Georgii Hornii Dissertationes historicæ et politicæ

61쪽

G3OR O II HORN vinum Nunquam auditum. Legendum ergo, ut plurimi MSS. habent. Thoringorum. Thoringi enim trans Rhenum,

eo tempore i Francorum aemuli= ac late

per Germaniam potentes. Quos Isaiae approximasse haud mirum, cum ne hodie quidem tam longe ab ea habitent. Ergo Drusiburgum sive Dusburgum Zutpha niae , non Dyspergum Cliviae, ut Cl. Pontanus vult, prima Franciae Regum fides suit. i . ' 7. Sub Franeis oppidum hoe non mel gravem a Saxonibus , Frisonibus,

tandemque Normianis calamitatem sensit. Cum enim locus natura & ingenio munitus esset, eo se tanquam ad belli arcem pugnantes receperunt. Imprimis tamen Normanni sub Hermanno Zutphaniae Comite ax Frisia in hane regionem infusi cirea A. Chr. Iaeee xxxIv.D burgum ad Fossam Drusianam occuparunt,

ac propugnaculum in proximo exstiuxerunt , hyemem ibi, ad infestandam sub novum ver Belgicam, acturi. Quod eum Imp. Carolo Crasso innotuisset, misi. Henricoduce, eos oppositis castris quaῆ obsedit , ne praedas agere & impune quavis grassari possent in Ita hyeme compressi, tandem exustis ae dirutis muniis

tionibus eum ipso oppido, in Frisiam

62쪽

DIssERT. HI sTOR. POLIT. 4 maritimam remigrarunt. Prudenter. Henricus Duxesillud bellum administravit. Quae enim gloriosior victoria, quam hostem, sine praelio, sine jactura suorum,

sola mora,oblidione, fame, ad extremam deducere maciem ac debellare. Ita cunctando Fabius nutantem Romanorum Tem , non pugnando , restituit. Ita Stilico Rhadagi sum in monte Apennino obsessum , cum innumerabili Scytharum multitudine , delevit. Ita Fridiandus Suediae Regem ad Noribergum fregit. 8. Postea oppidum hoc eandem cum ' - reliqua Zutphania fortunam pace belloque sustinuit. Ac ob commodas munitiones frequenter oppugnata captaque fuit. Quae vicissitudo imprimis tempore Adolphi Ducis contra patrem tumultuantis coepit. Eo enim tempore a JO-hanne Duce Cliviae capta ac direpta, no-

visique firmata propugnaculis, vim forintissime diu sustinuit. s. Cum Heckeri & Bronekhorstii

euneta intestino bello corrumperent, urbs hare sese sere continuit, ac contra

vim tutata est, si quae inferretur. Nec se eontentioni quae inter Guillelmum Juliacensem & Johannem Blosii Comitemerat, immiscuit, sed pacem pacta suit, donec controversia terminaretur de jure

63쪽

s GEORGII HORNII sueeessionis. Prudenter omnino. Nam cum causa belli oeculta est, & jus ambiguum , praestat quiestere, quam se parti alterutri adjungere, praesertim ubi noseontra utriusque partis vim tueri possu

mus.

Io. Conaeverant olim Doesburgenses, Dynastar Barensi fidem ac Sacramentum dicere. Quod Adolphus Dux , eumque postea secutus Carolus filius, abr gamni. Causa, ex jure Majestatis petenda. Ibi enim plenum dominium , cum Sacramentum dicitur. ri. In bello contra Hispanos ordianum partes initio sectata. Dein a quNhusdam prodita, ejecta pr&sidio, iterum Hispaniensis esse coepit. Donee Robertus Duillatus Comes Licestriae, captam restitueret.

De Urbe Harderpico. i. TIARDERVIcvM , praenobilis Ue- .laviae urbs, Austrino adiita Sinuia qua isse Hollandiam inter & Frisiam. late terris immittit, δc marium dives beneficio. & terrarum est. Quod in v bium structura praecipue spectandum. Unde illa Dinocratis ratio improbata

