장음표시 사용
161쪽
mida, cum a Sole grassibus centum triginta qains recedit mox plens sese orbe ostendit, m e diametro Soli opponituri,cum ut distat a Sole centum, et octoginta gradibus, hoc est per dimidium circhu ac tum plenilunium est pati; stet eclipsim re est tu minis de,
fectionem. Deinde post plenilunium comminuere incipit orbem, iam in ortu matutina constititur sis; iterum gibbos, tum rursus diuidua, mox denuo cornicularis, falcata: inseuper ex που:donce ad interlunium reuertatur deintegro. CLm uero Luna singulis men bus cornuta bis uideatur , primm ante
oppositionem; deinde iterum post oppositionem; dignum est animaduersione; ante oppositionem connua semper in Orientem stectare: at in occidentem post oppositionem. Nouem porro , niginti diebus, horisduedecim, qzatuor, quadraginta minutis coniungitvr Luna cum Sole , sis interlunium. Selendum etiam est, cum Luna properat celeriκs,t1 maiorem, terra propinquiorem apparere . sed eum tardius incedit,ium stectari, minorem, distantiorem. bis quidem propinquior,et maior uidetur, eleum veloce peragit motrem; atq; iterum, cum in quadraturis est , ut paulo ante dixi. Maiores etιam apparere Dient eclipses t defectiones,maioris in umbra stet diutius eύmcrari Lunae, ea Aelox est, quam cum lenta incedat: imo Sel maiorem, π diutarniorem
xclipsim, atq; adambrationem patitur, siquide illud
162쪽
meniat, eum Luna motu uetici agitur, quam si ilum tarde incedit. Deniq; Selis et Lunae deliquid hoc disserunt: quod maiorem eclipsim nobis in meridie Luna ostendit qua Sol: Oetera Sol maiore,quae Luna in septentrione. Illa propemodu omnia meruimus, quae circa peltas, et fixas, et errantes apparere solent . qMatenus a philosophis, et astronemis in diuersis temporibus deprehensa, obseruata exactissime fuerunt; idq; tum generatim fecimus, tum particulariter:
mane in quas causas reducere ccxueniat id genus apparentias, facissime, o breuissim e dicemus. De causis eX positarum iam,& ob scrvatarum in stellis omnibus: tam fixis, quam errantibus apparentiarum.
phati hactenus fuerant,edusas reddere conati seunt omni diligetia, et stxdio; eorum quae circa stellas apparere diximus,et alioru, st qua talias ectari,et uideri soleant. 7 ut facile prassaret, coru uaplurimi ecentricos,et viciesos monstrosa quid mcorpora finxerat: alii aute qua uis globos omnes pone
meret homece tricos ea tamen quae in astroru, I derum otibus deprehedebat, minime poterat Inostrare: ut quia paAciores, qua satis esset,erbes imaginabantκr: aut qRia plures a quo somniabant: aut quia certe motus ab re multiplicabist orbiu illoru eo est iu aut etiaquia perpera de metoribus issei A setiebat. cmnino qride variis, ac diuersis aetatibus doctissimi alioqui uiri Ihil orbi, et astrologi κιdetur pxeros imitati esse,qui Iuteo
163쪽
Iulea sitna millies fuere polent, ac refingere, ne
scientes quid agant, aut cogitent. Sic illi, ut quae stectabantur, auqκo modo saluare, uiderentur,ex ciat lim teria finxerunt, resinae runt globos, qηοt qua Ies, qMantos, σ qsa figura uoluerκnt pro ar,itratu suo : cum enim qMod uolebant, non 'ccederet ilico posthabitis eorporibus, quae temere bi confinxerant. alia iterum noua, subinde alia faciebant, uecollibitum erat, uis illis in mentem uenie;at. tum ad ea percipienda innumera plaustra convehebant in strumentorum; quibus temeram iuuentutem mirifice
enerabant, oesine ullo fuctu studiosorum animus o. eigabantIonges arcebant illos a ueritate. Itas nos eorum qliae apparent omnium, per eam veram Antentiam, quam pronuntiauimus, re exposuimus, in me
dinm eausas proferemus, ut si reliquus in studiose rum animis ne unus quι dem scrupulκs: nullius quidem hominis habitu ratione, sed eandiὀeΡtius ue
1Orum qκae lectara a nobis in mundo iam ante aperuimus, quaedam in terris apparent, quaedam in oderibus. eausi igitur, quamobrem aliquibus in regionibus terrarum stella omnes quotidie oriantur, et Oeeιdunt: in alqs autem perpetμο supra horidentem uideantur quaedam insta semper occultentur, in atque quidem regionibus plures , in at s pauetores: ea est, quoniam sunt qui rectam habeant lybaeram , σqui oblι quam, Line prouenit etia diuersitas ortuu, et secasuum ,inc enarratur dieris π noctium longi -
