장음표시 사용
501쪽
in America repeti utur. Canes Americani nostris no per Smnia limi Mao cies, Irino immeus ter restris in Piscem abit.
g ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.
diores hoc nomen quoque obtinent. Pumilos hos Canes Indi tantopere amant, mi sibi demant, illis quod objciant. Peregrinantes eosdem aut dorso , aut sinu nceptos secum ferunt. Aegri non secus at congerrones, aut constolatores eo em secum habent, conuerinsationei orum doloressibivninui credentes. Ex quibus statim sanioris iudici j quiuis, quid de hac nostra Icone statuendum sit, colliget. Ad unguem enim animal, quod hic prostat nanum, pingue & mansuetum ess giatum, mihi videtur illud esse,quod Americani nomine communi ALCO vocabant. Erit igitur Canis, sea non Europaeis nostris per omnia similis. Quandoquidem in Regni Guinea descriptione, Parte Indiς Orientalis siue volumine sexto Canes a nostris multum etia discrepantes reperii intur, qui nec latrant nec mordent,& magna a populo illo copia aluntur oviumq; instar in forum ven des aguntur, cibis valde expetiti, apud quos nostri Canes in magno pretio habentur, propterea quod latrare pomunt, audito enim Canum latratu Nigrite illi loqui
Libuit Coronidis loco & haec ex cap. t o. Benedicti Pereri j adiungere , &si vera sunt quae ipse ex auditu refert, monstrosium quendam Naturae lusum, ac metamorphosin admirari. Es inquit, apud favonios animal terrerire eom ris magnitudine figuras non dissimile Cani, mul mo pilo uauisimis , ad edendum carnibus d me certo quodam tempore incipit vehementer appetere fist frequentare i ummare, in quo identidem natans δ' se ei mergens partita tim sis membratam piscis fieri incipit. Tandem exuta prorsus terrestras animaniis figurὸ totum in pistis simi-btudinem, naturam commutatur Sed 2. Tom. in Genesis cap. 1 12. refert se Romae hoc animal sed mortuum vidisse, non tum ex toto, sed aliquot tantum partibus piscem factum: cetterum naturam animantis terrestris figuram retinuisse.
In Insula etiam Hib=aniola Americae Historiographi notant, Canes parum exoticos repertos fuisse, qui partim Indis illis domi in delicijs, partim foris
in Venatione usui erant ad animalcula quaedam ipsis propria cuniculorum instar capienda, qui similiter vocem nullam edebant ad necem usque etiam verberati. Et cum Plinius lib. 8 .cap. 1 8. scripserit: omnis muta fuere rana, tu ris e continenti vocalibus durat genus earum: miatae sint etiam nune in Seripho IUM MI ae tame alio translata canunt. Fuerunt qui hoc ipsum tentarunt, Si huiusmodi mutum Cane ex Nigaragua ad Civitatem Panamam trecentis Leucis distantem asiportarunt, sed aeque hic atque ibi mutus remansit. Haec ego eius solum Latia adferre volui, ut fidem huic meae coniecturae adiungere, Mexicanum oc animal Canem esse licet non undiquaque nostrorum figurae Canum re
spondeat. De rabie Canum subsequenti sermone agendi locus dabitur. Atque haec fortassis plus satis. XOLO-
502쪽
NIM A L hoc ex figura depicta ferocitatem toto Corporis habitu pruefert,& terrorem quendam ex visu spirat. Rictum nempe voracis bestiae, toruos & lucentes oculos cum truculentis supercilijs, gingiuas & oris labra
cruenta ,dentes exsertos,caninos nempe duos valde conspicuos, polleriores vero serratos ac praegrandes ostentat. Ex superioribus labris hirti admodum pili retror- sim flexi, mollioribus Histricis aculeis non absmiles ex cinereo alboq colore variantes erumpunt. Totum caput cinerei coloris, lineis quibusdam trans uersim arcuatis subnigricantibus conspicitur. Aures erectas gerit longas satis, cinereas totas; quarum inter spatium maculae latae coloris fulvi,quae & integram seontem interstinguunt.Collum obesum crassumq. laxiore pelle,longa fulvaque macula praeditum, cui similem in pectore gerit. Cinereo totum corpus colore constat, quod maculis tamen subinde futuis maiusculis passim intermixtis ornatur: Lineis etiam ceu taenijs & fascijs subnigris a dorso ad latera deorsum hinc inde deductis. Ventre toto est cinereo excepta parte ani riore, ubi Insignis eaq. unica ac fulua macula visitur.Cauda huic est satis longa non villosa, cinerei coloris, in medio tamen subfuluam obtinet maculam paulatim evanescentem. Crura ac pedes cinerei de nigricantis coloris, lineis a Idmmo ad imum deductis firmi crassiq. prostant,quorum priores quinque ungues, sed retractos admodum; polleriores vero quatuor exhibent.
