장음표시 사용
391쪽
3ω BERN. ΗENR. REI NOLDI cap. XLV. M. Plaetorius autem S C. Flaminius sue. re collegae Ciceronis in Praetura. Auctor est idem Cicero l. c. Cap. LIII. Praetura Ciceronis
incidit in annum DCL XXXVII. quo M. Aemilius Lepidus & L. Voloatius Tullus Consules fuere. Si quis existimet Practuram M. Junii S Q. Publicii reserendam esse ad annum DCL XXXI V.
ita ediri post eorum aedilatum biennium interjici, hoc autem fieri debuisse , Ciceronem tradere lib. X. ad Fam. ep. XXV . verba Ciceronis: non efflhic annus tibi desinatus, ut, δε aedilis fuisses, podit
Hennium tuus annus esset. non recte calculos po- .
fuerit; nam aedilatus Curulis M. T. Ciceronis& M. Caesonii incidit in annum DCL XXXIV. Restat ergo , ut dicatur. M. Plaetorium S C. Flaminium anno DCL XXXV. fuisse Aediles Curules: nec semper integrum biennium inter aedi- Iatum S Praeturam fuisse interjeetum: quod vel dipsa illa epistola XXV. satis ostendit Cicero , quamvis ipse in petitione sua id ψbservarit. f. IV. Reliquum erso est, ut ex FrantZkil. Lauterhachii, Schiltera. Beyeri sententia origo
actionis Publicianae reseratur ad U. C. annum DCL XXXV. nec ossendere quem debet vox nuper, qua Cicero pro Cluentio cap XLV. utitur. Conser. Ruperi. ad L. . 2. D. de Origine Puris, lib. II cap. XIV. Verram licebit nobis credere vetustiorem esse Publicianam, S nis Q. Publicium, sed alium ex ea gente habere auctorem. duum Cicero I. c. priorem M. Iunii, posteriorem Publicii mentionem iacit, eo ipso puto
significari, Q. Publicium non fullse Praetorem urbanum ; constat enim urbanum honestiorem dignioremque fuisse , ct velut proprio cognomento honoratum vocatum. Evin M. Iunium tum
392쪽
DIssERTATION Es Ac ADEMIeAE. 36r , fuisse verosimile, Q. Publicium autem inter per grinos ius dixisse. Quamvis autem Varior. cap. iXXXVII. demonstratum fuerit, etiam Praetores
peregrinos edieta proposuisse, frequentius id tamen fadium ab urbanis, S hac in parte adsentior Holmano Diiom. D. de Pignorib. h. 2 o. Quum autem A. U. C. DXUI. L. Poblicius L. F. L. N. Malleolus, ct A. U. C. DXIX. M. Poblicius L. F. L. N. Malleolus Praeturam urbanam sortiti obtinuerint, quemadmodum Cl. Pighius in Annalibus tradit, existimo ad alterutrum ex his actionem Publicianam esse reserendam, ita uehaec actio CLXIX. vel CLXVI. annis vetustior sit. Frantakius S reliqui quam existimarunt, &minuta non nihil sit macula, quam Jurisprudentiaoe tam diu adhaesisse autumabat Schil terus. g. V. Disquiri potest, antequam inventa esset Publiciana in rem actio, quomodo his, qui bona fide &justa ex caussa res erant nacti, sed
cas, autequam usucepissent, amiserant, consultum fuerit 7 Si enim nullum his remedium succurrebat, reliquum est, ut agnoscatur, imperfectum admodum hac parte Jus Romanum fuisso. Remedium vero ubi non abfuit, quamvis id sorte non aeque fuerit commodum, ac Publi.
