장음표시 사용
351쪽
aliquis et eximia familiaritas Philippo Melaniationi rintercesssset. Voco autem externos eos, qui Ge mani ian nostram patriam non habent. Fuit igitur perquam carus illi gentis Pannonicae adolescens nobili admodum genere natus e familia Iariti quem mortuum uittenbergae ita luxit Philippus Melamiathom ' quantopere eum dilexisset, et quam tristi desiderio afficeretur amissi, plane liquidoque perspisceretur. ultum etiam et perquam familiariter usus est Sigemundo Gelo qui postea in sua patria admodum honoratus praecipula muneribus functus est. Ex Italia adueniens Laelius L Mariani Sorini celeberrimi Iurisconsulti filius, se, et patriam, et fi rentem opibus et dignitate domum, et spem amplissimae fortunae stilus Philippi Melaniaraonis videndi gratia reliquisie, prae se ferebat. Animaduerteb X a tur
a Renouat mihi iter Geloi memoriam IaZygis, nestissimi et ingeniosissimi adolescentis, quem dimisisse me saepe poenituit. Epp. ad camer. p. 33. D etatius in Epp. admarbathios p. 879. nobis
egregiam a Sig. Geloo ad Melanchthonem exaratam et de eonditione Euangelicorum in Hungaria et Transsylva, ni agentem epiliolam conseruauit. De quodam eius filio Vitehergae studiis vacante ibique vita defuncto legitur
Programma Tom. VII. Scripti pubi Witt. p. 476. e multis laudibus ob eognitionem hebr. et gr. iiii
guae, pietatem, prudentiam et integritatem amela chthone, quocum amplius triennio Vitebergae vixit, ornatus commendatusque fuit aximiliano Regi Rom. Sigismundo Augusto, Regi Poloniae, et Plausero, cum Inquisitores minarentur ei supplicia et absentem impedirent, quo minus patrimonio seu posset. Litterae commendatitiae extant Tomo Lugd. Epp. eL p. a, 4, 36 sqq. Testimonium honorificum ipsi aΜelanchthois ne exhibitum cum lectoribus communicaui in h. Ri deteri langenelimen und nutalichen Mandiungen
352쪽
que nunciabatur postea adhue iuuenem ingenio su-mo et doctrina praeclara excellentem mortem obiisse
in Helvetiis. Ex Hispania habuit Philippus Melan-rithon secum virum grauem admodum constantemque et sortem in iis afferendis derendendisque, quae vera atque recta esse discendo comperisset Eum nominabant Francisium vandrum I. Sed timi. liae, ut serebant , apud suos inprimis nobilis appel. alio alia erat voce gentili, EnZinaf3 quam Grae-
eum illud nomen quodammodo interpretaretur. De
Anglis supra aliquid dictum est. Gallicae autem nutionis Hubertus Langiatur Heduus I, Burgunditiune nomitiantur, multis annis vixit versatusque est apud likilim adilanchtho , cum Uuittenbergam enisset anno Christi, o iax. Neque ab ipso diseeL sit nisi interdum per interualla quaedam peregrinatio. Mae, quibus mirifice delectabatur, donec Philippi
ius mentio fit memorabilis p. 434 sos. m. Εpp. ad camer et a Dec. Eher calend. Varia notatu digna de hoc viro collegit Dan Gerdesius in Hist. Reformat T. III p. 63 ira De eius versionem. T. Hispanica cons Gerdesii FloriImψum libr. rar sub voce Dryander. In Gahhemae Epp. cent. III. p. t. Dryander haec ad Io a Laslio seribit Philippi Messanchthonis doctrinam, iudicium, docendi dexteritatem tanti facio, ut vel huius unius gratia cuperem vel ad extremum ori hem aduolare, quo tanti viri colloquio et disti. plina domi forisque uti possem. Optimus Hubertus, melior quo nemo repertusdTom Lugd. Dp. p. 34. Hanc epistolam dedi huic viro honesto et erudito Huberto Burgundo. cuius integritas mihi eonsuetudine triennii cognita est. Vidit Italiam Hispaniam, Galliam, et vere
mores hominum cognouit et urbes.
