장음표시 사용
141쪽
rem ; medo tardiorem obseruari : ut quemadmedum aeutisme notauit Fracastori As,em numerus triginta sex millium annorum, in quo statio motum istum uniuersum A plane eonficit, qui ab occasu in ortum est per meririem in occasium redeundo . in quartas diae nidatur; quarum unaquaeq; noningentos annos contineat, in prima quarta sit motus uelox augens: in Aeunda quarta motus uelox minuens: in tertιa quarta motus tardιus augens: in ultima quarta motus tardus minuens. si quis autem cupiat scire, quanta stilla motus accretio, σ imminutio in unoqcios centenario siupra , instaq; motum medium, is Fracasteriit homo centriea legat, in quibus rem hanc planissime demonstrauIt .
tu in occasum agriatur, etiam fertur in contra risi: qui motus quide in orta ej cotrarius est, qui fit in occidentem quotidie, quia uero tardisyme planetarum omnium in errentem ducitur; statio uideli. cet annorum triginta; ideo sit ut in occasium citius redeat at s planetis: minimMm sane omnium ApD-
ne ipsi emtraducitur,quemadmodum praeterea solem diximus, Α planem incidere ipsium aequinoctialem in principiis Librae, atq; Arietis tu Saturnus eundem non tamen in eisem , uerum in punctis alijsβ- eat, quo sit, ut subalternus cam ecliptica minime feratur,
142쪽
ratur,sid illam secet potius. unde cum Seho' Attine tantum modo fecent aequinoctialem, tamen Satur. nus, er eclipticam, π aequinoctialem secat: inrisiones authm eclipticae, quae maxime in planetis considerantur, hae tempestate dicuntur ita se habere, ut una in eancro,altera in capricomo esciaturriatq; illae singulιs centum annis uno gradu euariantur . Deinde multae seunt in motu Saturni difformitates, ae inaequalitates. Primum quidem in ea medietate ; quae a
irgine,ad Psces usq; per sagittarium protenditur, incessit tardiuscule:at in ea quae est a Piscibus. ad Virginem us per Gemines incedit Melecter. ac nimirum punctus maxamae celeritatis hoc tempore in Sagittacrio est,gradu tertio decimo, sed maximae uelccιtatis in Geminis quae puncta uariantur, quimadmcdum,
er sectiones. Altera est porro inae qualitas quae paulo plus euariatur , quam frivus annis : haudquaquam enim in una medietate magis quam in altera,
sed in omni parte successu e paulo plus quam sngulis
annis eius periodus iteratur, nam videtur modo esse directus, Cr velox , modo tardus , modo etiam stare apparet,modo retrocedere esse retrogradus. Seputem ucro, π quinquaginta huius inaequatitatis conuersic nes feri notatae sunt ιn annis quinquagιnta noMem die uno, horis fere decem, et octo. harnm au tem conuersonum, aequalis nulla est ehiq; alhi, Me totum unamquans risicias , De partes earμm . nec ipserum enim velocitates , nec tarditates, nec status , Nec retrerradationis, aequales sent. Ac tum quidem
143쪽
planeta maxime dιrectus,m uelox apparet, Pando cum Sole contungιtur : at cum opponitur Soli, tum maxime tardus ,'retrogradus est. has ipsas inaequalitates in longι tussi ne obseruarunt omnibus aetatibus uiri docti, quod porro ad latiturinem pertinet, aliam quoq; obstruarunt ιμ quatitatem. cum enim
planeta eclipticae sectiones pertransierit, in statio illo, quod et puncto medio est ad alteram fictionem, difformiter omnino, er inaequaliter se habet ad eelipticam, ad eam qurdem sic modo accedit ut illam ipsum nen tangat ,σ ab ea non recedit, accedit autem directus, uelox, cT S elι coniunctus at recedit lentus rerutrogradus,ac Solι oppositus, quem motum si probe nobiscum reputemus, σ pensistemus diligenter,sine dubio persticuum habebimus, per stiras quassam feri: quae progressu quidem anticipent: ac regressu dsciant: qηαs propesectiones minimae snt: prope autem punctum medιum maximae .
