장음표시 사용
391쪽
MELAN cIITHONIS. 363 moriam celebrat nune quoque perquam studiose A is 6ocademia uittenbergensis xm Calend. Martii ),
eum vixisset anno LXIII et totidem paene dies. latus est cum funere specioso totius ciuitatis freque tias
quae exponuntur, interfuerunt Witteb rs6o. . Haec narratio extat quoque aermanice sub tit. urZer Berichr, mi Mel. et Lehen hi aufἘrden geendet. Witt. 336o. q. et 8 saepius impressa. Inter omnia autem scripta, quae de morte Melanchth. prodierunt, eminet haec collectio orationes, Epitaphia et Scripta, quae edita sunt de morte Ph. Mel omnia, cum narratione exponente, quo fine etc. edita a Professbribus Acad. Viteb. Vit is 61 8. I Alph. a plagg. Rei- mannus in Catal. Bibl. Theol. p. 368. eiusmodi de hoe libro fert iudicium collectio praeclara, rara, admistoriam Melanchthonis illustrandam, et telam, quam Ioach. camerarius de eo excellenter perrexuit, ab utiendam perutilis et pernecessaria. In ea enim vitae
Epilogus, copiose in hoc volumine descriptus, omisissus est. mirum omnino, camerarium in amotando die emortuali errasse Philippus enim obiit XIII. Cal. Μait, i. e. d. XIX mensis Aprilis. Ex Abr. B eholeteri Indice chronologico ea quae ad A. rue so 'de mortemelanchthonis annotavit, adiicere placet Phil. elanchthon cum die V prilis subis elem Dominie Palmarum febri correptus fuisset, eaque tandem vires in eo languentes extingueret, die Veneris post Pascha Wittebergae moritur, 'Aprilis, paulo ante horam' vespertinam, cum vixisset an 63. d. 63 estque annus hic ab eius aduentu in Acad. Witebergensem et a cons Aug. quam ille scripsit, o a morte Lutherici . Natatis Lutheri et Philippi distant an. 4 utriusque etiam obitus totidem annis distat. Et sicut ab initio disputationum Luther eontra Scholasticosis que ad hilum eius intercesserunt an 3o, ita ab
A. Is 3 o. quo Philippus scripsit Aug. Cons. ad obitum Philippi sunt anni o Historiam vitae eius ad posteritatem transmisit Ioach. camerarius pe-
392쪽
as6otia, ordinis scholastici inprimis, et prosequentibus exeqnias illius externis quoque, in quibus et egoni Monumentum positum est ad sepulcrum a
templo ad arcem, opere praeclarum eum versibus epitaphiis et emgie ipsius. Festinaueram autem ego, ut viventem adhuc reperirem, gnificatum enim fu rat rem esse in praesente discrimine, cum ante dies paucos ab eo discessissem, non mala in spe illo ipsum morbo non interiturum. Nam et tunc quimia tentati, ληψεις Graecis sunt et παροξυνοι sp rabatur vel nulla vel mitior accessura , et ipse cupidum me remanendi diutius reuerti domum ad meos iusserat vultu hilari et laetis verbis, quod diceret, proximo mercatu qui iam appropinquabat , se ad
nos venturum. Addens quidem hoc vel una pedipetuo futuros aliquando esse in aeterna vita. Sed septima incursio morbi finem Deit vitae in terris ipsus, idque ego in itinere renoueram. Caetera ab aliis studiose eommemorata a me omitti recte poemisse existimavi. Febri illum discedentem a nobis Lipta, tempore parum opportuno, coepisse laborare animaduersum est. suae neglecta ab ipso, et
culiari libro in quo eum describit ut vitum inbctum, qui tamen bonis studiis multum profueriti
Habeo autorem virum nobilem, qui affirmauit, sapienteni Imp. Ferdinandum audita morte Melan ehthonis dixisse mitis viri eonsilia semper fuerunt nem et raram eloquentiam tribuit gratiam quamdam fatalem, quam genio suo debeat potius, quam ingenio , ut cum esset omnibus candidis gratissimus , ne apud hostes quidem haberet quenquam, eui esset admodum exosus. Ipse quidem elanchthon saepe repetere solitus est querelam auium: Agnoscimus in nostris vulneribu nostras pennas. talius quidam de eo loratus dixit: Musa Melaniata.
genu discipulos, et filii deuorarum matrem.,, Erasmus ei praeter insignem eruditio.
