ipsis 362-63 manifesto repellitur, quippe- quibus illo confirmet eiusmodi consilio se nunquam SeSe
submissurum, dum amica secum adducta inter Vivos versetur; quid igitur patris rationem aut destinatae uxoris nomen O-gitet De Stratippoclis nuptiis haec hactenus iam de
Periphane nonnulla sunt dicenda Initio et I Periphanes Apoecidesque senes sermocinantes prodeunt, quum hic illum admonet, ne matrimonium cum priore amica, matre filiae domi versantis, ipsi optatum pudore respuat quid esse quod pudendum sit genere natam bono pauperem domum ducere uxorem , vereor filium , ait ille, quo responso poeta Summa cum arte Apoecidi ansam eonsilii dat uxoris filio arbitrandae v. 190 simulque servi auscultantis fraudem in eadem re nixam praeparat. Et si librorum maculam post v I 89
24쪽
a R. tillem l. s. s. p. 16 indagatam et Ambrosiani titulo'. cenae praefixo a Studemundo de Vid. laut. p. 20 firmatam cs etiam praeteris talum Lorenxium in Bursiani annal.
phil. XVI 1878 vol. II p. 103 C. F. M. Mullarum in Plaut. 4 mSOd. p. 295 annot. ita sere explemus: Quod ad filium
attinet, optimum erit sine mora mhne telaederiesens mitihm Z machen, prospicere continuo ni maritus fiat , sententiae commodissime ita se excipiunt, ut posteriores e prioribus tamquam natas videamus. M Nam quae avrehrius de consiliorum commutatione alioqui nusquam apparente disSeruit, Vix Stare possunt. Licet enim ex V l coniciamus Periphanem priorem ducendae Philippae consilium cepisse, simul e loco, de quo agimus, elucet illum cum amico rem communicantem dubia quaedam nuptiis obstantia tetigisse, quae hic accuratius investigare et infirmaro studet Periphanem autem nuptias modo Visa iam recusasse, quo una mira consilii commutatio evinci possit, nescio qua re Langrehrius probet. Neque magis cetera Messi, Lade si Langrehri haesitationes quidquam Valent. Nam ut e sermone illo v. 166 sqq. nullo modo enucleari potest, num Apoecides amico re Vera erat Merit, ut consilium nuptiarum perficiat, ita consulto poetam ales V. 73-l80 ideo intermiscuisse putamus, ut Apoecidis ore pervulgatam quandam illius ut nostri aevi stultitiam ironico perstringat, qua cives largas dotes venati pro paupere ideoque modesta uxore qualem alteram esse nisi Apoecides o Suasum haberet, certe nuptias eius non commendaret, crucem malam tecto recipiant, s. ex gr. Sin. v. 87. λ Licet igitur
ponamus Periphanem filia vere inventa laetum de Philippae
ut melioris mulierculae nuptiis ogitare, certo et arti et argumento fabulae satisfecit poeta matrimonio illo tam strictim
commemorato, ut non tam partem comoediae neceSSariam Me8se quam commodam causam verecundiae filii voluisse videatur; neque abest suspieio poetam ita spectantes fortunam Philippae post venturae breviter edocuisse, ne fabulam iusto longius producere cogeretur ei infra pag. 20 Sqq. . Integerrimum modo locum, si librorum depravationem praetermittimus, tractare conati sumus: iam de alio haud
25쪽
scio an iure suspecto agendum est, qui his versibus 363 qq. '
Nunc ego astutiam hanc institui: Deveniam ad lenonum domum egomet solus, eum docsibo Si qui ad eum adveniat, iam uti sibi datum sisse argens .
tum dicat Pro fidicina argenti minas su absire quinquaginta. Quippe go qui nudiustsirtius meis sinibus dinumeravi, i Pro ill tua amica quam pater suam filiam GSe retur. 1 Ibi sin sceleratum caput suom inpradens adligabit, Quasi pro illa argentum acesiperit, quae tecum adducta nunc eSt. In quibus quae Laidetrigitιs l. s. s. p. 087 et R. Mulierusi. S. S. P. 8 mira protulerunt dicentes . 369 nescio quod immane supplicium lenoni portendi, quod postea desideraremus
cs Goeta in Act soc Lips VI p. 283, ubi scrupuli illi accuratius exhibentuo, felicissime iam Minhaestus in Studemundi studiis vol. I p. 105 sqq. et in Nov. annal. 111 l876 p. 99
reppulit quamquam nondum persanatum locum XiStimamUS. '.
