Rerum medicarum Nouae Hispaniae thesaurus, seu Plantarum animalium mineralium Mexicanorum historia ex Francisci Hernandez ... relationibus ... conscriptis, a Nardo Antonio Reccho... collecta ac in ordinem digesta a Ioanne Terrentio ... notis illustra

발행: 1651년

분량: 1136페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

531쪽

IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE . . , 3 os illam ad octo facile dies sustat. Leonis modo Tertianam febrim patitur eam-oue sex saltem diebus in qualibet Lunatione; tribus diebus nempe ante, & toti- Idem post Eunte coniunctionem . Tunc rςmpori ad remotiora Oς QCς ix γ h, i . i. cuiasi elan escens animi ferocitatem deponit. Ex rapma Vrult, nec praeter ilitati. carnes uuicqvxm comedinquare inditarenter animalia quaevis adoritur, nulli parcit tuin arbores quoque dexterrime conscendit, & magnarum aviunia nidos vallat pullosque earum deuorat: verum id summa praecauet diligentia,

si venenum forentia inqd si aura

illas dephamare noci valeat , solum exsugit imguinem inbus ipsis abiectis. Pinguedo huius animalis,n5srrer ac Leonis aut Pantherae subtillans valde, i ta ii tui namque penetrandi vim pollidet. Retractis inseruit peruis,sue in collo Il. gre .

deit E in manibus pedibusue, &propterea nisi dextre haec Vncti ap- , quas filiorum suo aeum iureiadant,ealque aduersus Anginam, destillationes ex capite & alia, quae asperam Arteriam infellare valent accidentia, plurimum momenti ha- suma hoe animal plurimas alias proprietates quin obtineat, nullum est

dubium quas nobis tamen cognoscere minime licet, quod Indomitum sit, ac homini parum sbciabile,quodque domesticum etiam quodammodo reddi sociis. min. hortorem tamen intuentibus incuriat . . .

α nie dichrelita, eoquῆ libentius, quod maximam eorum partem cum veterumenamtionibuslconuentro repς j0 ' . C., in arrci Feroci - , Et imprimis quidem esse Tigrem animal serum, indomitum, Leuum s atro jie A.

cissimum, ex his Ouidi j verbis discimus:

r i iNee rigidos silices, solidumue in pectore Ierrum,

/t Aut adamanta νmt nec lac b b t ille LeoAE. - Et Virgiliana Dido in maritum , ut fingitur, tauum ac crudelem AEneam . Qia Hyrcanaenue admorMnt et bera Tigr . . . Nec mirum,quod antiquis tantum in Taprobane, Hγrcania dc Armenia maxime celebrarentur Tigres, cum America nulla adhuc notitia esset , in qua cum habeant Tigres,qua suam exerceant feritatem , magnam bestiarum copiam,

Martialis Tigrem introducat,qui Leonem lamauerat, quod In silvis,mquit . ble,ausos iton Milet. Martialem ipsum audire libeat :. it Iambere beeuri dextram consueta magi sti Titrix; ab innano gloria rara tris.

in Guasexum rabida lacerauit dente Leonem , Res noua , non νltis cogntra temporibus.

Pol aam inter nos HI, plusseritatis habet .

532쪽

sio ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.

Maeulae formosissima pelle ornatam esse ex nostra , P. Giliij, & R Gregorij descriptio. Tie Ino, ne patuit; qui tamen a Veterum maculis hac ratione distinguit, quod hii 'N'Rg Tigribus suis oblongas & virgatas, nos orbiculanes agnoscimus. Vt partis ex Plinii mensis Tigrinis partim ex Oppiam l. de Venatione verbis colligitur,

