Ioachimi Camerarii De Philippi Melanchthonis vita narratio

411쪽

MELANCHTHONIS. 38

formoso corpore naeuus conspiciatur, sed tota Blafutilia atque distorta ac foeda sint. Verum reduc tur oratio ad propositum.

f. XVIIII.

Eorundem impudens vanitas fortuis dicta ab eo ea emium e quae excusare debebant, quaeque antea laudabam, reprehendentium et cavillantium.

Non modo iam molesta est istorum hae in parte hostilis oppugnatio, sed cum alia proseruntur, tum, Ut vereor, proferentur deinceps illi ex oro forte elapsa, prolata sui cogitatione accurata, etiam surrepta, supposititia, commentitiaque, de quibus et disputari in utramque partem , et crim, na facile confingi in Philippum Melanchthonem p terunt, rebus, temporibus, hominum etiam V luntatibus atque studiis diuersis Ptilippus M lavra nunquam sauit vel autori vel aetori negotii neque necessarii et impediti atque turbulenti Numquam probauit aut adiuuit, vel potius, quantum potuit, repressit aduersando intempestiuas vel etiam

temerarias excursiones. Fuitque ei curae semper, ut et ipse considerando inquirendoque verum Om- Prehenderet, et veterum sententias proferendo, aliorum quoque cogitationes incitatas decertando et eXcurrentes longius conuerteret, et ad rei ipsius montemplationem diligentiorem reuocaret, ne su- gerent, Vt dicitur, praeter casam. Quantum prinfecerit modo non dicam, eum palam si, non paucorum Vagas et temere effusas cogitationes, quasi

in gyrum reductas fuisse moderatione Philippi -- Ianchthonis, et hoc persectum, ut iudicia essentis,

tentiora et seueriora, certe nemo, praeter insanos

istos, nocuisse hoc facto ipsum perhibebit. Ea profecto, de quibus vociferatur ista in caput H lini Melanchlbonis coniurata cohors, talibus cla

412쪽

384 VITA PHILIPH

moribus non explicabuntur. suorum sunt tamiqepta atque ridicula scripta, ut contemni ab omni.bus sanis credibile sit, sed eadem etiam adeo sunt

rabiosa ac venenata, ut animaduersonem perquam

diligentem commouere debeant. Num quidem iis, quibus conuenit, curae esse aequum est. Quantum sane cradendum his sit, si nondum vel iis constitutum est, in quorum illi fauorem se insunuant, at hine par fuerit aestimare: Quod nune tam exquisitis conuiciis furenter inuehantur in eos, a quibus et benigne admissi et amanter tractati, et multiplicibus beneficiis aucti et ornati fuere, quosque laudibus aliquando maximis extulerunt, et quorum actiones singulari studio defenderunt, cum eis sese per omnia assentiri pyofiterentur. Potestne autem ab his constantem sibi voluntatem polliceri, aut eis retus esse aliquis, qui vel existimationis honorumque spe, vel emolumenti mercede, a priore sententia et animi inclinatione illos desciuisse et amicos cum inimicis commutasse sciet atque per pendet. Nam commune istud: Dei respectum et

veritatis esse praeserendum uniuersis, quantum MIere in leuium et infidelium sermone debeat, quis non perspicit Ad Iudaeos, ad Sarracenos, ad quamcunque sectam transirent isti, idem dicerent. Spectetur igitur hoe potius, quae causiae istius tamiae mutationis fuerint, quid hi secuti sint, in quae iam unde desilianti suam nihil grauitatis, honestatis, religionis, nihil humanitatis ae moderatio. nis conspiciatur in consilis, dictis, scriptis acu nibus ipsorum, atque hinc sat iudicium, quantum eis tribuendum, quid habendum fidei, quo dignit, iis gradu collotandi esse videantur Quid autem eommisit aut deliquit obsecro his in rebus Philippus Melamiathon' Nam ho ad veritatem narrationis litius, exquiratur, pertinet. De quorundam audacia

413쪽

daei est Ioeutus minus elementer. Insanas eXtra etiones damnauit, quibus non cessarent aliqui 3 perbolis alias hyperbolas imponere, id est, mirabi Ita dicta mirabilibus exaggerare, et secundum prinuerbium , arcem aedificare ex arena. Uidit illum aceruum et hanc molem non posse consistere. Uidit ita declinari fumum, ut incideretur in ammam Monuit, hortatus est, quos potuit. I erepando etiam quosdam corripuit sane molli, ut aiunt, brachio obiurgans. Quod sen bi hie errasisti, si lapsus esset, si deliquisset, erat profecto M

tum tueri illum mortuum praesertim, peccatum eulpamque quae in eum conferretur, remouere et tegere, defendere, quantum concederetur, mi ieum, fautorem, beneficum, agistrum, Praec

