Rerum medicarum Nouae Hispaniae thesaurus, seu Plantarum animalium mineralium Mexicanorum historia ex Francisci Hernandez ... relationibus ... conscriptis, a Nardo Antonio Reccho... collecta ac in ordinem digesta a Ioanne Terrentio ... notis illustra

발행: 1651년

분량: 1136페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

541쪽

IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE. sis

totouatis, rotundulisque rnaculis insignita, quae in Leone seu Puma non elu - α osthacent. Nec ferocitas illa hic, siue oculorum, siue dentium, eminet. Quar nec Americanum Leonem esse facile sibi quiuis persuadere poterit. Haesi aliquantisper in ea dubitatione an Lyncem seu Lupum ceruarium vulgo dictum appellare noc animal rectius possemus Z Vidi enim nonnullas ad viuum exemplar esse,aisere depictas Lyncum Icones, ijsdem pene coloribus, ac maculis, praeditas. Caput in Lynce quoque, capiti huius belluae non multum eth disiimile. Auxit sulpicionem,quod apud Iutedum in Summarao Indiae occidentalis lego, animal lub nomine statio cerutero; vocatur autem a plerisque hodie Italis etiam Lynx Lupo ctruiero . Est igitur nominis aliqua saltem similitudo . Atqui huius nos rei certiores fieri poterimus, ubi ex Veterum scriptis genuina Gntis hilloria pressius

fuerit examinata. Quam tame rem dum aggredior, magnis me iterum tricarum

di opinionum difficultatibus inuoluoxum & nomen & figura sentis cotrouersa magis sint, quam ullius alterius maculosarum belliarum . neem quidem eis pluti

non Itali modo, sed Latine plerique loquentes Lupum Cervaraum Germani vero Pa ita. ein Lucbs quasi Luci sana a Lynce derivantes appellant. Atqui & Lyncis & Lupi ceruariJ nomen, non idem passim apud scriptores animal designare videtur. Ut a ncis nomine auspicemur, hoc ter apud Aristot. quando ex professo de animalibus agit, bis nepe L.& semel 1 ae Hist. Anim. reperio, quod aeque Latino, atque Grςco eli,Lyncis vocabulo ab interprete exprimitur. Sed quale animal sit, no ideo claret, cum de hoc Arithoi. aliud nihil habeat,quam quod εα auerso urinam reddat, hoc eli,nontamina solum omnes enim belliae faeminae hoc faciunt sed mas etiam ; quod 3 Leonem de Camelum, ac Leporem assolere idem docet. Secundo, quod auersi lances coeant, hoc est admotis intcr se clunibus, quod itidem Leones & Lepores facere ait. Et demum quod Semitatum habeat. liam enim proprie bis esca habent Ar illotelis aut horitate, multifida no habent,excepta Lynce, quae semitatum habet; & Leone, qui anfractuosum possidet & tortuosum; homo minime habet. Ex quibus omnibus hoc sola colligimus , ex multifidorum gene- Te animalium Lyncem esse, hoc est,pedes in digitos diuisos obtinere. Quiὸ autem proprie Talus sit, alio in loco exponemus .. Ab Aristotele ad Plinium nos transferamus, videamusque,si quod certius ab ni hii iis .

hoc argumentum eruere valeamus . Hic itaque lib. 8. cap. M. Lyncas, inquit, d* ' -

vulgo frequentis, sor ubineas fuscopiis,mammis in pectore geminis,AEιbio a generat, multaque alia monsIra similia. Et lib. 2 8. cap. 8. Peregrinae sunt nces, quae clara μι-

me omUIum quadrupedum cernunt. Vngues earum omnes tum corio exuri efficacissime in

Carpatho Intula tradunt. Hoe cinere poto fortasse legendum, propudia P prapudia alij legunt praeputia 9virorum,eiusdem aspersusammarum libidines inhiberi. Item pruritus

corporum, mnas, tillicidia motae. taque eam potius terra pedibus aggesta obruere tradiatur. Ead m aut m-iueuioru dolori mon Iratur in remedio. Hactenus de externis. Nune

reuertamar ad noνyrum orbem erimum comunia animabu remedia,at .eximia dicemus.

Ex huius loci ultimis,& principibus prioris verbis, hoc colligo: Plinio Lynce ''i. Azanimal no modo non fu i sse Italicum,sed ne Europaeu quidem. Quandoquidem Msipra in AEthiopia dixerat, generari; nunc alterius quam: nostri orbis s Europam puto intelligit facit, Africanum insinuans,minimeque in Italia natum . .Xx L Ouidius Diqitigod by Corale

542쪽

sio ALIA ANIMALIA NOVAE HIS P. NARD. ANT. RECCHI.