164쪽
tudo , e breuitan. ut aliis nationibus, m gentibus dies, e noctes, uel eodem tempore, vel diaersiis tim- peribus, tum longiores, tum breuiores existant: alqs
praeterea semper ae quales. de ijs urro, atq; huius generis quamplaribus aliis, sitis multa dis emertint Aa rissimi uiri ; ac j praesertim , qui circa materialem
haeram mundi libros aediderunt. Porro caterorum,
quae in stellis apparent, quaedam penes longitudinem, aut latitudinem sterituri ficti nempe quia stellae non modo errantes; uerti etiam fixae vidcntur agi modo in ortum; modo in occasium, modo' in septentrionem,modo in meridi m. quaedam penes tarditalcm, aut uelocitatem: nam lino tempore connerti celerilis,
alio quidem tempore ferius, lentiua 3; obseruatae fuerunt stellae. qisaedam penes distantiam, aut propinquitatem: qκippe cum una stella propinquior emtro,ae nobis, interdum rudectar, π distare magis in terdum a nobis. Quoniam ergo Angelι , quibus diama prouidentia eomisit , ut coelos commoreram tantister dum sit Dei manent in huius mundi peregrinatione , illo uno metu, quem si iralem diximus, orbes circunferunt . Idcirco uidentur stellae nunc in ortum,niluc in occasium, nunc in septentrionem, nώnc in merrtem conuerti. deinde quia Doluntarii, ac bbere molient ; propterea tit diuinae uoluntati placere intcstglint, certa quadam ratione conuolulint orbes lino tempore uelocius,
atq; alio tardius; imo desistisiit aliquando: a erudis orbibus omnino post cunctorum hominum rest farrecti enem
165쪽
Iurrectionem sese abstinebunt. Inpuper quamuis uno qμαs stella modo propius ad uerticcm cuiuslibet νegictus accedat, modo ab isto eodcm longius recedat, qRippe elim oblique in giros, m stiras omniad deras
circunferantur:ac proinde nunc obliquius,nlinc rectilis unamquunq; prouinciam asticiant stellae,ac senos radios nnnc magis in eam ad perpendiculum, nunc minus, effundant, immittant ut illa eadem regio, nunc magis, nunc minus calescat, uel figeat etiήm, nulla tamen linquam stella, uel propius ad medium mundi graditur, ae desicendit:uel ab eo longius removetur: ped perpetuo aequaliter ad centrum, adeoq; ad medium mundi se habet, uerum enim uero explicabimus quidsit in causi, cur modo propinquior, modo remotior, π nunc maior,=nunc minor stectari soleat quaelibet stesta , si tamen prius lectorem admonueri-m s,propior stationes , dιrectiones, retrcgradationes planetarum: quantam omnino stationem, directionem , processionem . π retrogradatiorum fluat clim viciesομο mathematieus: tantum saluari om-mino cum imaginario circulo descripto quidem n pra imaginatione per polum uersim planetae ipsus, er in eisidem locis, o temporibus omnivo. Ex ueri enim poli motu fit sane tanquam ex lectu comitante: ab intelligentidq; siue ab angelo eerta quadam ratione agitante ac circumvolvente globum sunm,tana quam a caiisa. st stella maiore dui minore itidem tens pcre,ccmmercthr 'per uno hemisi haerio 3 qisum seu per altero ; aliquaκdo etiam a quo tempore. Sir
166쪽
trifur aliqua una definita stella fixa in Apiane: qu
horas duodecim mancat super hemisthaerio nostro: etiam sit aliquis certus planeta coniunctus eidem stellae; atq; inerranti stans in medio caeli super hemisthaerio nostro aequali tepere . deinde autem permanere ιnripiat super hoc hemisthaerio tepore duodecim horis longiore paulatim augendo fluae commorationis tempus: Us adsexdecim horas: toto illo tempore mane. xt planeta magis, magisq; distos ab inerranti stel-L ; perfecto autem eo tempore, illi eidem stellae βει magis, ae magis propinquus planeta, quem defignanimus , donec iterum planeta ipse cum inerrantι steti ι, cito peragat hoc nostru hemill haerium. Hae ratio ne militer planetarum directiones, stationes, processiones, O' retrogradationes facile queunt salua- vi. Quod cum Ptolemaeus ignorauisset, eum reprehendit A verrees quamplurimis in locis.