plorem, quod nomen istis morte tristius est tipsi quid faciunt rimantur, quod nusquam est,

eruunt omnia fiet atque falsi ostentanti a quam obscenae aues ad sepulcrum eius aduolant, aut vi canes cadauera, se samam nomenque lacerant. Nam quod ad errores, quos confutare isti se profitentur, attinet, ita sese res profecto habet, ut istae consutationes multo quam ea, quae adeonfutandum sumuntur, plures dent errandi oec siones, praeterquam quod sunt vantissimae, et siquis conuicia, probra, maledicta, criminationes

eximat, nihil futurum illis sit inanius. Quin etiam si quid sorte esset in iis, quod dici putaretur recte

aut cognitionem haberet cum utilitate coniunctam, non ab istis tamen talibus oporteret audiri. eo titis, quemadmodum quondam partiatis visum esse aecepimus, ut utilia atque bona dicerentur, non ab ignavo, utili, impuro, quamuis esset audax et

loquax, ita si quid notari in Philippi manehthonis

seriptis oportere existimaretur, aequum fuerat,

non hoc ab istis fieri, sed a constantibus, doctis, manckth. Bis piis,

414쪽

Philippo elanehthori explicare placuit , et ad quae edisserenda tempus otiumque ei coneessium fuit, ea haud scio an melius, dilucidius, verius, fideliti migiosius expositum iri a nullo nostrae aetatis atque gentis existimandum siti suae reliquit inchoata,

aut noluit, aut non potuit impeditus negotiis, tamdemque morte ereptus perficereri de iis exterisuam istam silere melius erat, neque hoc sibi sumere, ut illa destruere et alia nesei quae exaedifieare auderent. Uerum de hominum istorum improbitate et scriptorum impudente vanitate,

ad id quod propositum est satis, pro negotii, gnitudine parum diximus.

l. XX.

Debortatio asta famam nominis et emulans misiam mnia res reiectis vendi, ais seu risi aduersariorum scripta refellendF. Unica ruri compescenin ismanem istam seripe Fumferociam, probibere, ne licear cuiuis suo arbitrio Me is disseminare. Melanchil irinoeentia tuta aduersus

De caussa atque re ipsi ut neque institutum fuit, neque mihi fortasse congruat disputare, ita

liceat, nisi fallor, monere hortarique omnes verit, iis coelestis patefactae interprete Filio Dei aeterni Deo aeterno amatores, et fideles Iesu Christo aut salutis atque vitae, honestos denique et bonos ne temere hae in parte prolabantur atque ruant. Tam amplum, arduum, impeditum negotium non comficietur vesanis clamoribus, neque tam intempesti uo stridore, neque istis conuiciorum plaustris. IaChristiana religione cum uniuersae virtutis cultus necessarius sit, decus quoddam certe illius atque pulcritudo eminens temperantiae modestiaeque,

non poterit neque debebit omitti atque negligi H

415쪽

poeratis veteris Mediei hoc est Remessium esse interdum bonum, si nullum adhibeatur remedium, tam ad aures quam alia multa quod idem elegam tibus versibus his Naso expressit: Curando feri quaedam maiora videmur misera, quae melius non tetigisse fuit.

Et vetus verbum strepitus nocturnos ventorum non durare diu assirmat, secundum hanc Graeci versus sententiam rNumquam aquilonem lux nocturnum tertia vidit. Patiatur pietatis moderatio dicere istos quae volunt, neque aegre ferat lenitatem ab eis leuitatis, et a tionem timoris nomine infamari. Non curetur ignominiae falsae macula, quae istorum petulantia aspergitur quietis et sanis. Non obstet mentio legum ueterum nam, ut acuti videantur, aliqui eas tanquam in iudicio, quo reus peragatur Philippus elanehthon, recitant facta ab iis, qui si scirent aut cogitarent, quid omnino lex esset, non tam stelare omnes diuinas atque humanas leges comtemnerent, et adeo insolenter perrumperent. Cum

imbrum talia scripta sint. Vt, si quod unquam pitale prodiit, et quod in plurimarum legum quasi plagas incideret, istiusmodi centones hos videri, nonniillis eorum quoque qui caussae, quae oppugnatur, non fauent, arbitrer. Legibus unus ex isto grege, qui se esse in quadam scholastiea mi gregatiori νομοφιλακα gloriatur, Imperatoriis in. neri Philippum elantaraonem scripsit De Mathe macleis et malefieis, quod studia ille Mathematum magnilaeerit et eommendarit. Huicne respondendum quicquam aliquis putet Alret Solonis B a etiam