353쪽
Meum thonis vita in terris durauit. Vt horum is s
consuetudo annum attingat xu. Erat autem Philippo grata atqueκiucunda multarum magnarumqUe rerum,
quas ille tenebat, commemoratio, et oratio de Regibus Principibusque gubernationum, et aliis sapientia, virtute, doctrina praestantibus viris horum temporum. Neque ego audiui ullum alteriam, qui tam prudenter et certo, et plane, dilucide, diser' te eu0neret, quicquid narrare instituisiet. Non illo in hominum nominibus alli, non indiciis temporum
errare, non confundere rerum negotiorumque seriem. Erat autem in eo singularis sagacitas in notandis naturis hominum, et coniiciendo, quo quisque suopte ingenio deserretur, et quae esset voluntatis inclinatio. Consiliorum etiam solertissimus aestima 'ior, et eventuum suiqrorum prouisione admirabilis. Hune Iectio libri cuiusdam in Italia, ubi tunc ipse degeret, a Philippo Melanchthone compositi cupiditat incenderat videndi autorem illius , et ea stimulos perpetuo admouens perpulerat tandem, ut in Germaniam veniret e Uittenbergam se conserret.
n Fortassis Loeor. Theol.J Ipse Hubertus Languetushoe aflirmat in epictola quadam ad Ioach. camera. rium his verbis: Sub annum et T. quidam Ger , manus donauit mihi in Italia Locos comm donatoni praeceptoris Philippi, quos uno anno quater aut quinquies perlegi, cum tamen inrere peregrinarer. I tanquam Ariadnes filum fuerunt mihi variis labyrinthis inuoluto, ut iudicarem istutu so- Ium quaerere, quid sit verum et pium , conis stitui itaque ad eum accedere, ut eius sententiam de coena domini et aliis quibusdam exquirerem, eumque ad eum venissem A. Is49. an eo tempore usque ad ipsius mortem plerumque apud ipsum vixi. f. Epp. ad Ioach. camer Lips. 363s. a. p. I. Praelatio Lud camerarii his epistolis praefixa multa singularia vitae Languet Antuer- piae Is gr. demortui tradit.
354쪽
326 VITA PHILI 2PI ssimi more eonsuetudineque sua aerepit eum Philippus
Melanchthon humanissime, et perspecta virtute i 'tegritateque eius, secum esse libenter passus quoad vixit, et obseruantiam fidemque ipsius est expertus, summam beneuolentiam erga illum perpetuo ret, nens. Suntque saepe auditi sermones Philippi M Ianchthonis praedicantes accurate uberti probit tem et studium veritatis , et prudentiam, et expimeatam cognitionem atque scientiam earum rerum, quarum periti et sibi Iaudem et aliis utilitatem aequi, rere conciliareque coniueuerunt mbertus vero eam grati animi significationem honoremque Philippo vivo, et mortuo meritorum recordationem, piet remque praestari semper studuit, ut perspicue deae raretur animi ipsius singularis erga illum affectio, quem omnibus officiis praesentem coluisset, et cuius erepti nomen honore venerationeque perpetua, et memoriam desiderio ae lacrimis prosequeretur. Sed hactenus in isto indiei consuetudinis cum externis hominibus Philippi Melanchthonis moratam esse na rationem nostram, habeatur satis, eum alios innum rabiles undique locorum ae gentium ad ipsam vide dum, compellandum, audiendum aduenisse non stobscurum neque ignoretur 'diungantur ergo innexpositis reliqua.
Moris floris D. Hinrita. Eius laus vera.
Hoc Christi annomniant. Illustrissi atque laudata Principi Iohanni ridericho Saxon. Duci, post obitum Blustriss eoniugis rebus omnibus Paeatis placide mortuo Philippus elanchthon cum O'nis uniuersis memoria animi grati et veri doloris Iuctu iusta seeit euius sortunam et calam saepe
Q Epitaphium a Philippo seriptum Iohanni Fridori-
355쪽
deplorauerat, qui excessi, e vita . Mai. Martii 4ss Huius Principis virtutem, constantiam, animi e eessi magnitudinem, et perierendis , quae necesse esisti, patientram, fidemque ad Deum et homines s spieientes admirati erunt et praedicarunt hostes
quoque. Quod si iste Iandum tantus splendor leui
forte macula aliqua aspersus putetur, ita scillae intellectum est, hominem eum fuisse, quorum haec este ditio, ut nemo omnium penitus labis expers sita Atque in aliis assis vita est Iecundum Comicum, se accidit magnis et sortibus animis, ut interdum altius extollantur quam aequum esse videatur. Unde sit, ut ea suscipiantur moueanturque, quae, nisi processus habeant lari atos et exitus felices, mnem omnium reprehensionem effugere nequeant. Quidam autem ita peruerit uni, ut neminem satis Iandatum putent, nisi disermonibus suis aliquem in eoesum serant, et quemadmodum veteres locuti Merunt, cum Deorum immorinium laude contu gant. Neque videat hoc pacto non ornari sed deformar, eum, quem eelebrare instituerunt, eum de homino verba faeientes hon hominis eaegiem e Pr, mi studeant et perpoliriinratione sua. Sed et de his sis via nimium potius.
rare iussus fuerat, omissum. D. Moroni Carae laus: eius patris Hiem o mi is piis iras Dan. Sesiari in s.