cianum judicium , decedet nonnihil de justitia querelae, qua idem jus fatigatur. Illud obscurum non es , emtori, si is rem ab alio potassam vindicasset, suissetque judicio superatus , contra venditorem competiisse actionem emti ad reciperandum pretium, S ad id quod interest, I. 43. D. de actionib. emti ij venditi , L I6. f. I. D. de evictionibus, aut ex stipulatu actionem in duplum, triplum Vel quadruplum. L. S6. D. do
evictionibus, ubi pro sinapia dupla legi dubet, ea,
393쪽
sta BERN. HENR. REI NOLDI quae sequuntur, id ostendunt, monuitque pri- 'dem Cujacius lib. II. OV. 4. Poterat enim ita, uti adducta lege Paulus expressit, conveniri, quamquam duplae stipulatio alias, quod ad res pretiosiores attinet, solemnis erat & necessaria,L 37. D. eod. tit. l. 3I. g. 2o. D. de Aedilitis Edicto, in accessionibus & rebus vilioribus simis piae. L . 16. I. 37. I. I. R. de euid . Et quamvis fieri posset, ut venditor non esset solvendo, paratum tamen & in hanc partem emtori erat remedium, ut hic satisdari sibi curaret. Satisdationem olim in usu suisse docet Varro de Liu-
tua Latina lib. V edit. Oper. Dordyac. p. S9. Verba Varronis : Vos appellatus , qui pro altero vadimonium promittebat. Consuetudo erat, cum reus parum esset idoneus inceptris rebus , ut pro se alterum daret, a quo caveri postea lege coeptum est ab heis. qui praedia venderem, vades ne darent, ab eo scribi reeptum in lege mancipiorum: Vadem ne mjicerent, nec dabitur. Ea consuetudo paciscendi, ne vades poscerentur, neve darentur, effecit postea ut dupla repromitteretur tantum, nisi, uti satis daretur, nominatim convenisset, quod fieri &deinceps potuit. L. 4. l. 37. l. s6. D. de evict. Satisdationem si emtor exigere negleXisset, erat, quod sibi imputaret. L. 2o3. D. de Reg. yur.
colligas hinc, homini non inerti Iure Civili satis suisse prospectum. Meminisse autem debebat quisque, illud Ius vigilantabus esse scriptum, ut
Cervidius Scaevola ait l. 2 . D. de his, quae in fraudem cred. facta sunt. ut restituantur.
l. VI. Nisi quis caussetur, facili nimis negotio potuisse contingere, ut & emti & ex stipulatu actio removeretur, quotiens nempe emtoris
sponte vel culpa possessio erac amissa. L. 29. g.
394쪽
DIssERTATION Es Ac ADEMI call. 363 r. D. de evictisno. Cui emtori cogitandum fui set, plus cautionis in re esse, quam in persona, I. 2S. D. de Reg. Dr. quae lex cum priori conjungenda est, cum utraque, uti & I. 27. D. de eviction. transscripta sit ex Pomponii libro XL ad Sabinum, quod, ut solet, optime observavit V.Cl. Iacobus Gothostedus. Vel si possessione ami sa, actio non aeque utilis S commoda venditori esset ab emthre instituta, l. 66. D. de euid . item si emtor rem vindicans superatus esset per im- 'udentiam Judicis, aut errorem . aut sordes. L. SI. D. eod. tit. Tum quoque semper utilius esse, in rem agere posse, quam contra personas, utpote, quao facile facultatibus labi, suaque inopia actiones reddere inanes queant. L. 6. D. de dolo malo, L 24. D. mandati. Unde S ipsa satis .
datio res fragilis dicatur l. 66. I. ad Senatus- confultum Trebellianum, si conferas cum I. 22. D. ratam rem haberi. Neque ferre conditionem mortalium , ut sua cura occurrere casibus omnibus
possimi. Recte ergo facturum fuisse Praetorem, si summum Ius hac parte corrigeret, Iurisque Civilis angulas suppleret, L 7. I. I. de δε- stitia S Iure , quod & fecerit. q. VII. Quum ad tempora Publicii oculi convertuntur, majorem etiam illius actionis, quam ipse primus Edicto proposuit, fuisse necessitatem, deprehensu facile est. Res enim mancipi vindicari non potuisse, nisi si quis modis Civilibus dominium earum fuisset consecutus, mancipatione puta, aut in jure cestione. aut usucapio. ne, ostendit Ulpianus in Fragmentis tit. I. l. 16.