393쪽
iam ingrauescens in periculosum inprimis genus pu Is 6 tabatur euasisse , quod Medici si arrerratis Vocanti
Sed, ut aiebam; haee accurate et copiose enarrata ab aliis me repetere non est necesse, vel non etiana oporteti
Post mortem Melanetib eontrouersiae ere armeius excitata es a rarae ea eum primis de S. Coena. Melaniath. de hoe argumem consilium ab aliis ps monerui ius, non ab ipso edisum induxerunt autem hune mortuum boni ves-neta D, sic nonnulli petulantes et improbi insectati fuerunt, controuersiaeque Ecclesiastieae coepere fieri atrociores. Renovantibus quibusdam quicquid possent contentionum acerbissimarum et plane capitalium, et commouentibus maxima et exitiosa mala, quaedam non pessime etiam sta denique molient, hus omnibus viribus distractionem, qua quod adhuc Heunque cohaereret et esset coniunctum, id penitus discerptum dilaceraretur. Erupit autem tunc odium et inimica atque plane hostilis alienatio, e diuerti. culo.
D Ipse camerarius in epistola quadam ad Ge si g. Seldium in Libello nouo Epp. Lips sues. 8. plag. V a b de mortemel ita scribit Ingentem Iorem mihi attulit tristissimus easus mortis P. I qui felicissimo ille quidem sibi fine sed luctuoso nobis discessit XIII cal. ait viribus eorporis deficientibus tandem post maximos labores et perpetuas curarum variarum molestias, cum mens ad extremum halitum integerrima permaneret. Fuit inter nos verae et inuiolatae amieitiae necessitudo annis totis XLI. Itaque mihi consuetudo talis amici erepta non potuit non eius modi desiderium relinquere, quo grauissime excruciari animum necesse esset. Etsi profecto vehementius angor detrimento publieo et formidine eorum euentuum, quos impendere vereor, e plane cerno.
394쪽
366 Ira PHILIPPIis 6,eulo, quod iamdudum quaesiuerat, eum aggressi,
ne apertae minus fuissent meaces, vel ita futiles et infirmae, ut primo conatu statim languescerent et frangerentur. Arripueruntque nomini Philippi Melaniathonis infesti disputationes quasdam . quae erant ad vulgus commouendum inprimis idoneae, de sacratissima actione in Ecclesia, qua instituto Iesu Christi conuenitur ad communionem corporis et sanis guinis ipsius, participantibus iis, qui ne controuersi sunt in coetu Ecclesastico, ut ritu religioso celebretur conuiuium dominicum, quemadmodum veterum quidam appellauit. Quae res cum si eximia et inter illa quae arcana habet et peculiaria congregatio Christianorum casta etiam oratione de ea utendum esse semper Philippus Melanchthon statuit, et non potuit dissimulare interdum dolorem, quem
eaperet ex quorundam temerariis et absurdis deelamationibus, cum praesertim in certamen ventum esset, et acerrime pugnaretur tanquam praelio commissio, non de veritate doctrinae, sed sua cuiusque opinione et verborum locutionisque praescripto usu. Prodierat quoddam de ea quaestione scriptum DPM. lippi Melanca raonis, quo consilio quave occasione aut
a Titulo Iudicii de controuersis cum IleideIberg. agitatis, hoc quidem initio: Non dissicile, sed periculosum est, respondere etc. Titulus est: Iudiciuini Phil. Melanchthonis de controuersia coenae Domini ad lustris Principem ac D. D. Friderieum , comitem Palatinum Rheni, S. R. lmp. Archidapistrum, Electorem, auaria D
m. Sept. in . plag. r. Hoc iudicium varie est acceptum et plurimi aduersus illud libelli prodi
re. Praecipue vero Tilemannus Heshusius propterea mortuum Melanchthonem olim Praecept rem suum, crudelissimis lacerauit conuitiis,' spo
395쪽
omnino eausa, non habeo dicere, sed prodierat, i Issola quidem, ut hoc, qui ex animo religiosae pietatis
studiosus et vir bonus esset, offenderetur nemo, bligenter etiam et attente considerantes multa utiliter subiici admonerique animaduerterent: Non ita tamen quasi limatum neque perpolitum, quemadm
dum in isto genere sunt ea quae edi diuulgarique ipse voluit, et continens mentiones de quibusdam Iiberiores. Quibus irritatum istud genus hominum ferox atque intractatum, excurrit immoderate, et eo est prouectum, ut neque pietatis ad Deum , neque mei ad homines, neque existimationis propriae respectus vllus curaue eos attingeret. Equidem non dubito , qui apud aliquos ea vel suspiei. onem vel crimen subitura sint, quae de his negotiis
atque hominibus ad talem modum a me exponuntur,
tam affectionis cuiusdam priuatae atque sngularis,
sponsione ad praeiudicium Ph. Melanehthonis de eontrouersia coenae Domini s. l. ij6o. 4. Huie adiungendus est Nic. Gallus, qui edidit Iudicium P. Mel de controu coenae Domini scriptum ad Principem quendam lectorem, cum necessariis annotationibus, iisdem veris et piis Ratisponae Mense Nouembri is 6o. 4. Philippum vero defendere conati sunt Petrus Boquinus in Iusta D, sensione Iudicii P. Vel de coena om aduersus initis am vim T. Heshusi et M Villagagnonis, G neu Issa. 4. Paulus Eberus in praefatione Epistolae Pauli ad corinthios, et Paul. Vnicornius in Interpretatione legitima Resp. .mel post mortem ipsius tit iudieii aeditae Apologiae Ioeo scripta aduersus quorundam sinistras interpretationes deprauationes et calumnias Vrseu Iis, Issa. 8 idemque in Apologia aduersus The ologos, qui recens Heydelbergae quendam librum de coena Domini aediderunt. Is6s 8. cons quoin
396쪽
368 ITA HILIPPI iudieii et sententiae peculiaris ae fortasse Drum prudentis Uerum enimuero ob huius illius. ne existimationem de me et hac narratione sermones, eum et initio et inter scribendum cogitarim atque praeuiderim euentus fortunam, non putaui qui quam omnium omittendum, quae et vera esse subtem, et prodita arbitrarer a bonis libenter Iectum iri, et nonnihil quoque momenti allatura esse, ad euram diligentiamque excitandam tractationis et conis siderationis earum rerum, quarum adhue reliquas tanquam morbi amictiones et tabem metuisse semper magna animi perturbatione Philippum Melanetifimnem scimus, et saepe audiuimus dieentem in hoe extremum periculum et summum discrimen caussam esse venturam.