De causis, propter quas modo altiores, & minores modo maiores, &depressiores appareant stellae.
Μ Vitii η tWali Mi de causis apparent stella
nune maiores, o medio mundi propinquis res: nune minores, remetiores,primum
uidem propter diuersitatem medii secundum raritas , ac densetatem, medium uero id statium intelligimur,per quod flensus quidemstecies a uisbilibus re bus, ad ciculum usis dissundituri sue coelum, stre L 2 ignis,
167쪽
gηιssiue aqua,sive christasium, et Ahrlim, siue quodcunq; aliud sit peruium, diaphan sim: in
hAius generis quidem omnibus corporibus, aliqliae sunt partes rariores, aliquae densiores. quae diuerstas inpublunaribus ex uariis causis oritur, in globi autem coelestibus, ea prima eorum ecnssitione: Am-nsus enim opifex rerum talia ipsa condidit quae partes alias tenues haberent, alias crassas, atq; idcirco planetae quidam uidentur maiores, cum in quadraturis ad Solem existunt: quod euenire ideo necesse est , quoniam tune steries per dcnsere M , crassiorem
partem orbium transeunt, aut restanguntκr. QMaη- do igitur Jecies transit per medιum rarum; tunc rim: visibilem ostendit minorem, Cr remotiorem: quando
autem per densium, thnc maicrem , π propinqμις rem repraesentat rem ipsim visu perceptibilem, ut si certi alicuius bacuti dimidium fit in aqua, dimidium in aere, ita namimm , ut rectus adeoq; ad perpendiculum maneat. ea pars maior, π propinquior
uideόitur ; quae in aqua fuerit propter aqua ipsMerassitudinem: quae uero in aere minor remotiores aeris tenuitatem , ac proinde circa superficiem pactus iudicabitur , o existimabitAν is baculus. Hinc sit ut per oeularia sterilla res tum maiores, tum minores, tum propinquiores uideantur .. Hinc qlios Sol, abae stellae maiores, propinquiores apparent in ortu, in occasiu, quam in meridie quippe eam prope terram sint in aere multi eleuati uapores:
ursiecies quidem solis reliquarum stellarumaeae
168쪽
ortu, et eeeas ad nos transeant per plures deris parotes uaporum etiam atq; etiam plenas, quam ex meri die. Quod uero aiunt nonnulti de suo quodam in tru'mento , quo Solis aequalem diametrum uideant in oriente, ac in meridie, me dubio figmentum est, ac nos antea satis multa diximus de i umentorum imbecillitate. Hae etiam de causa uidetur Sol maior, propinquior in australi medietate Zodiaci ubi magis ad borieontem nostrum accedit, em in boreali minor, ac remotior ubi recedit magis ab horieonte nostro quai nerum similiter est in dideribus aliis . Ex Lis perspicuum habemus recte dixige Aristotelem in te iis metheorortam libro , stellas maiores apparere dAmstaret E urus quae profecto minores apparent stivarite Borea, quae diuersitas aceidire no potest nisi ex multitudine aut paucitate uaporum cum . n. stirantuenti serenitate adducentes,paucitas uaporu est, climaute pluuiales uenti pzrstant, necesse est multos uapores esse in aere: ac uenti pleruns stirant nobis minime sentientibus cum profertim eleuati fuerint in suublime , cum stellae igitur ad nos ita se habuerint, ut earum lyecies ad oculos n Dos ferantur per densius, er erasius medium, quod illud dii λ randim fuerit, tunc tropinquiores, depressiores, oe maiores apparesur i. cum autem per medium rarius, et magis tenue, tune remotiores uidebuntur, Grattiores, er minoris: cum tamen re ipsa nunquam altiores, nunquam
