장음표시 사용
151쪽
est anni pars breuior, in qua Sol cietur per dustralem
Zodiaci medietatem: quippe clim in ea duratur uelocius: quanta uero fit uel tarditas in boreali medietate , uel celeritas in meridionali,stupra indicauimus. Illud tamen ex Ptolemaei obseruatione dιligenter edissiderandum est, quod ipsius aetate non in tota septen trionali medietate Sol aeque tarde moueretur , sed in prima quarta Zodiaci ab Ariete, ad cancrum tardius, σ in altera minus tarde, ut punctus maximae tarditatis esset in Geminis,maximae uelocitatis in Sagittario. Quae duo mμtata esse iam bis temperibus dicunt astronomi: qhia nee iam tardius agitur prima quarta Zodiaci; nec fecunda minus tardetnec punctus maximae tarditatis in Geminis est , sed circa principium Cancri . Deinde multa diuersitas in pluribus annis collatis invicem apparet; quod certe steetat ad eorum mensiuram, nam alis quidem sunt paula prolixiores; alui paulo correptiores. Veteres enim ante Frapparci tempora diuersmode a lim constare obseruauerunt, di onnulli quidcm trecentis sexaginta
quinq; diebus plus quarta parte unius diri. Alii
trecentis, sexaginta quinq; diebus tantum qua
tum partem superaddiderunt,toc eram tanto praecise tempore ab aequinoctio puncto ad idem hel a puncto solstitiali ad idem , uel a queuis eodem, ad idem
Sol reuertebatur. Porro Huparcus ex puis, chaldaeoru obseruationibus minus quartaparte diei adiiciendum supputauit ueruntamen quantum illud esepet, quod defeerct nen ad liqWidum exegit. Deinde
152쪽
rtelemaeus sex illis beris paululum quid obseruauit
deesse' unam inquam tercentesimam diei: quaesii niminuta circiter quatuor, duodecim pecunda horaemnius. Praetereasuo tempore Albatenius adhue plus
deesse illis sex horis, aceuratissime quidemst eculans
uidit: unam inquam centesimam, Me est minuta quindecim duodecim secunda. Insuper alii post Alba. tenium siex eisdem horis cognouerunt unam centesimam trigesimam sextam deesse. Mox alii aliter deprehenderunt, quae tanta diuersitas aliunde oriri non potest, nisi ex lationis quidem Solaris diuersitate ,
nempe quia modo uelocius, modo tardius circunducitur quando autem Solis motus sit Aelex augens, quando Melox minuens, quando tardus augens , qMania tardus minuens , σ qua ratione , quaq; annorum proporrιene augeatur, mιnuatur, quando fueritannus longior, quando breuior, exactissime tradidit Fraca torius in homecentricis suis. Scire tamen ope precium est hae in re magnam
esse inter clarissimos astronem os di Insonem: quan doquidem sunt qui eum Ptolemaeo,'Alphomo arbitrentur omnes annos aequales inisterenter esse: 'aliis porro inaequales uidentur ut AZ erechili, Henrico Bateno macuniens , Isaaco fraelitae compluribus denis iunioribus. quare nunc citius, nunc perius ad
locum redire solem ipsum, unde aue 't; causam inaequalitatis esse uolunt, quod 'haera octaua non ab occasu, ad ortum semper, ut multi existimant eum Ptoleα o sed interdum feratur ab oriente in occoum ,
153쪽
quare illius motu cum ad eandem , ad quam Sol repectitur partem, solis motκm fieri velociorem: cAmad centrariam tardiorem : hine diuersis temporib8ς annum modo productiorem, mode breuiorem obseruatam. Et Isaacus Israelita in eo libro, quem seculisnudamentum inscripsit, anno quidem a Christo nato millesimo trecentesimo decima, quando iam a creatione mundi quinquies misse,ae septingenti anni fluxerat, censeir annos ita ἴreves factes, ut corripi magis non Drrent,sed iam tempus apparere, ut A planes motu proΞuci iam paulatim inciperent inter ullum autem
mus, mediam moram esse dieram trecentum sexaginta pans, Cr herarum quinq; tum divisa hora in
partes mille ectoginta parti sim habere ningentas nonaginta βχ. tum minutorum quadraginta octo: qua
ram qμκθibet sit septuagesima j cxta pars unius ex it lis messe, GP octoginta partibus quam servularem μpputationem ornatissimus vir, praestant simus philosephus, astronomus Ioannes Piciis dicit se te, gis: apnd uetustissimum barba eorum siriptorem Ra- ει A dabaraba Adam Abrahae filium.
