장음표시 사용
11쪽
Ixa. Promisi In sacerdotio Abrahae regale ecclesii sacerdotium. OI3. Prom. In nominis perfectione,qua in fide pater gentium est Abraha. q. Pr d. In circuncisone,qua corde circunciditur christianus.1 s. Promisi. In Isaac nato,quiris dicitur, quid ostendat in Christo. x s. Praed. In Sodoma Se Gomorrha. futuri iudicij diem. 37. Praed. In Isaac immolando, Christi passio. IS. Promiss. In iuratione Dei qua semen eius in Christo supra numerum
I . Praed. Ex femore Abrahq Christum hominem suscepturum. ao. Promisi. In geminis Rebeccae, populos duos, Chrilitanos Se Iudios. at. Promiss, In eosdem,que gesserint per figuram. 22. Prom. In Esau,ex cuius semine Iob, 3e Christus in gentibus perfidem. 23. Prom. In Iacob, cui per visum Christus,lapis angularis , ostensus eth. 24. Prom. In ipsius Iacob claudicatione non credituros omnes Iud Os. Prom. In filijs Iacob. 3c in Ioseph qui gessit fisuram Chri iti. a T. Prom. In eode,qai ut Christus dominus missus est ad visitandas oves. I. Prom. In eodem in quo calfitaq patiendo muneratur. 28. Prom. In eodem Ioseph,quia Christi paLio figuratur. Prom. In eodem Christi resurrectio est figurata. 3o. Prom.In eodem,qui ut Christus dominus suos dilexit inimicos. 3I. Prom. In eodem figuratae grati . 3r, Prom. Descensionis Iacob in AEgyptum,& Christi domini in mundia. 33. Prom. In Moyse. lui personam habuit mediatoris Christi domini. 34 Praed. In eo qui ut Christus pacem mIustiurgantibus. 3s. Praed. In eo,qui ut Christus dominus diabolu.n interfecit. 36. Pr d. In eo cum flagris,ut Pharao, ciditur diabolus. 37. Prom Paschae figurat . transitu, Chi illi ad patrem. 38. Prom. In baptismo, in mari Rubro. 39. Prom. Panis coelestis in manna. quod est Christus. clo Prom. In signo crucis expugnare inimicos.. astu nictima si risis
12쪽
De Promissionibus, de Praedictionibus
iectioneqi concluditur. Etenim diligendo qui se uepromissum quod credit, fidem commodat. onec potiatur omni quod sperat. Conuietione Heb ir rerum. luae non videntur,esse fidem Paulus apo stolus definijυ cuius dispensatione creator om- . . Pedniu Deus, omnia ex nihilo formare dignatus est sisto ut scriptura sancta proloquitur) ex materia in-uila. summa mediis, & media imis libratione per' tap. u..
endens.Nam qu dam inuisibilia visibilibus pr .
ilibus,& sensata insensibilibus.& viuentia vitae expertibus,in mensura,numero,& pondere cuncta disposuit. Quibus pro ibidem modo subsistentibus rebus,rationale animal hominem terrenis praeserensereaturis.& soli ad imaginem & smilitudinem suae diuinitatis condito tria Gene i. buit liberam voluntatem. Huie S: legem dedit semper vivendi, si mandata Eccle.i. seruaret moriendi ,s sui creatoris praecepta contemneret. Verum serpentina fraude diaboli. superbia qua ipse cum socijs ceciderat, homine decepto,dum Gςne I. se cum tota stirpe humani generis Adam pes inobedientiam praecipitaret in Ruin D mortem creatori praeiudicium, bene condita natura, inferre non potuit. Mortem licet causa praeuaricationis inuenerit,uirae tamen essentiam, inqua. tum est, nec in morte dimisi. Immortalis quippe anima creata, in hoc liadion udi labe vitiata. corporis subuersa eluvie,flagitiorum frauata ponderibusnis sanguine redempta fuerit saluatoris ablutaq: spiritali unda,contagio in ficti vulneris carens decorem collatae gratiae inuiolata fide seruauerit, eam in aeternam poenam cum carne victuram. Euangelica fides adnuntiata Quet bonis aeternam vitam, malis aeternam poenam, ea aut horitate fiminuit, qua M v. Omnia,quae a priacipio mundi praedixit,impleuit. Uerum ne longum proce.. i*-n I
13쪽
Od. rosentetia apud euest xl quin libro.