Ouidius etiam i s. Metamorph. Lynces his versibus Indicas facite Victa racemifero Uncas dedit India Faccho . E quibus, Ni memorant, quiequid iesica remisit, Vertitur in lapides, es congelat aere tacto. Plinius certe Lyncum humorem, seu urinam , glaciari in gemmas carbunculis similes, Lγncurium vocatas, lib. 8. cap. 3 8. scripserat, sed qua id in regione De Urim aut mundi parte fieret, non addiderat. Hic ipse lib. 37. cap . 1. fabularum deukl4ε' 2 Succini generatione authores adducens, inter alia haec habet: Demostratus Lon. curion id iocat inempe Succinum 'fleri ex amna contum bestiarum, e mar/ns fluum s r igneum,e feminis languidius atque candidum. Miij dιxere Langurium, π esse in Italia bestias Langurias. Zenothemis Langas moeat easdem, O' circa Padum ijs mitam abfirmat. Quod si, ut non nemo autumat, Langa & Languria, cum Lyncibus idem sunt, erunt & in Italia Lynces ex Plinij si minus, aliorum tu vi in; men, consensu . Huc etiam facit Virgilij locus Eccloga s. In qua ivt Seruius

--, . : ς istimat 9 Iubj Cauaris mors sub Daphnidis nomine deploratur.

bus ipsius Dapbni, tuum Poenos etiam ingemuisse Leones Interitum, montestquefert, silvaque loquuntur. Daphnis in Mymemas currusubiungere Tigres Inmtuit.

aliqua de Lyncibus

II ait Seruius, proprie ad Caesarem pertinet, quem conmt primum Sacra taberi Patras transsubine mam. Et recentior Virgilii Commentator, eodem loco, Mav- einellus : lances, inquit, in Tigres currum Parthi arabunt, ut in Statius strabit. Sed videntur Baccho assignari, tem Probo, it per earum coi irem , in rino marias esse H-mInu=n mentes intelligamus: mecit pereas saeuitia demon rixeior, quod quidem potiinfinitam excedant erud litatem . Ex quo rursum loco colligo Baccho Indis celebri , bestias Indicas Pantheras, Tigres, Lynces sacras futile. Octauam porro his verbis Ecclogam incipit. Pariorum Musam Damonis, m Alphsiboei

Immemor herbarum, quos in mirata iuuenca Certantes, quorum Hupefacta carmine Lynces. Et mutata suos requserunt mina cursus.

Vbi Poeta, ut Seruius explicat, quando non solum Iuvencas suauitate Carminis ductas, ut mansiaeta animalia, a pascuis abstinuiste; sed feras admodum, etiam, quales Lynces stini, & sensus expertia flumina ob1tupuisse, fingit, vim carminis horum pastorum insinuare voluit. Primo Aeneidos etiam Uenus Aenaeae filio & Achati in siluis, Venatricis sub habitu, ignaris, Nuda genu, nodoque simus collectamentes Occurrit, hisque alloquitur verbis:

Vidimi Raam hic errantem forte μνorum Succinctam pharetra, er maeulosae tegmine oncis, Aut spumantis A ι cusum clamore prementem e Vbi Seruius iterum : ncus Rex Scnba fuit, qui missum a Cerere Triptolemum, mi hominibus frumenta monsiram susterium bostitio, mi inste gloria tanta magraret, inseri-Diuillaec by Gorale

543쪽

IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE .' 111

interimere euitauit s ob quam rem irata Ceres rem eonvertit in Liscem feram, mar j coloris, mi irae maria mentis exiiserat. Haec fabulosa vi ut sint, aliquam tamen

semper veritatis umbram includunt, quam hic signari autumo, & ferum hoc animal, crudele, ac technis plenum est e. Scio inscensem hanc loci huius e plicationem, quae minime displicet, adducere, poetam significare voluisse , Venatores & venatrices , pelles plerunque Lyncum , quas interfecissent ,

ab his detractas trophaei quasi loco circumtulisse; id quod hodieque faciunt

illi, quibus : . ' Insidiis cursuque seras agitare molupe GI. Veruntamen, ut peregrinum & exoticum hoc animal esse veterum testimonio histari is credere propemodum cogamur, rarum tamen non adeo fui se, ut monstri loco haberetur , vel ex Galeno s. de Admini Patione M Iom. cap. I. discimus. pomis

Suadetis siquidem, si quis se Medicus in exemplo Anatomico exercere velit, ideo i Iut accipiat Simias, si hae desint, Cynocephalos, de Lynces, aut uno verbo, ea μ λ μ i' animalia quibus artuum extrema in quinque discreta digitos fuerint. Adducor etiam ut credam, ipsum non raro Galenum Lynces secuisse . Nam I i. de .part. Cap. 2. omnia examinat animalia, quae paruos, magnos, neruosos, imbecilles habent musculos temporales. Vbi Lynces adducit; neque cum Lupis, Leonibus, Canibus, quibus maximi & neruosissimi sunt, sed cum hominibus& Simijs collocat, quae debiles habent & exiles. Quo in loco de Lyncum etiam maxilla inferiore verba facit, atque nullum animal minorem hanc habere

quam hominem, maiorem quam equum & asitium. Cωr auum, inquit, maxi- Qirile ma omnino maxilla inferior, Porcis, . Ais, m Equis suis, minima autem hominibus, Simiis , Cebis, Lyncibus; meiua mero magnιtudine inter miraque animatium aborum bς- si ι s antea diximus, cum Menderemus ijs animalibus nihil opus esse s it prona cibum

ore Iumerent; quibus autem manus ment, quomodo hominιbus, aut elut manus,quomodo Simijs,quibus vero bae non essent, M Equis, ea ἐν collum maius, ob id ue ipsam maxillam etiam habere maiorem.