503쪽
so ALIA ANIMALIA NOVAE HISp. NARD. ANT. RECCHI. SCHOLI A EIUSDEM.
HIc ego Lupum auribus teneo, nec quo me vertam facile scio. Etenim inter Canem Lupum'. ambiguum videtur hoc Mexicanum animat: cum Lupum Cani pastorali simile faciat Oppianus. Et 8. His . An. I 8. In C - νω -- renensi agro cum Canibus Lupos coire scribebat Aristoteles. Galenus quoque 3. deri ista L. Vsu partium cap. i. Cum Pindarum ri si siet, quod Centauros senerari post potius, fabulatus fuisset, mixta tamen animalia ex Equo & Asina, Asino & Equa, ex Lupo & Cane, Cane & Lupa,imo Vulpe nasci non isiciabatur. Lupum hunc ' ' tamen potius, quam Canem esse animus inclinat. Cuius rei argumenta dicam luculenta, prius quam de Luporum partibus, natura , ac proprietatibus
Cum de Cane superius agerem tria retuli esse in America animalium genera: Unum ipsi exoticum, natiuum alterum , tertium inter haec medium,
hoc est, noliri Orbis animalibus non disti mile, cuius inodi sit ni Leones, Tibgres, Vrsi, Apri, Vulpes, Lupi & ferae aliae .cta via Sed qua ratione viaque terrestria nostris similia in nouum orbem, qui immenso Oceani spatio a nostro dispescitur,perlata fuerint, non leuis est con-L: -. trouersia. Hanc Iosephus a Costa enodat & imprimis quidem apud eundemeleam abie S. Augustinus lib. i 6. de Ciuitate Dei cap. . miratur, quomodo in nonnullis nostri quoque Orbis Insulis Lupi, Pantheraedi serae immanes aliae, quae gen ri humano, praeterquam quod usui nulli stini, damnum etiam notabile ins runt, reperiantur nam in quibusdam , inter quas Anglia numeratur, Lupi esse dicun- nulli inueniuntur. Quod enim ad Canes, Equas, Boves, Elephantes & huius generis proficua animalia attinet, fieri potuit, ut deliberato hominum conselio nauibus eo perlata fuerint, quod de ijs, quae feritate & 1ua atrocitate nobis formidabilia sunt, nec nisi dolum hominibus struunt, vix est probabile asses. Audisti. rere. Quod si idem D. August. Antipodes cognouisset,quid ipsi de hac dissi- .: , quia cili admodum quaestione Raruere animi quae fuisset Neque enim vero sis
'i' π mile ego existimo, credere ipsum voluisse,per ingens marium spatium ex no
stro haec orbe illa transnatare ad Antipodes potuisse, quod ipse in Insulis quibusdam nostris contigisse persuadere sibi visus fuit. Vult etiam Diuina procreatione , post uniuersale diluuium ex terra haec enasci potuisse aequo ferme modo, quo in principio Mundi; quando Deus dixit, producat terra animam
viventem &c. Hoc quidem minime Diuinae potentiae, attamen eius ordinationi aliquo modo repugnare videtur. Quoniam omnis generis animalia in
Arca Noe conclusa fuerunt, quae egressa postmodum scipsa per semen propagarunt . SI autem nuda Naturae lex consideretur, minus adhuc concedecurex Terra & putredine perfecta huiusmodi animalia, non aliter ac Muscae &cἰti,M, Ranae selent, ortum sibi sumere . Quamuis Andreas Coa pinus acutissimusis. M . . Perip toxicu , di qui summus fuit in hoc aAthenaeo nostro Medicus, olim M nae Prosese gister meus hoc neri posse Aristotelicorum vi principiorum in suis quaesti nibus Peripateticis facile deducat, quod de homine quoque assirmat. Solenim Dissiliaco by Corale
504쪽
i Io. FABRI LYNCEl EXPOSITIONE. 48i
enim & homo hominem generant, hoc est, Solabique homine, ut ipse ex