Quid enim Inprudentem i. e. nescientem, Rhnungstos risis Capt. prol. 44 Trinum. I, 2, 23 Poen prol. 75 et ipsius Epid. v. 729 lenonem se obligaturum esse Epidicus promittit; i 3 quo modo hoc fieri potest, si ille a servo adducitur, ut meris mendaciis fraudem eius adiuvet contestans e quinquaginta hinas, non triginta cf. v. 70b accepisse Minime vero eae S est lenonem comperire se fraudi implicari, quod Ladewimus, Reinhardius, Goetetius i. s. s. L singius in ed. sua Epid. p. 27 sqq. Langrehrius in Misc. h. G0it. p. 14 qui V. 49, Mercatus te hodie. . .' sine ulla vincendi vi . comparat, Volunt immo nihil antiquius habet servus, quam ne ab initio ille auxilium ferendum recuset Quod ut asse- quatur, id unum respiciet, ut leno continuo Opi tu de priore fidieina triginta minis empta agi, et diligentissime, Si quidem
Sanus est, caVebit, ne quinquaginta ccesta prodat, prae sertim quum minime intersit, quem numeτum postea leno
Apoedici nominet. Non enim sine certo consilio Epidicus huic rei prospexit v. 296 incertum fidicinae pretium senibus
26쪽
Ad quadraginta fortasse eam posse emi intimo minas quum ipse iam dudum verum compertum habeat cf. V. 52), oodemque consilio addit v. 297: Verum si plus dederis,
reseram etc. , quibus. Verbis Apoecides nullo modo conicere potest, quanti servus puellam a lenone postea mercaturus Sit,
quum ipse eius dolo ab emptione retineatur: immo vero ne id quidem comperit eriphanem servo X minis plus i. e. pro XL dedisse v. 347), quum post v. 29 7 de minarum
numero servo tradendarum certum quidquam per totam cenam non conVeniat, Apoecide autem post v 305 in forum digressus non prius cum Sene amico rursu colloquatur, quam
Epidici dolus felicissimum eventum habuit v. 395). Veniat igitur lenonem rogatum poecides a Periphane in fraude
patranda nihil timendum esse V 28 Sqq. clare indicatur, neque certe postea lenonem conveniet, nisi forte quum dolus detectus iam est, s ann0t. 15 Epidicus autem, cuius fiducia nimirum prae ceteris in fidicina posita est, loco illo 363 sqq.non eis Se occursurum nuntiat, quae post fraudem detectam sibi eventura putet, sed astutiam Significat, qua fraus ipsa celetur; quae post fiant neque curat neque Vero curare poteSt:
ergo illis verbis si qui ad eum adveniat' - sic cum Goetato Hasperoque Scribimus, nemo dicitur nisi Apoedice : dicat ille XXX XL, L minis fidicinam stetisse pecuniaria re iam ante v. 294 Epidico concessa satis erit ei comperire, num fidicina empta sit, quoniam ipse Epidicum claris verbis promittentem audivit se relaturum, quod plus ibi datum esset, et re Vera cf. V. 19 tam tolidus est, ut de Servi fideminus dubitet quani qui minime, cf. v. 410. Etsi igitur non nimium tribuatur numerorum diversitati v 366 et v. 705
nam talia alio quoque modo explanari possunt tamen ceteris causis L minarum mentio v. 366 nullo modo teneri potest, et duplex praesto est medela, quum aut emendandi
viam ingressi exempli gratia scribimus: Pro fidicina argenti minas se habere domi triginta aut . Mulierum et misit onem Jen Literaturgetin. 879 n. 17 secuti versum dolemus, quippe quem ex V. 347 prosecti glossematis specie initio fortaSse numeris Solutum ante-
27쪽
