Aemylii Ferretti ... Libellus singularis De mora et Legis vnicae de eo quod interest codice interpretatio

21쪽

dilatio, ius perpetua culpa fuit in contrectando,ac retinendo. Eadem ratio est eorum,quae vi auferuntur,i j j.rectisiime, 7 de vi,&viam. Hinc etia ducitur,

qui deiatum seruum occiderit, aut perdio iderit,in mora esse facto'ipso .si ex legati l

tam proprie mora est, Fam quae furto mora commissa est, quavis aliter senserit Iasin.iiij.not. ind. l.mora.de verbo. oblig. s Dubitatum vero suit a veteribus, an linora recte definiretur. vulgo est nega- lis,propter i.mora, de ur. Quida aliter senserunt,in quibus est Fulg.duce Arenarerediderunt enim .mora loqui de constia tutione,non de essentia .hac disticilem es.se existimarunt , definitionem lacilem. Qua ni vero id recte crediderint ostendit doctis siniorum hominum in definienda libora dissensio nunquam enim quicquam certi constitutum est. Sane d.l.mora noquaerit,quid mora sit sed quando fieri in ligatur,xt ibi demonstrant legis verba lanissitat , dc infra declarabitur. V e-

runtamen si omnis vis morat in constitu tione l

22쪽

tione illius est,neque aliter mora intelligi potest,quomodo recte definietur quod latet,quod facti est,quod arbitrio alieno pedete Se d ne curiosis non aliqua ex parte satisfiat, reserendae sunt paucissimis tum

Veterum,tum recentium definitiones hoc

est,Accursj,smiliumque nam de sece noest hauriendum. Odoilredus dixit, mo- 9ram esse dilationem selutionis, sine cause factam,ab adulto debitore,sciente se debitorem, aut scire debente, post interpellationem iudicialem, vel extraiudicialem, congruo loco, temporeue factam. Mala est definitio,quae non euoluit omnia, quae seb nomine definito inuoluta sinat, vulg.l.j.dedol.Vitium regula patitur per exceptiones,definitio nunquam.mora est creditoris,ut modὁ ostendimus, ea vero hic definita non est. Item qui occidit seruudebitum,in mora est,neque tamen id post interpellationem sti sunt enim haec tanquam duo membra morae,interpellari,&occidere,d.l.s ex legati causa. Andreas

vitium vitavitvnum definitionis, addidi enim,debitoris, aut creditoris: sed incidit

23쪽

in alias reprehensiones,in quas etiam incurrit Oldradus,qui idem 1ensit ac superiore raeter id,quod exemplo nullo genus esse voluit non dilationem,sed contumaciam. Accursus inl.mora secutus AZo. definiuit longissime. Sed improbarunt eam definitionem Odoss. & Arena: quia in definiendo tractanda est egentia rei, non ponendi modi,atque figurae eius: veluti: pactu fit tacite, data cautione: fit etianominatim, verbis expresiis: hos modos

in definitionem non inclusit Iurisconsultus in lege prima, de pactis, in lege pactum. de pollicit. dum dicit, Passiim est, M. similiter in stipulatione interrogari oportet,& rebnderi congrue illud prae-

ere,hoc subsequi necesse est, tota id.de verbo.obliga.nihil tamen horum includiatur in definitionem, l. v. F. stipulatio, eod. titu. Praeterea sunt aliae morae, ut supra ostendimus, in quibus neque contestatio litis est necessaria,neque denunciatio, neque latens dies quamobrem multa inuolluuntur nomine morae, quae non euoluun. Accursj. Ressius itaque