Ex quibus Galeni dictis colligo Lyncem ex multifidis esse, quod Aristotes es kά , is , quoque dixerat. Deinde vel Romae, vel in Grςcia, quibus in locis Galenus relegisti- vixit, frequens hoc animal fuisse, quod Romam attinet, videtur Arsian hoc esse multis Plinius laudato iam Lepius loco lib. 8. cap. O. voluisse dicere, quando scripsitoneas vulgo frequentes in AEthiopia generari, quae tamen verba: musto frequentes, non nihil ambigua sunt, cum nesciatur an ill hic ubi Plinius degeret, an in ipsa Aethiopia vulgaria essent. Magis tamen in illam sententiam inclino; cum ea quae alibi rara, Romae, ciuium potentia &industria vulgaria essent. Galeni enim temporibus, qui sub Antoninis Principibus in Urbe vixit, non infimquentes fuerunt: ut modo diximus. Et sane quod ad huiusmodi peregrinorum animalium Romae frequentiam spectat, vel unicum insistentissimi Imperatoris Heliogabali exemplum nos doceat, qui una in caena Sexcenta Struthionum ca- lammid. Pira,eA quibus cerebella tantum assumerentur,conuiuis proposuit. Phoenicem etiam N η' 's'

se appositurum pollicitus: ut nihil Romanis tanquam orbis ac Naturae Dominis, iactare pro fastu videretur. Et quoniam stupra iam diximus, Lyn cem a plerisque hodie Nationibus Lupum Creaarium appellari, videndum por-X x 3 Io an Diuillaec by Gorale

544쪽

s ALIA ANIMALIA NOUAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.

D. 1uν, Iis an huius Veteres etiam mentionem aliquam fecerint, & idem plane ani- ' inal. quod Lynx est, esse crediderint. sextam lo- Ludovicus Dominicti, qui Latinum Plinij textum Italico, non inteliciter omine. ' nino , Idiomate traduxit, ubicunque in Plinio lancis fit mentio, Lupi ceruarisitati . si s L pq rme ) Voce caeprimit. Qui meo quidem iudicio non leuiter errat,cum

hi, i .f-' Plinius de Lupo Ceruario & Lynce varijs uti Capitibus, sic diuerso etiam ser-

Et libro quidem S. cap. χα. de Lupis agens, quibus Lupum Ceruarium, ceu ex eodem genere svi sibi persuadet in annumerat : Sunt in eo genere s Luporum Lo ' V nempe, inquit qui Ceruarij iocantur, qualem e Galba in Pompe I magna harena ista ... θ ctutum diximus. Huic, quamuis in fame mandenti, si respexit, obliuiomm tibi sur-M svος repere aiunt, di sumque quaerere alium. Et lib. I i. cap. 3 . Insatiabilia, inquit, animalium, quibus a lentre protinus rem inte no transiunt cibi, mi Lupis Cerva

riis, em inter aues, Mergis. Et quandoquidem Plinius dicit, Lupum Ceruarium illum PompeΙ magni ex Gallia futile allatum, paulo ante dicto lib. 8. huius, ...,z mentionem fecerat, verum non sub Lupi Cervari j,sed Chai aut Rapbj appella-

tione his verbis: Pompei magni prιmum Ludi oKhnderunt Chaum, quem Galli Ra pbium motabant, effigie Lupi, Paraorum maculis. Vbi obiter hoc noto : Italicum

Plini; interpretem iterum lapsum fuisse, cum hoc animal chaum dictum, Galliraphium appellatum scripserit;cum dicere debuisset, bestiis hoc Raphiu vocasse . e. ini Erit igitur Plini j Lγ- , minime ipsius Lupus C ruar ιus, non tam quod hic Plinio noti Galliam, illa Alalliopiam pro patria agnoscat poterat enim, dicet qui sit, mi inin . ex AEthiopia ad Gallos,& ab his ad Romanos transferri; quamuis hoc si fuisset, Plinius non tacuisset:) quam quod nominibus discrepent; & hic semel tantum in Ludis Pompeianis visus, illa vulgo frequens forte Romae fuerit; hic a voraci tale memorabilis,illa a vi dedi acumine celebris extiterit. I ii ijsdem Pompei l dis comparuerunt alia animalia cephi appellata, ex Aethiopia allata , quorum pedes posteriores pedibus humanis,priores manibus fuerunt similes .Quod ani mal postea Roma non vidit,ut idem Plinius habet; quod si Lupus Cervarius iἀ, ipsis m natale solum agnosceret, non Gallia, cuius inquilinus saltem fuisset, sed Rethiopia , hoc in loco nominari quoque debui siet. An ab Aristotele igitur, quid Lupi Cervari j sint, discemus'Hic lib. 9, p.4

