Georgii Hornii Dissertationes historicæ et politicæ

41쪽

Ε GEORGII HORNII Gebia Comiratus quasi meditullio esset eoi eata , ct Hainda vicissim Gelrica . quae finibus Brabantia natura loci esset an nexa, hac quidem Brabantu imposerum, ilia Gebis cederet. Quae sententia aequis. sima videtur. Magnum enim incommo- dum illa provinciarum urbiumque perinmixtio praebet, cum quos natura ipsa posuit, flumina montesque, regionum lumites, observandi sint. Cui confusioni imprimis Helvetia hodie obnoxia est, ubi diversarum urbium oppida & pagi mirum in modum permiscentur. Ac h jus permutationis exempla etiam hodie extant. Nam & Monasterii nuper pactum conventumque et Ut Tetrarchia Rure-mondensis Ducatui Gebia restituatur,pro aqua alterius ditionis parte. Quod ut quam primum fiat, bono publico, optandum est. Ita circa A. Go CCCXxxFI. Tila Getrici juris, Heusda Brabant iei, esse coepit. In civili Hecher Bronchor-stiano bello . primum a Reinaldi III. inde Edoardi partibus stetit. Atque haec tIansitio, causa cruenti inter statres praelii ; quo Reinaldi fortuna concidit, &Getria omnis in Edoardum transsata fuit. Inde multoties capta receptaque urbs: maxime sub Guillelmo I. ac posteaia Burgundicis bellis. s. COM

42쪽

Claris ex praecipuis incendio bellove

acceptae hae memorantur: A. CID Ixa Normannis exusta suit , quam calami tatem aedes Walpurgis A. CI C xxxv I. quoque senserunt . ac longe gravius λ. CID CCCI,quo tempore a Bronchbor-stiis turris Walpurgina , una cum C , qui in eam confugerant, exusta fuit. Alia quoque postmodum incendia vel sortuita vel hostilia urbem affixerunt. A. CII CC Lxxxvr, a Reinaldo I. vastata. cI cccxv, ab Othone Burensi dire-eta. cII ccc xxx II , a Reinaldo II. moenibus nudata, cum paulo ante magnam

ejus partem ineendium sustulisset. Ager quoque circumjacens , perfosso aggere ab aquarum inundatione , magnam 1eΠ- sit cladem , sub Ottone III. & Reinaldo I. Getriae Comitibus. Quod cum pro Republica fit, salutare censendum est. Satius enim es pollices praemorsos amittere , quam integrum corpus aut manum

in exitium praecipitare, quod Gerhardet Soavit, Da ventriensium consulis, superioriseeuto ad Caroli Egmondant Gelliae Ducis Legatos, dictum generosum

fuit.

s. Sed nihil obsidione celebrius, qua Tilam Carolus V. potentissimus Impe rator, Λ. cIὸI xxv HI. tribus castris.

B in

43쪽

a 6 GEORGII HORNII in quibus circiter millia armatorum viginti, obsedit.Oppugnatio acerrima fuit nec minus sortiter a Tilensibus lesensa Adeo ut post ingentem cladem , amissis amplius cIala. Caesareani insecta re ob-,sidionem solvere cogerentur. Ipse, qui Caesareanis cum summo Imperio praemerat, Florentius Egmondanus ad nunis, cium acceptae cladis subridens: Et meus

inquit miles Tilam oppugnare voluit LUtque perennis memoria tanti obsidii superesset, Senatus Tilensis hos versus

portae Burensi incidi saxo jussit u ustice qui transis hanc portam, moenia,

turres,

Tormentis daculis ,quam lacerata feris

Fortim exurgam Batavorumgentis UF

Pro quibu , ut vici, prasia dura mihi.

. Est etiam inter Anseaticas urbes, eum aliis Getricis , Tila. Quaeci ut obiriter hoc addam , nomen non a maxis via cinia, vel magnitudine, acceperunt; sed quod inter se foederatae , communem colerent societatem. Hoc enim Ans denotat priscis Gottis ac Germania. Unde verbum hodieque usitatum, Haneten quo utuntur cum quis primumdissocietatem aliquam recipitur, quod imprumis mercatoribus solaciae eru e Mi Dis

44쪽

. De Comitatu ct Vrbe Zu haniens.

iamnium nun Belgii tantum, sed Germaniae antiquissimus, ad decem -- cula & amplius, Origines suas initium- . que extendit. Nomen ipsi a primaria urbe Tutphania. Quae cum nondum condita esset, qui agrum illum tenebant, Comites de Zain EM dicti sunt. a. Nomen ZvT PHANIAa a declivi ribus ad austrum pascuis deductumquod vel ex illis,quae in Septentrionem posita , latifundiis Nor eo, comprobatur.3. COMI Tu M autem origo ex Romana petita fuit consuetudine. Plerumque Provinciis N Rrbibus regundis impositi, qRae inde Co MIT A Tvs dicebantur. Illae successu temporum Praesectum,in haereditates Principatusque, Imperatorum indulgentia, versae sunt.