416쪽

VIT PHILIPH etiam antiquam legem recitat ut orta sedit olla neutri se parti adiungere, capitale hombnem bellum , applicantem et interpretantem it, cam sapientiam, sapientiae humahae inimicum. Quodsi Atticis legibus nugator iste delectatur, cur optimam atque praeclarissimam legem scelerate vim Iat qua maledicta in mortuos omnia capite ametuntur. Talibus igitur scriptis an opponere suorum aliquid iam quisquam volet 1 qui quidem rupiet, neque pariter atque illi delirabit At ei mantisti, et refellat nos aliquis, inquiunt. Nam

seu praesidentes pugiles aut irritatae mulierculae hoc postulant, iocantes etiam insultando ridiculis, et falsa dicta ineulcantes ab omni urbanitate atque adeo humanitate natio aliena. Decedatur potius eis tamquam Iutulent porcorum gregi semita. Eteoncedatur eis ista gloria quod inuictitanti Sunt enim prolaeto sis armis, quibus ipsi decertant, im. pudentiae, dementiae, clamorum, Oeci impetus ruentis in omnia agitatae serae instar Hoe igitur restat, abire paulisper et abscondere se, dum transeat furoris incitatio. Non est pietatis religiosae eu-mulare rixas rixis, neque Deo aeterno grata cediptaque vel Veritatis talis tractatio. Non adiuuant aut subleuant talia, aut augent, multo minus odinant Eeclesiam Christi. Itaque alia medicina quaerenda, vel ad hanc sariendam praeparatione opus est nimirum, ut quasi cauis quibusdam includatur et sepiatur immanis hominum feritas. Nam ita, quorum hae partes sunt, si tuto et sua proponere, et vim aliorum sustinere, et ordine atque ratione quaerere de dubris, explicare obscura, manifesta asserere, falsa refutare poterunt. Quibus omnibus iamdudum obstat eo duersatur vulgaris ista impodi tunitas et turbulenta ambitio, et impiae secessiones,

et syecies praestigiarum, quibus non modo muli, dum

417쪽

tudinis animi, sed quorundam etiam praecipqorum

decepti fuere. Ne liceat igitur neque poteris sit

vlli, suam opinionem suo arbitrio diuulgare, et condemnare sententiam alterius. Non declamitare ad populum temere concionando, non scriptis impuris dissentienturn nomen atque famam contumeliose insectari , ante cognitionem controuersiae, et

sta cuiusque sponte ae libidine. Cui ignota autem est huius see aleentia dicendi seribendique, et imperita plurimorum audacia, et indocta doctrina et incredibilis eum arrogantia tum pertinacia 8 Hoc quam breuiter nunc dicitur, tam necessarium illud quidem existimandum est adsem veritatis et inueniendi et retinendi. Sed si istud obtineri nequeat, et nisi ita administretur negotium idque perficiatur, ut et ismma diligentiae cura adhibeatur, neque Iabori

ulli atque sumtibus pareatur, neque respectus admittatur ad commoda sua cuiusque, a solius Dei aeterni gloriae seruiatur, melius fuerit scilicet, remm istarum quasi habenas resinqui, ut serantur omnia seu haetenus, regente, hominum nemine. studium omnino religiosae pietatis facile docebit unumquemque, quod sit ossicium et munus ipsius. Me autem deserentes praetermittendo, aut violam te seruiendo cupiditatibus prauis, quicunque in dem ii sint, horum pervicacem impietatem, breue longumue sat non patietur Deus aeternus esse impunitam, cuius misericordiae et benignitati atque elementiae immensae permittantur caetera. Quin rum quidem acerbitas odii in mortuum Philippum manchthonem nune incitatur, quam nihil non exquirunt atque scrutanthr quo laedi fama nomenque

ipsius posse videatur Si illum se eaedes, si sacril gio, si perfidia contaminasse vel mentiri audereyt, quanta alacritate et laetitia facerent Sed non ii beat scelerati distipuli, quod optimi innocentissim,

418쪽

UITA PHILIPPI que et integerrimi Praeceptoris vitae a moribn probroium crimen inferant, et doctrina Philippi Melanchthonis non modo contra istorum,Heuolam tiae impressionem, sed aduersus omnem omnium oppugnationem satis est munita, seque tuetur ipsa atque defendit. Boni quidem certe et pii venera tesque Deum aeternum et honesta studia amantes, quibus inuisa est non modo superstitio, sed etiam harbaria, qui amant veritatem et mendacia deis runt Hi igitur nihilominus uel studiosius quoque colent memoriam et celebrabunt laudibus Philippi Melanchthonis nomen detestantes , tanquam furiarum instinctus, atratus istorum, de quibus nune potissimum loquimur, et his similes aliorum. e. que sane illius eausa grauiter molesteque serent, Iedieta, quae in ipsum coniicere isti non esiant. sed hoc dolebit Tantum licere improbitati inuidiae et odii acerbitati, ut praetexens hic aut ille verit, iis coelestis patrocinium tam grauia vulnera prohi-hente nemine infligat Ecelesiae Christi, adeo hin, Iiter in romen Philippi Melanchthonis invehendo. Quem prolaeto quorum suror ad insectandum aris

pit, in eo, ut arietes cornua statuae aereae inserenistes, se ipsi sese incurrendo comminuunt atque framgunt. Neque ab his iam mali quippiam Philippo Melaniathoni accidit, sed ipsi plane stimium, quod

diei solet, calcibus feriunt.