Aristotelis 8c verbis & mente conuincit. Adeo misere obscura Aristotelis verba ab ipsius asseclis tractantur, S dogmata cerae instar ad quamlibet opinionem parata obediunt. Quare Iosopho hic laudato iam loco,facile assensum. praebco, nouum hunc Orbem a caetero nequaquam quoquoversiim auulsum& separatum esse, aut saltem quod mihi videtur , si iam licet separentur , non ita olim fuisse & tempore post Cataclismum in quibusdam omnino extremitatibus coniunctos haesisse , quibus pedestri itinere tam homines quam
animalia utrobique commeare facile potucrint. Nam dc nostrorum memoria patrum didicimus,in multis iam locis mare, ubi olim terra, & solum nucesse, ubi olim Salum fuit, & Siciliam a reliqua nunc Italiae parte per mare interiectum distractam, cui quondam adhaeserat, hi storiarum fide nouimus. Nam fieri quidem posse, qui tumo eventile, quod ferae periculis incitatae totos saepe dies noctesq. in undis ad Insulas quasdam vicinas pernatarint, sed
tantam itineris intercapedinem, quanta noster a nouo distat orbe, emetiri
potuisse, id demum a vero ablonum Sc plane esse videtur. Cum &aues concitatissimo volatu mille & quingenta it idia superare non pol sint. Erunt igitur Lupi, Vulpes & similia caeteris bellijs etiam exitiosa animalia non de industria huc perlata , sed sἰia sponte ac naturali quodam instinctu, pol quam ex Arca Noe egressa fuerunt Nam etiam ex plantis qu quis suo natiuo gaudent pabulo, aere & solo, atque adeo, hie legerer, ibi meniunt felicius uua in huc facile concurrere seseque multiplicare potuerunt. Iam autem hoc animas Lupum potius quam Canem esse sic probare aggre Robatur disr. Capitis cumprimis totius aspectas facile hoc euincit, qui ferocissimi ia, luanimalis intuenti Dus imaginem praebet, ac tantum non depictum etiar , terrorem incutit. Inter animantes autem quae perpetuo cicures seni,Mulum; smctu.
quae cicures fieri possunt, Elephante; at quae semper ferae permanent, Pantheras numerat & Lupos Arist. I. Hist. An. 2. Quamuis non ignorem ex mansuetorum genere fera quaedam ipsius sententia, esse posse, inter quae Canes po- Quae sera, nit. Non tamen quae fera natura sua sunt, mansirescere vIce versa omni- zeno posse. Cui Scaliger eius interpres ibidem cordentit. Hoc ipsum Plinius lib. 8. cap.r7. probare visus fuit de Lupa Romuli & Remi nutrice verba faciens: Nam qua de infantibus, inquit, strarum lactibus nutritis, eum sevi expositi, traduntur, sicut de conditaribus no tris a Lupa,magnitudini fatorum accepta si ri aequius,quam ferarum naturae arbitror. Attamen ipsemet sui forsan parum me A isto rete, mor Aristoteles s. Hist. 3 6. Lupos cum piscatoribus amicitiam inire & ex eorum praeda vivere dixit. Apud motidem paludem, inquit, Lupos esse ρ3beatorum dexur. fimiliarea aiunt, s ' nis pariem se am ἀ piscatoribus acceperint, retia eum ιn terram expansa re antur acerare. Idem plane Aelianus annotauit. Albertus magnus profecto, quod re ipsa nunc expertus fui, optime scripsit, catulum adtae cic rari posse siest Canis inmr iadere, non tamen deponere odium ad menatores agnosabas, minora animalia, juae a Lupis morantur. Quod de domestica mihi Lupa
retulerunt, ubi haec agnum videar, appetitum ipsi excitari & palatum prurire . Dicamus igitur mansuescere quidem hanc Deiliam posse,non tamen Lu-
505쪽
si ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. Ain. RECCHI.