mium huiuς libri humanus sterilis ii sensus extendat quem in tres partes Jedimidiam distributum, iuuante illo, cuius munere loquimur, diuina testimonia collecta undique, coniuncta ii supplebunt,ex omnibus diuinis scripturis quae Praedicta,quaeue sint Promisitones Dei,ut occurrerint, per capitula decerpenda suscepimus: fgnantes trifaria tempora ab exordio mundi , vli in finem in diuertis populis consistere, ante legem. sub lege, sub gratia manifesta,quae occultis signis semper interfuit. Quorum tripartita diuisio hae e est: A prima conditione primi bominis usque ad Moysen ante lege est. A Moyse, cui lex data est in monte Sina, usque inladuetum saluatoris domini nostri IEs V CHRISTI , sub lege est. Manifestato autem eo in carne, crucifixo, resurPente, atque ascendente in coelum, usque nunc,& in finem naudicum illo ipso breui spatio Antichristi, tempus agitur gratiae. Quibus tribus temporibus moderatione sui creator iustissimus Deus ita iura promissaque sua ordinauit: ut non omnia fidei tantum credenda committeret, sed pleraque intuenda oculis commendaret. E quibus illa, quae sutura sperabantur. ex his quae videbantur, crederentur implenda. Singulis igitur praedictis temporibus, singulas partes huius libri, ut promisimus .consignabimus quq promissa sunt,quaeue Christo Se Ecclesiae figurate exhibita r quae credita relicta sint,intuenda futuris, capitula per ordinem posita demonstrabunt.
Promisso: Ex libro Genesos creaturae,est in Adam, in Eliam: Christum, Er Ecessiam.
hessa C A P V T I. N Principio secit Deus coelum se terram,mare. Omnia que eorum,in coelo fulgentia, gradientia in terris, in aere volatia,natalia in aquis. Quibus perfectis dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem & similitudinem nostram Eoi formato ex limo terrae, insumauit in faciem eius spiritum vitae, Se factus est homo in animam viventem. Et dixit Deus. Non est bonum solum hominemelle: Faciamus ei adiutorium smile illi,consiliarium. Et paulo post: Immisit Deus soporem in Adam,& obdormivit. Et sumpsit una
de costis eius.& formauit eam in mulierem :& adduxit eam ad Adam, ut videret quid eam vocaret. Dixitqi Adam. Hoc nunc os ex ossibus meis,& caro de carne mea, haec vocabitur Virago,quonia de viro suo sumpta est. Propter hoc, inquit, relinquet homo patrem Se matrem, Se adhaerebit uxori suae, Se erunt duo in carne una. Hoc itaque famam esse, ut rem gereret Se figura,
Apostolus Paulus testis est. Exponens quippe hunc locum in epistola ad Ephesios,ait Sacramentum hoc magnum est : esto autem dico in Christo& in ecclesia.Sacramentum igitur magnum quod promissum sperauit A da, sibi coniunctam vidit quam credidit coniuge. Nobis per fidem vivom signauit suturam ecclesiam. matrem appellauit omnium uiuo ea scilicet causa, tua ex latere Adae dormietis formata Eua,ex latere Christi in cruce pendentis . formandam, ut factum est, praevidit ecclesiam, quae vere eth mater Oninium vivorum. Haec est enim illa mulier,quae custodatur per tempus Sc
14쪽
ET PRAEDICTIONIB. DEI PARS I. 3
Α tempora,&dimidium temporis a conspectu serpentis, ut in Apocalypsi de Apoc. it. ecclesia dicitur. Praedictio: In mandato eontempto duassequi mortes. C A P V T l I. PRaedixit Deus Adae Se mulieri eius mortem secuturam, si vetita tetigi csent dicen ς, Ex omni ligno Paradisi edetis,de ligno autem digno sicentiae boni & mali no edetis ex eo. Qua die autem ederitis, morte morie- Gen s. iamini. Praeceptum autem fallente diabolo contemnentes, Velitum tetige runt. Quod peccatum dum vir excusat per mulierem, mulier per serpentem mortem praedictam non tantum sibi, quantum suis etiam posteris propina, Genes i. runt. Hanc enim expendit omne simul genus humanum, aliam significans Ferpetuam mortem,cuius expers erit omnis qui madata Christi seruauerit.
