장음표시 사용
131쪽
. Inflammatio autem San ines, quae legitima est, quandoque sappuratur; quando- que veto induratur. Vocant huiusmodi affectum Graeci mponon leu ut utionem.Gail. s. de compler occ. f. vocat wponon materiam contentam sub membrana vena, inflantem absque suppuratione. Paul. tibi. inquit esse luppurationem. Aliquando haec inflammatio vique adeo augetur, ut palpebras in uertat: Neque enim claudere possumus possiant2 oculum: Imo vero prae tumore in uertuntur: Hunc affectum Graeci vocant chemo , vel Chimosin.
s V Is sic declaratis, non modo patent caussae, verum etiam magna ex parte horum affe-λα imm signa. Etenim Taraxis siue vacillatio est rubor sine tumore ex caussis praegressis, ut dictum est. I nflammatio legitima habet ruborem cum tensione venarum insigni, cum plenitudine totius Corporis. B diosa absque ichore habet paruum tumorem; ted cum colore citrino, vehemen. tissim dolore, febre acuta, in corpore bilioso, post siccam constitutionem , ut norauis Hipp. secum eo GO .vb. u. ra. u. Si connexum habeati chorem, multae sunt lacrymae, quae, ut dixi, erosione faciunt. C In Piimus tumor est mollis. fere indoleqs,5 si cum ichore, multae emanant lacrymae; si cum flatu. vesicae in coniunctiva apparent. In melanc olita color et liuidus. In hypo sphagmate nullus fere est dolor, imo insciis ipsis patientibus plerunque hic sanguis in coniunctiva extra venas apparet. Suggiliario, seu Hstponen facile cognoscitur: Nam sub membrana praecipue cornea, quando pus adest, alba materia apparet; Ubi vero non est suppurata materia, venae conis iunctivae repletae, & quasi induratae, videntur prae se ferre membranam quandam scit aut fusci, aut lividi coloris ad differentiamne 1gu, seu unguis, qui album habet colorem, aemulatur unguem. emosis omnium facili me cognoscitur ex signis propositis, si tumor sit adeo ma-Dgnus, ut palpebras inuertat.
DE Prognosticis Ophthalmiae pauca nobis veniunt dicendar Certum enim est Ophihalmiam, quo grandior fuerit, dc ex humoribus frigi dis, de tempore liyemali facta,
eo diuturniorem ei se; contrariam vero breuiorem.
Dictuin est etiam lpuriam transire aliquando in unguem oculi; Legitimam vero vel in suppurationem siue hypopyon,vel in vicus,& ulcus sane varium,de quo infra abunde
Omni Ophthalmiae fluxum alui superuenire bonum esse docuit Hipp. 6. aph. int Liniensem aluiprofluuio corripi bonum ex quo docet Hipp. quantum ars ipsa ophthalmicis p ltare possit, euacuando humores confluentes.
II aque nos quoque ad curationem descendentes pauca quaedam attingemus ὀe euacuantibus totum corpus,& caput: Nam cetera volo vos requirere in tract. de Catarrh . Plinium autem illud moneo Taraxm, ii ue Vacautione Prae tequitur caussas externas,soli, localibus remediis,&victu conuenienti sanari. Idcirco siti it exfestuea, seu ammastulo oculum ingredieme, oculus aqua impleatur, F aut lacrymae excitentur, aut ambra calefacta oculo appropinquetur,vel denique inuersa palpebra tollatur festuca resina impolita extremitati styli. Si fuerit fumus, aut puluis, aut inlblatus, latis est oculum abluere aqua tepida, aut
In vera ophthalmia locum habet venae lectio, de qua nihil dicam, nisi quod pertinet. ad ..aniuatim, quod scilicet inlii scalibus liceat multum sanguinis semel educere. Gi-Ien. u. . cur. Persara. missionem, P. xl. detractis ib. I. sanguinis Lipsientem breui cuIa uiti
132쪽
u8 Hemul. Saxon. Praelectionum
Qui vereatur hanc summam sanguinis missionem, non vereatur laltem in corpore ple Atharicon,3. vel θ. 6d pro necessitate augmenti inflammationis sectionem repetat, hirudines venissedalibus adhibear,cucurbitulas affigat; pro reuulsione quidem infernis locis; pro derivatione Scapussi,&O. esur, imo occipiti magna affixa cucurbitula cum scari. ficatione, maximum praestat laborantibus oculis emolumentum. Id ipsum faciunt Vesica tia, dg in diuturnis fluxionibus Selaeea. de Cauteria, sicuti in Recemiotibus hirudines post aures, sectio venae frontis, apertio venarum nasi. Sectionem venarum, quae sunt circa angulos oculorum,non propono. quia operario
mihi non est assueta, sicuti quoq; ut arbitror) non motic turpis; ted inutilis eli incisio soniis per longum aut transuerium, quam Graeci h possimum vocant. 3Nam ii fluxio sit per venas interiores, nihil facit haec incisio: Si sit per cutem. de venas exteriores, satis erit uti reprimentibus, astrictoriis fronti de temporibus adhibiti de quibus nunc mentio nem faciam.