pinam omnino deponere naturam, adeoq. ut verbo fertur pilos non animii Antipathia mutare. Antipathia enim quae inter agnum & Lupum v iget, in viventibus - is, Vii haud cessat, quam aliqui post mortem quoque remanere crediderunt. De sdiaxμ- viventibus Ouidij verticuli existunt. - - - Sic agna LVum , sic Cerva Leonem, Sis Aquilam penna fugiunt trepidante Columba. Nulla.n.vi inquit Nazarius possunt coire,qua naturali diuortis di dent, nec ulla tam fidelis scapula, qua in diuersum tendentia nexu suo teneat. Unde de in adagia abi, Lupus prius oue ducat uxorem, qua inimicis conueniat. Cicurari tame, quia Aristot. inficiari videtur posse,certus sum. Cum ante hos octo dies quam haes xypos eum scriberem, domi & in Mus eo quidem meo Lupam adeo mansuetam vide-
dibu rude rim ac tractauerim, ut ipsius magister etiam eius ori manum itisereret cc mei
I sed i gratia dentes numeraret. Ego sane dc collum de pedum digitos impune ut ii CVI: Duit contrectaui . Didici autem Lupi dentes pedesq; tam posteriores, quam
anteriores cum Cane adeo conuenire, ut nisi capitis aliquantisper figura differret, ipsissimum fuisse Canem iurassem. Trux enim erat in hac capitis uniuersi, oculorum nempe torvitas, dentiu & pilorum circa rothrum aspectus, quae in hac nostra pictura ad amussim omnia respondebant, veluti legenti descriptionem meam patebit. Devit seia Singularem quandam in hac pictura oculorum scintillationem animad- να ' uertere licet, quae apprime cum Plinianis congruit verbis lib. II .cap. 3 7. N Aurnorum , inquit, animabum, melut fetism in tenebris fulgent radiantque ora ti, ut contueri non sit, ἐν Capra Luoque θυndent, lucemq; iaculantur . Et Aelianus, Acerrimis, inquit, atque acutissimis praeditus Lupus eu oculis, intemptata nocte, mel Luna ipsa silente lucis Nura perfruitur. A sse ': Accedit unguium situs positusq.: Hi enim, non ut in praecedenti animalibus iae, exserti, sed retracti fuerunt depicti ; quod quidem omnes, oui animalium naturas indagarunt, in Lupo obseruarunt. Voluerunt enim aliqui, quod Lupus dictus sit quasi Leopus, quod Leonem nempe in pedibus unguibusque imitetur. Siquidem hi non aliter ac feles retractis unguibus incedant, ne acidiantur . Quare Albertus scripsit, Lupum cum fraudulenter incedit, pedes lambere ae lubricos facere, ne strepitus audiatur. Addunt alij, si sepem transiliens occulte ovibus insidiaturus pede forsan strepitum excitauerit,mox pedem qα si reum mordere . Si tamen Isidoro credimus: dictus est Leopos, qua sit ut Leoni in pedibus, ita huic sit virtus quicquid pede presseris, non vivat. U runtamen de hac nobis Elymologia nulla lis ut; certu est, Lupu conclusis potius, quam explicatis ambulare unguibus, quod in Icone probe insinuatur. aualia eo- Color etiam, si & hic aliquid nobis argumenti praebere valet, in hoc ani- p, diad mali talis reperitur,qualem Lupis comunem magis esse omnes fatentur, Carinus nempe nigricansq. Nec miru fuluas huic aliquot maculas intermisceri di Neq; enim Europaeum, sed Americanum hic animal des cibitur. Et in No uena quoq, Moicovia, Lithuania, Samogitia sne quid de magis Septetriori libus dicam prouincijs, candidissimi lupi, ursi,tepores,ac vulpes reperiuntiar. are nec hoc cuiquam alienum videatur, quoa pilis curtis, ic non villosa,
506쪽
, IO. FABR I LYNCEI' EXPOSITIONE. g;
ut in nostris, cauda depicta appareat. Haec enim rei naturam non mutant. Et Rubum sine spinis; nec ideo manus Rubum, vidimus. Et Canes tam hi tis quam mollibus, longis Curti Sq. pilis, imo excepta capitis aliqua particula, toto corpore glabros oc pilis nudos conspeximus. Et si quis ad rem aliquid hoc quoque facere putauerIt, addam, Vero valde simile esse, cum sub praecedente Icone author libri huius Canem nobis Americanam depingeret, hic ouodue non Europaeum animal subiungere voluisse, stib Canis tamen geneia Minia Iu-
rica & laxiore latitudine comprehentum,. rami esse.