Verba Ulpiani: In honis tantum alicujus servus est, veluti hoc modo : s Civis Romanus a Cive Romano Servum merio, isque traditus ei st, neque ab ipso
395쪽
364 BERN. HENR.: REI NOLDIamno m Jesus st. Nam quamxtu horum quid flat, is seruus quidem in bonis emtoris est, ex jure siritum
autem . venditoris es. Caudius Salmasius , Vir maximus in matriba de mutuo p. 93. & eum secutus Iacobus Oiselius in notis ad G i Inst. lib. a. tit. I. legunt: quam diu quid horum non fiat: at negationem respuit Ulpianus , solitus quamdiu pro quoad poΠere L. I S. D. quib. modis Uusfr. amittitur , L. I. D. de penu legata , L. T. h. 26. de vexure in misseisionem mittendo , I 2. g. I. D. nihil innovari amitatione rete sta. Quor locos Ulpiani diligenter adnotavit Barnabas Brissonius, V. Ci. ut S locum G i Inst. lib. 2. tit. g. g. ' In editione Oiseliana est l. 2. tit. c. & vel tilus Oiselium admonere debuisset, uti ab importuna correctione manum abstineret. Ut ad Ulpiani, quem adduximus, locum revertamur , apparet, nisi mancipatus esset servus, vel in jure cessus, vel usucVtus, eum ab emtore vindicari non potuisse. Qui enim emtor dicere potuit, Hinc ego hominem ex jure Quiritium meum esse top Haec autem fuit solemnis Uindicationis servi formula. ut docet G us apud Boetium in Topica Ciceronis , unde retulit Iacobus Oiselius in G i Ins. lib. 2. 1it. I. 't Quum ergo Vindicationem non haberet emtor, reliquum tantum erat, ut, servo evicto, Ueret ex stipulatu ad duplam , si ea esset promisia, aut, si ita convenisset, ad simplam. Pertinet huc locus V rronis
396쪽
DIssERTATION Es Ac ADEMIcAE. 365 de Re Rusica lib. 2. cap. Io. Verba Varronis: In emtionibus dominum legitimum sex fere res perficiunt:
si hereditatem justam adiit; si, ut debuit, mancipio ab eo accepit, o quo jure Civili potuit; aut si in jure
cessit, cui potuit cedere legendum est: qui potis cedere , ut ex vestigiis vetustae lectionis, quam refert Petrus Victorius , recte reposuit Josephus
Scaliger N id ubi Oportuit; aut si usu cerat; aups ὸ praeda sub corona emit; tumve, cum in honis fectisneve cujus publicὸ emit. In horum servorum pastorum emtione solet accedere peculium, aut, si exciperet, stipulatio intercedere, sanum elim ebse, furtis noxisque solutum, aut si mancipio non datur dupla promitti, aut, si ita pacti, simpla. Fuit ergo necessaria hic Publicii providentia, venditore aut fidejutare si qui acceptus erat, inope, aut conventu dissicili, aut si ipsam rem venditam
emtor mallet. Franciscum Holmanum V. Cl. non audio, quando Ditomat. D. de rei vindicat. l. 4. ait, ei, cujus in bonis tantum res fuerit.
jure veteri quidem directam rei vindicationem datam non fuisse , utilem tamen fuisse permissam. Vel Varronis locus, quem attulimus eum refutat. Qtiod ad praedia provincialia attinet, sunt qui putant, traditionem justa ex causa horum dominium acquirenti tribuisse, & consequenter eorum nomine rei vindicationem competiisse. Est inter sic autumantes S C ac ius Paratiti. C. de usucap. transform. Sed resistit Vin. dicationis Formula apud Ciceronem IV in Verrem cap. 2 o. & pro Muraena cap. I 2. Scio Ulpianum solere ad partes vocari, qui in Fragmentis tit. XIX. l. 7. ait: Tradiιio . fprie es alienario rerum NEC MANCIPI geminandae voces rerum dominia ipsa traditione apprehendimus, scitiset
397쪽
s66 BERN. HENIL REI NOLDIF ex iusta causa traditae sunt nobis. Munt traditionem esse modum acquirendi dominii juris Gennum , ei non tantum, qui jure Civili, sed Squi jure Gentium dominium acquisivit, in rem
actionem seu vindicationem competere, I 23.
D. de Rei Vind. praedia provincialia ad res nec mancipi pertinere, constare hoc ex Ulpiani Fragm. tit. XIX. I. I. Verum qui Vindicatio nis Formulam considerarit, non putabit Ulpi, num tit. XIX. I. 7. de praediis provincialibus intelligendum , sed potius traditionem pertinere
ad res mobiles caeteras, praeter servos, quadr
pedes, quae dorso collove domantur, quibus inter res mancipi locus est. Ibidem s. I. Posse res praediorum provincialium horum dominium non habuere, sed usum fructum tantum ac possessionem, ut docet Theophilus f. o. I. de Rex. divis. Si dominium non habuere, neque traditione illud transferre in alios potuere, I 54. D. de Reg. Dr. Juvat nos etiam Iustinianus, quando g. 4o. Ins. de rer. diuis ait: itaque sipendia ria θ' tributaria praedia eodem modo alienantur. Horcantur autem stipendiaria S tributaria praedia , quae in prinvinciis sunt, inter quae nec non S Italica praedia ex nostra coisitutione nulla es disserentia, sed s quidem ex 'davia donationis, auia dotis, aut qualibet alia ex cassa tradantur, sne dubio transferuntur. Verissimum est, Iustinianum indicare voluisse, Jure novo effectum esse, ut stipendiaria quoque S tributaria praedia per traditionem alienari possent, quamvis IIubero aliud visum fuerit fili. a. Digressonum cap. 7. Olim tantum per cessionem in aure transferri potuere, haec enim &ad res mancipi & ad res nec mancipi pertinebat , auctore Ulpiano Fragment. ιit. XIX. I. 9.