'Ranseo igitur ad pharmaciam: In hoc casu, si febris non prohibeat, quam primum I licet uti purganti bis iussi: Profitetur Gal. u.mrah.rt purgante valido medicamento se unica die oculorum inflammationes sustulisse: Quod di ego pluries sum expertus. Sed si febris urgeat, accipio Rhasis consilium,ut lenientibus primo utamur,vel cassi vel ν.ras vel aliis id genus medicamentis. CCircapraeparantia illud moneo, ne ocularia statim praeparantib. admisiceatis; quod
tamen vulgo video prac tes facere: Ducunt haec humores in oculos, Cum tamen ab initio longe a parte fluxione tentata sint retrahendi.Itaq; tunc im medic amentis oculatibus utendum, cum totum corpus εc caput magna ex parte mundum est, & scopus est, fluxam in oculo digerere materiam. Tertium quoque moneo,in affectib. oculorumser rutamota quidem mihi minus probari; non tamen omnia reiicio, quae scit. nares expurgant, urseccum bera, aut molaa, aut manna cum aqua hordex, vel alica, ec id genus leui Ora. Auic. IJ.trin. . c. I. core probatinata tibus oculorum vitam purgantium per nares.
Id ipsum facit Gal. s. mrab. a. obb.de cucuyb. est sicartiarione: propterea minime sunt o audiendi, qui uniuersalitet improbant. Tinnseo ad Localia, inter quae sunt primo Reprimentra. Haec adhibentur alat ipsi-met oculo, aut partibus circumstantibus. Quae adhibentur oculo,non debent acuti beri nisi post primam aut secundam diem: Nam siue materia sit calida, siue frigida ex reprimentibus maximum sequitur incommodum: In calida retentus humor ciolo rem auget, oculum exulcerat; in frigida concrescit, dg induratur: Idcirco disti tali me digari tuo Fronti & temporibus tuto,&utiliter admouentur.
Sang.dracon. 3j. 6. 1lbum oustr. n. iiij. cc. ni g. q. g. M. Qui non studeat his longis compositionibus, poterit aecipere terram argutim eum assum.em .aut actumen cum fari a volatris: Nam haec omnia vlum praestant efficacem. In frigida fluxione pulueres simi ex thure, obbano, myraba,masti si ea, Zc exci plantur vino aufero. FInterim ipsi oculo ad demulcendum dolorem, Id prohibendam fluxionem non nulla conueniunt: quandoquemvis moderate Reprimentiati In magno dolore optata. Emplastica sunt farina amro, Tragetantum, albumen Ouι, de ex Compositis Si album, caevsium, decoctumsenetracti quamvis hoc virtutem habeat discussoria, muctiago omnis piaecipeseem1 .m citorior. Potervis itaque accipere assismenom recentis diu conquassatum, quam gailaturam
133쪽
8, vocant. & permistere cum aq- .fie per linteos frequenter oculo imponere,aut accipiatis medullam panis recentis imbutam vel in simplici lacte vel in lacte,&aq. rosac. Sed consulo, ut aestate lactis usum fugiatis: Nam facile aceicit, & acrimoniam ex aciditate oculo infert: Essicacissimum erit medicamentum hoc, quod
Vtamini hoc medicamento. C5uenit autem influxionibus calidis,in quibus. vrdiis xi propter vehementiam doloris licet quandoque uti opio: Et propterea habeti, passim in ossicinis parato fasias cum apro, quibus uti soleo ego, ne oculum ladant , aut visio ne
nugrari. ut Karcscian mac ratasNMκm lacie; deindepermiss ιtim eodem deracto. Vbi vero scopus sit materiam aliquantulum digerere,semper ea sunt eligenda clusi morsu careant. I dcirco pomum ciatim ttim alluaportune recin hinteo oculo appositum primas habet pari cs: Idipsum facii onum racem ιnaaratiam ,in duas partes diuisum,ablato luteo, &cauitate impleta, aut sac Caro candido, aut saccaro communi. Vel νbi seopus digerendi sit maior, poteritis immiscere cum facti ro aut palaemnaimini, aut meti ιι Sed antiquiores mei nihil praestantius inuenerunt rasera corticum otia saec. commi- D sta,&liuictaavasa albam isti iuriposita. Adhibemur haec. nra per linteum rarum & mundum. Idipsum faciunt mensa per molles spongias exo metiora sanguis columbinis praecipue, qui in plumis continetur, quae sunt sub alis,ita calidus in oculum immissus digerit, praecipue vero probatur a Gaden. .co .pertit ad Hyposphagma, ad sanguinem extra uenal um. Cum inflamma o conivnstiua, ubi ad statum peruenit vel possit discliti & digeri, vel transmutetur aut in suppuratione aut in membrana,aut in vicus, ppi rea loquemur ptimo de medicamentis una nquaq; materia digerenti h. postea verti transitu faciemus ad suppurationem,ad Purygion me ungulam,*aae est membrana, & ad ulcera. Calida igitur materia digeri potest aut fomentis,quae fiunt ex decocto m lusti an aE shi faenus ei: Fiunt quoq; linimenta varia: sed prae ceteris omnibus celebratissam iam est DrabarWam Hoc medicamentum pro varia huiyti lotione p test accommodari in R immationib non modo in statu exs stentibus, sed etiam in inclementor in statu quidem lotio fieri consueuit in vino maluatico austero,&pro singula butyti mucia addatur, siae Camplora. Si quispiam hoc uti voluerit in augmento florio butyri in a. . rase. Est remedium praestantissim uin qu ego uti soleo. Ceterum non modo inflammationes quas vocant Ophthalmias sed etiam pustu-LecciniunctMue quas Graecimis vocant hoc eod.modo citramur.5 cuti densitae. Δὰrpsira, iconiunctiva de cornea occupant quasphomnas appellant. curamur ut ophilistiamia aquosa,aut scit.camno conIus, & m Eetomso,aalip tivere absurgit, aut ιυνιι - νήυι--ἔars insecorata. iusue faenistiti, & ubi vel ι ae lunt amplae, coinode ad lithetiar toti oculo
emplastrum ex farinassaram En racliaddito cumrio, & aE se cerius timul cum sucos ora, o ni tuti. Viam fi liramatio sit melancholica, humor prim δε est molliendo, Itaque fiat fomentum ex aqua tepida. iii qua bullierint M.fu .l his smen si esse mgr. Postea digeratur fortiorib. praesdiis. Fortiora sunt cessa luvea, ocinamom.pata Get.