Nune Animalis huius mores partesque breuiter nobis perstringendare A L. stant. Capitis figura, quae Canino haud absimilis est, iam satis delineata , ius Lupi ex patet. Oculi sunt lucentes ut dictum; roltrum quoq; pilis crassioribus ceu e ' μ' letis horridum . Aures in Lupo multo quam in Cane erectiores & longae satis. Dentes in Lupa illa cicure, de qua supra, quadraginta numeraui, eodem ordine & loco sitos, modoq. formatos uti de Cane iam scripsi. Canini tamen letibuαur. illi in Lupo quam Canibus longiores & e labris erectiores eminent. Inciso res praegrandes: molares magni & fortissimi, ut non male Oppianus dixerit Luporum quoddam genus esse, dentibus adeo validis, ut lapides ac metalla vincere & perfringere possint. Hic aequum omnino censeo, quid Galenus lib. 1 i. Capitibus 8. & V. de
usu pari. de numero & usu dentium lenierit, minime silere. Ait autem Natu- ω1ini isseram unum tantum in Homine, in utraque parte caninum dentem produxisse, quod sciret se animal ciuile ac mansuetum effinxisse,cui robur ac vires ex minatur. νsapientia, non ex corporis fortitudine essent. Cum Leonibus, Canibus, Lupis ac ijs quae , hoc est serratos habentia dentes appellantur, multos utrinque dederit. Quod Horatius innuere voluit, Lupo in dentibus, in calce Boui arma esse ,
Vt neque ealce Lupus quenquam, neque dente petit bos. Ego vero, quod & cum de Cane agerem,insinuaui, tam in hoc quam in Lupo, non nisi unum Vtrinque dentem caninum illum q. praelongum & exer- tum valde reperio. Sex autem incisores,quorum duo illi caninis viciniores,
paulo quidem reliquis stini longiores, quos ob id caninos ipse forsan appellauit, non labra tamen egredientes,sed eodem cum reliquis incisorijs ordine siti, eandem quoque meo iudicio, utilitatem praestant. Superant igitur tam Homo ad Canis quam Lupus hominem numero dentium, quod hic ad summum non nisi triginta duos; illi quadraginta possideant. Sex nempe in maxilla Inferio. Te molares diistos in utraque parte, totidem in sit periore serratim responden po det ibus oppositos. Caninos tam supra quam infra utrinq; unum, & sex incise- ' res, in v trauis maxilla singulos. Cum Homo tantum quatuor habeat inci- ἰς Πῖes, molares quinq; at plerumq. quatuor, etia in adultiore aetate. Solent autem ut plurimis amicis meis vluvenit in ultimi illi molares aetatis anno via gesimoquarto & octauo non raro, erumpere cum ijsdem planc dolorificis accidentibus ac molestijs,quibus pueruli dentientes affliguntur. Hos in Cal
507쪽
s ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.
Ex quo patet falsum elle, quod libello de Anatomia vivorum, qui Galeno adscribitur, memoriae proditum fuit, Lupo multiplicem este dentium ordi
Aristotelis De collo Lupi facere non possum quin ipsissima Aristotelis verba . do
Flebilo d. Partibus Anim. IO. adducam: ollam, inquit ipse, serteria i scilicet aspervi g R gratia habetur, qui ' qiad eam atque etiam gulam strotegat, a lexuq. suo tueatur, hoe caeteris animalibus flexile in mertebris compa Iument, at Lupo es Leons osse per tuo rigi t, commodius enim ad robur quam ad altos isus colum js esse na-LRΠdςςrro tura moluit. Plinius lib. tr. cap. 3 7. Aristotelis velligi js probe insistit. Evi- Aeliinu, bus Cervix erit sinquit, nempe animalibus) e multis Erlibratisque orbiculatιm ossus flexilis ad circums ectum, articulorum nodis iungitur, Leoni tantum 6ν Lupo in Maenae ex singulis reemq. ossibus rigens. Caetero b una annectitur . Haec Aristotelis doctrina adeo ipsius te quaces commouit, ne dicam decepit, ut AElianus hoc etiam figmenti addiderit : Lupi collum tu eas breuitatis angustias compulsem, atque mehementer compressum esse, mi retorqueri, retro'. mersara non queat, ω si retro melit assicere, torum corporis truncum retorqueat necesse esse. Quae ita Veritati e diametro repugnant, ut vel ipso Cane agiliorem ferme Lupam, collumq. in quamuis partem facilius vertere, & ludicris cum magistro suo gesticulationibus quaquauersium ceruicem volutare in meo nuper Mus,o & viderim & riserim plus satis. Collum quinimo arcte contrectaui & Aristotelem misere hic hallucinatum fuisse probe didici. Et cum a Lupae huius heris plures exenterati Lupi fuissent, ubi hanc ipsis Aristotelis opinionem doceruice rigida unius continui ossis proposui, & ipsorum sensum exquisiui, &me ac ipsiim petulanti 1Mene cachinno exceperunt . Sed quid haec mirer Ahistai l. aut exagitemὶ Cum idem Aristoteles in Caluaria Canis,ut sta pra monui, eun- .e dem errauerit errorem, illam q. osse continuo nullis contextam commii Iuris diu nobis persuaserit. AtqwNt Lucianus ait, irae res melius loquuntur qua νerba. Inter centena & plura animalium tam reptilium quam volatilium , quadrupedum & aovatilium sceleta, quae ego partim domi asseruo , partim in terrecta reliqui, unum solum reperi, quod os continuum loco vertebrarum ortitum est , nimirum Testudinis , siue haec aquatica siue terrestris fuerit. sola Testu. Os autem hoc rigidum nullis mobile vertebris in sola dorsi de lumboruim, V spina reperitur, peruium tamen aeque, & spinali medulla repletum. Collum