Eum vero qui monita salutaria Domini nostri Iesu Christi temnenda duxe-'Rm serit, sine ulla dubitatione suscipiet. Beatus enim & sin ictus ait Ioannes Apostolus qui habet partem in hac prima resurrectione, in qua mors non habet Apoc. 2o potestatem Et Dominus, Qui audit verba mea,& credit ei qui me misit, habet vitam aeternam. & in iudicium no veniet, sed transiliet a morte ad vita. Praedictio: Diabolisententiam eos manere,qui eius fecerint Tolutates.
C A P V T IM.κ Equitur in serpentem diabolum prolata praedictaque sententia, in qua metuendum quiddam reperitur, quod ei inter caetera dictum est Terram manducabis omnibus diebus vitae tuae. Terrenis enim cupiditatibus inhiantes animae, terrae similes comparantur, easque impias propheta David in primo Psalmo designat dicens: Erunt tanquam puluis, quem proh cit ventus 1 facie terrae. Et Hieremias propheta: Recedentes a se te ait, in terra scribentur. Iob etiam dicit : Terra tradita est in manus Hier. 17.impij. Item David : Memento Domine, quoniam terra sumus . Se ve- Iob. 9.ro exui a terra, quam Peccati merito serpens comedendam accepit, in alio vial λοι Psalmo dicit: Salua me de luto,ut non inhaeream. Item alibi: Haesit in terra venter noster extirge domine auxiliare nobis,& redime nos propter nometuum. Item alibi: Ne tradas me domine a desiderio meo peccatori . Propter quod ,quotidie monendos nos per sacerdotes censuit diuina clementia, cor sursum erigere norii profitemur habere ad dominu : si tamen sponsio no- instra firma sit,ut quod verbis proferimus, iugi gratia factis etia copleamus.
Praedictio In maledicto mulieris sequi Originale peccatum.
Praedictum peccatum originale . In Genesi credita dc visa.
MVlieri autem dixit Deus r Multiplicans multiplicabo gemitus 3e Genesi.
dolores tuos: in tristitia paries filios. Sic nasti transgressorum filios Dauid propheta cofirmat. In iniquitatibus, inquit, Oceptus sum, cupeccatia in Viero me aluit mater mea. Salomo quoqi paria testatur: Graue.
15쪽
D. PROsPERI DE PROMIs SION IB.
ait, iugum super filios Adam, die exitus de ventre matris eorum v 'i in diε csepulturae in matre omniu. Ite ipse: Et ego natus accepi, dicit,commune ae re.& in similiter facta decidi terra. prima voce simile omnibus emisi, plotas. in inuolumentis nutritus sum Se curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit natiuitatis initiu: unus est enim Oibus introitus ad vita, sin alis exitus. Et paulo post. Semeeni erat maledictu ab initio. Et Esaias: Seme nequam. ait filii scelelli dereliquistis dominu . Iob et ii dicit : Nullus es h immunis a se de: nec infans,cuius est unius diei vita super terra. t te ipse: Nemo potest face re naudu de immudo coceptu semine, nisi tu qui solus mundus es. Pro cuius expiatione maledicti seminis immuditia parientis mulieris & infantis, sacrificia sunt legalia instituta , v i ad CHRISTUM regnantem : qui sui corporn oblato sacrificio, salvos facit pusillos cum magnis. Ipse enim saluum faciet populum suum,dictum eli, a peccatiῖ eorum. Haec tamen quaae praedieta sunt,ita cernuntur impleta , ut usque in finem mundi supplenda
Praedictio: In Adam omnibus posteris labor , Dior,