dum Equorum quos Osues a pellat, abfuosfloridis decorara maeriis multis, siue teianiis illongis Tigrium instar s alios vero rasuvius, H Panthera, striptum reliquit. Et Sotinus: Tigres, inquit, bestias in ignes maculis nata , ει' 'ernuuas memorabiles reddunt; fulvo nitent, Mefulvum nigricantibassegmentis rotundatum νaraetate apprime decet. Color hic fulvus cum nostro valde coincidit, macula: Ascrepant. Vertim haec macularum varietas squae tamen circa ventrem in nostra quoque Tigre sent oblongiuscula:) earum Naturam forsan nihil immutat, quemadmodum nec velocitatis defectus, cum veterum Tigres velocissimae habeantur: unde Tigris vocabulum, Armenae originis, Sagittam significans , quod huic bestiae ob agilitatem, & rapacissimo illi flumini ob cursiis velocitatem fuit impositum. Quare celeritatem summam indicare volens lib. s. Lucanus dixit, O Or er casisammis, in Tigride feta. Nostrae autem Mexicanae, non nisi primis tribus saltibus sagittae instar inbe . stias inuolant. Gontales profecto de Ouieri in min a Fua India inridentalis, stilioli e Carolo V. inscripta,Tigrem describens, non mirum esse ait, si eiusdem etiam b. dista speciei animal sub diuerso climate natum, non eosdem plane mores & proprie - tates habeat: Hoc enim in plantis & quam plurimis ali)s rebus saepe intueruret quibus . se tamen non obstinate huic sententiae repugnantibus obsistere, nec Americanas has bestias veras esse Tisres adstruere velle. 1 . Ait ego omnino veras esse Tigres arbitror, nam quod mox deseribendum sequitur animal, a praesente multum disserens, Pantherae ivel Leopardi potius ywν ' nomen & naturam exprimere videtur. Cuius historia hanc ipsam magis dilucidabit . Caeterum in depingenda sua non variat Oui edus Tigride, a nostra descriptione: ait enim , caput ei magnum essu Leonis instar, & hoc cum toto corpore maculis scatere nigri cantibus, colore sua iubente easdem plurimo ambiente amaeno adeo, ut picturae respondeat mi errimae; vel , ut mihi videbatur , peristroma artificiose elaboratum & acu pichum reserente. UMT; i- Mirari iraque desinant curiosi plantarum cultores , quod Moicani flori ve-

, ' nustissimo, quem studiose in Hortis suis alunt i, lingua sua OCOLOX CHITL dicto, Tigris appellationem dare voluerim. G. H ic enim Flor Tigris, setiam a Dodonaeo & Lobelici exhibitus,sed mec visus ipsis, nec bene satis delineatus) ruber est . magnus, ternis constans folijs, sed circa medium pallens, albusq. & Tigrinae pellis more maculosus; unde & nomen traxit. In tigniemus igitur Tigridis nomine hoc nostrum animal, vicumque Oviedus se minime repugnare dicat, si quis nec Tigrem nec Pantheram, sed ab utroque disserens aliquod animal dicere malit. Splendorem in oculis, ignis instar rutilantem Oppianus agnoscit ;&pedum mbur maximum, supra etiam insinuatum, ubi dictum, quod Mulum uuamfacillime trahere possit.

eiendi Ti Vraeter dictos Iam duos modos Inde ciendi Tigres, tertium Peartis a inur

2 addit in sua Occidentalis Oceani de pιian cum meminu in excavata scrobe cra . tibus pili os by Coral

533쪽

Io. FABRI. LYNCEI EXPOSITIONE . sis tibus strata, & studi bμ acuti infundo fixis, Tigrem incidisse, ibique haesisse, , ἡ

&quendam qui ex illa carne. ederat: retuliste, quod bovina non deterior porem eae esset. Improbat tamen Gale ivtys r de Atimentor. Dcultatibus eos, qui vulpium, ii habeti Canum, Pantherarum ac similium bestiarum carnes vorant. Et sors non incongruum fuerit, cum carniuora sit bestia,deleteriam herba escae ipsius immitiscere , quemadmodum Aconitum Lupos necat. Americanae Tigres ardeo Tymmnitibus facibus; Veterum illae Tympani sonitu abiguntur de ad insaniam ferme 2 ' in adiguntur ut Assianus & Plutarchus testes stant. De partu nihil fere apud An t wtiquos: de Conceptu haec fibula exstat: Cursu similis est, inquit Oppianus Ze-ρhγro genitori suo, nam a mento eos concipere stio creditur. Putarunt nempe aliqui An a ren- Tigres omnes sinu nas esse. At nos supra ex Aristotele docuimus, ipsum credi- eo, piardisse Tigrem narem cum Cane femina coire , indeque nasci Canes Indicos . Molestia am in partu Tigris experitur,forsan ad praeacutos catulorum vn- 222 2 gueserti referenda . Dei, , quae plinius de raptu foetuum habet, ubi raptor catulorum appropinquante matre abijcit unum, quem illa tollens paululum morae trahit, dein iterum consequitur, donec in nauem ingresso raptore, irrita sieuiat in littore feritas ; Americani nihil sciunt . Interfecta enim prius matre , aut absente , facile foetus rapiunt, ' .. Quod autem Americana Tigris Canem prius, aut mancipium, aut vilioris saltem animi hominem dilaniet; habet nescio quid occulti Naturae miraculi. datos deuoΑn forsan quod Canes impares sint congrediendo, dc repugnando, illi citius 'metuant, nam ut Virgilius,