interim & cauda ae8ue vertebris sui reliqua omnia habent animalia) articu latis constant, quasi Natura has collo minime denegare debuerit, cuius motus ad vitam admodum est necessarius: Quod caput nempe collo impostatum, in utrumque prorsius latus, antrorsum, retrorssemque verti debuerat, cum in hoc ceu in specula quadam sensuum organa omnia collocata fuerint. Vertebris autem in dorsi spina eas carere voluit , ut ceu fornice ac
domuncula, & ut Plinius vocat, putamine durissimo praeditae, sub hoc tutae lateant, nullo modo siue ingredientes , sue procumbentes incuruare dc conglobare se valeant, id quod Erinaceis facillimum est, qui hoc etiam praeter Naturae rerum & aliorum quadrupedum animalium seriem obtinent,
ut Clauiculas habeant, quae soli alioquin Homini , & Simiae, sngulari
508쪽
IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE .. 43s
quodam priuilegio concessie fuerunt. Et ideo forsan quod Erinaceus adeo in
globum se colligat, ut nec caput nec caudam, principium & finem eius internoscere queas. Hoc cum Testudo praestare non valeat, neque vertebras in
dorso habere debuit. Id quod fortas iis & ipsum Aristotelem praeterijt 3. de
Histor. Annal. cap. 7. Initium et ero , inquit, in omnibus, quae ossibus constant, θι nae I, quae compacta ex mertebris a capite ad coxas porrigitur. Vertebra omnes forami ne medio peruiae sibi iunguntur. Vides quam Omnia Natura ad numeram, pondus , dc mensuram necessaria moliatur, nec quicquam frustra faciat. Huic ego me malim, quam Muttiri ulli astringere, hanc sequi, cum hac inuenta mea omnia sedulo conferre. ua duce, ut Cicero ait, nullo modo ιrrare possum, &Vt Iuvenalis,
Nunquam aliud Natura, aliud sapientia dicit. Atqui nec ratio Aristotelis quicquam persita det, cum ait, ideo Lupo & Leoni, unico rigens osse collum a Natura concessum fuisse, quod animalia haec robore potius, quam alijs praedita usibus voluerit. Neque enim facile Aristotelem mihi assensiim prebiturunia aestimauero, si persuadere ipsi conari velim, manum, ut probὰ suo fungatur munere, & fortissime quicquid apprehendit, contineat, non vi Sinti septem, ex quibus composita constat, sed tribus lolummodo maioribus ossibus contextam esse debere. Galenus mehercle, acutius rem introspexit, & colli partes usumque sedulo magis nos docuit in libris de isti partium, quos aureo dignos elogio censeo, cum in his Conditoris nostri sapientiam, ac prouidentiam in procreandis tam bru. torum, quam humanae fabricae partibus Jiuinis plane, ut aequum fuit, hymnis
celebrauerit. Libro itaque i L. Cap. io. ii. 5c i 2. hunc in modum hhilo sophatur: Spinam a Natura, ceu carinam quandam , animalibus datam esse, cuius nos beneficio recti ambularemus, illa suo quae uis modo ingrederςntur. In qua duo erant necessaria: primum, ut intus excavata esset, hunc nempe ins nem , Ut ex cerebro, ceu fonte animalis facultatis, portio aliqua, spinalis medulla dicta, tanquam fluuius per ipsam ad motum subiectis partibus comm nicandum descenὸeret: Secundum, ne uno simplici & incomposito osse rigeret , quanquam ad Sedem tutam id longe utilius fuisset, neque enim tam facile spina hoc modo luxari, ac distorqueri potuisset . Veruntamen Scopur Natura hic alium in constituendis partibus antiquiorem habuit. Non enim lapideum vel ligneum estingere animal, sed vita motuq. praeditum voluit. Si enim motu destituatur, parum abest, quin pro lapideo illud luteoque habe mm . Quapropter cum motus animali secundum ipsius substantiam maxime insit, ob id sitius fuit, ex multis fuisse partibus connatum . Si enim totius spinae os unicum fuisset, an non immobile, ac veluti veru quodam confixum aut
palo assixum appareret Miror profecto Aristotelem Lupo non cornua addi Cornua Luciisse, huic enim ad arietandum illa colli rigiditas, quam ad venandum confer- πἔebi re amplius potuisset. Iam autem cur tam collum, quam seu dorsiam, quam Lumbus, & os quibusdam hi in hoc est Sacrum seu magnum, ab ala, vero πλατυ id est latum nuncupatum pluribus spondylis & vertebris, non autem . Iribus quatuorve ossibus maioribus ceu Tibiae & Brachia, constent, & Gai
509쪽
Is RERUM MEDIC. NO. HIS P. NARD. ANT. RECCH.