o dolor. Praedicta propagataq; sententia, In Genesi credita di visa. C A P V T V. ADae autem dixit Deus: Quoniam audisti vocem mulieris tuae,&tetigisti de arbore de qua sola praeceperam tibi ne manducares ex ea, Ac manducat hi: maledicta terra in operibus tuis, spinas& tribulos pariet tibi: in trillitia se gemitu edes pabulum agri tui. in sudore vultus tui manducabis panem tuum, donec reuertaris in terram , de qua sumptus es: quo- Pniam terra es & in terram ibis. Hanc praedictam poenam peccati, quam radix humani generis Adam pro sententia excepit, ac suis posteris tanquam ramis tranςfudit, per unum hominem, dicit Apollo tus, peccatum intrasse ire mundum, Sc ita in omnes homines pertansiste, in quo omnes peccauerunt. Humus enim,quae creatoris imperio fertiles salubresci ex se herbas, sine ulla cultura homini anth produxit, post aerumnis sentibus ti reserta est. vi in su. dore ac labore ex ea omnem hominem edere panem oporteat, donec recurrat in mortem. Non tantum praedicta audire illa meruimus,quam etiam probata expendere. Vnde & Dauid dicit : Exibit homo ad opus suum. Se ad operationem suam usque ad vesperam. Et iterum: Labores manuum tuarum manducabis. Apostolus quoque dicit: Qui non vult operari, nec manducet. Et Dominus usque in undecimam horam operarios mittit ad 'vineam.
stianorum , o Iudaorum. Praedictio figurata, duoru populo tu scilicet. In Genesi credita & visa. C Α P V T VI.
EX primis igitur hominibus mortalibus iam effectis, duo filii procreati
sunt,ambo mortales, Cain maior, minor A bel. Pastor ovium unus. alius agricola. Hi dum terram incolunt laboribus iam obnoxiam iudicio diuinae sententiae , seque a proprijs paternisque delictis expiare contendunt
16쪽
ET PRAED ICTIONIA. DEI PARS I 4
1 dunt, exprimit ijs frugum suarum sacriscia obtulerunt. Minoris Abel ex ovibus oblatum, acceptabile suscipitur sacrificium . repudiatur Cain, non s h. recte diuisa terrae particula . inuidia hinc nascitur: praesciaque diuinitas futurorum indicit patientiam furenti , diciturque ad Cain: Peccasti, quie . . sce, ad te conuerso eius, 3e tu dominaberis eius: id est, ut peccato suo ipse dominaretur . nec fieret seruus peccati, si praecipienti hu milis obediret. Verum Cain contumax, suique impaties, insit hi super Abel in campum, r& occidit eum. Proh nefas. haeccine sunt Cain germanitatis foedera h c- cine l)rincipia bon et natur haeccine bonae indolis spes est: ut ante te norit pater homicidam quam filium 1 Sed his ausibus, facinus suum Cain multis etiam vinculis connodauit: Effectus contemptor diuini mandati, superibiae caput, author inuidiae, princeps illatae mortis. Se primus in hominibus parricida. Hic initia bellandi instituit . ut reus innoxium sanguinem dii fundat. liuoris plenus gloriam impetit alienam. Nam praeclara hinc fulsere martyria, dum iusti occiduntur ab imp ijs. Sed ut omne nobis quod actum est, proficere demonstraret diuina prouidentia, fratrem a fra ibidem.
tre requirit,quem iam occisum nouerat. negantem terra teste conuicit: Vox
inquit, sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Cain figurasse Iudaicum populum terrenis desiderijs inhiantem. Abel Christum pallorem ovium. ab eo populo occisum. nullus iam ambigit Christianus . cuius sacrum sanis guinem Omnis nune terra accipiens, clamat Arnen quod est, Uerum: ut neoganti Iudaeo quod occiderit Christum, recte dicatur a Deo: Vox sangui- sene. 4.nis fratris tui clamat ad me de terra. Pro Abel quem occidit Cain . natus est Gςnς I Setti, ex quo per ordinem successionis venit Enoch, qui Deo dum place- η ret. translatus est ne gustaret mort m, Heliae sociandus, ut duo testes ido. 6 φῖ 'nei secundo Christi aduentui praeparentur, in confutationem Antichrilli,
R in gloriam iudicantis fit, Dei: de quibus suo loco testimonia profe
Praedictio Undiluuium areae, quae significauit ecclesiam.