, Degeneres animos timor Arguit .. . M

Et ideo minus resistunt. In hunc puto eensium illa sunt, quae Scaliger exercit rCCVIII. aduersus Cardanum de Tigre an Pardo. habet: Indam feminam,cum in-ur duos His nossomnum everre, neglectis illis ae retictis,im mulierem inuasi . Contrarium in Leone docet, iane nempe dormientem Uirum, in eius solummoda Contrarios cor ac nasium abstulisse, relictis coxarum musculis quibus pingum pasipo spe . sty - ἡπ-liolo prope cubante. i i ἰ; : Q lQuod huius pellis ali rum pellibus bestiarum iuncta,eas depilm rediit; si nmile quid in Aquilarum pennis narratur, quae Anatum pennis commixtae, haSomnino perdanc. Hanc ita egregie famere & sitire posse, forsan rapacibus omnibus com- Cur pommune erit bellijs t certe in Lupis hoc ipsum vidimus, quod ubi praeda in prom- , ' Ptu est, ita se ingurgitent, ut pluribus postea diebus habeat stomachus quod digerat, si victus, quod saepe accidere potest, deficiat. De medicamentis non est quod addamus quid- et mni . quam, cum in Historia de his , abunde sit anno-

534쪽

sia. ALIA ANIMALIA NOVAE HIsP. NARDI AN T. RECCHI.

IO. FABRI LYNCEI DESCRIPTIO.

I, quod nunc in Theatro comparet, animalis. figuram spiactemus , cum antecedente nonnihil corporis delineatio congruit: si colorem & maculas, quibus pingitur, pluribmum discrepat. In hoc totius color corporis non rubicundus, sed subniger aut obscure cinereus apparet, praetcr vem trem tamen , qui albicat. Maculae nec ordinatae adeo, nec ita rotundae; roseiue coloris & figurae, sed oblongae, nigriacantes omnes, in medio vero albicantes sparguntur . Crura non ita fortia, pedes anteriores albent. Dentes exerti hic nulli terrent,& pili ut in praegresso,aut circa barbam aut rictum vix ulli conspiciuntur. Caput quod Felinum est, in hacem ne paulo minus, quam in autographo repraesentatur. i

s CHOLIA EIUSDEM.

o : Uanto ingenio ac studio Gographi maculo rum naturas animalium non penicillo, sid calamo depingere conath litor, tantol mihi & ampli re torsan labore,eorum vel sensitan indagare,vel ubi a via vetit, iis deflexerimi, R ἔλδά, . intento, ut dicitur , digito ad eandem eos reduce e euincendum fuit : Ut Augiae stabulu quis citius Herculeo plane labore exporgare anniti debeat, qua ε' μ ' Veterum discordantes plerumque sententias conciliare . Aliquid iam in Tigre praestitisse mihi visus sum. Iam alterum, a priore non multum dissi mile animal sequitur, quod Panthere fortassis nomine cuipiam insignire libebit. istius enim Sobses cap. 2 o. Panthera quoque numerose sunt in Orcania, inq i , minutis orbιcnoo Ate icta, ira, mi oculatis ex Iultio circulis, vel caerulea mel alba di-

535쪽

IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE. , iue

linguatur tergis.pellex. Cum paulo ante Tigris fulvum colorem, nigrans bus Mimor segmentis oc non orbiculis interundatum obtinere scripsisset. Distulistio haec: Tigridis de Pantherae e maculis, ex Plinio quoque clara est in mensis Pantheri- et ἡὀ. nis 5t Tigrinis,ut capite superiore disputauimus. Erit igitur hoc praesens am-uvnire vini A Pantnerae multo, quam Tigri vicinius, si positam recte descriptionem con 'U' templeris. At enim haec bestia serocitatem, quae Pantheris aeque atque Tigribus innata est, vix ullam ex aspectu minatur, cum ad Felis potius similitudinem accedat , quam Tigris,a qua Panthera non multum abit. Et cum,ut Petrus Gyllius

in Aeliano ait, meloci me curranistrem mi Drantur Pantherae,rta mi δceres fa- nostri M.

gittam nemo expulsam s Ventris profecto crastities, quae in hoc animali nostro M' conspicua est, agilitatem haud tantam arguit. An igitur,quando hic Americanum, & minime nostri orbis animal descri- : si 2 bimus, Mexicanam Pantheram indigitabimus Hoc autem ex ipsa descriptio. ritam . ne exactissima, quam idem F. sir mus de Boliuar Hispanico nobis idiomate communicauit, & Latinis ego totidem verbis expressi, manifestum euadet. Est itaque Panthera Americana, inquit ipse, tam figura,quam natura sua Tigri valde adsimilis, nisi quod vivaciore dc elegantiore macularum color μ' i'.