Lixcrsitas quos alia est in Sese circa maximas erus declι nationes ab aequinoctiali; hoc est circa trepicos: nam dilicsis temporibus, a annorum statuis obseruatum est mutatas proculdubio esse, maximas Scalis dcclinationes. AEtate quidem Ptolemaei una erat maxima declinatio trium, uiginti graduum, ae Anius, uinquaginta min&torum. Alba: ij xe-
154쪽
το tempestate graduum totidem, sed triginta quinsminutorum tum Alcmeonis temporibus trium similiter,ac uiginti graduum,sed triginta triam minuto ram. Denis I oannes e Monte regio totidem graduum esse annotauit aetateseus maximam Solis declinatio nem: octo uero, uiginti minutorum: qualis etiam his annis adhuc perseuerat. Deniq; Sol in parte boreali minor remotior a nolis uid thr: in asistrali
autem maior, CP propinquior nobis. Solis quoq; de fectiones in septentrione maiores, quam in meridie apparent. Quae porro de AEgipt s Pomponius Mela refert,obm inqream fuisJe,ut inde Sol oriretur, ubi oecidit nunc e contrario, nihil interest, ut a nebism praesentia memorentGr. quandoquidem, ut supra dixi, G fctitia sunt, Cr fabretusa. De Veneris, &Mercuri j apparenti j . A im m inter sese habent e nationem Venus Mercurius, nimirum quibus cmnia
fere commimia sunt: propterea, filia circa utrunq; apparent ;simul aper: cmus, et prosequemur. ηterq; planeta quotidie fertur ab oriente in occasum eo tardιus, quam Mars, luppiter, et Saturnus: qnia motu proprio uelocius iliis a proprie intectigentia reo noluitur ab occaseu in ortum smsi csm s Ole hoc est eodem statio temporis: tametsi enim aliquando citius, aliquando serius tum eccidunt, i sim oriuntnr,
155쪽
tinet tamen quod stectat ad medium motum, qui solietra proprius est .aeqMauter eum Sole eireunducunturi simul cum eo annκum cursum perficiunt. Nee porro Venus trahitur a Soli , nec a Venere Mercurius: nam si raperentur, Venus magis, quam S ol, Cr Mercurius, magis quam Venus properaret, ac suum festinationis motum expleret. eum duo enim.erbes inaequales circunferuntur ab eodem in idem, eum, qui rapitur, quis minor est sportet moueri celerius. A dbae utrili s medius circulus tum aequinoctialem , tum eclipticam incidit. Veneris aut Ana mersio in primo gradu Arietis: altera in Libra mutabiles quemadmodum in al3s planetis. Mercurii uero una aetate
nostra in primo gradu est aquarii, er altera in primo
quidem Leonis. Praeterea Venus, er Mercurius eam nequaquam
possunt relationem habere, ad Solem, quam habent Mars, et Iuppiter, ut nimirum in coniunctione ferantur celerrime, tardissime autem in oppestione: Soli enim opponuntur nunquam : ut planeta quidem Soli opponatur, necesse est psum distare rentum, Croes. ginta gradibus:at Venus plus nunquam distat ab eo utrobis septem, T quadraginta gradibus, er duobus, trigintaq; minutis: Mercurius autem sex, er uiginti gradibus , ae triginta minutis: ac Solem utersmodo praecedit: modo consequitur motu diurno , erproprio: sic tamen ut eum proprio motu siue ordine morum antecedunt, diurno sequantur: er centra, eum diurno quotidiana motu antecedunt,proprio