iuppiter habent cum Saturno, CP propemo- dum inuicem consentiunt, prosequamur ea simu quae circa Iouim,er Martem uisiuntur. Hi duo quos planetae in occidentem feruntur quotissie, uariis , et diuersis temporibus centrario motu in orientem luppiter quidem annis circiter duodecim, hec estaniuis undecim, diebus trecentum, tredecim, horis
144쪽
nipnti, horis circiter uigιnti tribus: cum autem eι-tius ducuntur in orientem, quam Saturnus: oportet Iouem quidem Saturno tardius , π Martem adhue Ioue ferius in occasium redire.tum uero ιta oblique circundueitur, ut secet uterq; tum aequinoctιalem, tum
ecliptieum. Sectionum eclipticae, quas facit Iuppiter, una est nostro tempore in vigesimo tertio gradu Cancri: er altera in Capricorno. earum autem quas facit Mars, una in quintodecimo gradu a auri est hae tempestate, altera in Scorpio. dcinde fectionem Iouis puncta media in Ariete, ae in Libra: Mars autem in aquario, er Leone,habent porro Iuppiter, Mars,
ut minime trabatur a Saturno. Praeterea sunt in moutibus eorum inaequalitates : primum quidem sunt in una medietate velociores, tardioris in alterainam tardior est Iuppiter in ea,quae est a Cancro ad capri-eornum per Virginem, Cr citatior in ea, quae a Capricorno ad cancrum per PUces: ae in Virginem.ixιmae tarditatis punctus est maxime autem uelocItatιs
in Pisicibus gradu uigesimo tertio, dande Mars in ea tardior est, quae a Tauro ad Scorpium attingit pcrLeonem: uelocior in altera, quae a Scorpio ad et aurum est per Aquarium: quare hic est punctus maximae
locitatis,ilite maximae tarditatas. coιncιdunt aulcmpuncta haec maxime tarditatis, ex nuo citatιs cum
puctis medujs. Ad haec alteram quoq; ithequalitatem directionis, tutus, er retrogradationis habent. Hlopiter enim sntulis tredecim rnensit .s, dicolis oeso . horas fere una, er uiginti, certa s. Me ς nlinc dir
145쪽
tus,aut uelox inunc tardus tantummodo stans, nune retrogradus uidetur : euius profecto inae qualitatis sexaginta quinq; reuolutiones deprehendatur in uno septuagintas annis A εgiptiis feri, quae porro interpe comparatae revolutiones, habent etιam inaequilitatem. Deinde Martis, quemadmodum inquit Ptolemaeus,sunt septem, ac triginta reuclutiones sin septuaginta nouem annis, diebus tribus, σ horis fere octo; quas item reuolutiones, se comparare quis inter sese uoluerit, non inueniet aequales. Ad solem quos rationem habent ambo istam eandem, quae declarata
fuit in saturno esse quia dum Soli coniungitur, vesacissimi apparent, ac tardissimi dum opponuntur. aes militer in latitudine patiuntur easidem inaequalituates, quas σ Saturnus: quippe eum ad ecliptieam modo ueloces, cr directi accedant per si iras, modo recedant tardi,'retrogradi: ut quae stirae fiunt propin. quae sectionibus , minimae: quae cirea puncta media
sint maximae. Illud alitem annotari operae precium essin Marte maximum latitudinem, quae circa media
plincta ellicitur, maiorem in parte quidem austrati apparere , quam in septentrionali : quandoquidem gradibus circiter sieptem in parte australi men- furatur , gradibus quatuor, minutis fere uiginti ea in parte ' quae septentrionalis est . cura in alijs tamen utrinq; fiat aequalis' tametsi fue-rμnt, qui paululum quid se obseruaui pedicerent omnino deformis lati
146쪽
dc motibus. IaDe Solis ipsius Apparenti js .