depressiores fiant. Qui reputare hecum in animo haec noluerit diligenter, non mirabitur, umbras in ortu
169쪽
ius longiores, in bemali breviores esse: nam derati Memalem ortu magis plenus est liuorum, quήm ad aestiuum, non solum propter temporis conditionem 3 fed.etiam propter multitudinem , fere immensam magnitudinem aquarum est enim ad ortum Demalem indicum mare;punt innumerabiles et maximi simus, est etiam Nilus,propter quaIn tantam naporum exuberantiam, iunt maxima diluuia aqκarum, edi pluuiae copiosissimae in AEthiepia aestiua
tempore, cum enim S teme fiant,propellunt aerem,et
uapores ad montes altissimos, ex quibus fluit Nilus
in mare mediterraneum. quia uero montes illi obstaculo, σ impedimento seunt, non ulterius agitatur aer ab Etesiis, non ulterius impelluntur uapores, sed facta eorum maxima congregatione, illi densantur in maximas nubes: Q uare necesse est feri tune ingentes pluuias, Nilum miro modo exundare in A E-gypto, cuius mundationis causa latAit veteres philo Aphos. A t nobis de hac re commodius alio in loco dicendum est. Qualiquam Aero aeque distat cerpus opae m. a lucido, tamen propter euariationem medii secundum raritatem, densitatem, ab eodem aeque distante corpore diffundi umbras modo longiores, modo breuiores , potest facile demonstrari. cum igitur aer pliriis, edi sterentis fuerit, quando praesertim sti-rat Boreas, tunc longisymam umbram omittit corpκιοpacum: solares enim radij sine impedimento, Er sine reflexione, aut restactione, in rectum procedAns ad perpendiculam. Cr propterea umbra tendit 'M
170쪽
Us duae rectae lineae procedentes a corpore lucido ,
er opacum in medio claudentes, tangant si , π eoncurrant. Sed cum aer uaporum est plensis, CT qualibet ratione densius, tum rad3 non omnino in rectum ad perpendiculum extenduntur, ut sine duias,uel re panguntur, uel refectuntur, aut quidem recte, aut in latus, quatenus in densio aere naturalia st ecula se habeant, de quibus agitur in libro tertio methearoloagicorum . quo fit ut rad' quandoq; stlendorem essectant naturaliter in eo medij stacio , ac praesertim ubi angustius, minimum e 10 quod claudιtur intra lineas quae discntur a Iucιdo corpore, corpus opam cum intra se c-ιnentes, ad pinactu illud uses,in quo F nulla essent in aere obstacula, quae radios impedi-vent, aut restangendo, aut reflectendo, eoncurrerentidem radj, extra ductas lineas, amisso in stactum , quod intra easdem lineas comprehenditur, nullo stimdore: ac proinde umbra tollitur per eum stlendorema solaribus radiis, eo modo causuum: quare ncn potest umbra in aere densio, e uaporum quidcm pleno,
ad punctum istud usq; produci, extendi ; in qμ.
protracta lineae mathematica imaginatrone conchr-
runt. Itas propter hanc ph sicam, naturalem ratimem, fallacissima est argumentatio, quam ma thematici sumnt ab umbris: de proinde illos necesse est labi plρrunq; in pueriles, σgrauis es etiam errores. Quod praesertim eis accidit, quando steculationem fluum adsensilem materiam applicant, a qμd pr. prie debent contemplationem abstrahere. Hae milio