134쪽
no Hercul. Saxon. Praelectionum
milium cum timino, D re Usipi, addito succo aut anagasiadis, aut mιnom centaur. aut ru- Axa, vel euphragra. A dchernosin, quae est magna inflammatio, in qua palpebrae in uertuntur.Gal de
ctum; nil illo minus tempore status haec ipsa emollientia & digerentia convcniunt, de
Sed si inflammatio transierit in pran, siue in suggillationem, siue suppurationem otiae fiunt idem cum mareria sit valde profunda, dimcile digeritur. Idcirco Gal. meih.e aa. triplicem proponit curandi modum: primus est per digerentia: Secundus per capitis concussionem: Tertius per Corneae perforationem. Vt digeratur materia, cum sitivalde profunda, primum erit attenuanda, praecipue vero si denigrata suerit. Id Acirco conuenit uti evaporatione, ut scilic. fiat decoct. &per tubulum fumus in oculum
Centaur. minori CSileris moueant.
Huic succedunt Digerem brata. A ntiquiores, ut potestis videre apudGaI.s.e eram'. perisc.c. r. alcendebant ad murtam, qua Vrebantur per spongiam, est valde mordix ole- dicamentu; Satius est accipere acet. vi albam aelais porcionib. 6c in huiusmodi liquoribus incoque refiata laurι,νuram, chelidonMm, euphragumfamiculum, centauri min. & si decoct. fiat in vale aeneo,erii fortius medicamentum. Est remedium non vulgare aqua destillata ex foliis ob in eod. vase aeneo. Probantur quoiae Trochisci viperis avit a vipe- Dra crambusta. & in cinerem redacta, quae minausucco vel rara,vel ebdoma excipiantur. Haec omnia fortem habent vim digerendi, dc attenuandi. Quae si non conferant, caput ut dixi,fortiter agitandum est, ut pus descendat; aut
pungenda est cornea in parie inseriore, dummodo suggillatio sit alba: Nam in denigratis, neque concussio, neque apertio quidquam facit: Est enim materia indurata latis. At si transeat materia in Mein, huiusmodi ulcus, aut e ven ais, aut profanaeum: Superficiale est duplex: aut angustumo rotundum, aut Liam: primum dic tur Mison, secundum dicit urciloma. Si fuerit ulcus profundum,est adhuc duplex. Nam aut est
que adeo profundam, ut totam erodat corneam: aut est sine totius cornea erosione.
Vbi erasi, nee succedit, statim excernitur pupilla, deprimus exitu, pupillae aemu- Elatur caput muscae. IdcircoGraeci vocant hunc astectum Myocephalo Si ulterius progrediatur malum aemulaturacinia uuae,&tunc vocatursaph Moma; Si inaior adhuc sii portio vuea egressi, ita ut vix palpebrae occludantur, vocant hunc affectum, Μηλον,Graece. I Mon, vel Meon: Et ubi valde indureicit instar capitis claui, vocant', hi , Mon, id est, clauus, Auic. elauatim rurioni m. Si tota cornea non disrumpaturi ulcus tarnen sit profundum, de sordidum, vocatur σοι, MAE, E cauma. Profundum sine sorditie dicitur ἀιθον, argemon. Huiusmodi ulcera sine sorditie facile sanantur aut pulveribus siccantibus, qualis est terrasmis, amylum, rhus,tutia,cerusea,puluufacti exlestis ouotum inpollinem redactu. Haec vel insumantur, vel stylo excepti pulveres viceri imponuntur. Exsiccant pariter equa vir. IaaMea,tostgon, Sarcocosis au simplex, auim iacte macerata priina, quoque obtinet palles: FEt ubi adiit lacrymarum fluxio. nihil praestantius hoc medicamento. Accipiatis lapidem hamautem, di friectis super cotern aqua roscea. aut aqua antaginuusque ad rubedinem insignem ipsius aquae: deinde utamini hac aqua. Vbi adsit ulcus
eum dolore,nihil est pratistantius ira uligine but ι: Moduin conficiendi hanc fuliginem legatis apud Diostoridem a.db.cap.defrig.