Tigrem longe luperet , quamuis multo lint minores & rotundae minus , devolt r.

quam in dicta Tigre . Caput huic minus est, de pili ubique delicatiores mol- c.1. .lioresque . Oculos vero maiores, sed minus scintillantes: collum & crura graciliora & magis cςtero corpori, quam Tigris, habet proportionata . mus. Et, ut Tigre est longe velocior, ita minus ferox est Panthera. Altitudin ad quatuor palmos ascendit, non raro sex longitudine superat. Ventrem, a costis nempe ultimis ad coxas usque gracilem habet, qualem in canibus venaticis cursoribus videmus: caudam etiam quam Tigris longiorem, ut ferme eos idtio

terram attingat.

Et quamuis animal sit voracissimum, dc homini, ubi huius semel carnes gu- Tmidatastauit, plane infestum, timidum tanten, dc a quo citius quam a Tigre se homo ' defendat, abigat dc interficiat. Non descendit ad plana de frigida loca, sed in montanis plerumque dc re- Loeu, M. gione calidiore habitat,qualis est Brasilia, in qua plurimae Pantherae reperi utur. V 'Non audet cum Leone duellum committere, nec maioribus ut Tigris, sed Qui Druminoribus saltem animalibus insidiatur. Timet plurimum Canes, dc a paruo aliquo horum facile in fugam vertitur, de subitis in arborem proximam sciat tibus recipit, ubi a Venatore sagitta vel globulo plumbeo traijcitur de deij. ' ritur. Si tamen arbori Venator stat vicinior ad viginti etiam passuum distantiam, summa, quod mirum est, velocitate in hunc se Panthera prCCiῆι- thh-is Atem fundit, eum dilacerat de in arborem denuo recepta tamdiu ibi perseuerat, labat. donec a Canibus latratu fessis liberetur. Non patitur Tertianam ut Tigris, nec tanto famem sitimque tempor Non pili. uffert. Propter selam ferme pellem capitur, quae aspectu pulcherrima est, in se leoque quaeritur maxime, Ut ea ornentur tam Ephippia, quam sedilia: Car- tiram .

Ps tamen eorundem locorum Barbari deuorant. Pellia in

Animal

536쪽

s i ALIA ANIMALIA NOVAE HIS P. NARD. ANT. RECCHI.

nie . . Animal est valde inquietum complexionis calidioris. Visii ac facie sua alam i critatem summam , quod in Tigre omnino est contrarium , semper spirat. Μω . Magis ipsi sanguis placet, quam carnes, quo sustentatur. Ab igne non terre M abigo tur . Plerumque in spissis arborum ramis di moratur, dormitque, in quibus etiam a venatoribus quaeritur ac capitur . & non raro cum fames ipsarria Quomodo stimulat, si in aliis arboribus Simias aut Cercopithecos conspexerit, se mortuae

in ramis hisce supinam componit, extensis omnibus leniter pedibu . Tum Simiae illae, prout curiosum est animalium genus, ex una in alteram fallendo arborem,suisque indulgedo gesticulationibus, ubi periculose sita ignorantia Pantherae viciniores factie fuerint, olfaciunt eam, & an spiritum trahat, exquirunt , quam si mortuam iudicant, iam metus omnis expertes corpori ipsius insiliunt & insultant. Haec autem occasionem, famem suam abigendi, tam praesente nacta ex inopinato veluti expergefacta, unguibus suis modo han C, modo illam Simiam corripiens & dentibus dilanians, ex arbore in terra praecipites dat, descendit,viciniorem lacerat, quod vult vorat,reliquias vero vel socijs vel filijs affert. Et ita stolida Simiarum curiositas Ρantherarum fami succurrit, ac nutrimentum optimum praebet. Summa, Panthera est animal astutum, ve .lox, formosum & in illis regionibus ceu specialissimum quid aestimatum. Haec ex F. Gregorij nostri accurata non minus, quam vera relatione. - 2 Commodum hic primo indagare fuerit,co ueniantiae noui orbis cum veteris his Pathe- mundi Pantheris Et quidem quod dictum est, Patheram Tigri ad modii siminiare. lem esse, non abs re est, cum etiam in plerisque nostra haec ambo animalia concordent, excepta macularum figura,quae in Tigribus virgata, in Pantheris orbiculata ab Antiquis describitur. Quamuis ut semel, quod res est , dicam,RQui hodieque verae Tigres ex nostro orbe allatae in Aula Augustiss. Rodulpia secundidi ies,E Caesaris semper inui et illimi quo seculi spatio nec curiosior, nec rerum natu- Esse ibis, ratium in elligentior Princeps vixitὶ vita fuerint, quae magnitudine Leonem