ribes Histor. Amm .de Thoibus loquitur, quos Gaza Lupos Ceruarios vertit. Haec sanca. 'L.hi' praeceptoris Verba a Gaza Latine reddita: Thbes igitur , quos Lupos Ceruarios --xh. diximus, inquit Gaza, hominem Hligunt, es neque ogendunt neque metuunt valde I, pugnant mm Cambus fior Leonibus, quo sit e ne eodem loco sint Cervari, seu Thoei Leones. Optimi cemata, qui minore uni ; genera huius aliν duo, alij tria LIMuunt ;plura iis esse non νιdentur. Sed mi piscium, avium, quadrupedum genera aliqua, rivi Cervari, quoque per tempora immutamur,-colorem diuerbum hyeme aestateae trahunt, Goae I, atque Hate nudi, beme hirti redduntur. Hic Gaza male ait, plura Us genera non ' videntur, sussiciebat dicere , plura non miaretur, cum reuera nec sintd uersa

genera, nisi quodlibet accidens statim speciem dii linguere putaueris, qualia iunt pilossim, & depile est .

Hic singulariter ego animaduertendum censeo, cum dicitur rabes cum Leo

545쪽

IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE. sis

ne pugnare ferox de generosum aliquod animal insinuari, Quod ex genere Lu- This, . M. porum esse videtur, cum quia pilum, quod etiam in prouerbio est, non animum '

mutat; dc propterea plura elic genera Videntur; videntur inquam, at noria porum .

sunt, ut iam dictum, cum solo pilo de colore varient: tum quia idem Aristo teles lib. I. cap. vltimo, Lupis annumerare Thoes videtur, cum inquit : uinetiam Thos quem Lupum ceruarium appellamus ait Theodorus Gaza in tot maomniasmisia Lupi habet. Ex quo iterum loco deduco, Thoem non posse esse illud animal, quod proprie a Plinio Lupum ceruaraum vocari diximus. Hic enim cerirarium suo Ceruario Lupo vni cuna de rectiam, a ventriculo ad podicem concessit in- Thiob, testinum, quod in Lupis quibus Thoes interiora omnia similia possident, 'nime verum esse supra in Lupi Historia demonstrauimus. Nisi dicere velis, etiam Lupum habere unicum non interruptum, aut ex varijs separatisque nexum, intellinum , quod quidem i n omnibus animalibus de homine quoque ipse

veris imum est. At non istud hic agitur. Licet enim in omni animati varia nomina intellinis indantur, haec tamen Omnia non contiguitatem, sed continuitatem habent, dc sola crassitie ac tenuitate siue, ut Medici loquuntur, substantiae modo, di istinguuntur, suntque simul sumpta longuli ma de anfractuosa, non recto tramite ut Plinius in Ceruario Lupo contingere ait) a Pyloro ad podicem descendentia. Sed quid coniectaris certare opus est Z quando ipsum Iudicem, Plinium in- ε, mihi, quam, qui certo litem hanc dirimat, adire licet λ Hic quae de Thoibus Aristot. habet, probe in suos retulit Commentarios lib. 8. cap. 3 4. Nam Thoes, inquit, em Lu' Luporum id genus esi procerius longitudine, breuitate crurum dissimile, melox saltu , -- ria 'natu 'dnuens, innocuum homini; habitum non colorem mutant, per is mes hirti, a late

nudi. Vbi minime hic, quod Gaza ausus est, Thoem Lupi ceruarij nomine extulit, sed Thou nomen Graecum relinquit, quale apud Aristotelem reperitur, quod alioquin Plinio insolens est, cum alibi ex Pardare voce Graeca, Pantheram Latinam quas vocerta fingat. Quin lib. I o. cap. 7 . de illis, quae inter se conueniunt m di ent,animalibus: Di dent Thoes o Leone inquit, in minima aeque ac maxima , nempe animalia. Quid autem proprie sint Thoeti non huc pertinet explicare , satis nobis est nee Lynces, nec Lupos cerωarios dici debere. In his itaque angultijs constitutus, Iulium Caesarem Scalig. consilij petendi

gratia adeo, dc quae Exercitat. sua a Io. aduersus Cardanum adfert, diligenter mi sub ile lego ; reperio eam subtilitatem, quae cuiuis e triuio obuiam se praebeat. Lγm; te itiit.

nimirum nihil formae Lupinae habere ; Lupos vocari tamen , quod Luporum sint aviditate, de Ceruarios, quod Oppianus scribat, eos maxime Ceruis insidiari: caeterii in maculis inter se differre, quarum aliae breues orbiculares, aliae productas habeant. Sed id, quod nos quaerebamus, de in quo rei cardo versatur; an nostrae nempe Lynces sint Antiquorum vel Lynces, vel Lupi ceruarij, hoc tacet, & nos sub cultro relinqv it. Debemus tamen aliquid Scaligero, quod lib. 2. cap. 47. Commentariorum Se3ligersiorum in Hiuor. Animal. Aristotelis haec verba explicans. Me mero miraque Adeutata mamila inicum mentriculum habent, etit Homo, Sus, fanis, Urses, Leo,LVM . dπ α Euin etiam Than omnia ν cera Lupo si ba obtinent. Debemus inquam, hoc Sca- 'ς νο

546쪽

modo sui oblitus Lupu cerua

nus de is pis ceruariis habeat soli no

Lupus te natius non idem an, mes.