135쪽
A Vbi ad sitsiatius. abstergendum est ulcus avrsero ea ino. aut aquamers, aut aqua, nqua trigeses thias sit exst nctum addito mellerosaio. Hoc medicamentum abstergit,ex. secat, se uti etiam valenter exsiccat,& plus ceteras valet in fluxione frigida eνο - , Io som=oha, siue in puluere, sue misti cum aliquo liquore exsiccante, & consolidanti, ut esset shecus seperitonis, aut succus mil otii. Quod si ea iam sit uri ,oportet primo vueam ipsam egressam intromittere primum emolliendo, deinde cligito comi r mendo: facta intromissione stitim ad hibendum medicamentum ex sitimine sui cu inoe siti, e ream amo, deinde vero spongia vi-- no austero imbuta, in quo bullier tum M-,νos,bati sum Cr a caelatu pei imponatur. Sanato ulcere maculae remanem. Maculas . Am et f.υ vocant Graecio Superficiales B proprio nominem; M, nephiu Latini nastiolari Profundi ores autem, quae raclices at lius egerunt ID Mματα, Letiesmata. Soluuntur illae maculae aquis quibusdam stillatim aut ιιnamomi, auigaryops E. Qivdam summopere laudant υν Irim pueri visse . eo de. Iuniam. Hoc scio experientia ,summopere maeulas illas delere, os que pulueriratam ruet. rand aequis portionibus commistum r In sumatur in oculum, aut in forma lini menti eum melle, adhibetur parti interiori palpebrae. Quidam neque inutiliter in eundem vi maec piunt mirem; Alii accipiunt istos quosam par os planos. at eros, qua lis est lapis grades, Ae imponunt inter palpebram, & oculum: Nam ille lapis moto oculo paulatimc nubeculas illas consumit. Quod perun et ad neruium s medicamentis superati possit est conse candum la. pide puli. ice: deinde adhibenda haec medicam eta quae fortiter digerant; sed ubi membrana est indurata, opus est manuali operatione, quam potestis lege te apud Paulum
Ad hanc partem pertinent duo affectus, qui tractandi sunt flammeis medicamenistis, earlanetistis scit. &αircinomaoctio. Sunt enim insanabiles. Versa b. mur an praesenti lactione circa assectus anguli maioris, ac pals ebrarum, quos omnes, Deo fauente, expediam.
s. m. Angub maioris oculi vitia.
QVinque asyis fiunt circa angulum de quorum nominibus tam et sal quasi in tetscriptores sileremia: Fgo tamen hae in parte sequar patitum. Primus Uectus Paulo dieitur A4iam m. EVestina an inriario huius angulis Alter di citur Aigis, pisue ab cistis r Te dilus est' vila, Epinyctis photo tu. eo. ιυ συ) Nomine inuti ulcus i melligo angustum, At oblongum, siue habeat Cilis caciem, sue non habeat. Haec enim fistulat icty malis vocata utroque modo contingit. Quattus as ctus est ἰώae, Rhias siue eroso carunculae huius ang ili maioris, ad quam sequitur continua quaeda inlaetymarum effluxio. Huic opponitur ille assectus Q intus, que ineaAradu vocant, de nihil aliud est, qiram c linis in hac patie excrescentia: idcirco quidam
Curatior in curisione Mehilopis, qui affectus est omnibus conspicuus, supposta euacuationibus & reuulsionibus, ut pluites dictum est, circa localia,& duplex. & ea quidem insignis oritur diis cultas: Prima est circa Repνι- nna; Secunda circa sentiraum rNam vitaque fistulae periculum inferre videntur; illa quidem repelle udo humorem ad profundas palles; haec veto putrefaciendo i Nihilominus utrumque aliquando agendum est necessario. Vbi fluxio tune primum incipiat, angulo antea non laborante,nprimentia conueniunt Nam si antea nunquam laborauerit hic locus, profundae partes sunt robustae. Ita que repulsio potius set ad latera quam ad profundum. At si inflammatio sat iam pro . pcedente morbo, in hoc trico nullo modo repulso conuenit. Videbitis in praxi, Δι/rante stata Leumati messere In Inflammation I. inqoo casa no nconuenit repulsio. Repellentia sun isticem piantaginis m/sus ciam album ne oua, o aqua rosarea , aut rasa recem comuse , mel scem roram , ver puluia rosa νώm fisus eam Iiatio
136쪽
Ira Hercul. Saxon. Praelectionum
Materia iam fluxa, si fieri possit,est digerenda.
Digeritur aute ve*upposita alica in acreo cocta, aut rare obispariter arato coctis, aut cochia ea contusa messi excepta. Praeceteris valet centaurium mιna ,siuesuccus,ssuefotia contus: Qua.dam pro secreto habent nucem rancidam conιuriam druplicatam.