aluit Ti- superarunt, pulchritudine Pavonum adaequarunt, suo nempe in genere quadrupedum eminentes. Tales non dubito, quin Serenissima &Florentissima Meaetae a Domu, sepe etiam aluerit, ut vi frat, sςpe ut Pantheras minores Tigribus, harum nomine vulgus honestet. Nec refert multum,si oculorum post M' El. tius circuli, quam virgarum segmenta in his etiam nostris videantur , nec co-α lorusquequaque cum antiquis congruat. In Canum etenim, Lyncum vulgo culis cum dictarum, Equorum & Leonum, quae non varietas coloris & macularum prodest, i ptim regionum diuersitate quotidie a nobis conspicitur e Retulerunt autem mihi,

. - . ante laos triginta annos Rodulphi Imperatoris Tigres viderunt, quouis Leo ne illas maiores, insigni capitis magnitudine, pilis mundissimis, orbiculis ersu o nigri cantibus ac pulcherrimis ornatas fuisse. η; E .m -& haec inter noltras & Americanas Pantheras discrepantia: quod Ααλ ζ'. liquorum Tigris, ut perhibent scriptores, pulchritudiue sua hoc inter quadru- noli ras & pedes existat, quod Pavo est inter volucres. Atqui Americana Panthera Tigrem tuam colorum venus a te longe superat, quamuis utrumque animal speciosissima sit pelle presitum. Veterum certe Pantherarum pelles non illa amoenitate

placent, cum dicat Aristoteles Chamaeleonem habere pellem pallidam ubgris

537쪽

Io. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE . sis

vis distinctam maculis ut taxis hoc est Pardus ut Gaza vertit, Pardus autem& Panthera Plinio idem sint animal, sexu selo distincta. Et hunc quoque

ab Aristotele dictum colorem in Pantheris nostris reperimus , minoribus nempe illis animalibus , quam sint verae Tigrides, quae certe & pilo, colore, figura, statura ,decorem longe praeseserunt Pantheris nobiliorem .

Quae de capite, oculis, collo,cruribus, ac caeteris membris maiorem ad reliquum corpus proportionem habentibus, in enarrata iam historia scripta sunt, inutili plane repetitione porro recensere haud opus est. Operaepretium tamen videtur, hic integrum Aristotelis locum ex cap. 8. physiognomicorum

inserere, ut ex utraque genuina descriptione, aequus Lector conuenientiam

α differentiam inter utriusque orbis Pantheras animo concipere queat. Sic a l: ''

igitur Aristoteles habet: Pardalis autem inter ea, qua fortia iidentur famininae mis formae magis ea, ni ecundum erura, bis autem operatur, in opus aliquod fortitudι-nis facit. Habet enim sciem paruam, os magnism, oculos paruos albos, concauos inosis circumvagantes magis. Frontem longiorem, mersus aures rotundam magis quampianam . Collum longum maldemgracile, pectus expers coctiarum, in longum dorsum. Coxendices m coxas carnosas. Qua merὸν sunt circa ilia sist mentrem, leuia magis. Color autem marius , cr totum inarticistitum in incommenseratum ea. Forma

carporis talis est. In his autem qua circa animam,pusillum ea in furax,.in summaduissi/m. Et haec de Antiquorum Pardale, quae in quibusdam cum nostra Panthera congruunt, in plerisque discrepant. Et ut ea, quae ultimo loco ab Aristoteli allata fuerunt, primo dicam , bene hic monet, quod ex insidijs potius quam

aperto Marte caetera animalia adoriatur, quod AElianus lib. 2. cap. 2 3. diligen- pari Minter annotauit, & eundem serme decipienda Simias modum , quem in Americana recensuimus, enarrauit. In hoc tamen variat, quod dicat Pantheram non zἴ :ός arborem conscendere, sed sub illa in qua Simias videt, se ab ijcere, nec supinam sed pronam. Caeterum etiam remisse tibias porrigere, oculos claudere, spiritu compresso se se ab anhelando continere & vero mortuam videri. Tum Simias illas ex audacioribus unam semel, bis terve, demittere, & ad Pardalis examinandum affectum praemittere, oculos mirari clausos, & ubi spiritum nullum persentit tractum vel emissum, iam propius omni seposito metu accedere.