Vρ-μi motibus agitur Sol, uno diurno quo rapitur quotidie a mobiti primo ex orto in ortum : altero autem proprio , quo fertur ab intelligentia 'a ex occidente in orientem sub ecliptica diebus trecentum, sexaginta quinq; , horis fere sex. Vnde quia citatior es hie solis motus proprius, quam Martιs,idcirco tardior est Solis motus diurnus,quam Martis eo uero tardior elisolis diurna conuerso, primi mobilis conuersione: quo potest motu proprio intina circuitione primo ipse mobili contraferri: quod aluis quoq; inferioribus globis,ut f3arκm sic darum, ier planetarum, accidit . Est autem in hoe proposito id paulum temporis , quo quide a Sole per raptu queunt confici nouem quinquaginta minuta, cum o Iecutissis: quemadmodum autem reliqui planetae in motu proprio ab udo superiori globo minime rapiuntur, Da neq; Sol trahitur: in quibus autem punctis Apiant secat aequinoctialem, ine dem mediis circulus Solis diuidens circumquas in duas aequales partes Zodiacum, quarum una meridionalis australis altera est; aequino Galem ipsum eundem secat. Ptincta uero illa duo seunt ii quibus cum fuerit Sol, cporrebit aequinoctium esse in toto terrarum orbe: ae prorude illa aequinoctia puncta uocantur uni autem principia, tum Arretis, tum Librae . quocirca necesse est . ut medius circAlus Solis h/ces ipsi ecliptica ,
147쪽
st eum Aplanes medio circulo sub alternus. Ae permotum diurnum Sol dιes,Vnoctes efficit, per pro
prium annos, anni tempora, uer, aetatem, authm-
num-ἡemem, cum porro Sol dinersitates efficiat assidue cirea dies, cr annos : ae sint duplices dies: alii quidem naturales,qui totis ipsis solaribus quotidianis eonuersionibus efficiuntur, σ antelliguntur: siue conuersio ab ortu in ortum lue ab occasu in occasum,me a meridie in meridiem, siue a media nocte, in mediam noctem ; iuxta diuersarum nationum diuersas obstruationes, accipiatur: A lii porro sint ciuiles dies, uel ut quidam voeant artificiales ; qui per eam naturalis diei partem sumuntur, in qua sol est
'per horidontem.cuius altera pars nox appellatur: in qua sol infra horieontem absconditur . Has omnes diuersitates breuiter aperiam : atq; illas in primis , quae fiunt circa dies civilis,aut artificiales. Proptersolem igitur potissimum in diuersis regionibus diuersa omnino accidentia seunt a nobis eonsideranda. Sub ae quinoctiali habitantibus hae proprietates accidunt. Perpetuum habent aequinoctium: μ-lem bis uerticalem habet duplicia solstitia:duas aestates, π .emes: quinq; umbrarum differentias. illis
perpetuo stellae omnes oriuntur,in occidunt. Porro habentium eleuationem poli minorem uiginti tribus tradibus,et triginta minutis; hae punt proprietates: inaequalιtates dιerum noctium: Sol bis uertieatis: duplex estas, s: duplicia solstitia: quinq;
umbrarum disterentiae. Habentibus praeterea eleuationem
148쪽
tionem trium, uiginti graduum; ac triginta num. eorum : Sol est tantummodo semel uerticatis: habent quatuor umbrarum disterentias: dies punt noctibus . inaequales. Deinde habentes et uation m maiorem uigintι tribus gradibus, et eriginta minutis gradιbus risero sex, sexaginta, minutis, triginta mιnorem: habent maiorem dΩrum inaequalitatem : quo enim magis eleuatur polus, eo maior est inaequalitas dierum : donee polus in uertice statur: Sci est illis nunquam uerticalis: habent tres umbrarum d eratias: duo habent Alpitia; unum altΗm,ιmum alterum . insuper habentibus eleuationem sex, π fixaginta graduum , er traginta mini,s orlim, sica signa oriuntur, uno quas momento: reliqua sex cum toto aequinoctιήι ascendunt: S ole in principio cancri existente, elui-lem,seu artificialem Lem, quatuor, MKιntι horarum habent: ac tantam etiam noctem in principio capricorni. Punctus uerticatis sue ut aiunt, Tenit;