Aliquando oportet uti suppurantibuου, quando icilicet natura iam suppurationem incoauit, de humor est sanguineus de copiosus, ut suppuratio impediri non possit; in hoe casu satius est quamprimum suppurare, dc abscelsum non probe adhuc confectum aperire, quam uti digerentibus, quae crassiorem materiam relinquant, de fistulae periculum
sesus aperiatur in parte decliui longe ab oculo, curetur sicut alii abscessus, tu. runda imposita, verpositoinaro ducakiseos vocato,stu vulgo diapa a. Ego cum superioribus mensibus hic Patavii habuerim nobiliss. mulierem hoc abscessu laborantem, post disruptum abscessum adhibui Diabutyrum quod unica dic sanauit abscessum. Itaque coasilo ut hoc etiam utamini. Ceterum ubi adsitfula, si fuerit absque ossis carie, poterit sanari medicamentis siccantibus, Et agglutinantibus: Sed hoc primum diligentissime obseruandum, vi locus ille ab omni sanie,&ichore per compressionem digito factam expurgetur, aeinde aut aliqua aquaserim, aurpulias inspergatur. Pulvispotest componi hoc modo. Saraocon Mirab. ramon. U. Sj. - eos Κυνῶ aru au 3 6. M. Si nimis forte sit medicamentum, addatis puluerem aut Pur rarum, aut Concharum, aut ossissipia. Aqua aecommodata fieri consueuit ex chasianus, ae Gream, quae ebullia mina-
Ego hunc in modum parare soleo aquam, quae tamen non est valde mordax: A cipio altamen oui induratum sine luteo feruens adhuc, ficinea cauitate impono Aasianis rhum, praecipue illud album, quod vulgo dicunt cuperosas mulcumfore aris, deinde im- opono in linteo mundo, de exprimo totam hanc substantiam ma starsera, quam deinde impono in vastanest. Huius guttulae aliquae paulatim insundantur in s stulam: Studendum 1utem, ut post impositionem medicamenti pars illa perpetuo sit compressa. in quem usiam debem parari globuli aliquo instrumeoto, qui continuo comprimant angulum oculi: Ceterum ubi os sit corruptum, opus est igne actuali; docebo vos modum vim Me actuatiab .' culo: Nam ego usus sum hoc ipso Venetiis in quodam Monacho S. Georgii: In illis, qui laborant tali fistula,aliquando lacrymae retinentur, de limul sanguis & ichor: N runc fiunt apostemata,& inflammatione aucta debet Medicus curare, ut inflammatio fiat. Nam cum primum fit, multo minus aliquid excernitur aut puris, aut achoras, ita ut Enon fiat amplius. Facto tumore potest aperiri in angulor potius in loco decliui: pa
cta apertione imponitur turanda ex ra egentiana, aut medulia cana, quae aperit foramen,
ut commode possit videri os: Tunc paratur cannulas rara, in qua imponaturdiis linitus triangularis, de praemunito oculo linteis imbutis mμιω plantaginΜ,albumme ouι σνfacest, uritur locus ipse non semel, aut bis, sed usque ad desquamationem ollis oculi. Ego in eo casu per triginta dies continuos uti coactus sum adustione bis in die r Exsquamato osse agendum pulum,insiccanti , qui illi etiam sint qui valent in Rhiade, siue crosione carnis anguli. Sunt autempuisis aloes, tutιa, crocin myrrha, quibus pulveribus adhibentur quoque medicamenta proportionata exsiccantia extrinsecus, de quibus iam
dixi. FIn Eneanthide vero opus est medicamentis erodentibus carnem: Lapi sarcophaginvocatus primas habet partes pulueri E. de inspersus; in defectu huius lapidis v tamini alias crodentibus,sed praemunito oculo conuenit adhibere CVtiuum rnelle commistum, aut puluerem ms,velso vel chastiuos: Aqua etiam,aut vinum in quo alumen ebulla crit, utiliteradministramur&haude affectibus angulorum. F. O. Da
137쪽
QVod ad palpebras nulti quidem numerantur affectus. At horum omnium curatio tandem redigitur ad quatuor capita: Nam quidam curantur mositimibin; Quidam sicantibus; quidam manuchirurgitat, Nonnulli missa quadam ratrone. Mollientibus tractantur Chalae on, siue asia des,nil sis, σCritia. Est Chaiahon tumor durus grandini similis incolore dei gura. Est pariter nisi fis tumor clarus, qui saxum ae latur. . Est Crithe, seu Psbia, id quod Latini vocaret horaeolam. , Duo priores tractantur emollientibus, & prae ceteris laudatur Ammoniacum obdesitum, dissoluta in aceto a Crrim O. P his, cristi, siue hordeorum, cum est durus callus, tractatur eodem modo; Quanadoq; vero est inflamma tortu in quo casu cget suppuratione. Commode fitsu puratio, adhibito frumento masticato ipsi hordeolo. Siceanesus tractant ut 'Pωροφωρ. Aserophthalm a, situ abie a ιίrarum sumida quae
infestat de Milulum & palpebras: Mr phthiam , quae est lippitudo sicca, te Mura ιhalmis, quae est a sectus pruriginosus paIpebrarum cum dolore ac
rubore. Siccantibus pariter tractatur, Tση se, Dacoma, Σ si Sycosis, T σω, Diosis,
Φλειασα ni ista Di Πλαδαρώπι, ρώdarotes se M desis. Isti sunt a tactus, qui contingunt interiori parti palpebrae superiori hoc discrimi-C ne, quod Tracema sit scabrities quaedam palpebrae; Θυμ sit scabrities: sed cum fit Iuris
quibusdam,&granulis duris, rubris, qualia sunt grana ficus; Dissis est summa huius asse ctus induratio, ita ut palpebra vix moueri possit. Phtheiriasis est assiectus pedicularis palpebrarum. 4νotta est intemperies humidissima, cum continuo fluxu materia: aqueae &humidae ex palpebra cum tumore cede maloso. In wdisiemuitqindem humor, sied quandoque Cruentus, aut liuidus: Nam adest putredo, de caro qhaedam corrupta in part interna. . Ex affectibus, quos proposuimus curandos, cum aliqui sint humidi, ut Pludaro ei M dos de Psrophthalmia. Alii vero sicci, ut Tracoma,SIcosis, Thosis o Xerophthalmia e Sta U raphthalmia; idcirco in eorum curatione triplici modo Incedendum est; In humidiota bus fatis est uti medicamento siccante. Multa possent proponi; Sed consulo, ut utamini uno ex his tribis,quae sunt experiata; vides. aqua consectaex calce, aut ex chalcam ho albo aut exluamaam: Et qua inuis nonnulli has praeparent aquas per infusionem horum corporum; Tamen ego illas consueui pa a-re. vi docui in praecedente lectione,imponendo caltam,aut chalcanthum in assum.ouranda . ruoctealente or expressopertinteum mag.rosac. Si quis etiam Recipiat vini mamaLausterimj.