398쪽
DIssERTATIONEs Ac ADEM 1cAE. A dex ea ratione, quod & ususfructus in jure etai posset, ut tradit idem f. II. possesibres autem praediorum provincialium, ut supra dictum, eorum tantum usumsrustum ac possessionem haberent. Assentientem his in rebus habemus V.CL. Jacobum Raevardum ad LL. XII. Tab. cap. I 6. Ea cessione acquirebatur jus in rem, ut Slonga possestione & deinceps data fuit utilis in rem actio. L. I. f. I. ager vectigalis petatur. Quod si ergo provinciale praedium cui nec in jure esset cessiim, nec quis longo tempore id postedisset, amo in rem ante Publicium deera
quae post Publicium comi iit non sistum, si quis praedium bona fide & justa ex causa trad, tum accepisset, nec dum tamen longo id tempore possedisset, sed & si is cessisset, qui jus cedendi non haberet, L. I a. f. 2. D. de Publiciana in rem, actione. Perinde ut Ρublici na necessaria fuit, cum res mancipi mancipatione aut in jure cessione in aliquem esset translata, sed tamen auctoris dominium probari nequiret. Hoc casu nihil, nisi usucapiendi conditio, erat quaesita, ut recte monuit Vir summus. Iacobus Cu-Jacitra , Parati; de Uucap. transform. . Res enim mancipatione aut in jure cessione translata evinci utiqM: potuit, quod vel Lex 4. D. de euict. ostendit, in quo capite Ulpianus scripserat, mancipio vendidit , non mancipium. Obscure non- . nihil id monuit Criacius lib. II. OU. 4. S post eum clarius Jacobus Oiselius ad G i Inst. lib. 2. tit. I. Sed Tribonianus ubi de mancipio vel nexu sermo fuit, immutavit'. verba vel in-
399쪽
. BERN. HENR. REI NOLDIIlexit, ob ineptam rationem . quae adsertur in Ib. un. C. de nudo . jure diritium tollendo. Quod S Raevardus ad LL. XII. Tab. cap. I 6. p. 8 I. notavit, sed hic hac parte errat, quando ait, eum videri fulisse effectum mancipationis, ut ubi res .mancipi mancupio data esset, jure Quiritium ejus, qui eam mancupis acceperat , ita essceretur, ut ille vero domino rem suam vindicanti non restituere, sed laudare duntaxat auctorem suum cogeretur. Non potuit certe fieri, ut vero domino, rem suam vindicanti, res non restitueretur, quando auferri ea pos- Iesbri manu militari potuit, nisii clominus a possetare vel ab auctore, quem possessor laudarat, aestimationem mallet accipere. Raevardus ait, id quod ipse scripserit , expresse testatum esse Ciceronem pro Muraena : sed frustra hoc in ea oratione quaesiveris. Adducit & locum Plauti, qui est in Mercatore ad . 2. Ic. 3. v. G2. ch. non ego illam mancupio accepi , sed illa silani accepit. D. sine. Ch. non potes tu lege vendere illam. Sed inde nil potest eam in sententiam colligi. Ait enim Charinus, non se puellam illam mancupio accepisse, sed amicum suum , ergo nec patrem Charini eam alienare posse. An indoconsequitur , sit Demipho eam puellam alienasset, verum dominum eam nequivisse vindicare, nec ei fuisse restituendam Τ Imperitum est, dicere , modos aequirendi dominii legitimos . seu Quiritaricis, immunes ab evictione fuisse. Schil
verus ad D. Exerci at. IS. 61. imputat id Holmano
400쪽
DissERTATIONES ACADEMICAE. 36sHolmano & Calvino. Posteriorem nos nil moramur, nec inspectione dignamur, utpote cujus compilationem, quam Lexicon vocat, studiosis magno damno . nulli emolumento fuisse, pridem nobis persualium est. Quod ad Francis- cum Holmanum V. Cl. attinet, is non dicit, eum cui mancipio vendiderat, evictionem non praetulisse, sed hoc vel maximε inesse mancipa.tioni, uti evictio praestetur. Videatur eius Commentarius de verborum significatione in mancipis
cujus duo fuisse membra ostenditin, S utrius- , que verba eaplicantur. I. I.
F guinarius Baro in v Panem D. Manualium G: hra II. Edictum Publicianum hac sormula complexus est: Si quis id, quod traditim ex Iusta cause, utpote qui Mna me emit , non a 'mino snondum usucaprum peιει, neque ea res arbitrio cis
Quae sequuntur verba usque ad finem periodi, ea in Exercio. Franeafurt. omissa sunt. eoruuaque loco huec scripta: Brig tum longe praeferie-