ipsorum singulis diebus semel est idem cum polo Zodiaci. Ad hae eleuationem habentibus maiore flex, sexaginta gradibus, partes uicinae principio C ancri non occidunt. quare cum Sol est in illis partibus, habent artisicialem, seu civitim diem pro quantitate
illιus arcus,qui non occidιt. partes aute uicinae principio capricorni non oriuntur: quo sit ut etiam noctem habeant pro quantitate arcus, qui Occultatur:
Dem, sub polis habitantes horιrontem habent, σ
illii perptiua est sub horichnte, altera 'pra: quare
149쪽
eantum tinum habent in anno artificialem diem. Dilabis alijs huiusmodi ciuilium durMm,mnoctii diuersitatibus, ii satis multa a Jer erknt, qui circas haeram materialem scripsere, quis geographiam,
seu cosmographiam tradiderunt. Sequitur iam, ut de his agamus dιuersiaicus, quae circa dies nathrates
existunt. Naturalium diersim alijsexnt longiores, alii breviores. Solaritim enim quotidianar m conliersionum,
reuelatroniim altae sunt longiores ; aliae breuio-ves. Hae quidan breurores, quas facit sol in boreali medietate dediaca: longiores alitim quas in australi. in utraq; item medietate cateris paribus Γreuiorescireu aequinoctialem at longiores circa trepicos. Imo praestantissimi uiri astronomi obseruauerunt natura. tium dierum alies esse longissimos, ab os breuis mos, mcdiocres deniq; alios : compereruntq; Solem in mediocribus, naturali tino die Solem motu proprio minuta quinquaginta noliem .et secuda fere octo peragere: in minimis uero septem, o quinquaginta minuta sed in maximis gradam unum. atq; unum fere minutum. Deinde conversones illae breuiores hi dentur, de citius redire ad sues ortus: quae fiunt a capricor no ad Cancri m per Arietem: sed tardiores longiores, quae per Libram a cuncro effetuntur ad capricornAm. De uariis drerlim ciMilthm, naturalium diuersitatibus, quantlim satis est disseruimus . nunc reliquum est, ut de annua diversitate breuiter etiam
transigamus: at drcendum est in prirnis qAid per mo
150쪽
num intelligere conueniat. Fuerunt qui annm di eerent illud esse tempus uniuersam , quo Sol in una propria conuersione a desinita inerran:i aliqua stella denuo ad eandem reuerteretur βd uehementer δε- cipiebantur : cum enim stedae fixa uoluantur motu proprio in orientem , dum Sol annuam , propri im scim conuersionem perficit : d nita illa stella ortum uersus mouetur 3 ac motu icta arcum describit. Annus igitur tanto esset plus Ana Scias propria conuersione, quantus est arcus ille. Deinde cum eadem stella modo ultra eclip:icam si in parte meridionali , modo citra in parte septentrionali ; quomodo sol qui simper est pus eclrptica in an
nua psa conuersione perpetuo iungeretur illa desini tae stellae t Itaque per annum, totum ιllia tempus acciprendum est , quo sol a certo uno puncto signata per imaginationem in Zodiaco , ad idem punctum reuertitur: siue punctum illud sit in aestiuo Alstitio ; fue in autumnali aequinoctio, sue an serno solstitio , siue in uerno aequinoctio , sine in qua-uιs alia parte Zodiaci, aut eclipticae, iuxta dι utr-Drμm gentium uarias ιnc ienda annum conflue
Itaque annuae diuersitates , aut in uno tantum anno sunt, aut in pluribus inuicem comparatis : in uno uero anno duntaxat, ea propterea contingit : uod preductior est pars anni, in q a Sol fertur per septentrienalem Zodiaci medietatem :quandoquidem Sel in ea tardius agitatur ossa porri