Praedictum diluuiuiri. C A P V T VII.
DUM si iij Dei a proposito desciscerent sanctitatis,Deus Noe iustu sic sene. s
admonuit: Finis, inquit, uniuersae carnis venit coram me : repleta
est enim terra iniquitate eorum, Sc ego disperdam eos cu terra. Factibi arcam de lignis quadratis, tricameratam facies arcam, & bituminabis in trinsecus 3e extrinsecus, Sc sic facies ea: Trecetorum cubitorii erit logitudo arcae, quinquaginta cubitorii latitudo, Sc triginta cubitorii altitudo ipsius. Fenestra facies in arca, Se in cubito consummabis ea. Ostiu aute arcae pones ex latere. Ecce adduca diluuiua quae super terra de interficia omne carnem in qua est spiritu, vitae. sub coelo. Du igitur fides comodat ac praenarat me te, creditqi futurii quod sperat implendu . mysticae iussioni de fabric obediens Noe, arca qua secti mundis immundi': animalibus,ut praeces tu fue-Tat , conderet,sabricauit geometrica quippe rnensura. quae ut sertur. series tantu quina nostra se extendit. De his autem adscriptis numeris,quamu di- initus adsutus fuero,colligenx pauca architecti illius nostri Pauli Apostoli sententiam introducam: qui illius arcet figurata fabricam, omne micius spi-
17쪽
ritalem constructione ad Ecclesiam sanctam reserens,instar in ea crucis ex pressit. Ait enim in epistola ad Ephesios: Flecto genua mea ad patre domini noliri Iesu Chri iti, ut det vobis secundu diuitias gratiae tuae, virtutem, ha bitare Christu per fide in cordibus vestris, in charitate radicati atqi fundati, ut valeatis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit altitudo, latitudo. longitudo Se profundu: scire etia supereminente scientiae charitate Christi. Quinque sententias in quinque articulis dixit, utpote is qui dixerat: Volo quinque verba mente mea in Ecclesia loqui. Quinque ergo istic sententiae
ad praedictae arcae mensuras pertinere, hac ratione monstrantur. Quinarius enim numerus ex pari Se impari constitutus, habet duo Se tria. Tria a trinitate duo a duobus praeceptis: quae coniuncta quinarium firmant. Huic additur unus, propter unitatem indiuiduae trinitatis, Se efficitur senarius perfectus, Omni ex parte sibimet respondens: In primam, tertiam ac dimidiam. De quo numero multi iam di xhre maiores. Hi igitur quinarius Se senarius coniuncti numt ri, ac multiplicati in inuicem extenduntur ad praedictae arce mensuras quinarias. Propter quod quinta die, excepto homine uniuersa
uq creata sunt, fecerit Deus: atqi in quinque libris Moysi uniuersa legis ma. ata coscripta sunt et quod perfici edae legis causa, quinta feria ad patibula
traditus fuerit ipse Saluator Se Dominus. Senariuς vero numerus hoc continet, quod sexta die formatus eth homo: & sexta aetat seculi ad redempti nem mundi hominem susceperit verbiam Dei. Et sexta feria suspensus in
cruce,nostrum omne pretium ex suo latere,ianquam per ostium arcae, pretiosum sanguinem fuderit. Ex quo columba Ecclesia tanto sanguine dotata processit. Propter quod&coruus hereticus exiens, humani cadaueris cupiditate naufragus, ad arcam Ecesesam redire noluit. De quo intus posita inunda animantia es amant: Ex nobis exist,sed non erat ex nobis . nam si ex
nobis esset,mansisset utique nobiscum. Hi igitur duo, ut dixi. numeri quinarius Se senarius, dum multiplicantur in inuicem lupplent tricenariu . Quin- uies enim seni, 3c sexies quini ductus numerus tricenarium format. Et ipsi unt triginta cubiti,qui in altitudine arcet praecepti sunt construi, ad sublime partem pertinentes Spei: in qua caput eminus confixum est crucifixi. Omnis enim spes in capite. Propter quod Se ipsum caput nostrum triginta annorudignatus ei crucifigi. Rursum quinarius numerus in decalogo multiplicatus , propter decem praecepta legis. Decies enim quini Se quinquies deni