Hoc ubi sectae in arbore conspiciunt, fiduciam εc ipsae colligunt, frequentes ex arboribus decurrant, saltant, ipsique Pardali ceu hosti suo in ditant. Atqui tripudium hoc dui non durat, & caro ipsis nimium c stat. Nam ubi Panthera , inquit, AElianus omniasu tinens, Vsas insultando tu illudendo defatigatas intel it, ex inopinato exiliens, earum partem νnguibus lacerat, partem dentibus dsPahit atque opimum-apidati ex hostibus prandium sibι abunde comparat, ire tanquam Udisses ancillarum contumelias in procorum, se diu multumque harum insultationes perp. titur, me iactes rescisti queat, Atque dum ex Aeliano haec ita cum voluptate excerperem, animaduerti Aesopicam illam Vulpeculam apud Plutarchum libello Animi an corporis dete- eu Pan. Πores sint aegritudines. Et altero de septem Sapientum conuiuio, non tamOpere siuam Hiietate. i. aduersus Pantheram iactare versutiam debuisse . Cum enim coram Iudi- tW ῖμ' ce ambo

538쪽

s ic ALIA ANIMALIA NOVAE HIS P. NARD. ANT. RECCHI.

ce ambo haec animalia de sua disceptarent varietate, & Pardalis pellem tot picturatam maculis Ostentaret, hanc Vulpes flocci pendens sordidum id, nec

aspectu gratum esse dixit: Me mero, inquit, si introspeaeras iudex prae icta 'sie mariam magis iideris , morum significans versutiam, multis modis pro re nata panthera alternantem . Hoc inquam Uulpi parum suffragatur, nam veluti iam audiui

sisti: mus, ut Pantherae varia est pellis, sic Vulpina non deest astutia. Eadem, ut idem Aelianus habet, vafritie utitur Panthera in captandis Dorcadibus, Hinnulis, Capris silueliribus. Nam admirabili quadam odoris suauitate, qua diuino quodam munere praedita esse dicitur, eiusmodi animalia allicit, ubi sub solijs aut arborum frondibus delitescit , ex quibus tanquam, . 4 Esu, e latebris e iliens, ea postmodum capit. De hac odoris fragrantia America-suaeram n ni nihil sciunt. Et mirum sane est, si vera modo si int, que plures alij de hoc optimo narrant odore Auchores, Pantheram per fiagrantiam alias decipere bestias, se ipsam tetro odore ac faetore quodam inescari, & capi permittere. Nam ipsemet Aelianus ultimo dicti Libr. Cap. laaec habet: Pardales cum Maiam monantur , ei modι insidias e. cavi, ut intra ad ca ιunculam lapidibus, quam prima struxerant, putrescentis iam carnis frustam ex longiore sniculo appendant. Deinde ex arvnginibus ianuam raram filaut ura imponant, per eas misiιda carnis odor eman ι, si V longe lateque Vagetur . Hunc inclusumfaetorem fera bestia sentiunt, nam quodammodo tetris odorιbus duectantur. Itaque huius cibi appetιtione huc illuc circumferuntur , δν tanquam quadam amaroria ιιlec bra attracta, sπ incidunt in laqueo , G infelici esca tam ora Iraeotur, aliue sic illaiueata toenas dant ligurationis es' helluati nis importuna.

m., Euiei Verum & vino dulci admodum duci & inebriari is ipse Aelianus docuit,

hiat hiritu quod Venatores animaduertentes prope fontem, ubi bibere solitae conueniunt, re casuua' scrobem excavant, dulcique Lyaeo replent, & miseras suaui esca fallunt. Selrid mirum, si vino Pantherae delectantur Quamuis ut vulgaris habet verculus,