cedenti sententiae adsutum, tunc re metrica adhibita sermoni artius intextum esse non improbabile sit. Rein riai erto G trique de removendo versu dubia es et soc Lips. VI p. 285 eam, quam nos iniimus rationem, turbare non possunt. Imprimis quod eis est censet ita supervacaneum esse Epidieum lenonem quidquam docere, quod ille etiam non edoctus pecuniam se accepisse Apoecidi quaerenti pronuntiaturus sit, monendum est iam aliquot dies ex emptione praeteriisse, quare lacillime fieri poterat, ut leno antea non commonefactus et subito a sene de puella rogatus quum nesciret, de qua emptione ageretur, tempus ex ea peractum proderet. Non ineptum igitur sacit pidicus, quum lenoni nuntiat sortasse mox aliquem eum de puella venumdata interpellaturum esse eventus enim doli, quo Apoecides et leno ut de una puella et emptione usque cogitent decipiendi sunt, in tempore iam consumpto celando penitus positus est, de minis vero nihil cavendum. Re vera scilicet leno postea non interpellatur: sed quo modo servus hoc praesagiat Videat modo, quae sibi praemunienda sint, ceteroquin fortunae sua fata committat: ex illis enim spectantes sapientiam eius pendent, in his si
poetae certas norma praescriberent, iniqui essent. Quamquam hoc ipsum recentiores fecisse invenio, quum offenderunt lenonem postea iam non commemorari es Rhinhaestum R. Millertim, oeulum, Lavrtarium . . . retractationem inde cogentes). rae ceteris Reinhaestum miramur, qui quod in Curculione, seudulo Poenulo, erga Rudente lenones decipiantur, in Epidico simile aliquid desiderat, quamquam ipse locum ita interpretatur, ut quid de lenone fiat ab argumento
fabulae prorsus alienum sit. Neque magis Oetetitis nobis probatur, qui imprimis postremos versus obscuriore et strictiores quam pro lauti stilo videri dicens nos inducit, ut vernacula lingua totum loeum proferamus:
28쪽
i. e. Wen mein lan tellKeis entdeelit irὐ- Wasja eguglich de gemieteten fidicina uber urg de langunansbleiblich - so haben i immer noch de leno, deruns dure sein Gestandnis, Geld emplangen Zu haben, genugΗandhabe ietet, das fur die neue ellebi verWendet Gelddem Vator viede et schassent Id postea non opus esse Epidicus non praesagit sed rem praemunit, et si actor haec
Suo Son praenuntiabat, non eremur, ne Spectantes astutiam
instituendam propter pressiorem dictionem, cuius causamo v. 376 divinari licet non amplexi sint cf. t. l. s. S. p. 286); et quum paulo post V. 397 omnia accidisse audiamus, minime necesse est ob hunc locum v. 363 sqq.)scenam aut a retractatore omnino repressam dicamus, qua lenonis fraus ob oculos ponatur Get. . . . p. 287), ut cum C. M. Franchenio in nemosyne n. s. VH- 879 saSc. II, ec a Greutio in Bursiani annal phil. XVIII p. 223a titubante interpolatore conflatam opinemur. t ne longius ab eo, quod propositum est, quaestio aberret, haec praecidanius; nonnulla post seorsum uberius tractabimus. 'Denique ad v. 410-42 convertamur, quos a Maligero iam tentatos Langrehritis rectissime notasse Goetetis videtur, V praelat ad Epid. p. XXI, quod miro modo hi versus cum ratione universa quam instituerat Epidicus discrepent. Ex usu erit, quomodo ratiocinatus sit vir doctus accuratius enarrare. Duo enim consilia inter se pugnantia miseeria confundi putat, quum ea, quae v. 3I7-18, 371, 375 claris
verbis pronuntientur, fidicinam ad fraudis societatem ascisci, cum aliis v. 314-16, 11 sqq, 49 sqq. Gα. discrepent, quibus fidicina conducticia nullo modo particeps fraudis sit, sed ipsa quoque a servo allatur, immo totam eius fraudem
29쪽
revellat quod, si socia eius facta esset, certe nunquam in mentem ei venturum fuisset vid. Langrehr. l. S. S. P. 12). Enimvero aliquid inest in dilucida hac quaestione quod legentem capiat verumtamen vir ille doctus rem nobis probavit minime Atque primum magnam partem in eo nititur eiusvis argumentandi, quod versus illos 3I4-318 inique dissecans consilium duplex odoratur, ubi nec prius quisquam ante
Gngrehritam nec nos sententiam hiare sensimus. Nam quum Servus aliquantum temporis consideraverit,
quo modo poecidem de puella supponenda decipiat, subito