Insutaribus praetermittenda non est emollitio, dein induratis fricanda est Palpe
bra Dpi pumiceusque ad cruentationem; dem demungenda aut Habui3ro,cuius iam memini aut unguento composito vel ex axungia inure ue tiraco Ato tu et rio maluar. cum additione patueris tutia,ct modica camphora. tius Ingula uncta muritast 3I. Tntiae. 9R fi .camphora. Alii affectus qui compositam requirunt curationc, sunt, Phthiarissis, Mα- ίsω s,
darosis, seu γαλ ω s,milpho imo ia-,mstichiasin Te rastrichiasis o x Phalagostr. p Est Phuriris, morbus pedicularis palpebrarum , qui curatur par im mcdtiamevia sis abstisris pi=t pediculos meantibus. Abstersorium erit lotio facta exaJ.marma, i ii qua bullierit ιμlphuris Hyagna addito medico melle. Postlotionem necant pediculos palpebra, um aut i Naphi riscammelli, aut λη mentum factumeae aloe Auccotrano sphidagris,moere abi thra ct mrsielysiit. aut mericamen. ω ab raptum, quo Paulus utitur,cui admodum sitnilo describit Aemus.
138쪽
γ he alumsessi partes ij. Αherba dicu&ris3artem). Teratur, M.&e Cilium altingatur. Ddaris est defluuium pilorum palpebrarum 2 Multae quidem sunt caussae, all- qnando iaci Vener. aliquando immiai nimia; quandoque humoriam corruptio. Huic prouidendum purgatione totius corporis, de propterea ubi adsit humorum Corruptio cum acrimonia, conuenit usus succi nimiategretranara cantusicam toto sortice, βιe simplex.sue melli commoti . . D thia est ortus piloium palpebrarum duplicato ordine, sicuti nubiasis in triplicato ordine, & Phalariosis in quadruplicato ordine. Haec molesta asscebo quidern ex subortis pilis pungit oculum. AIn quo caluaut necessatia est evulsio, &post evulsionem Iocus aut igne actuati inu. rendus est, aut oleo exsulphure, velexeba amso: Quida ire, tres τε omnes simul componunt atque uniunt, ut noxam non inferant. His non conferentibus, veteres ad chirurgicam operationem deuenmunt,quae fit acu pilum recipiente,& illum educente per foramen factum in palpebra. Hi eatis Paul. M. o de Ambros. Pareum tib. I Alii affectus palpebrarum sola manu chirurgica tractantur: Hi sunt Ligophth limia, id eli. oculus leporinus: Est in uersio superioris palpebrae, ut aegri oculis a peltis perinde ac lepores dormire debeant: ε Τώπων. ectropion, id est , inuersio inferioris palpebrae spropter cicatricem, aut carnis excrescentiam adueniens iac Asis, vel 'Aγ-λοςλεσκες, ancyti pharos, quae de aratiatinatio seu inalycatio dici potest: Nam est coniunctio vel naturalis, vel acquisititia utriusque palpebrae, aut simul, aut cum cornea, vel coniunctiva: Solam manum chirurgicam requirit etiam' τὸ ἰnti Η, Δαλ quae est tumor in palpebra superiori,quam vulgus alam vocat;siue sit cies metueri AueAtu remuis iue Steatomatis. Modum curandi legite apud scriptores propositos. His expeditis, transeo ad ea, quae maioris sunt momen Ilo
TRanseo ad illos affectus, qui omnium maxime v. sionem Hun , aut deprauant, aut
II serena est priuatio visus propter nerui optiei vel rupturam, vel integram obstruetionem: aut exsiccationem. In hoeailectu oeuli nullam in is labem habere videntur, & tamen patiens nihil videt. -- duplex est: Vnum est exsceatio humoris crystallini, cuius meminit Gal. u.de Uupars.c p.σ qui scribat morbum esse insanabilem; Aherum est ex abundantia tiuis moris. siue crystallini, siue alboginei: Hic assectus non tollit visionem a sed tantum aliis qua ratione imminuit: sequando est natura is lor, nihil vilioni incommodat. gutrum hic color aliquando siccitatem sequatur. vel ne,& quomodo idem color possit fieri &ex secitate &ex humiditate, docui alias in nostri, lectionibus. Tertius affect us, qui tolli t visionem, est mi*ras, sis, ex humore concreto, vel in ipso humore albugineo, vel quod frequentius est, inter albugineum, &corneam. Des isti υών urso aut in Psantasmati , aut in hoosixei ινficta, aut infrato iti a mali oculi/v. n. συmoris cupassi ι. IIone , aut an hastac nasione, aut etiam in -
De prauatur primo in phasta arisminpaandoquide phantasmata, nihil aliud sunt.