Vina bibunt homines , animantia cet ra Lomphas λ. sis. Cum Baccho olim eae sacrae fuerint, Nam ut Philostratus lib. 3. de vita Apoll. vaccho ia- habet, a Rege Armeniae Arsace eidem dedicatae fuerunt. Capta enim in Pam-ρblia fuit Panthera circa collum auream torquem habens, cum hac Ar- .du ι'., menica inseriptione , Deo Ν 6 3 ex Arsaces . Bacchus enim ab Indis Po-di tui. saus a Nisa quae in India est , non solum, sed & a populis omnibus orientalibus ita appellatur , solent autem , eodem scribente Philostrato, aroma esses. tum maxime Odore trahi Pantherae , in India frequentissimorum . Tale ibonia Mo' enim ferae , inquit , aron antιbus gaudent ex longinquo odorem sequentes t etiam odo, huntur : in ex Armenia per montes profecIa ad Storiacis lachrimam feruntur, qu hiauis tiens menti ab ea parte font , in arbores liquore turgent. Sed quonam modo haeces , . . iterum cum illis, quae supra Aelianus de tetro odore, quo eas delectari dixe- .vita um rat , conueniant; non video. Neque insigni caret controuersia, quod apud Solinum cap. Lo. legimus: feritate . Tradunt, ait, odore Pansierarum gr in contemplatione armenta mire a ei, atque ubi . eas persent canti permo conuenire, nec terreri, nisi bola oris torvitate. Quam ob ca.-

539쪽

. I O. FABR I LYNCEI EXPOSITIONE. st

Iam Tautherae abstonditis capitibus, quae earporis reliquι seunt, oeetanda praebeor, ut pecuarios greges sIupidos in Obtutu populentur,secura m agitare. Plinius etia)i s.cap. I .Ferunt odore Pantherarum,inquit,mire solicitari quadrupedes cunctas ta capitis toruitate terreri. Cum tamen Petrus Gillius in Aeliano dicat: Aia ciens Pantherae vultum

esse, de nostra hoc ipsum Americana, ut iam relatum fuit, comprobet. Sed de bono animalium odore, in sequente sersan capite disputadi locus dabitur. Panthera itaque, ex Graeca Etymolooia, a io 8 ciuis ut aliqui existimant,ita dicta erit, quod omne animal ad se alliciat, sitie hoc odor aut corporis decore, qui Americanae nostrae mirus inest; sue altu demum & sblertia quacunque eueniat. At que hoc demum sensu a serte mclius diccntur : quemadmodum,

apud eosdem Graecos Πανε. ., vocatur illud fila menti seu retis genus, quo ani. h malia diuersa concluduntur e cenim ferarum capturam , seu Venatum ,

significat. Quae de velocitate diximus, haec utriusque orbis Pantherae maxima inest. Caeterum de Antiquorum Panthera plura non adsero. Concludo enim, quod nos hic imprestum exbibemus animal, Pantheram haudquaquam esse: non vete- trum quidem, cum Arithotelis ex physiogi tomicis allata descriptio huic mini- animal nome com setat, si caput praecipue de ventrem in utraque delineatione probe in 7 tueamur . Corpulentum hoc nostrum est animat: Aristotelis aute Panthera circa ilia leuis,&gracilis, quod & in Americana animaduertimus,ut quasi hoc signum pathognomonicum dicere pollis. Multo minus .Amoricana Panthera fuerit, quae pelle adeo tarmosi vestitur, ut non minus homines in sui admirationem , ,

quam Antiquorum illa bestias, allicere possim ii Eά stat quidem graphica huius, vivis suis depicta coloribus Icon, in Nam Emire indi Antonii Recchi autographis: non quidem ut alia, quae nunc exponimus animalia separatim posita; sed maiestatis Regiae Mota Eumarum, Mexicani Regni olim Dominorum, imagini supposita. Horum enim Regum effigies, suis illusi rata coloribus, in ijs3em libris repraesentatur , vari3s rarisque indumentis condecorata. Regium selium integit Pantherae pellis, & ips im animal regijs gra Μexi- pedibiis substratum cernitur, eodem prorias modo depictum , quo a F. Gre- U' 'sorio affabre deseriptum antea exhibuimus. Salomonis sane ad exemplum, d quo 3. Regum cap. cum Regina Saba ipsum visitaret, haec legimus verba rFecit etiam Rex Salamon thronum de ebore grindem , in ves t eum auro fulvo niamia , qai habebar sex gradus, stir summitas tLoni rotunda erat in parte posteracra, duae manus hinc atque inde renentes sidue eo' dao Leones Habant iuxta manus singulas. E duodecim Leontili stantes super flex gradus bine in inde. Credo equidem , eum Reges iisti argento auroque adeo abundarent, ut haec, quod de Salamone α- eodem loco legimus,tantum fuisse apsi argenti copia,quata lapidum vilesceret plane, pretiosissimis eos his metallis,venus illima Pantherae pellem,suae adornadae sedi regi ,praeferre voluisse. Neci defuerui, qui Salamoni auru ex inhir allatu, ex n iaci hoc orbe petitu fuisse dixeruna qui tam e multis argumctis, sed hoc precipue irefutatur, quod Veteribus Hagnetis usus in nauigationibus omnino incognitus fuit, absque cuius directione tam vastu peragrare pelagus , quantia inter nos Irsi& Americanum orbum anteriectum est,transmutere dato minime potuissent.