numerus ductus, quinquaginta efficiunt. Et hi in latitudine arcae ponuntur, qui ad Charitatis spatia in cruce si antur, in qua marsias infixae sunt crucifixi. Decem enim praecepta digito Dei dicuntur esse conscripta,nosque ips ma. nus nostras leuare in sancta iubemur. Item quinarius Se senarius numeri in quinquagenario multiplicati,arcae longitudinem supplent. Quinquagies enim seni, Se sexagies quini trecentos efficiunt,qui nostr arcae longitudini patientiae ascribuntur, in qua corpus extensum est crucifixit: cui dicitur, Christuς pro vobis passus es ,relinquens vobis exemplum .ut sequamini vestigia eius. Quoniam vetuς homo noster simul cum illo affixus eii cruci: patientes iue ei se iubemur usque in aduentum. Profundum vero crucis, dilu-
vij magnitudinem significat, qua Se illa Se nostra arca portatur. Quoniaria sint iudicia Dei ut scriptum eii sicut abyllus multa. Quod vero dictum est Trica meratam facies eam: hanc fabricam praedictus architectas noster Pau- CD
18쪽
tuς expressit. Manet inquit,fides, spes,charitas tria haec. Nam cum in prima i. con, hac secunda habitatione, belliae, pecora, serpentes, aue i in fide & spe manserint: in tertia Noe cum suis in charitate manens quia maior horum omnium charitas diluuium formidare non potuit. Qui enim manet in chari- iacian. 4tate, in Deo manet, & Deus in illo permanet : quia Deus charitas est. Fenestram vero arcae melius accepimus respectum in salutem animarum , quae sunt bitumine intrinsecus & extrinsecus sociatae & colligatae in uice in unitate spiritus sancti, Se in vinculo pacis. In cubito dictum est conlummari ar- .icam, sic enim decuit significare ecclesiae unitatem. Quonia finis legis Chri- colosti. stus ad iustitiam omni credenti. Unde& ille diues in Evangelio diluuium Ris m. to. huiusmodi formidans ait ipsi domino rerum , Magister bone, quid faciens Mati .rs Vitam aeternam consequar H Et Dominus, praedictae arcae illi mensuras ostea dens : Praecepta, inquit, nosti. Cumque ei plurima dixisset ex numero, ille Velut quadratus arcae cupiens sociari, Omnia haec ma data, inquit, seci: quid adhuc mihi super est Et dominus perfectionem arcae nostrae designans in uno cubito consistere, Si vis, inquit,perfectus esse, vade .vende omin 1 gae habes, da pauperibus, Se veni sequere me. Quod cum ille facere nequiuis let. quia omni ex parte quadratus non fuit,ad cubitu perseitionis arcar no meruit pertingere. Abijt enim,ut dictum est, contrissatus. Quud Vero quadra- cene. io. ginta diebus Se quadraginta noctibus diluuiu factum est super tetram, non tantum praeteriti in hoc numero, quantum etiam praesentis temporis anti Imarum diluuium ostendit: quae in scopulis seculi, atque in gurgite sagitio- crum, diuersarumque voluptatum naufragis fluctibus submerguntur. I 'ropo i nter quod quadraginta diebus Helias,quadraginta diebus & ipse saluator ie--. x iunia consecrasse , hac tripartita ratione monstrantur : tanquam praedictis tribus temporibus neces laria,ante legem . sub lege, sub gratia. Finis igitur υ ς o'
diluus sexcentesmo primo anno Noe terminatus . finem mundi significat post sex, ut dictum aetates seculi,&breue Antichristi spatiu . tot enim aetatibus etiam hominis longaevi vita protenditur, donec ab infantia recurrat in senium. Nunc verHecclesia aut arca,velut munda& immunda animalia, bonos meso': portare cognoscitur,vsq; in praedictum sinem: de quo dominus iis .iei. & saluator noster in Evangelio testatus et , dicens sic futurum aduentu seu G. quemadmodum fuit in diebus Noe, subito manducantibus ac bibentibus, limit. 14.ementibus & vendentibus. Credidit igitur Noe quae praedicta vidit in arca. Credidit, quae futura erat nobis praesentanda ecclesia,nobiscum sperat, quae erit ultimo iudicio declaranda. y7 .