. Primi de Zelhem Comites tam altis immersi antiquitatibus sunt, ut se-

. ries eorum continua exhiberi nequeat.

Mentio fit BaldoiciComitis de Zethem, nec non Theodorici Aiax di & Geisaiati trum. Vix eertiara de Miphaniensibus supersunt documenta. Quorum proin

45쪽

18 GEORGII HORNII 'sapiam ab Hermanno auspicantur,cui qui ordine successerint, non admodum constat. Memorantur Reinerm ad Annum . IIcccxxxIII. Urichmannus , Gerticus, Meinmercus , Gerticus II. qui ultimus Comitum. Nam eo mortuo comitatus ad Ottonem , Nassaviae Comitem de Getriae, devenit.

. Idque Conjugio eum Sophia WIeh- manni filia. Qui optimus acquirendi Rinnocentissimus modus, quo imprimis Austriaca domus ad tantam potentiam pervenit. Omnia enim sere incrementasia Austriaci conjugiis debent. Hoc pacto Burgundia, Belgio, Hispania, de aliis potiti ditionibus sunt. 6. Caeterum adjunctus Getriae Zut-phaniae Comitatus, nihil omnino privilegiorum ae jurium amisit. Quae in tali Principatuum unione perpetuo excipiuntur, quod tum ex Belgii xvir patet provinctis: tum ex Anglia, Seotia, Dania, Normagia, Suedia, Polonia, Lithuania, Castilia, Aragonia, Lusitania, & aliis regnis. Atque hinc eum Burgundiae Principes, Carolus Audax & Philippus II. Provincias Belgicas in unius regni

corpus ac nomen redigere vellent, acerrim/ sese ordines opposuerunt , quod illa conversio, legum quoque ac consue-

46쪽

. tudinum, quae diversa: & peculiares singulis Provinciis, mutarionam ac aboliationem inferret. . iv. Universet Comitatus in Baronias, Civitates, Praesecturas , Dominia, dividitur. Baronia sunt Bronchhorstia, Be gensis , Barensis , Wishensis. Civitates. Zut phania, Dusburgum, Dotechonium, Lochemum, in olla.. Praefectur C omit tensis , urbis Zutphaniae, Bredevordiar. Dusburgensis, Mehemensis. Dominis, Borheloense, Antioltinum, Wishense. , 8. URBs totius Comitatus princeps

ΣvT PHANIA est, opibus populoque gravis , ingenio loci ac arte munitissima. Quae Isalae, eui adjacet, boneficio, cunctam Oceani navigationem in commoda sua trahit. Quod imprimis, eum urbes conduntur, spectandum est, ne longius

ab Oeeano dissitae, maximo illo & ad opes imperiumque parandum singulari privilegiodestituantur.

- 9. Hinc ante aliquot secula celebris ob mercaturam in septentrionem & ad Baliacum mare suit. Quod tot Regum D niae ac Nor*agiae vetusta testantur docuis menta , quibus cives ad frequentanda ipsorum regna benigne invitantur. Atque ut uibs pluribus insisteret munimentis, hianseaticaeSocietati jam olim nomen . a Pr, B 3 de-

47쪽

3o G E o R o II H o R N I Idedit, interque eas locum suum ac ordi- nem , sub Gotoniensis Circuli praefectura, sortitur. Et cum ob bellum Hispanicum intermissa aliquandiu societas illa fuisset, urbs induciarum tempore , eandem solenniter repetiit, ac prQ membro agnita fuit, omnibusque etiamnum privilegiis ejus ubivis locorum fruitur. Io. Forma Reipublicae Aristocratica est, per Consules & Scabiuos duodecim. Penes hos libera electio, & summa juris dicundi potestas. Neque enim provocare ab eorum sententia, sive ad aliud tribunal , sive etiam ad Spirensem Cameram licet. Nee domestica tantum &. Comia valenses controversiae ibi 'dijudicantur; verum etiam vicinarum per Cliviam &Velaviam civitatum. Olim ex remotis hine petita oris consilia. Quod quam Ceis

lebre serum illud juri die vado suerit, sa

tis ostendit. II. At quoties res ad univerium spectantes comitatum , disceptandae veniunt, comitia in urbem convocantu eorumque arbitria rata habentur. Plane convenienter. Quod enim omnes spe

fiat, ab omnibus approbari debet. a 1. Celebris jam olim in urbe Schola fuit, ex qua insignes literis ac virtute uiri, Gersarium Turphanientis, Iohannes