Aduersariorum Melanetib imprudens peruersias.
Cum autem istas res et haec negotia Post moditem Philippi Melanchthonis tres inprimis exagitare et illis insolentia verborum ciendis, quasi Mmerinam , ut dicitur, commouere coeperint, ad institutum lartam argumentum de his et contra illo.
pertinere videatur. Sed mihi ne nomina quidem istorum exprimere scribendo albet, et supra praui. tas malitiaque eorum est a me notata. Et autem dolendum est occasionem eam tandem nactos esse, quam diu quaesiuerunt, improbos a malos, ut pomquam e medio abiit Philippus Melanchthon et in hune caeterosque declamitare eis audacius liceat, et liberior si potestas quasi curriculum furoris sui eon, ciendi , in dolore tamen propter miserias nostras et
eshusus, Gallus, Staphylus J estphalus imter hos clamatores non est omittendus.
397쪽
augescentes dissipationes , erupisse tandem omnem is 6 laeerbitatem odii et malevolentiae impetus, gaudio videtur esse dignum. Nam neque quid amplius isti
tanquam de penu turbulentae malitiae proserant, restat , neque iam praeterea habent quicquam, quod ad Philippi Melanchthonis autoritatem diminuendam et nomen infamandum inculcari possit Petebatur ante annos ille aliquot primum obscurius, mox dein inde aperte aecusationibus et reprehensionibus u tundam quieu et otio inimicorum. Tentari potentibus insimulabatur, et errores stabilire, et Dieire manifes impietatis ruinas. Quod rebus pertur 'hatis non esset autor desertionis et sugae , quodque veluti de nauseagio tabulas colligi studeret, et e ferenda arbitraretur omnia, quae bona conscientia et sine scelere tolerari possent, neque noua vulnera infiigenda esse censeret rebus communibus. De his quas telas grauissimorum criminum, et quam saeuas accusationes detexuerit ingrata quorundam improbitas, non est sere cuiquam ignotum. Quibus iam in vehementia et insolentia evanescere ineupientibus, ecce altera ad vulgus, cuius sere arbitriisum spectatur, plausibilior caussa offertur, et huius actor iam exultant, et urgent eum, privum il- Ium quidem et fruentem requiete sempiterna. Quemque tales clamores et insectationes non amplius ab tingunt cum eoneulcare tamen immanitas odit i
centem gestiat et huius nomen eupidissime arripiat, ad ipsius quidem, ut putant, ignominiam inprimis,
eri insensi sunt, et pro maximis beneficiis eam res runt gratiam, ut memoriam eius omnibus probris aspergere conentur sed hoc tamen interea agitur, ne uspiam ad Reipubl salutem et dignitatem conse tiatur, Utque noua quaedam impedimenta obiiciantur eoncordiae speratae. Ueritatem autem peruestu gari, et futiles atque nugatorias sabulas, et decla- Melanchth. a mali.