64쪽

DissERT. HISTOR. POLIT. 6 . . Magno Alexandro fuit , qui urbem se . Athoni Thessaliae monti impositurum spondebat. Cum enim Alexander quin Teret , unde tot hominibus in sterili loco

alimentum Hos , inquiebat Dinocrate S, non cogitaram. Ergo Alexander locum condendae urbis nobilissimum elegit, qui St Oceani gauderet beneficio, &ubere gleba fertilis esset, imposuitque

ingentem AEgyptio mari Alexandriam. 2. Antiquitas urbis tanta est, ut Originem suam , velut Nilus sontes, multorum involvat seculorum lapsibuς. Expastorum creditur primum emersisse casistatque hinc nomen , haud improbabili conjectura , velut Pasoritium , dicas viricum, deducitur. Quanquam priscorum terra Uriorum , quos in hoc tractu Plinius collocat, & quorum reliquias nobis ac nomen vicina urbi insula, Vn, ostendit, id omnino nobis persuadeat, caput quondam illius, gentis suisse: unde& Harde rvico nomen & municipio

3. Inerementa sua tribus imprimi et debet, piscaturae, mercaturae, literis. En Fiscatura quidem austrini maris, uberrimum civibus eommodum praebet a ique emolumentum , praesertim ex quo

β suis , ur vocant, jus, Dux Arnaldus

65쪽

8 Gro RGII HORNrar A. Ch. CI CCCC x LIII huc peculiari privilegio transtulit. Nimirum pleraque ad Oceanum oppida piscaturae initium suum debent & incrementum. Atque hinc superiori seculo mirabatur orbis, tam subito expiscatoriis casis ingentem emersisse Rempublicam, ut Jesu ita Stradate statur. Mercatura, praecipuus Rei publicae nervus, per vicinas late ac remotiores terras, a multis abhinc seculis fio ruit. Quae tot Ducum Regumque privilegiis ornata, majorem in dies accessionem urbi attulit. Nam Reinaldus III A. Ch. CII CCC xLvIII. privilegia Har-dervicenis Zut phaniensium paria concessit , hebdomadales etiam & annuos mercatus , tum jus civitate donandi,

quos vellent, dummodo liberi &ii juris essent. A. Ch. CII CCCC XXXV .h-naldus Dux iisdem teloniorum per universam Getriam immunitatem concessit. Nec parciores exteri Principes, imprimis in vicinia positi. Quos inter Iohannes Hannonius Hollandiae Comes A. Ch. CII CC xc Ix. Hardervicensibus tutam ac plenam exercendi per suas ditiones commercia potestatem secit. Secuti exemplum Frisii,A. Ch. C CCCXV.& insequente x Ix. nec non Colonienses A. CIo CCC xMII. Imprimis Regum

Daniae

66쪽

DIssgRT. Η Isaeo R. POLIT. 43 magnus erga hanc urbem affectus fuit. Quippe Ericus VI I Danorum S lavorumque Rex liberam civibus navigationem & mercaturam per regni sui ditiones cum aliis immunitatibus indulsit, ac insuper locum amplum & liberum

in nundinis Scanorensibus perpetuo ac

seorsim possidendum. Quae pacta saepius

postmodum renovata sunt. Nam quod nonnulli mercaturam inter sordidas artegre serunt, absonum plane videtur. Potest quidem ejus esse sordidus abusus, non rei sed hominum vitio , id quod mercatura non magis imputandum est, quam circulatoria agyrtarum medicinae. Nobis illa Bodini placent: Eu mercatura non tantum civitatibus utilis, sed etiam honesta; nec solum honesta , verum etiam necessaria. De literis, quibus urbem hanc incrementum cepisse di ximus, proxima disputatione agendum erit.. q. Ingenia civium quod spectat,ut nihil jam de humanitate, industria, fortitudine , & aliis virtutibus dicamus, peculiari etiam in literas affectu ac animi propensitone seruntur. Nam & inter ipsos multi eximia doctrina conspicui , & omnes literatorum amantes sunt. Quodcceli positurae & aeris constitutioni adscribendum, Cicero author est. Athenis

C inquit

67쪽

inquit tenue coelum , ex quo acut1ores. --

tantur. Attici; crassum Thebis itaque pingues Thebani ct valentes. Hinc Plato Diis gratias egit, quod se natura Graxum secissent, non barbarum et Atheniensem,

non Thebanum. Ordines autem Civium quatuor sunt: Nobiles, mercatores, Opifices, piscatores.

s. Incrementum urbs duplici nomine eepit. Nam & iotra se crevit & exterius aucta fuit. M internum quidem incrementum quod spectat, id in muris, pro pugnaculis, arcibus, aedificiis, vallo, consistit. Otto III. idemque vII. Gelliae

eam primum, civitatis privilegio & Nas s reis donatam insignibus metreo tinxit. Quod institutum Geltae selabemmum fuit, cum adhuc nudata sere piopugnaculis , hostium expolira continata direptimnibus suisset. Cui malo ut obviam iret

Otto,non Hardervicum modo,sed etiam Arnhemum , Rurem ondam , Gocham, age ningam dc Bomeliam commurivit. In quam Postea curam imprimis Carolus Egmondmus incubuit. Cuius opera sirmi simis contra Burgundos molibus eonfirmata. fuit ad Orienvem pariterat que occident m , liberis caetera Seutibus graves , necessitas excu-

. . sevit.