q. XXI.

Metinebilonis laus et praeclare gestorum summa breuiser exposita.

Cum illo vero et est aetum et agitur optimα Omnia quae ad praeclarissimam existimationem et summam laudem pertinentia optari ab homine fas est, ei contigerunt. Puer infantiae opinionem atque spem, pueritiae dolascens, adolescentiae vir sum

419쪽

MELANeHTHONIS. superauit admiratione omnium sequam ipsam vieit senescentis aetatis quasi viriditas mirabiliter operosa, neque industriae expers neque fugiens laboris, et aullo in munere exequendo anguida et in occupationibus consuetis perseverans. Nunquam ille affectauit titulos neque ambiit honores, et summos atque amplissimox iudisio eonsentiente, et uno omni. um ore est adeptus is qui confusa atque disiecta in doctrina tam caetera quam Melesiae ollocando inque disponendo, et implicaIa quasi enucleando , et expediendo haerentia, et confirmando dubia , et diserta explanando, non modo plurima, in quibus Priores errauerant, correxst, et perseest, ut nostra

etate Get doctrimi sipellata atque illustris, sed ea

reliquit elaborata opera studii et industriae suae , vis non auerti prorsus ruina sincerae atque purae doctrinae, urgentibus nobis sata nostra rete differri posse videatur. Fuerit in ipso vitii aliquid. Quasdam nescierit. Lapsus deceptusque alicubi sit. Fuit enim homo , et solius Dei esse stimus, ut omni la-he ignorantiae et maenia turpitudinis careat confimniare tamen hoc ut opinor liceat, inter nostros homines sanctitate religionis, ingenii exeellentia, s pientiae virtutisque splendore, pietate, humanitate beneficentia, omnis ossieti munere, ea quidem conditione, qua ille fuit et tali loeo, parem ei hac a late fuisse neminem. Futurusne aliquis sit posthae, inrestium est. Cui vero non est perspecta atque deo experiendo eo ita Philippi Melanchthonis fae, litas iu moribus, bonitas erga suos, comitas liber :litasque in omne. Si quid autem Dei perperam, eo secisse prosecto perhibere liceat, quod auxit o nauitque indignissimos, quosque etiam Reipubl. n ieituros esse interdum suspiearetur. Tanta autem

420쪽

VITA PHILIPPI et Piditas , ut neque petentibus denegare seiret quie. quam, et vltro deferre quibusvis operam, cons.

tium, saevitates suas, impertireque soleret. Istud igitur sit peccatum ipsius, quod aluit et fouit impropbos, et serpentes , mundum prouerbium , in sinci Aecidit hoc semper optimis atque probatissimuὲ Quorum tanta scilicet est et tam absoluta atque sita Plex bonitas, ut nihil in animum suum penetrare Patiantur, quod benignitatem impediat aut obstet humanitati.

CXXII.

obtrectarores ipsame doctrinae eius e illarreer eooema

Atque iis quae dicta sunt. Me saltem effrieonfido, ut omnium iudiei statuatur Melius M. nestiusque sentiendum esse de Phihno Me nuhrExurmurtuo, quam inter vivos nunc quoque obseruam tibiis inuidis malevolisque et obtrectatoribus Psus. Quiritu hominum sint, non dicam, neque eam in. iuriam viro optimo et sanctissimo faciam, ut eum istis illum comparare voluisse videar. Quid igilue in i ut tandem nostra narratio concludatur. Iri mus et sanctissimus vir Philippus Melanchthon euinita vixisset, quemadmodum vere eommemorasse me, etiam inimici fateri eogentur, pie et religiose morte obita tot commoditatum autor, tot bonorum comestiator, cuius omnibus pietatis virtutisque amatur, has memoria veneranda, et ad posteritatem euam gloriosior futura est Hie igitur talis et tantus vir mortuus eonviciis laeeratur et ignominiis impiorum probrorum appetitur. Quem doctiores quoque et saniores ex aduersariis, eum vix diligere possent, propin constantiam tamen et fidem et admirabiles

viris