24쪽

secissent nostri, si sustinuissent persenam

suam,hoc est interpretum,contenti intelligentia verbi,cuius desinitio non de nihilo omissa fuit a Iurisconsulto. Mora II vero dupliciter contingit, aut faciendo: aut dado,vel tradendo. De mora dandi,& tradendi prius agamus. In totum au Iettem tria viden da sunt,primum, tuomodo

fiat, nstituatur,exoriatur mora nam neque omnis mora sit, neque omnis exoritur.Secundὁ indagabimus fiuctus,vim, &effectus morae. Nouissime emendatione illius. Quantum ad primum, melius erit fortasse ut ille ait non insistere alienis vestigiis sed,ut in re dubia sit, inquirere, atque inuestigare,quo quidque modo dic tur. Sciendum itaque est,moram dupliciter considerari aut enim cohaeret alteri, aut sit propter se. Quc propter aliud mora nascitur,exoritur de repente,interuallum nullum habet, puncto temporis sit ut ecce, qui occidit hominem immorentem,etiam si creditorem non cogit uit,facinus fecit,quo perfecto,statim mo

25쪽

per vim imilibusq; speciebus: tota enim de repete mora statim nascitur. Sed si per se Bla mora proditura est,quando scialicet debitoris aut facinus, aut culpa nutila est,sensimatque paulatim mora fit, neque statim bi postillauit creditor a debitore ut sibi Blueret, Ela interpellatione

nata est jed interuallum temporis sequi necesse est,un paulatim mora fit. Hinc est, ut iurisconsultus in d.l. in re furtiua, dc in I. finali,de condict.furedixerit,videri secere moram furem,& raptorem: sibi in t j. s. rectissime, de vi, & vi armat.no em si, sed statim exori .Alia vero fit ut i l mora.

de Hur. Quando autem mora prior non

per se nascitur, sed propter sectum, hoc

etiam proprium habet,ut intelligere non sit necesse,debitorem teneri ad rem dat dam . . si stimum,in s princip.de verb.o lig. quod tamen est necesse in mora quaei f l quod te,s certum petat. Exclusa igitur alia, quae exoritur, ea quae fit sere non est ex re,sed ex persena,hoc est inte pellatione est opus: & propterea egregiabo.int in mino ,ex Verb.mora n quita

26쪽

esse vitium debitoris. Superior quide vitium debitoris habet in facto,non in mora & hanc communem nostri recte appellauerunt. Non est tamen perpetuu,

quod de interpellatione dictum est: excipiuntur enim quidam casus, partim a lege, partim ab interpretatione prudentum. A lege tres casus habemus: primus est,quando non extat qui interpelletur: ita diserte dicit lex sed &si,infin. devsur. Hi fundus,in fia.de lege com . Adiuuatur a l. si vehenda, j. idem iuris, ad leg. Rhod de iactu,al.Celius, j.j.de arb. alaj. s. si quis iudicio,si quis caut.iniud. ' Se- 16 cundus casus est sngularis propter liber talem fideicommissariam, l. cilm vero, j.

apparet,de fideicom .liberi. Tertius a I lege casus est,ubi de minorum causa agitur,neque id p expetuὁ, sed in iudicijs b nae fidei,in legatis, & fideic5missis exemplum est in i iij j j. de adimen. leg. ex illis

verb. ut pote, re ipsa mora subsecuta.

Propter smilitudinem quae recipitur vulgo de minore, & ecclesia, idem in e clesia

27쪽

per Rom.in d.Ls ex legati ut per Iasin d. 9.ite mixta. In quo unum est animaduertendum,quὁd cum nulla lege hoc caue tur,sed recipiatur propter similitudinem, non sit autem generale in minoribus,non erit smiliter generale in ecclesia. Quamobrem si iudicium stricti iuris suerit,requirente mora interpellationem in minore, necessaria pariter erit in ecclesia. Ini fisco idem dicendum est,cim propter eandem smilitudinem,de qua in l.re uesica, C.ex quibus catas maior.tum etiam persensem legis a posteriori: nam si fisco debentur usurae in semicarus, i. cum quidam. , stas,de usiar. Vsurae aute esseetiis 3 morae creduntur esse,ut videbitis, in quo concurrit cum minore, a posteriore pe Badetur, interpellationem in fisco non esse necessariam: & ideo locationem intelligimus ibi fuisse factam de tabernis sistatibus,quae sub fornicibus sunt idcirco fortasse dictas sornicarias) ita notat g.in d. ,.sscus. Addidere totidem c