540쪽

An hoe animal possu

ricanus di

Deseriptio

Magnitu do sualisCani ma sino

Color. Caput Crines Cauda a Ungues Rapaeitas. Frequens est in Ame aica Quomodo

rapiatur

indieatne

ea ex hoc. pellis sus N es,Gregorius .

s is ALIA ANIMALIA NOUAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.

Atque dum haec anxie ita per uestigo, alia Daedam animo dubitatio incidit: An scilicet Leonem, non Africanum quidem, sed Americanum, hoc ipsum ani

mal appellare liceat Hic enim ab Africano non tam virium fortitudine,quam corporis statura plurimum superatur, & Indis Pama appellatur. Hunc autem in mei, imo commodi publici gratiam , ita nobis F. Gregorius delineauit: Pu-ma est Leonis species , ct in ali ciuibus a Leone Africano rebus differt, quem communiter animalium omnium Regem nominare selemus. Reperitur Rona,seu Leo Americanus in omnibus ferme occidentalium Indiarum regionibus, exceptis tamen prouincijs squarum non paucae sunt) ubi frigora plurimum dominantur. In illis autem, quae moderate frigidae sunt, hoc animal minime deest, bc damna n5 exigua infert. In temperatis itaque locis

pr cipue Piam ς stabulatur, vel quia a locis motuosis calidioribus ad hςc subi de descendiit, vel quia deserta eL frigidissima fugi ut,& in hςc se recipiunt,quod

hic non desiderentur valles aliquae, & loca augustiora ac conclusa, ob idquo calidiora, in quibus prolem si iam commode ptocreare valent, & ad quae hominibus vix ullus accessus patet. Ex his subinde ad terras habitatas se conferunt,

& maximum armentis damnum inferunt .

Est huius fere ea magnitudo, quς magni Canis Molossici, que Mastinum di

cimus, sed crura minus habet eleuata. Color est inter grysesi fulvumq. medius. Caput obtinet crastum ad eam ferino siguram, qualem in Catto Pardo maximo est cernere. Os magnum, dedentibus firmis, praecipue quatuor illis caninis bene stipatum: Oculos paruos, ardentes,ac tristesmasti m crassum, naribus bene patulis : amplam frontem, rotundas ac curtas aures, barbam longam, in Thorace

crines logiores quam in reliquo sint corpore: superius labrum diuisum aliquatenus ; in aspectu ferociam habet. Caudam gerit crassam,& aequaliter pilorum: fortes crassiq. tam anteriores quam posteriores ei sunt pedes,& unguibus armati fortissimis, acutissimisque. Vbi Mulam forsan cuius maxime carnibus afficitur)aut aliud maius animal, siue Uacca, seu Taurus fuerit, reperitii dorso eius insilit, & unguibus veluti tot harpagibus, carnibus affixus licerer,donec humi prosternat,dilaniet aut per medium nonnunquam discerpat,& quantum volet, rabidam hinc famem expleat. Et quandoquidem multo hic Leo in America communior eli, quam Tigris maiorem inde domestico pecori noxam infert. Quare omni adhibita diligentia earum prouinciarum incola: iplum occidere conantur. Hic igitur canibus circumuallatus derepente arborem quaerit, quam velocissime scandit, ex qua scio petis aut sagittis impetitus,vel viuus vel mortuus deturbatur. Potest itide laqueis vel scrobibus in terra excavatis capi. In multis domibus pinguedo eius adseruatur ad plurima utilis,ad membra praesertim paralytica.Omnes miru in modu obstructiones aperit,& efficaciter relaxat, uti molliens & resoluens medicamendo. Pelle utuntur incolae aduersus solis aestum,& sua ex his sedilia exornant. Animal hoc calidae naturae est,ac valde vorax,quare suae vix unquam fami satisfacit. In hac vero descriptione licet nonnulla comprehcndantur,quae animali huic picto utcunque conueniunt; capitis nempe Felini, & aliqua pedum constitutio , ac corporis statura, plura tamen sunt in quibus variant. Maculosa scilicet pellis,

SEARCH

MENU NAVIGATION