156쪽
mdiis , siue ordine signorum consequant . quecircubi duo planetae modo matutini ante ortum Solis apparent ; eum Solim diurno motu praecedunt; medouestertini ab oceaseu Selιs,eu solem ipsium consequuntAr, quae alternatio quidem in Mircurio septem, σquenquaginta diebus, ae tribus, oe viginti circiter
horis fit. ae inter plenetas rarissime nideri Iolet Meroeμrius ; quia solares quidem radios parum egreditur
comparatione aliarum planetarum. Venus porro matutina Lucifer appellatur : vestertina Hesterus: ea Veneris alternatio mensibus nouem, tribus et uiginti diebus, quatuor circiter boris, et dimidia conscitur. Deinde matutina etingatio uidetur in tardiori medietate adiuuari, er uestertina impediri: sed
contra uestertina elongatio iuuari in Melociora medietate: ac matutina impediri. Sie nimirum ut eum eiu
modi elongationes impediuntur,nunquam septem, et quadraginta gradibus duobus, ex triginta minutis Venus remouentur a Sole: at quinq; Solum, cy qκα-draginta gradibus, trigintas minutis: quanta sit curis maxima remotio, cum Venus porro coniuncta est cum Sole cietur simper, aut velocissima quidcm, aut tardissima latione Sed matutina cum abit a Sele , tarda semper latione absicedit: celera autem cum accedιt. uestertina uero eam accedit . de horum iam duorum planetarum diuersitatibus seorseum agam , planius re commodius. I tas medietathm dodiaci primam diuersitatem ,
primaras mae qualitatem habet Venus. a piscibus
157쪽
enim, ad Virginem usq; per Geminos illam ferri lemtius tempore sua Ptolemaeus obseruauit: punctumsillam eundem maximae tarditatis facere in Geminis deprehendit: in altera porro medietate, quae a Virgiune, ad Pisces usq; per Sagittarium extenditur,eam uelocius properare, ae panctum maximae uelocitatis facere in quinto decimo gradu Sagittarii animaduertit At in primo gradu Cancri apparet hoc tempere illius maxima tarditas : π in Capricorno uelocitas maxima. Deinde fecundam quos nacta est inae qualitat directionis,status, retrogradationis: r statio quidem annorum octo reuoluitur quinquies': ac reuolutiones istae quin Asi comparentur inter se, reperientlir inaequales. - Μκltas qκos praeterea diuersitates Mercurius in
motu suo proculdubio sustinet: quas diligentissime obseritavit Ptolemaeus . uas primam vidit in duobus oppositis e diametro punctis, nempe in decimo gradu tum Librae , tum Arietis: inuenit quidem in Libra Mercurium tardum in Ariete uelocem similem quoque diuersitatem in aliis duobus punctis non iam e regione oppesitis,sed per quatuor signa distantibus, ut
delicet in Aquario in Geminis: in nono enim gradu A quarti animaduertit eum uelocem, at lentum in Geminis. Hoc autem eo magis aliquos admiratione
allicit, quod puncta velocitatis, ac tarditatis opponi solent in aliis planetis e diametro semper. Hae uero solum per quatuor signa remouentur a spe . Deinde tertiam notauit in Mercurio diuersitatem, inae- qsalitatem.