nus loco iam dicto enucleate satis inplicat, & ad Medicorum potius, quam nostrum forum hoc longius prosequi pzrtinet. Ecce quantum postit praeoccupata & diu nutrita de magni cuiusdam viri doctrina, opinio ' Nam - cui quispi fere Hudio deuinctus adhaeret, hunc laudat, hunc imitatur, prae hoc omnia aliorum dogmata ipsi frigent sordentque,& sic siemper itur in antiquam sitim hi 14 uam . Quilibet denique sequitur priores male iter ingresios , & excusationem
mereri videtur, quod publica via errauerit. Vt enim Seneca ait, Multum dare sorientia. nu lemus praesemptioni omnium hominum, apud nos merrtatis argumentum eri, aliquid om si, nibus videri. Sed de idem Seneca : Trissima quoque ila er celeberrima maxim. ἱ-- ' decipit, vibit HI magis praessandum, quam ne pecorum ritu sequamur antecedentium gre- gem, pergentes non qua euvaeum est, fid qua itur. Ac reuera nunquam tam bene cum rebus humanis actum est, ut optima plurimis placuerint. Et quod deplorandum magis, res eo iam redacta est, ut temerarium aestimetur,
velle aliquem in naturalibus praesertim liud ijs profiteri scireq. , quae alis hactenus ignorarunt, odiosum vero etiam, ea immutare conari, quae longa Iam Consuetudine recepta, & ceu legibus q uibusdam sancita & optima iudicata videtur. Hinc consumimus plerumq. totum vitae tempus, in aliorum sensibus nunqua etiam forsan ab ijs authoribus pensitatis) eruendis & dilucidandis, Natura & re. rum magistra experientia longe interim valere iusti. Non certe Platonem Aristoteles interpretandum, aut hunc Theophrastus explicandum solum susceperunt, sed uterque suo modulo philosophari, vetera impugnare, & noua, quae irss veriora videbantur, substituere voluerunt. Atqui ratronem rationem conuimcere, inclamant omnes; quam & ego si vera sit, ad ror & exosculor. Nam neque decipitur ratio, nec decipit isquam. Verum & hoc ex communi Praeceptore Aristoteleri de Generat. animal. p.ro. a tali, didici, Rationi sides est adbibenda, inquit, squae demonfisantur, conueniant cvim istv γ δ rebus, quae sensu percipιuntur. Cuius si rationes eiusmodi essent, proh Deum im- Lamus. mortalem l quam taediosis nos laboribus in rerum naturalium perscrutatione liberas let Z in qua & opes, & sirpe vitam conterimus, antequam Veritatem in pileo latentem expiscamur. Sed audendum & nobis erit, ut adagio enim fertur, Seneeae Co Et Grecι non nisi tentantes ad Troiam peruenerunt . Sequamur hic Senecae si libet, si, omni . consilium: Faciamus, ait, bonum patrem familia, faciamus amphora quae accipimus, , iactis: muιor .haereditas a nobis transeat ad posteros, multum adhuc restat operis , multum q. rectabit, nee miti nato mct miste Iecula praecludetur occasio aliquid adjιiendi. Mamirum Iam mammillarum quoque situs & numerus, quas in hac Lupa masse eta con--ἡ Ic spexi. certo mihi persuadent cani valde assinem Lupum esse, quod & os in geni-- tali masculi, pluries, ut in Cane visum, ostendit, & ab Aristotele quoque notatia.