48쪽

DIssgRT. HI 3To R. POLIT. 31 Uorthusius , ac nulli inferior Henricus Zutphanienfis, Bremensium Euangelista in Dithmariis superiore seculo, A. Chr. cla Io xxv. prima Martyrii laurea coronatus, prodierunt. De quo viro masnifice omnino Martinus Luthesus sentit, ut ex operibus ejus patet. i 3. Casere eosdem sere eum universa Getria sustinuit. Anno cIIccra Zutpha

niam Theodoricus Trajectensis Episto. pus cepit. Civili bello durante, Hecheis ros secuta est. Quae serales factiones cum extincto Eduardo recruduissent, Zutphanienses Mechtiliam Eguardi sororem . Comitem Blosit, suste perunt;Broncho

ror natu major esset et eum Guilhelmus

ex se re quidem eorundem, sed natu minore Maria esset prognatus. Contra in favorem Guilhelmi allegatum ab Albe to Hollandiar Comite, Gebies Ducatus

μος ionem haudquaquam in sexum s

quiorem , sed principem virum , modo haberi is posset , transferendam. Ex qua contentione patet, successionem Principum haereditariam non minoribus urgeri dissicultatibus , quam liberatis electionem , quae certe, omnibus accurate B per-

49쪽

31 GEORGII HORNII perpensis, illi praeserenda esse videtur.

IA.. Caeterum controversiam hancarma dijudicarunt. Id enim aquim in summa potentia quod validius. Guilhelmus Getria potitus & Zutphania, sapientissimo consilio, nulli se partium addixit, sed omnes aequaliter habuit, sive Heckexi essent,sive Bronchhorstii.Quod exemplum Principibus imitandum est , & neglectum immanes non Getriae tantum, sed universo Belgio , Galliae, Angliae, Germaniae, clades intulit & olim, hodie- que insert. I s. Crebrae Zutphaniensium cum Da- ventriis contentiones fuerunt ob liberam in Isaia navigationem. Hinc saepe adlud , ut vocant, repressalium deventum est, quo uti in ejusmodi casibus solemus.16. At omnem calamitatem superavit illa Hispanorum sub Dederico Toletano , immanissimi Dueis Albani filio immanissimo,exercita in urbe eapta erudelitas. Non enim illi tantum qui in armis, trucidati, quod sortasse jure belli excusaretur ; sed etiam captivi , quibus jam gratia intercessione procerum aliquot facta, in erucem acti, vel flumine, quod tum glacie erat constrictum, apertis ad id foraminibus, immaniter submersi suffocatique sunt.

50쪽

DIssERT. HISTOR. POMT. 3 17. Fredericiu Toletanus non ut miles egit, sed ut latro : violavit divinum jus atque humanum: nec terrorem e Turcico facinore , ac quae Turcicis graviora suerunt Hispanico , sed desperationem, ex desperatione aeternum ac irre conciliabile, adversus Hispanum nomen, odium concitavit. Maneat perduretque

Zurphaniensibus hujus Hispanici facinoia Tis memoria, ne unquam posteriyigno rent cum quo hoste & bellum per Lxxx annos gesserint, jam pacem fecerint.

I. IT E Lavi A Ducatus Gelriae quarta V hodie pars , quidquid terrarum

inter Rhenum, Isaiam.& austrinum mare.jacet,complectitur. Nomen ei a sterialibus impositum eremis, quarum vastae incultaeque sabuletis, ericetis & collibus.. praesertim circa meditullium sunt. Hinc cum sertilitas Bela viae nomen secerit. Velavia contrarium cibtinuit. Unde inveteri qmdam Arnoldi Dueis edicto Velavia dieitur, Em mill f ν Lant. a. Neque vero hiare ipsa sterilitas suis caret commodis, Quemadmodum enim v s na