quam corpuscula quaedam ex crassis vapori hu3 genita ab iniemis pallibus in humorem albugineum, vel saltern a te crystallinum trarum ira, vario modo configurata, ut pro- ς Pterca palicentes, poteriis M.d eatis miasias, atir calces. ans quaedampuncta nWνtean la, movidue, modo ινιa. meri plara: a dam dicunis ita re L. His uas . rubraae, aureus, mobales. Fiunt haec omnia ex phatitasmatum varietatem figura Sin Colore. Ncq; audiendi sunt hac in partePeripatetici quida. tu e xistimam hac corpuscula .
139쪽
A in oculo exsistentia nullo pacto videri posse, eo quod sensibile supra sensum non faciat
sensationem; 3e quod necessarium sit medium inter sensibile, de obiectum. Prima ratio in ceterissensoriis, praecipue tactu. locum non habet. Nam sensi, se supra sensorium facit sensum,& insetisu vitus tunc tantum locum habet, quando obiectum positum super sensorium impediret & prohiberet ingressum Luminis, sed huius modi corpuscula lumen non prohibent: Idcirco si medium est necessarium, est neces sarium pro recipiendis specie b. reritin sensibiliu externatu. At si res visibilis est in oculo, ut in organo, non est opus medio: Valeant igitur tutiusmodi rationes philosophorum. Deprauatiar visio ins fasione non integra, quando humor c iactetus est circa cens trum pupillae; circumferentia vero est sine ullo humore impediente, tunc enim Vt seri bitGal. exteriora obiectavi dentur perforata. Qia id si coneretus humor stin parte superna vel interna, vel dextra, vel sinistra, obiecta videnrur tantum circa ilialam partem, & locum, qui non est impeditus; in alia, de alio loco no a videntur. Esci sola inspectione agnoui impedimentum in patiem tibias. Terei otii depe auata visio nialasi aDone mei totius orati, mel vota, veleh0sq.sgni Haec mala sit uatio si fuerit vel ad superiora, vel ad inferiora, facit apparere res geminas; s sit ad latera. res non apparent geminatae. Si quaeratis ussim, Ego veram proponam, quam a tibi non inueni. Istis chrystal linus habet cubam figuram, in anteriori parte est planus. Propterea extremitates ier mi e nantur linea. 5: angulis, si vertatur oculus ad angulum non mutatur planities λ Simul tur adsum riota,vel inferiora, mutatiar planities: Nam angulus necessiario se porrigit in otias ante planitiem alterius oculi sini; angulus chystallini strabosi est alii or&eminentior quam e hi ystaltinus sanus: Ubi igitur unus humor habet suam planitiem: alter porrigit angulum species vis bilis primo recipitur in illo ciculo. euius chrystallinus porrigit angulum .qui recipiatur in planitie alterius. Vbi aulcm species bis recipitur,ob. lectum apparet geminatum. D. prauatur etiam vi sio in M=driasi id est, indiDratisnepupula, propter quam obie.cta apparent minora, scuti in aruphia, vel in tale insta, quandoque tollitur histo, quandoque obiecta apparent minora. Papisi, diuisito, es ,ret saut fit ex vitio Mi Hystumcae, aut ex ipsam et plip sla,aut xιovis bis Abussita. Ex vitio νhagoidu, quando vique adeo intumescit, ut vel popillam extendat, in quo casu fit dilatatio. aut comprimat.& tunc fit constrictio. Eapvista cum vel exsiccatur, vel laxatura nimia humiditate, in quo casa consti ingitur, aut tin oleta animio luimido dilatatur. ΟυονψLecta ipsa de dilatationeina, & constrictionem facium nam siue albugineus augeatur, siue concrescat materia inter albugineum, S pupillam, dilatat ut pupilla; s deficiat albugineus, constringitur pupilla : Descit vero a texi c-catus, aut euacuatus: Id quod contingit per quaedam vulnera corneae . de thago idis. De prauatur etiam viso. ut dixi in hasiticinatione: quandoquiuem sue cornea sue pupilla siue humor albugineus, extraneo imbuatur color aut citimo, aut iubro, aut sulco, omnia obiecta ei uidem apparent coloris, Vocaturque assectus m, paro talis. Ε Ei hactenus de visu deprauato. Damiarii misin itipliciter: A ut enim iniciata optime vident, meta neque etiam stellas, aut literas sub candela inspicere possunt. Hunc affectum Paul. de Avicen. v. c.,nt cri opiam; Auctor tamen libri H mnanum ed. o in reduc .m Nyctalopen vocati in qua pati cntes sub lumine candelae noctu Omnia integre videant; interdiu nequaqua.