Ael Ianus de Mnetis hos nihil habet .cillius Oppianum non bene citat.

ligero quod verbum verbo reddens tro Noe TH - , & non LUum cernarium, ut Cara facit, substituerit. Explicatio cius haec sequitur: ArisDIeles mentionem his facit animatis, quod Thoem iocat, de quo in Hintoria no Ira satis scriptum est, L.

pum ceruarium evocat Theodorus , nos vulgo Mncem ceruartum dicimus. Plinius in Capite de Lupis, ceruari, facit mentionem, neque eius figuram ostendit notis, eum tamen jectaculorum memoriam proderet, ius e Galba Romam allari . Thoes mero, qua

si aliud animal ; Graeca ioce appella i in aliti eiusem libri, in decimo. Sed ridiculum mehercle, quod tam subito sui ipsius Scaliger oblitus, eodem vasto suo volumine lib. Hist. Anina. cap. 3 s. prout ipse ea diuidit, particulam

hanc explicans: οἱ ρωει δἰ ἐμοίων Iriis τἄκ κυνὶ . Lupi Cervari, inquit ipse in tra it satione j implentur coitu in Canes. Pro Thoes non, ut prius, verbo verbum reddidit, sed ipsum, quem reprehenderat tamen, Gagam secutus, Lupos reruarios interpretari, contra suammetipsius dc Plinis montem, voluit. Audiamus tamen commentum ipsius: M hυι docuimus, inquit, quare LVI, cum tamen nihil Lupi praeter auiditatem habeant, Vocentur. Ceruarsi' autem, quia ceruorum hostis acerrimi Lisees siunt, fidi OVianus Thoas iocat, quos etiam Plinius Luporum genus esse ait. At videtur neque Lupos ceruarios, neque Thoas, neque Lynces, nisi ex aliorum f

is , nouise. Cum Aristotelis igitur & Plini j quantumuis hi Ante signani nostri sint, .

authoritatibus nihil hactenus effectum sit, inferiores . equum est scriptores considamus,& Solinum inter hos primum cap. ., qui Lynces inter Luporum genus reponit. Prima igitur in classe Lupos reponit ordinarios & vulgo notos, in quibus hoc est naturae miraculum, quod in cauda eius villus, ut ait, amatorius perexiguus reperiatur, quem spontaneo damno abhcit, cum capi metuit, noque enim hic potentiam habere, nisi vivo detrahatur, stulte creditur. Secum do flaccedit loco , Ceruarius Lupus, qui hoc singulare obtinet, ut post longa etiam ieiunia carnes mandens, si respiciat, obliviscatur praesentis copiae, &quaesitum eat aliam, quam reliquerat, satietatem . Tertio in hoc genere animalium , inquit, numerantur e P Lynces,quarum innas e re in duritiem lapidis fatentur pretis. Erant igitur teste Solino Lynces in genere Luporum, in quo & ceruatij sunt: sed cum his non ijdem erunt, sed suae propriae speciei lances. Qua re nec hoc euincemus Authore, Lupos Pruarios & Lisces idem animal esse. Fuerit tamen haec authoritas in causa, ut iuniores Scriptores Lynces ctiam Lupos

ceruarios vocare voluerint.

AElianus Lyncum non meminit: Petrus tamen Gillius huius interpres ex Oppiano, sed male, Lonees facit Pardalium, seu Pantherarum generis , cum Inquit: Tardalium duplex erit genus, alia enim Lynces nuncupata, parua quidem contra Lepores comparantur, aba masores in ceruos atque inries facile insiliunt ι ei moriambo corporis figura similes sunt , ' similiter mirasque oculi suaviter fulgent. Facie sviri que alacris perlucet, paruum mιriusque eaput. Solus color dissimilis. Mi res quidem rubro, maiores mero croceo Fulphureoque flore distinguntur. Quae omnia Vera

esse videntur et mente poetae Oppiani, praeterquam quod Lynces Pardalium species facit. Sunt enim animasia sui generis, & cum Pardalibus siue Pantheris nihil magis habent similitudinis, quam cum plurimis alus, disserentissimisi Dioili eo by Gorale

547쪽

IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE. 11s

ivis, pellem praebet maculos ina . Albertus Magnus praeter ea, quae de Thoescripta sunt, nihil singulare affert. Et Isidorus illa, quae Lupo Ceruario conuenire diximus. 13nx dictas est, inquit, quia in Luporum genere numeratur , bessiam acum in tergo distinera mi Paidus, m similis Lupo. Data hic opera etiam illa . huc inseram, quae in libro Horti sanuatis titulo , ex lib. de Alaturis rarum