398쪽
mationes populares cohiberi, non esset utile omnibus. Quod multi, qui in ista confusione opinionum et licentia vitae et hominum leuitate magni sunt ac conspiciuntur, rebus negotiisque explicatis et constitutis, contemnerentur et laterent. Quinetiam non
paucis tunc pericula impenderent et caussa dicenda esset cum factorum tum dictorum. TurbuIenta igitur esse tempora eis prodest, ut captantibus anguim Ias, secundum Graecum Comicum, aquam turbidam. Atque unus ' ex ista cohorte, id quod antea quoque indignantes attigimus, procurrens non modo vivos, sed mortuum etiam Philippum Melanchth nem prouocat, et optat superesse eum in hac vita, ut suas vires congrediendo cum ipso ostendere pos sit' ). Nos vero multo magis et verius, adhue viuere in terris, si ita Deo aeterno videretur, vellemus Philippum Melanchthonem, non tam explorata spe, lacile istam temerariam audaciam ab ips relat, tum iri, quam certa sententia, non solum multorum vociferationes reprimi, sed tranquillitatem et pacem Reipubi et doctrinae coelestis puram integritatem optimarumque disciplinarum et artium honesta studia huius viri respectu , cura, diligentia, industria, pietate, fide, potuisse conservari. In quibus quae labes seri coeptae snt, nimis est ubdens, et quid calamitatis immineat, audacissima vel potius impudentissima istorum scripta indicio esse possunt. Nam si hoc concedatur et liceat vesaniae:
. Lutationem paratior fuissem, et minus inuidiae me subiturum sperassein, si hoc oraculum Apolli- ni toto anno magna religione occultatum Phillypo vivente prodiisset certe non detrectassem certamen de hac controuersia cum ipso authore, permisso Ecclesiae iudicio.
399쪽
k qabsuis arbitrio suo invehi et quodcunque libuerit ex ore in uerecundo, concκtum animo protervo emittere, et chartis temere illitum ita in vulgus spargere, ut aniculae etiam legere et cognoscere possint, regete doctrina veritatis coelestis sincera retinebitur, et hie furor statum adhuc qualemcunque rerum, et stadiorum piorum sortunam conuellet, contemtu
que pariet horum, et reddet inuisa plerisque tribuentibus hanc culpam hominum ipsis studiis. Ae ostentare sane videntur isti et prouocator ille gloriosissime, eruditionis literatae copiam. Quam cur aliquis eis inuideat, caussa non est. Inserant sane graeis ea aliquot verba, et excerpta de commentariolis et libellis Grammaticis quaedam agglutinent, et affe- steat nitorem orationis I. Nemo ut admirabitur, Α a itan varia tune quoque a Philippophilis in Heshusium euolarunt Scripta ludicra et acerha. Placet hic unicum addere, cuius titulus Ilendecasyli
hon ad Tolimannum Heshusium a Timotheo Phistophilippo Is6 I. Hashusi pater Attici leporis a
Musarum Iepor Eruditiorum Nostri Argutule artialis aeui Nostri temporis elegans catulle Praestans et Satyrae dicacis autor, Quae te saecula tam tulere laeta Qui tanti genuere te parentes Tam cultum, lepidum, furore plus quam correptumque Poetico, Poetam, Qui versus Epigrammatis faceti. Vates Bilbilieus quibus iocatur Non de vi neque caede nec veneno Sed litem tribus esse de capellis Ad mysteria disputationum De eoena Domini, memor decorice Saul inter ineptiens Prophetas Tam detorseris elegante sensu, Et tam conuenienter et Perites
400쪽
ita fortasse hoe reprehendet. Sed id paene est horribile, quod dialemeam subtilitatem et complex
num solertiam eam adhibent, qua sua quidem opinione, vincunt atque prosternunt uniuersos. Eius tamen profecto facultatis nisi viam rationemque deis monstrasset Philippus Melanchthon, quae illa esset, genus omnino istud ignoraret. Et male didieerunt hi, si quid tamen didicerunt, et tanquam simia id , quod illum sacere viderunt, peruerse imitantes doctis sunt ridiculi, eum grauiores admodum ipsis etiam irascantur, quos maximis in rebus non pudeat ineptire et prodere inscitiam suam, vel ludere etiam
Ut quadrare nihil magis queat, nil
Concinnum magis et putetur aptum Idem quam bone Iupiter venuste Quanta dexteritate, quam polite Hunc ex tempore quantitate iusta Vnius modo syllabae carentem Tornasti hendecasyllabum rotundum.
Iani dic tua quae de coena fides sit.
Num de sobria , delicate pransor Hashusi, pede coena claudicante Ceu potum titubare cogit uno
Vt scurrilibus optimi Philippi
Μanes versiculis tui Magistri 'Allatrans rabie probes procaci, Te tali didicisse nil agistro Tam posses rudis unde Sycophanta Tam turpis fieri impudensque scurra Ouam scripti stabies tui madentis obscoeno sale, felle viperino Tabo commata liuidoque foeda Et conuicia aeutiora spinis Thersitem rabido lupo aut Μolota mordacem magis alterumque nostri Secti Zoilon esse te loquuntur Dignum cerbere qui voceris HetZhusch. Heu mea Parthenope quae te contagia laedunt Talia tune sinu monstra fouere soles