clamat: Id quoque habeol fidicinae recordans, quam conducere mane aleriphane iussus est, ut rem divinam facienti domi cantaret. Ea conducetur atque ei praemonstrabiture. q. S. Pergens se eadem illa fidicina ad fraudem usurum esse indicat, neque intellegimus hercle, quid Langrtanius sibi velit dicens his versibus 3 14 316 de conductione prorsus aliena sermo est eici Periphanes scilicet, qui fidicinam conduci iussit neque interest huius mandati praeterea nullo loco mentionem fieri mon potuit Servo imperare, ut aliquam conduceret, quae emptam Se simularet senesque ludificaretur quo igitur iure postulemus, ut versibus illis, quibus nihil nisi merum senis mandatum refertur, aliquid consilii inde fluentis admixtum sit Immo integerrimus universus locus videtur ita quidem, ut priore parte V. 3l4- 16 non consilium ab insequente 317--318 plane diversum aut omnino per se Solidum indicetur, sed tamquam ansa fraudis instituendae a Servo significetur. Ita quum insequentes Versus 371, 37 a priore loco l4-18 neutiquam abhorreant, hucusque dubium non est, quin servus fidicinam ad fraudissocietatem asciturus Sit neque Ver causa eSt, cur eum postea
hoc non effecisse putemus, quod Langrehrius argumentis admodum levibus monstrare Voluit. Quod enim Apoecidis narratione . 410 Sqq. ad rem Vincendam usus St, quid, quaesumus, hac in re Apoecidis verba
valent Simplicissimus profecto et ineptissimus homo fuisset Epidicus, si coram adiutore dato fidicinam astutiam docuisset lImmo hoc iam patratum sit necesse est, priusquam ille puellam
30쪽
17 recipiat, et quaecunque amicus eriphani nuntiat intereundum ex illis audita, id unum certe ii monstratur, quam docte ipsum Epidicus dolum celaverit quo id quoque Spectat, quod rem divinam illam pro filio fieri dicens non tam fidicinae imponit cuius nimirum minime interest, qua causa seni domi canat , quam poecidi speciem praebet se callidissime tempore usum Periphanis partes dolose tutari, quapropter etiam ab hoc laudatur v. 4I6: rectam institit ). De fraude alitem re vera instituta Apoecides neque quidquam audivit nec sensit ergo mirum Sset, si in Verbis eius praeter oriphanis illud mandatum ad fraudem pertinentia inveniremus. - Alterum autem Sententiae Suae argumentum
Lamrehrius his verbis protulit p. 12 sqq.): His igitur locis fidicina conducticia nullo modo particeps fraudis est, sed ipsa quoque ab Epidico fallitur. Quam inscitiam eius non ipsam
fictam esse ac Simulatam, clarissime ex eis concluditur, quae postquam fraus tota corruit coram Periphane agit atque dicit. Liber fatetur se iam ante quinque annos manumissam ad id tantum conductam SSe, ut seni inter sacrificandum assistat. Quorum priora quidem quin stare non possint nemo dubitabit, qui argumentationi nostrae aliquam vim concedet id unum sane infitiandum non est fidicinam re vera coram Periphane ita Se gerere et sermocinari, quasi nihil de dolo suspicetur. Quae a puella instituta ratio quum eis prorsus repugnet, quae fore ex priore sabulae parte exspectamus servi enim partes tuendas non tutatur me rerum mutatio ita defendi possit, id quod suo iure angrehrius monuit c ann. 16), Ut Servum prius consilium meliore reperto omisisse dicamus, Verendum est, ne vir ille doctus recte argumenti depravationem eamque socordissimum interpolatorem prodentem detexerit, nisi nobis continget, ut ratiocinatione probabilius aliquid indagemuS.
Etenim quid est, quaeso, cur in Epidico eiusque promissis consilii mutationis sedem suspicari quam in fidissera malimus Nonne veri similius est servum fraudis perficiendae cauSa re Vera puellae omnia dicere, quae in re usui sint et claris verbis ut docenda saepius reseruntur, fidicinam contra