citata reperio, & haec sunt: Lyux adeo perspicaces oculos habet, i subnutate sus L bes δή etiam suda corpora penetret. Conseat enim, quod oculus in humido situs est, iuxta Philo ted - ς' Iophum. Traa ierὸ Iunt in aqua , scilicet aquea bumiditas , dιaphaneitas, in lucis per. dicat Dicuita,,s hanc et stimam communicant cum natura catini. Liux habet tinguam serpentis similem, sed maiorem, quam in longitudinem porrigit, es collum circumagit: νngues babit grandes , inicum furtum facit, in urina eius in gemmam durescit. Ex qua descriptione liquet, quam misere non raro decipiamur, dum nudis authorum verbis fidem habemus, nec res expendimus ipsas. Quod & hoc in loco usu uenit, cum Linci serpentis lingua tribuitur, quae Iyngi aviculae & non Lynci Im, aequadrupedi a Natura concella fuit. Est autem Iynx, si Bellonio assentimus ex Ita Picorum genere, de Aldro uando Torquilla vocatur: lingua huic longa est insigni culpide praemunita .Hanc autem terunt linguae aculeo Velocissime exerto trans i.ἡ, fixas formicas venari. Eodem prorsus modo ,emissa inllar sagittae praelonga lin- uis lingua gua muscam transfigere Chamaeleonem vidi, uti suo loco dicam. Iam similem 'velle sibi in Lynce quadrupede linguam imaginari ,hoc potius sbmniare, quam philosophari est et . Quid igiturὶLyncem in rerum Naturς Uniuersitate nulla reperiri, sed ubin-gis inllar, Grubis, Pegasi. Hinnocentauri, aut alicuius modo c timera a poetis ficta , pio m. a ab otiosis hominibus pictam belliam autumabimusZEique non AEthiopiam cum ΙΑ',' Plinio, sed cum Aristophane νιν M -,ών, aut cum Thoma Moro Mopiam pro4- patria allignabimus Vul in solo mentis Intellectu, instar Entium rationis, ut Scholastici loquuntur, existentiam obtinere credemus O quam optare ego nunc mihi Icaro. Menivi illius apud Lucianum alas darii Non ut his ad Lunam eveherer,sed quo dextrae alae, quae aquilina erat, virtute suffultus, eam cernendi vim & acrimoniam acquirerem, qua, ud uenfρus in na orbe constitutus, repente factus nceus, cuncta quae in terra sunt, digno- li ad senuit homines, seras, ae propemodum etiam culicum nidos; ego Aquila instar v ties Lyncem reperire meam, ac Intueri queam 3, a qua Lynceos postmodum maluando oeulos, in caetero qui mihi restat Animalium labore, perspicax magis fiam, vereque LT NCEUS Sapieter certo, Plutaritas opusculo L. Iside in Oraside omnia bona a DLO petenda esse monet, sed praecipue Veritatem, quod nihil homo v. ti accipere grandius, vel largiri DE US ipsa possit augultius, C aeger a enim, inquit, DE US hominibus quidem, quorum sunt indigi, donat. Hanc mi et i e pecubarem . ipsa est meaque iritur. Et quid nil . '-ia . . ------- DEUS omnia nouit, Eua fiunt, quae fueraui, que mox mentura trahent- .i Siquidem DEUS ipsa est Veritas, cuius nos in rebus naturalibus praecipue, Vmi bram quandam possidemus, & ad eam contentis quidem oculis ceta lagittari js ad scopum collimamus, at saepius aberramus. Id , siquando mihi eueniret

548쪽

, G ALIA ANIMALIA NOVAE HIS P. NARD. ANT. RECCHI.

contigerit, minime perturbor,cum & illos qui doctrina siua nobis priauxerunt, ade que Duces nostri ed non domini ut Seneca ait, tuerunt, tale quid saepius passos nemo Philosophantium ignoret.

I I: Cum igitur nomina sint umbrae rerum, & saepe vocis Elymon habeat nescio

quid reconditae rei, non miror Lmcem a plerisque recentioribus Lupum ceruarium dictum fui sse: videntur enim lanx & - , , id est Lupus, aliquid in vocabulo conuenientiae habere. Germani etiam multi Lyncem non Lucbs modo, sed etiam Thieroosappellant, hoc est animalium quadrupedu praesertam, LVum ac deuo- ratorem,ut Lucium etiam piscium Lupum, seu vastatorem, nominamus;quod in ijs stragem non leuem facere soleat. Volunt aliqui etiam λύκεν, hoc est Lupum , ἀωι id est a luce,ut in Lupi historia me explicasse memini, dictu : quod Etymon,cui conuenientius quaeso quam Lynci, animalium omnium perspicacissimo,adaptari potuitῖSed relinquamus tandem has Veterum tricas, quas extricare non ita est facile, non in animalibus modo, sed plantis quoque, ab illis adeo breuiter de obscure descriptis, ut in pleriique quid voluerint, pene ignoretur. In vibis, Co- qua Fabius Columna Lγnceus spectata Generis Nobilitate dc Doctrina conspis 'ins cutis iam triginta ferme annis desudauit, eoque ingeni j sui acumine processit, ut .... - gemiti ae Theophrasii ac Dioscoridis insistens menti, innumeras ab ali)s perperam

nituit: plu' nominatas plantas,speciei oco, ac nitori suo non modo restituerit,sed plurimas

vis plodi. In luper nouas penitus nobis antea incognstas, publici nunc iuris recerat.