strant. Reliquum igitur est, ut & ossium, collarum praxipue oc vertebrarum conforis matIO ac numerus cum Cane conueniat. Erunt igitur colli vertebrae septe,quot vim in in meo Canino sceleto numerantur e tredecim vero dorsi, quibus totidem af-- , i. '' fixae collae tam verae quam mendosae clauiculis enim caret Lupus & Canis in haei es ε' rent, & in lumbis septem. Post has omnes os sacrum sequitur cum reliqua cauda, quae simul septemdecim vertebris seu ossiculis absoluuntur. Omnis igittar
510쪽
IO. F BRI LYNCEI EXPOSITIONE. 48
a capite ad vitimum caudae ossiculum numerus erit quadraginta quatuor scparatarum particularum.
Accedit huc in pedibus etiam luporum cum canibus conformitas . Quinque enim in prioribus pedibus digitos, & quatuor in posterioribus eodem prorsus Σ.- modo quo in canibus, vῖ Arist. . de pari. animal. . cap. io. recte scripsit inueni. 'st
Galenus etiam s. de Usu pari. 7. Luporum, Leonum , in Canum pedes medios interhiam anos equinos facit quod nec plane articulati sint, νι humani, nee simplices adeo πι equiui, ad omnem apprahensionem ineptι, sed 'indes sitis seras ad menationem is c bationem , anterior praecipue manibus proportione quadam respondentes. cumsenatura in humano pede manum hominis imitari quodammodo voluerit, qui in ipse Vprehensorij instrumenti loco inseruire possit. Quod equidem verisIimum esse in Helueris quodam hic Iuvene vidimus, qui brach ijs destitutus pedum opera omnia illa perageret, quae alius vix manibus perfecis et . Solebat autem pede cibum carpe--a re & capere, ori poculum admouere, pileum deponere, taxillis ac chartis tu pikstuli 'dere, Tympanum ad numerum percutere, silere & nere, de similia plura peragere . Eleganti etiam scripturam charactere ab alio simili pedum ope exaratam conspeximus, quos a multiplici pedum ossicio quis recte appellare poterit. Lupum Canis modo ventriculum sortitum , & quidem satis capacem esse, ἡ ζ i de vidi ipse & oculatorum tellimonio didici, quorum aliqui pro certo mihi
asseruerunt, nonnunquam Lupos terram deuorare & revomere , cuius autem
id gratia fiat, non ita planum est. An ut famem compescant i quod Plinius voluit, & ante hunc ANIL 8. Histor. anim. cap. quod huic animali peculiare esse ait. Vulgus tamen Busones quoque terra victitare autumant, de quibus alio loco. An ut Albertus arbitratur, Lupos famelicos non ut famem sedent, terra . R. se replere, sed ubi grandia aggresturi sint animalia, boues, ceruos, equos, aluces, id tentent, quo pondus sibi addant, de infixis dentibus haerendo best ijs, grauitate illos humi prosternant ac dilanient Et cum certum sit tandem illos terram vomitu rei jcere, credi vix potest hanc illis alimento esse. Retulit pro certo Amicus mihi, se non raro lupos apertis faucibus rictuque hiante,in maximis frigoribus ambulantes aerem anhelantes avideque trahentes conspexisse, quod ipse eius gratia factum existimauit, ut ventriculum inanem saltem aere, icum carnes deessent, expleret. An ut longissime distans cadauer olfaceret Odoratu enim vix Canibus cedunt. Quod in Contam Regni descriptione docetur , ubi haec verba habentur: Lupi quoque eius regionis fingulariter oleo palmarum
delectantur, quod, cum fur cane nisagaces, quamuis remotum indagant,'noctu nisi in tugωrijs accurate custodiatur, mel etiam in campis portatoribus ibi pernoctantibus tν dormientibus, furantur. Otium quod ex palmarum fuditu exprimitur, crassum eΠ--ι ri in modum ductile, quod cucurbitarum corticibus excipitur, mali reseruatur, in πιι rum est, quam dextra bisures dentibus masa comprehendant, is humeris, mi lupi nostrater oues furati injciant , me cursus tanto sit expeditior in persequentium merbera essetiant. Alij in euiscerati ventriculo non nisi frustum ligni putridi sesquilibram pendentis, hoc enim in extrema fame saepe vorant: alius caprinas Vngu- rφp laa ingestas, at non digestas: alius equina stercora, de alius demum non nisii gramina Diuitiam by Cooste