68쪽

utrumque illud, Tyrannidis hactenus Rispanicae claustrum, e verterunt. Nam arces

praesidiis obfirmatas habere, periculosum est libertatem amantibus. Nulla libertas, ubi arces cervicibus impolitae. Quod exemplo Antverpiensium, Mediolanensium, Neopolitanorum, patet. Tandem urbi

vallum adjectum , quod nulla munitio ad sustinendam hodierni belli vim validior sit. A dificia varia, tum sacris destinata

usibus, tum civium commodis, accessere. Barbara enim Turcarum ratio, qui

nullam aedificiorum rationem in urbibus suis habent, contenti casulis & tugurio-lig. Nobis Augusti institutum probatur, qui Romam se ex lateritia marmoream feeisse gloriabatur. Externum incrementum in agro suburbano consistit. Quem Amaldus Dux ita auxit, ut Occidentem versus protensus esset ad exitum idque

agri ejus, qui Rabbencam vulgo dicitur.& ab altera palite supra seeckhuysen ad

mare usque. Quicunque intra hune limitem agerent, jure & immunitatibustivium fruebantur Multum in eo sitnm est , ut ager suburbanus quam amplissimus sit. Angustissimo tamen sub initia Romani potiebantur. Florus '. Tibur,

69쪽

st GEORGII HORNIrticia, nuncupatis in Capitolio votis peta- .ntur. Idem tuns Fesuia . quod Garra

nuper, idem nemus Aricinum, Her

Unius saltus , Hegesia quod Gesoriacum, Tiberis quod Euphrates. Eadem hodie federati Belgii,ac urbium in ea ratio,pomquam quotidie noti per utramque Indiam orbis metas transmittunt & supra Japanos ac Bandam, ignotas cunctis insulas, detegunt. 6.Inter alia urbis privilegia haec emi nent. Habet Senatum perpetuum. Nulla Provocatio datur nisi in quibusdam casi-hus. Jus in noxios eapite animadverteu-di. Monetam Ducalem. Tum consensu

civium nova vectigalia instituendi potestatem. Male Trajanus Boccalinus privilegia urbium vocat pomum Eridis. Non enim peccant qui jura maiorum defende- Ie conantur, sed qui ea violant, illi inexpiabile committunt sacrilegium. Nec ullus justior defensionis titulus, quam proavitis susceptus privilegi s. Tunc Dulce

ac decorum ea pro patria mori. 7. C lades varias,ae calamitates ingentes , diversis temporibus sensit. Unam quidem ex incendio atrocem. An. CI

Iom pridie Kal. Aug. Tota tum urbs, ac summum sex aedibus exceptis, in cineΘres subsedit, ac multi simul mortales, i prae-

70쪽

DissERT. HIs TOR. POLIT . sypraesertim Scholastici,, perierunt. Ultimum illud civitatibus malum, quod ex incendio imminet. Unde incendiarii ab Imperatoribus ad bestias damnati. Plerumque tamen oppida ex incendio luculentiora surgunt, quod etiam Harde rvico contigit. Quo abusus argumento Nero, urbem Romam miserabili incendio delevit , ut eam splendidiorem instauraret. De quo Tacitus xv. Annal. Frequentiores ex bello calamitates, cum modo ab Ultrajectinis, Burgundionibus, Hollandis, caperetur. Donec tandem eluctata varios casus ordinum Getriae Imperio

accederet.

8. Unum adhue urbi, caetera optime eonstitutae, deest, portus ad navigantium usum, commodus. Quod eum maris &littorum vitio contigerit , inter illa quae nostrae potestatis non sunt, reserendum' est. Nam & Staveram, olim ditissimum emporium, & Αrmuydam Zelandiae, obiastructis portubus, in magnam ineidisse calamitatem, novimus. Ita hodieque pauislatim Embdanus portus & Amsteloda- mensis obstruuntur. Non tamen desunt ex Thalas metris, qui existiment, possehule vitio industriam hominum mederi.

Id quod quam primum expectamus, Deo adjuvante consilia publica.C 3 DIs