- Ego itaque animal illud, quod hodie Lupum ceruarium nominamus, com-LY Nx modissime L=ncis nomine insigniri posse censeo . Praeditum enim omnes fa-V kR' tentur oculis splendentibus ,& igneo quodam fulgore coruscis, cum longi iii- me dissitam praedam oculis vivam speculetur, non Vulturii more putridum naribus cadauer olfaciat. Hinc ad venationem se accingit, Leporibus, Dorcadibus, ac Ceruulis insilit; ne quid de minorum gentium animalibus dicam. Non Lupus ere- igitur mirum est, si utraque ex proprietate de Lynx ob Uilias praestantiam , de Ρ'Σ- Lupus teruarius ob gulae . auiditatem dc rapacitatem sit dictum..is Et quamuis ego hoc animal viuum nunquam viderim, tres tamene vivis express,s Icones obtineo. Quarum prima ad illustriss . dc Excellentiss. Principem c asium Florentiar Altera ab Illu Rrissimo Ioanne casimiro C mire de Eriau, ex . . Serenus imi Saxoniae Electoris Theriotropheio: rtia i Theophilo Maluore e Ca Lynei, shis rInthia ad me transimissa fuit, quae omnes corporis quidem figura ec paritii ijdio i tium systimetr Ia satis conueniunt, coloribus vero mire variant. Florentina illa quae magnae staturae, ut est membrorum proportione colligi poterat, fuit, co- '' lorem planὰ ferrugineum ad fuscam rubedinem vergentcm, habebat, nul-'lis pene maculis, praeterquam in cruribus & ventre squi simul albicabat) ra-

Saxonua. ris ac fusess. Saxonaca, non multo minor, colorem talem referebat, qualem nucum putamina viridia aquae incocta exprimere solent, pectus tamen, venter i ferior, & crura pedesque omnes albebam, maculis uniuersae pelli interi persissiErensi,. nigri cantibus. TerLia Graeuensis minor ceteris apparebat, pellem sertita subrus fani plendicantem, pectus tamen & ventrem ac crura ex rubro albentia habe- .har punctulis undique tari in capite quam dorso plurimis non nigris illis sed atrorubentibus commaculatam. Ad huius plane modumicoloremque, nupec

549쪽

IO. FABRIILYNCEI EXPOSITIONE . si

apud Pellionem quenda in Romanum decem pelles Lyncum non ita dudum detractas, sanguine adhuc sicco sustisas & maxillae inferioris superioritque dentibus etiam inhaerentibus, conspexi, quas in Liguria captas affirmabat. Et quantum ex relatis Iconibus, visis pellibus, & diligenti Lyncis descriptione quae in Theriotropheto Silesiaco extat, coni jcere pollum, Lγnx siue Lupus Destriptio Ceruamus noller, animal est acerrimi morsus, quod dentes insinuant, qui Leo- ρο .' 'nini sunt, ut postea probabo. Est oblongum sitis, sed cruribus breuibus, quod integrae detractae pelles monstrant, & lcones prae se ferunt. Pellis plerunque est' is ialbicans, ex fulvo purpurascens, sed maculis oculorum in thar Varhata, Vt pluri- locorsi animum nigri cantibus. Hic tamen color , ut Italicis ferme semper est communis tardo Lyncibus, sic in alijs variat. Nec mirum est idem animal in Australibus, occi- dentalibus,Septemtrionalibus aut Orientalibus locis natum colore plurimum

disterre,unde Asiaticarii Lyncum pelles, nostras quoque pilorsi pulchritudine,

ubertate, longitudine, & maculis plurimiim superare animaduerti. Oculos etiam fulgentes & ternae radiantes , qui eos viderunt , ipsi attri- Ohuit. buunt: Capite apprime Fclem reprςsentat, atrocitate nequaquam formidabili . Auriculae curtae sunt, curvaeque, & signo quodam proprio Lyncem ab alijs sinuitis omnibus quadrupedibus separantes: suntque apices illi villos, conferti, instar h- η holoserici nigri splendentes, molles & venusti ex summitatibus auricularum enati, ac surium trium forsan digitorum transuersorum longitudine elati, &acuminati . Linguam ego non vidi, quam spinosam & aculeis resertam refe- i Ihe in .runt, & ferme limae smilem esse, quod obseruantia dignum censeo, & in Feli-hus etiam cernitur. Dentes ipse numeraui tres ex utraque parte tam superioris, quam inferioris maxillae molares, serratim se se recipientes. Duos laltem praelongos Caninos in utraque maxilla, & incisores lex utrobique intra duos illos Caninos comprehensos. Acutissimos etiam huius animalis lustraui ungues ,ex cinereo albicantes da- vise , . Tos dc recurvos, qui nos in anterioribus quidem pedibus ,& quaternos in posterioribus. Caudam habet valde breuem; sex forsitan transuersorum digito- Tum longitudine, cuius plerumque extrema nigredine inficiuntur. Scribunt

qui per Anatomen animalis huius interna scrutati sunt,patellam osseam oblongam amygdali figura in posteriore flexura inesse, anteriori vero deesse in huius vicem subire ossiculum minutum fabae magnitudine & figura. Has ego patellas itidem reperio in meo Felis sceleto Feli autem iam dixi putare me similem Lyncem effe9 in cruribus nempe posterioribus forma Cordis ossicula, quorum