Praedictio. In tribus filiis me gentes, quas Christus dominus parsas inuenit, tollebi.
Praediciae gentes. C A P V T VIII.
EX tribus igitur si ijs Noe, Sem, Cam,Iaseth, totidemque nurisus eius,
mortalium sexcunditas dum adcreuisset, radix peccati superbia, mun- ydo pereunte diluuio ipsa perire non potuit. Turris superba a superbis Q ς i rextruitur, cuius caput coelum hactenus occuparet. Huius coepta, a vero artisce Deo per confusionem linguarum in irritum deducuntur: sc enim scrip tum est, Ecce labium unum eit o mui terrae,& hoc coeperunt sacere, s& nuc C non
19쪽
D. PROSPERI DE PR OM ISSIONIA.
non deficient ab eis omnia qu cunqi aggressi sunt facereJEt dixit Deus,Ve- inite, descendamus, Si confundamus ibi linguas eorum. Deus trinitas loquitur. Descendere vero Deum, eli, humano, actus inspicere, vel eorum sensibus Ppinquare. Quae ut praedicta sunt,mox impleta sunt. Cofusae quippe linguae no tantu disposita supplere nequiuerunt, quantu etia dispersae per orbe gentes quasque suo distinxere eloquio. Attame creatoris & iudicis impleta censura, per humilem Chri isti gratia charita uno sub dogmate cogregauit, quae superba impietas disperserat. Omnis ergo nunc in unu lingua confiteatur,quod dominus Iesus.qui et turris fortitudinis, in gloria eii Dei patris. Que inebriata ut Noe ex vinea, nudatumqi in pas,ione, Cam filius irridens in Canaam filio maledietum excipiens, gentibus propinauit. Quod abstulit Iesus dominus qui pro nobis factus eii maledictum.
Praedictio: In Heber gens Hebraea, quem primatum Christiano populo tradidit.
Praedicta sens Hebraea, a quo exorta sit, primatum habens in omnibus linguis.
C A P V T IX. Nter caeteros quos linguarum confusio per gentes diuisi , Heber dictusi est,in quo, ut fertur, Hebraea prima lingua resedit . unde etiam Hebraea J gens nomen accepit. Primam vero Hebraeam esse lingua, mysticus ille titulus a Pilato conscriptus ostendit. Erat enim is tribus linguis insgnitus. Hebria,Graeca & Latina: quae linguae primatum fere in omnibus retinetes linguis, ei de creatori in titulo cosignatae sunt, eo ordine diuino, quo praedicta antequa fierent, propheta Dauid tellatus est dices: Tituli inscriptionem ne j corrumpas. Regem enim Iudaeorum crucifixum ille scripserat iudex . Hunc sua lingua Hebraici dii legerent quae primo in loco posita erat, pollulantes mutandu diuinitus actus Pilatus, Quod scripsi, inauit, scripsi: ut de tituli inuiolata ,sicut pro milliam est, maneret integritas, Sc lingua l Iebraea sub testimonio in principalem locu ,que post amisit .merito signaretur. Ex isto igitur Heber currit progenies v ad Abraham, a quo, ut quidam .dicunt, Abraei, sicut ab Heber Hebr i appellati sunt. Primitivum vero esse hunc populum, licet ipse dominus attestetur dicens, Primitivus meus Israel in Deuteronomio libro plenius ostenditur: Cum dispartiretur altis inius dictum eli nationes,llatuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei. Et factae ih portio eius Iacob series haereditatis eius urael. Sed hic Iacob,qui aplsellatus est Israel, ex quo tramite veniat per ordinem recurramus, ut Abra iκ,cuius hic nepos est,promissa suppleantur. Promisio. In Abrabae vocatione terra viventium
X semine igitur Sem fili j Noe, natus est Heber, cuius fuit filius Phalest,
sub quo diuisae sunt linguet. Phaleg genuit Reu. Reu genuit Seructa: Seruch genuit Nachor Nachor genuit Tia a re Thare genuit Abraha. cuius fuit nepos Iacob. Huc Abraha apud Chaldaeo, genitu, scriptura te ita tur. Ex qua gen te vocatus, dum primm crederct, pater fidei, gratia v ocaritis,in
20쪽
ET PRAῖ DICTIONIB. DEI PARI I. s
tis meruit appellari. Chaldaei astronomiae dediti, dum callidb positiones sederum perscrutantur,multu errantes circa cultum religioneq. diuina, creatorem omni u reru minimi pcrquirentes, evanuerunt,ut Paulus dicit, in co- Rom r.