158쪽
qualitatem directionis, status, retrogradationis:
quae definita puncta sibi non postidat , verum ubi spol si sieri 'ccessive . in armis porro quadraginta re
Molaitur qt idem Merearius centies quadragies quinquies . diebus uero centum, et qliindecim,ac duabus, uiginti horis fere una reuolutio ipsius conficitur. Postremo qGod ad latitudinem attinet, Venlis cira o media puncta exiguaem latitudinem facit, nempe fxdecim minutorum circa pectiones uero minimam, graduum inquam septem: contrario uidelicet modo ,
atq; 'periores tres planetae faciant : qlicrum minima circa sectiones latitudo est ab ecliptiea: sed maxima circa puncta media . cognitu uero dignismum illud est, eum Venus duobus in locis esciat latitudisnem, exigvam quidem in punctis mediis ue magnam circa sectiones eum birealem in punctis medijs ab
ec iptica semper uideri. meridionalem nlinqMam: at in pection ibus tum meridionalem , tum septentriona lim conspici meridienilis vero cum flectatΠr, uelo
clyma directa simper est in superiori parte: in boreali tarda, π retrograda, sed in una parte uideture centrario. Deinde Mercurius itidem ab ecliptica maiorem facit latitndinem in se rictu bus : at solismo do gradzum quatuor, minutorMm quinq;: minorom autem similiter in panctis mcdijs, ρd quadraginta qzins minutor ra: hoc autem Mercurius disterea Venere quod Venus cum in pAnctis me ijs borealis perpetuo existat: in eisissim tamen plinetis Mercurilis nunquam stecturi non solet meridionalis.
159쪽
De Lunae apparentiis. IV nil ut modo in Angitiainem eireundueiatur, sed paulo minus hora una quam caeteri planetae serius ad occasum pert ngit: nam σreliquis emnibus cursum proprium in oraentem citius peragit: diebus in sum septem, uiginti, horis octo. eius autem.medetus circulus, eum ad eclipticam sie oblique babeat, illam incidit, cuius incisitiones, aut sectiones, alij nodos appestant, alij caput caudam dracenis eum qHidm siectionem , qua transit ad Γο- realisl zodiaci medietatem, caput vocant: sed tam , qua in meridiem pergit, eaudam : γ' sane quotidie mutantur uariantur eae pectiones adversus signorum ordinem tria minuta . planetarii quoq; aliorum sectiones immutantur ob malum inerrantium stollarum: sed eoru immutatιones haudquaquam, nisi post annos plurimos 'ideri quelint: Lunae iιero instabit tus, En inconstantia singulis diebus apparet, maxima porro Lunae declinatio ab aequinootuli, multo esseitur maior, qNam Solis maxima declinatio ta. n. I senes declinat ultra Solis tropicos It eius maxima
declinatis graduu octo, uiginti fere dicatur. Deinde Luna modo uesca, modo tarda est, nἴ magis tamein una medietate, qua in alia: sed ubis adeos in emni pisncto successive: quanquam uero nune tardior
est, nunc uelocior,nlinc medium motum agens, qui et
propriui illi est, nunquam tamen retregrada hect
160쪽
ri solet, uerum siemper directa. em autem maxime properat, in die una quindecim gradus peragit: cum tardissima uera est, undecim gradus nix pertransi. ae medio motu conficit gradus tredecim, minuta fere decem:periodus autem inaequalitatis periodo cireunducticnis non omnino est aes alis, nam heptem uiriniis diebus, horis octo circunducitur inaequalitas
autem perficitur septem, er viginti diebus , o horis circiter tredecim. inpuper halet ad Se re relationes uarius, singulis enim mensbus ob uarisin tinninis, acceptionem undecies figuram μ' in uidetur immutare, cum enim ilingitur Soli. eiq; sub citur; tunc stnedus est coniunctione ipsius cum Sole, ac interlunii uocatur, in interlunio quid.m potest Solomebscurare, non alio ullo unqua tepore. Dcinde prima Lunae manifestatio est, uel ortus, qua Graece anatoledicitur,cu stectari uidelicet in occasiu incipit uel tr-tina, cI exigua post Solem gradibus circiter duodecim, aut paulo plus, ac tum notiιlumum est,sue prιuma die οῦ coniunctione incipiat uideri, quod raro accidit,siue altera die,quod pleruns: sit sine tertia quod
rarius obtingit, praeterea gradiblis circitir quadraginta quinq; recedens G Sele si cernicularis, aut falcata, quam dicunt minoden graeci. perro diuidna, semiplena est , aut quemadmodam graeci uocaui dico: homos cum abest nonaginta gradibus et Sole. quo tempore magna quaedam in Luna divcrstas obserua