acusior pars sursiim, latior deorsum vergit in anterioribus autem cruribuε OL sicula nulla inuenio. Ventriculum quoque amplissimum ac rotundum Lyncibus asserunt: quod vererim. credi facile potest, cum voracissimum animal perhibeant, in cuius.exenterati ventriculo aliquando repererunt Venatores Porcellorum ferorum,& Leporum Carnes,quas pellibus ac ossibus tantum confractis deuorarant Lynces. Haes ut Cib odixiὶ non raro inuadunt Ceruulos & Capreas, saepissime Lepores & Porcellos siluestres , aiuntque quod etiam suo Lupo Ceruario Plinius attribuit in his intestina minus tortuosa & anfractuosa esse: ob id animalia haec voraciora , Dissiliaco b Corale

550쪽

sis ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARDI AN T. RECCHI.

ciora , Quod ingesta citius transeant , merito haberi. Vt uno dicam verbo, hac bestia agilis est valde, &in longum saltus suos exstendit: Rapax ut Lupus, sed multo eo calidior. Tam hominibus quam pecudi bus pariter insidians, in quos ex arboribus, quarum umbris furtim laritat, praetereuntes desilit, adiuuante maximo oculorum acumine i quo caeteris animan im, in l

untis es aliquibus ad.

pretio apud Germati bus praecellit. Asseruerunt mihi fide digni, maxime nos Lyncum Ungues haberi, & auro inclusos a pueris aduersus Epitcpticos in- sp - sultus gestari: Verum, ut certum huius rei experimentum non habeo, ita quilludimur. Vngues, & ex quo pede capi debeant, ignoro. Pelles harum sunt magni preti j etiam apud Magnates, si praecipue oriciata- . ista libus sint Lyncibus detractae,nostrates enim no illam habent speciem, & Luxus ζό-,'. - Ol entati em Carnes non eduntur, nisi ab ijs forsan , quibus Felium carnes arrident, quorum inter Italos nonnullos vidi s quas ego carnes ut non probo, Lyis his Ilia ab ijs abhorreo Valde) qui eas deprauato quodam gultu inter clelicias

tum in habent. Axungiam conuulsis luxata iuue conuenire articulis , haud impro-

stras pro

Locibus

recipit.

Quid ad

Attito eris di a linis

babile est.

Olaus magnus, ut in eius Epitomes lib. 38. cap. s. videre est, Lyncem, vulgatam nostram pro Lynce item & Lupo Ceruario agnoscit. Et quoniam, praeter illa , quae iam attuli, alias quasdam Lyncum proprietates insinuat, eius hic verbae recitare volui: Lonces in si extrionatibus sitas non ordia serequevira generauiatur me Lupi , licet impares havdsint in amditate praedarum . Ninura igitur rancis ess, mi non ν piciat retro, sed continuo progressu in saltu praepitet eursum. Cibus illi sibue Lirimm eatorum stequentior aut suavior e si, quia sicut illis libentius meseisin, ita meorum latitulis, mi rapiat, insidiatur . Pelles barum malinias plumis cy pulchrioris bas matutis praedita batis caro menduntur, praesertim in a perrima Deme praedata, tunc enim in mirtute m colore bunt aptiores,iti aestate miliores, imo deteriores. Sed quid ad Aristotelis interim Be Plini j,grauissimorum Scriptorum auth ritates res podebimus'vel quomodo e dubijs eorum locis aliqua opinionis ceri π: tiidinem,aut ex obscuris aliquam sententiae luce ememusZPlinium tamen quod φ R attinet. non adeo Inoror, qui pleraque cx Aristotele de Animalibus excerpsit,ipla autem Aristoteles in multis idem fecit, & obscurissim quod dc nos . non raro Ad Pliniu. Dcore solemux sicco pede trausiuit , notissima ivero, ne tempus inutiliter i reret, largiore descriptione declarare tenuit; veluti si quis hodie nec lactucam, ἡ Α, st, 'neC Muscas, aut MureS, longiore verborum serie depingere dignaretur . Atque tesς - hinc dictum est, ut qua vetustas tacuit , temporis progressio Has in luminis a m. ιὸ emerit. Nec tamen veteribus iubito est succensendum,si quando ipsis, quod

d. .. humanum est,tabi contigerit: quin illud potius Eloquentiae Magistri probis

tibus fi la- ac modestas Ingeniis lGn per ante oculos habendum : Neque id statim letenti percautiuit.' μasan is, inquit, omnia quae magur ainbores dixerint , itique esse perfecta, nam em με ' labamur aliquμndo, in σανι cedunt,* indulgent ingeniorum suorum luptati, nec Iempis intendunt animum , in nonnunquam fatigantur. Modestes circumspeιto rud3- eis de tantis miras remunctandum est, ne i quod plerisque accιdit) damnent, qua nam

inusistunt. . . .

Optime sane Quintilianus. Quidam enim libidini ac prurigini sui ingenij

SEARCH

MENU NAVIGATION