a ses

28쪽

sus superioribus casibus interpretes Pri igmus is de iurameto: ubi enim illud accessit obligationi, putant, interpellationem

minimi esse necessariam ita omnes in ca. breui,de iureiuran.Fel.in calicet,de simo. ubi omnes citat. Cumulat etiam omnes Dec. dicta l. iuod te i certum petatur. Comprobatur hoc, quia iuramentum vim habet contestationis litis,quam,ignorat nemo ultd esse potentiorem, quam interpellationem .nam postea, j.si is qui, de iureiurand. Non obstiit hoc de contestatione quia vis ea est iuramenti delati in iudicio: nos autem agimus de iuramento 'aut obligare:aut c5firmare,iter quc,ri neminem fugit,causa diuersa est,& separata. Quiimo c.breui & in themate,& in resp5sione utitur verbo requisitus, quod inter pellationis est. Somnium aute est,putare,

quod quidam crediderunt, promissionem Lisse facta si requisitus esset. Itaque si s

quenda haec nobis opinio est, veterum reuerentia id est faciendum, non autem raΘtione,aut lege ita tame, ut dixi,habet com imunis consensus, errorem malitis

29쪽

3o ΛΕ M Y. F E R. L I B Ε Ε L V s1ρ cere. Alter casus excogitatus est a nou. stris,quando quis defendere proniisit aliquem tunc enim neque admonitione, neque nuncio opus est id volunt verba. f. ad haec,c.j .hic sinitur lex Faeder.in usib.seud. tradidere interpretes iuris canonici in dicto cap.breui,in ca.de forma,xxij.quin.v.

Hoc a plerisque non recipitur, est enim singulare in forma fidelitatis, dc in defensione promissa domino: receptum vero est,consuetudines seudorum esse singulares,minimeque trahendas ad consequentias dixit Bart.in.I. ut iurisiurandi, de ope. li secuti pinim sunt omnes. Tertius casus est, quando quis promisit se facturum curaturum ita Bald. in dicto 9. ad haec in Ut. not. nd reiicitur sere a nosti is i tum quia nulli, proditum est,eam vim esse in

facto, ut mora in eo constituatur ex re, contra regulam dictae l.mora: tum etiam,

quia qui promisit iudicio siti, promisit se

facturum curaturum,l. quoties quis sim, de verborum obligatio. i tamen interpellatio necessaria esse creditur. Desci-

cx'rius est a Bal. quamobre

30쪽

ex tribus nostrorum traditionibus, una sola nititur auctoritate,&consensu com- et Imuni. Quando autem obligati si plures causae Lint, i. obligationum sere,deact.&oblig.inter quas ea dies,& conditio in his duabus quaeritur, an interpellatio sit necessaria. Vulgὁ est proditum,

per omnes in l.vinum i certum petatur. iniquoties in diem,de verborum obliga. ubi late Alexand.diem certum interpellare pro homine. De die autem intelligitur,non qui multiplicat actionem, sed qui ad solaedum datus est post obligationem natam institutum nostri dicunt ut scitis mis attonis causa,l quod in diem,de sola.

Probatur concluso in d.l.magnam . de contrah.& commit.stipui. in.l.ad diem,de verborum obligat.H.d.l vinum ibi: si diactum esset quo tempore redderetur: idq; habet locum etiam,secundum nostros te is adiecta a lege,l sic de iuri emphy.c.' tuit, lia. Vulgo itaque creditur, die in terpellare pro homine . magnam, C.de coiit.& com.stipa ad diem, de verborum

obligatio. ubi poena dinetur, praeterita