gitationibus suis, Se obscuratum est insipiens cor eorum. E quibus A brahanon callidς creaturae,sed calore diuini cultus accensus .ab stultis δe in splenatibus,domini munere segregatus est. Exi, inquit ei Deus, de terra tua, & de Gen. iticognatione tua, Se veni in terram quacunqi tibi ostendero. Ad praeceptum vocantis, prima sede cognatione ii relicta, per fidem credit quae non vidit: donec videre mereatur omne quod credit. Exiens igitur de terra Chaldaeo- , habitauit Charrae, in qua omnibus repletu Sest diuit ijs. Terrae quo ii ipsius, in spe sui seminis, futura suscepit haereditate. Cum etiam ex anu Se steriis li coniuge, vergens quoq. ipse in senium, per promissionem expediat l, redehic nobis pater fidei ostendit, nec incolatus nostri longos exitus formidandos. Se in Christo domino sena Per sperandum. Cuius per gratiam terra viventium sempiterna potiemur nae reditate. De qua Dauid propheta dicit: Credo videre bona domini in terra viventium. Psal. is,
Promiss. In Abrahae femine multiplicari τι scelus populum Christianum.
FAmis est sermo domini ad Abraham per visum dicens : Noli timere cenas.
Abraha, ego te protego, merces tua multa erit valde. Dixitqi A braha: Domine quid dabis mihi 'ego enim sum ab R. liberis, Se filius praeposi-Τ tus domui ni eae, hic Damascus Ebeeter. Dixitq: A braha. Quiano dedisti mihi seme vernaculus meus mihi h reserit. Statimq: sermo dominio deu: Non lerit hic heres tuus, sed qui egredietur de utero tuo: ipsum habebis haeredem. Eduxitq. eum foras, Se ait illi: Suspue in coetu,& numera stellassi poteris nu cmerare eas. Et dixit: Sic erit metuit. Credidit aute Abraha Deo , Se deputatu est ei ad iustitia. Haec Paulus affirmat Apostolus dices: Igitur fides,ait, Prim t. ex auditu. auditus aut e per verbu Christi. Et Esaias ait: Nisi credideritis, no Esa. intelligetiς. Eundamentum omnis rei futurae, fides est: cuius culmen aediiscio terras coelumq: obtinuit in Christo Iesu, qui est ex semine Abrahae,
Promissio qua Abraham, poscente Deo sacriscium, sacerdos osteditur. C A P V T NI s.
SEcundo oraculo dixit Dominus ad Abrah m: Ego sum qui eduxi te de Gen b.
terra Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, se possideres eam . At ille ait: Domine unde scire possum quod possessurus sum ei Et dominus Sume, inquit,vaccam triennem, Se capram trimam, de ariete trinFu, turis turem quoq: ia columbam. Qui tolles uniuersa haec, liuisit ea per medium, Ze utras lipartes contra inuicem posuit. aues autem non diuisit. Descendeorum qi volucres super cadauera diuisa, Se abegit eas Abraham. Cum ii sol o cumberet, sopor irruit super Abraham,& horror ina anus Sc tenebrosus inuasit eum. Dictumque est ad eu. Sciens Praenosco,quod peregrinu erit seme