Anno Iesu Christi, muri ori. Febr. in Isssstnte Augustae Vindelicorum Ferdinando Rege et Principibus non multis , proposita suere rapita delibe 'irationum. Cumque in mentione de re Ecelusiastica, quod Religionis negotium appellabatur, tres rati.
356쪽
323 ITA MLIPPI assuerationes indiearentur, quibus laboramurissi et dilapsae eonsuli subuenirique posse existimaretur, fuit una ex his congressus doctorum hominum, qui rudi sum de Religionis negotio colloquerentur. Itaque Philippus Melanchthon iussus fuit parare se et e pectare literas , quibus quid agendum et ite illud quando ingrediendum esset, ei significaretur. Sed
tum quidem molestia hae affectus non est, et repedita alia via ad incommoda a mala illa non tam a nanda quam mitiganda, et procurandum , ne latius saltem serperent me quale sit, contieere licet ex Praecepto et sententia Peligni Poetae de eo, quod ipse vocat Immedicabile vulnus Permissa tamen tunc, non paucis admirantibus, concessaque fuit hsurpatio alioua eius doctrinae cuius assensioni Brius ultima sapplicia et grauissimae poenae constitutae fuissent, et adhue alicubi essent . Sanerici iustipi tentarique forte potuisset, incertum est, et erat expectatio omnium sere sollicita atque anxia. Nam
Romanus Pontifex Iuditis, Augustam ablegarat Iohannem Hieroum filium Moronum a Cardin, Iem, quem aiebant et prudentia et eloquentia esse instructum, et vias nosse, quibus se in animos quorumcunque insinuans, illorum volantates gratiamque sibi facile eonciliaret, eosque perdureret in se tentiam suam, et iis artibus praeditum prae caeteris,
H Composuit hae erasionemelanehthon iudiciumvo Freystellun de Religio an die Gesandienisu Augspurg, quod extat in eius consit gem P. 428. I De hoe vid. Epp. ad camer. p. 7s7. a J Egre'. si I. G. Frisia eommentatio de Io Μorono s.
R. E cardinali articulisque, quibus ab inquisiti pis ossicio iussu Pauli IV olim tanquam Luther nismi suspeetus et in vineulis detentus accusabatur, inserta esti Sehelhornii Amoen litteri Tom.
357쪽
itaque nomine in praecipua esse eum existimatione. iis sidem cum Episcopus utinensis illo tempore nominaretur, legatus ad eum quoque conuentum, quem
Ratisona egit Oro Imperator anno Christi,nx antequam ad bellum proficisceretur Africinum, exbstimatioque de eius sapientia virtuteque, et Deum dia inprimis, perquam praeclara fuit. Habuit hie patrem superiore aetate sepientiae laude celebrem, cuius consiliis gubernatam rem Mediolanensem esse ferunt. meque eo quod accepimus, hute narrationis inseruissem , neque prorsus hoc alienum visumiti, neque ingratum lectori futurum esse sperauu Quibus temporibus inter arma Caesariana atque Gaulim Francise Dux Mediolatu tanquam in maris commoti saeuissimis undis iambatur, aliquando porstulatum ab ipso est, ut in castra vicina Caesariana
se conferre De qua re eum accurate deliberaretur,
non putarunt consiliarii laetendum esse, ut ipse Dux illo accederet, manifestum ac praesens periculum, quemadmodum coniiciebatur , aditurus. Atqu*Principem consilii sui mitti illuc placuit Hieron
mum Moronum. Credebatur hie laciis, quae fieri aut non fieri deberent, admoneri voce quadam, quae, nemine nisi ipso exaudiente, emitteretur ex annuli cuiusdam conuersa ad aurem pala. Conmedisse igitur ferebatur, quoties de euentu aliquo certior fieri cuperet, quasi de proposita re cogitaret, cubito nitentem manum et ita annuli palam auri admouere,
ut de quibus quaerebat aliquid cognosceret, eumque id ipsum tune quoque secisset, sermone Italico pronunciata audiisse haee verba cibis redibis non erisca tuus. suae cum ipsius intelligentia se distinguerentur, ut significaretur id quod optabat, pr fectus fuit in eastra, atque ibi captus et duriter crudeliterque tractatus, illorum verborum aliam semientiam fuisse et se disiungenda copulasse demum
358쪽
Ilo II II. Sed tune ille nuneiata morte Pontificis Roni. Iulii III eum festinatiόne summa Romam, r Ilius omnibus, recurrit. Atque eo tempore, quemadmodum narrari coeptum est, liberatus sui Philippus manchthon sollicitudine et Iabore scriptionum disputatiundmque de Religionis negotio Amismus hoe anno riss ambo inmmmmmi amici Danieli gemte Stiberi ordine equitis Franei, dignitate Can nies in collegio primarii templi urcepurg. mi eos enim non dubitabat ille nos appellare , et esse samicum reipsa declarare non desistebat Cum mi quidem propter sotietatem honestorum studiorum qua eoniuncti a prim4 aetate sui emus , fratris nomine dignareti me huius viri virtute, animo eonstante et magno ingenua orationis libertate, en scentia in suos, amore patriae, liberalitate mammanitate erga omnes, tota denique vita digna generis sui nobilitate, et alibi ' hora narrauimus, et nune in his exponendis morari minus opportunum videri possit. Quare prosequamur commemorando proposita, et id agamus, quod est in manibus.