Secundo modo diminuitur visus, quandos Inqua oblecta commode inspiciuntur; remora autem minime. Hunc affectum Graeci dicunt , Ῥυυμ, vera via n, scu myωpen.s Eodem nomine potest etiam appellari imminuia uso ornassiectumn imum vix
potest videri; remolius multo melius cernitur.
Hunc modum quidam Recentiores reprobant; sed male: quia ego habui pa
Tertius modus diminutae visonis dicitur vel Ain qua patientes neque propinqua, neque remota bene intuentur.
140쪽
ia 3 Hercul. Saxon. Praelectionum
6 E caussis sunt aliqua dicenda: Nam earum tractatio curationem docet.Itaq; interdi. optime vident;noctu aute minime,qui spiritus vi Nos paucos, & tenues obtritoni, humores & oculorum tunicas densas,dc solidas:Isti enim acopiosobum ore illustrantur; noctu autem propter densitatem tunicarum,& humorum,de lpiritus paucitatem oculus satis superq; non illustratur: Quod si humores. de tunicae sint admodum rarae, EclcmIC M. tunc a pauco lumine illustrantur; a multo autem disgregantur, ut propterea noctu in pauco tumi ne melius intueantur, quam in m ulto. Qui optime vident proxima,remora autem minime,illi quoq; tunicas habent raras, Stenues,lpiruus pariter admodum subtiles, c puros atq; copiosos etiam: idcirco pauco egent lumine: Proxima itaq; facile intuentur; distantia non possunt inspicere , quia & spiti rus,& humores, &tunicae rarae,&tenues disgregantur. Contra vero melius intuentur remora obiecta ilii, qui habent spiritus crassos, tunicas& humores solidos de densos. Triplex est caussa: Primo quia obiectum, quo remotius est dummodo seruatur distantra conueniens.eo fortius suam imprimit speciem. Nam, ut recte docent Perspectivi d=eries visibilis dum tendit ab obiecto in Malum,saritvramidem, cuias basis est in obtecto,cus' is vero moculi. Itaque quo cuspis est acutior, eo fortius penetrat: Acutior autem est, Cum est remotius in proportionata distantia, quam ubi obiectum est proximum. 2. Vbi obiectum distat, non potest inspici, nisi spiritus visorius,non qui- Gdem sua mole penetret ad obiectum visibile; sed est saltem necessarium, ut vis visoria illustratione quadam illuc perueniat: Neque enim videmus speciem in oculo; sed obiectum per speciem: Nam species deducit oculum de potentia in actum, εc facit, ut videatur obiectum: quod propterea videtur illius magnitudinis & figurae de coloris, cuius est; Quod si species. quae est in oculo, videretur, nulla esset ratio,quamobrem magnitudo dicetera obiecta visibilia distinguerentur. Propterea magnus Arit .lib. desens Uem
mi ea .r . hanc veritatem declarauit, cum dixit, speciem visibilem esse illam, quae facit videre. Itaque cum res scis habeat, spiritus animalis,quanquam crassus pn visione rei distantis attenuatur; proximum vero Obiectum nan potest inspicere. us, & crassus est.
Α ccedit tertia eaussi, quod quo obiectum est ips oeulo magis proximum. eo minus
illustrantur partes oculi: Nam proximum obiectum facit umbram:Tunicae aut densae dc solidae ut illustrentur, magno egent lumine: Ideo obiecta remota melius intueritur: Ex dictis patent caussae, cur quidam, nee proxima nec remota bene in lucantur. His sic declaratis cum tot modis visio tollatur, deprauetur, ic imminuatur,illos o
mnes praetermittam, qui Curationem non admittunt.
Non admittunt curationem visio ablata propter nerari Ruptinam, aut Obstractionem confirmatam, vel instammationem induratam: Et facile cognoscitur hic affectus, quia oculus in omnibus partibus videtur sanus, dc tamen visio non adest. ENeque potest sanati Glaucoma ex scitate: Nam defectus crystallini humoris, qui iam colorem oculi mutauit naturalem, amplius restitui non poteli, sue fiat hic defectus
exsinis, siue ex atrophia toti in corporu, siue expunctura, aut vulnere oculi. Non inficior ex Punctura, aut vulnere, aliquando uacuatum esse humorem, subsequutamq; siccitatem; cincitatem & tamen iterum eundem humorem fuisse restitutu,visumque recuperatum. Sed hoc contingit euacuato albugineo;non aut crystal li no, & in pueris, non aut adultis, ut scribit te aliquando vidisse G l. r.de eas 'mpl. e. a. Et ego ipse vidi Venellisis Bum, a Myrcussu orcipe in oculosuim euaeuato alburneo cincin saritim est per o menses cum arreptia μώ- in Es ιamen restitutoueram alburneo visum recuperaum, vim tamen remaneme distorra adsu
periora, in qua parte erat vulnerasin.
Est quoque i nsanabilis anitruatas usi /-indurata. Per induratam intelligo non α'
tantum illam, quae in membranam conuersa est, nam haec deponitur: sed illam intelligo,quae in subitantiam graseam, aut ealcis est mutata: Que cognoscitur ex colore albissimo, ex abistaprosin visione, ut naeque lumen intueantur: hi praeterea,quod compresso oculo digito, materia illa nihil mouetur,& clauso uno oculo, pupilla nulla ratione dilatatur.Si dilatetur pupilla, si lumen saltem intueantur, spes curacionis relinquI ur.