I Anglia et Gallia aduersus professes ueram rellum
arrociter saeuirum. Aug. Latimeri et D. Cran-
His igitur temporibus in Anglia ea patrabanatur, quibus et Philippi munia omis et aliorum antismos
Extat ep. Philippi ad hune stibarum p. 68. Epp.
ad cainer.J Plures Philippi ad eum reperiuntur, nempe tres Tom Lugd. p. 23. r. 6. et una Libro III. Epp. mi. p. a . Erasmus quoque litteras ad eum exarauit plures, quod ex indice
epistolis Erasini praeposito conspici potest. - Fecit hoe cameraruis in epistola dedicatoria ad
359쪽
MAEL ANcHTHONIS. 33Imos Ingente dolare Me neeesse erat. Crudelissursssme enim interficiebantur ferro ignique innocentissimi et sanctissimi viri, in quibus venerandus Senex Latimserus octogenarius nominabatur, et Cantua riens Episcopus Thomas Cranmerus f). Sed ioquod ecit dignitate a Ioeo summo atque primario, supplicium aliquanto sumtum est de eo posterius. In Latimer singulari olim Mami Roterodam amico, et religiosae pietatis coelestisque veritatis ardentissimum studinis, et idem exquisita cognitione optim rum literarum atque artium, et facultate eruditae doctrinae eelabris fuit. Qui ubi eum socio erim,
nis pulcerrimi atque gloriosissimi quod Euangelistim Iesu Christi Filii Dei profiterentur. Episcopo
tune Londiniensi, ad rogum constitisset, productum eodem de arcere, ferebatur , etiam Crammerum fuisse, ut mortis atrocitate et horrore spectaenii iblius deterritus sententiam mutaret. In qua eum nihilominus hie permaneret, atque supplice etiam gestu oraret, eum sanctissimis illis viris ut mortem sibi eommuniter inerri decerneretur, falsi autores consilii huius sua opinione istos quidem vivos comburendos, hune autem in carcerem reducendum curarunt. Ubi primum in squalore et mox spe quadam hona et commodisinitorundam sermonibus inductus, traditur aliquantulum vacilline, et nomen suum subseripssse , nescio quibus, aberrantibus a simplicaveritate coelestis doctrinae , quam ipse esset proseGsus Sed mox illustri eonfessione sententiam prist, nam declarasse, et manum etiam detestatum, quae semorianum Grispereium Libro Hippoeomieus discio et Lipsae arso cum aliis de re equestri edito
D Prolixe vitam et sit Thomis cranmeri deserti it Μeleh. Adam in Vitis Theologorum exteroriam
360쪽
matus suisse. Similis saeuitiae in alios complures tam in sigA quam Gani incitatum odium rabioseost debacchatum illo tempore tanta importunitate, ut prior calamitas iam fuisse tolerabilis vid etur, quae suisset maxima atque acerbissima. Uerum haec mstr. Omme viratione enarranda hoc loco non sunt, et hvienus producta mentio sussicere epterit instituto nostro.
Melanehthonis ire Norimbergens ad ditu aridas ab Osian. do motas controuersias.
Indicatum autem supra est, quid turbarum erit eommotum importuna quadam nouitatis usurpatione in doctrina Ecclesiastica ab Andrea Osaiam. Huius mortui etiam factio' non quiescebat, et, ut verum fatear, exulcerari negotium videbatur importunitate quorundam n ambitiose magis quam n e ario quasi ventilantum dissidium illud, et non patientum flammas contentionum extingu Exars runtque passim certamina de illis rebus plane gladiatoria. Quae tanta extiterunt Norimberga G, ut ferri in eluitate paeata diutius non possent. Eo igitur ventum est, ut peteretur a Philippo tarichthone iam non consilium, quod ante dederat, ea auxit,um, quod perturbatae Eeelesae serret. Ita, imp
trata hae venia ab Illustriff. Principe Elest augusto, Norimbergam ille est prosectus, adiuncto sibi hine Alexandro Also, et tum forte hospite Deobo Rungo
Ioach. mertini. manc controversiam optime illustravit . a Zetinerus in Paralipomeno Osiandrino s. Leonh. Cul- manni Antistitis Norimh. vita et fatis, Alid. IIIo. 4.