장음표시 사용
21쪽
a Cap. I. Art. I. Demonstratur Libertinis
tenta concipIas sitiem finitam annulorum se mu Sed age, ut rem pressius urgeatnus, quaero, Ex his tuo iustentantium, necessario tamen vel intra, vel ex eluvionibus, incendii aut hominum aliqui,aut nulli tra illam seriem dabit ut aliquid supremum a nullo se superfuerunt. Si aliqui, poterant illi rerum praeterita- stentante dependens, a quo annulorum omnium gra rum memoriam in posteris conservare. Si nulli, dic vitas sustentati debeat, cum nullus in tota catena an quaeso, quomodo ad te, nullo qui reseiret superstite, nutus possit seipsum sustentare. Sic etsi admittere harum eluvionum notitia pervenit; An non vides heia turpossibilis series causarum infinita , necessario a tum istud esse commentum omni teste ac piaesidio om mensi non intra, saltem extra illam seriem existet cau batum i si aliqua prima, ac suprema, a qua sic procedunt ac Tuo igitur testimonio machinae istius aeternae tota procreantur universa, ut ipsa per se existens,a nullo de moles incumbit. Faciamus porto te eum per hujusmo-beat originis suae primordia derivare di eluviones,&Orbis universi conflagrationes, omne Unde sequitur, me huic supremo rerum omnium genus hominum absumptum aliquaudo suisse, nullo Conditori ae meo primaevo Parenti ipsa creationis luperiti te, qui anterioris aetatis notitiam propagaret. iura, sinceram fidem, cultumque debere, ac proinde Sed hoc admisso, ulterius inquiro, quo pacto potues hune praestare omittam, debito supplicio ejus ubi rint homines aliqui post communem interitum . sine
trio plectendum esse parente sine conditore, in hoc orbe terrarum denuciet. Neque tibi in mentem veniat, totam hujus uni comparere Vis ut moreDeucalionis novum genos ho- . etsi machinam, sine alio principio mole tantum sua minum ex saxis reparatum, aut potius exorbe lunati ab aeterno substitisse , ne nisi ex varia corpusculo delapsum credamus Minime, inquis, sed ex commix- Ium mixtura motu symmetria, novas rerum species tione elementorum, ac calore solis, instar glirium aut componi,potius,qiram ab aliqua cauta produci. Apage ranarum, novi iterum homines e terra prosiliete. Si Minane figmentum. Si enim Mundus hic adeo longaevus hoc generis nostri probrum, potius quam Deum illi
foret, latis sane aetatis haberet, ut ipsa proseloquere auctorem admittere non resormides. Dic quae , Curtur,&illius aeternae, ac venerandae antiquitatis testi non&hoc tempore reperiantur homines aliqui terriamonium aliquod exhiberet. Iam vero, si omnes mun- genae, more ranarum aut muri u in campis, aut paludi
di Annales consulamus, se inter se consentiunt uni bus ex eadem eorpusculorum mix ura proseir inati versi, ut ultra sex millia annoruin , nulla anteriorum Adest non minor quam olim infinxus solis ac syderum, temporum mentio reperiatur. siqn potius&novas praesto est eadem natura ac symetii corporum sublupri iciaries scientias regiones priscis saeculis ineom narium hare omnia modis in in umeris assidubpertas, non ita pridem inventas esse Annalium monu tur agitantur neque tamen hacte sinam nobis menta consignant &nostra etiamnum aetas testatur masculum , ai: embryonem in Orbe universo, extra
Qu'd si ante haec tempora, infinita saeculorum nititia athenium cerebrum, protulis e memor tatu C. e filuxissent, quo pacto immensa illa annorum aeterno En quo tandem evanescant dementes Impiorii mrum retroacta series artibus his excogitandis, aut re cogitationes inantumvis illi oblivione aeterna o. gionibus inveniendis non sui Neisset mnia involvant,&hominu genus adrata rum aut puli. Neque dicas has artes, aut anteriorum euiorum cum sortem abjiciant,in mundum ipsum flammis, memoriam intercidisse, est aliqua priscorum hominum undis paenet evertant uerae quidem supremum unia incuria quasi praetermiserint illi priorum temporum versi Conditorem effugiunt. gesta monumenta posteritati consecrare. itan Cum igitur hactenus ostensumst,nec mundum necdum sanEforet, in re tanta, tam publica, tam naturae homines ab aeterno extitisse; neqne potuisse in tempo- consentanea commune illud, plusquam Pythago re a seipsis, nee ab alio piincipio in infinitum procrearicum totius orbis silentium. Nihil enim hominibus ri, manifestὰ conficitur, a prima rerum omnium causa magis jucundum vi a natura insitum esse solet, qui ae conditore originis suae primordia obtinere, cui pro sua, majorumque suorum decora,snonumentis perpe inde sincera fides ac Religio debeatur. tuo duraturis, toti posteritati celebranda transmitter .
Idque nimis manifestum est ex singularum Gentium ri. annalibus antiqtiissimis,& virorum illustrium praeeli Uiςo mundo: Mao-inu eousilentia, re rei mris acinoribus, non tantum m seriptis historii, sed et Ordine perfecti m , supremi Oder iam inviu Ismarmoribus,acmausolaeis omni studio, 'μπηιμ -- ---πιν---πdae se oblivione vindicatis. Quod si ante praeteritorum temporum memoriam ulcimam . per immensi temporis V. A C primis quidem hane supremi Numinis durationem, cum mundo homines extitissent , illos 1 agnitionein intimis hominum pectoribus ab quoque idem ardori, eadem antiquitatis explorandae Ipsa natura insculptam esse deprehendimus ex stimuliscutido rapuisset. De his vero ultra primum Adam Conscientia, sive tacita formidine, qua admiss gravi
aevum silent omnium gentium historiae omnia prio flagitio v. g. homicidio,homines etiam ethnici concu rum saeculorum monumenta conticescunt.Neqiiepo tiuntur quantumvis illud in vasta solitudine absquerest contra aeternam mundi durationem, insona recla ommarbitro aut teste patratum suetit. Quaero enim,
tius testimonium, quὰm altissimum istud totius aeter quem potest ille homicida violatae legis vindicem fornitatis silentiu . midare Non prim seipsum , nullum enim a seipso
II. Frustra autem ut hujus argumenti vim eludas, supplicium pertimescit. Non alium hominem,qui crimam machiavessi asseclis confugies ad ingentes aqua mente stetur, aut puniat: certus enim est,nullum mor tum eluviones, 'varia orbis incendi , quibus prae ratilim sceleris sui conscium fuisse: tamen tacitus il-ν tendas omnia prioris I vestigia ante Adamum con tum tremor. dolicitus pavor exastitat Deum igitu sumpta fuisse. Haec enim eommenta, cum nulla fide, ubique praesentem,Deum omnia etiam occulta in spe
22쪽
quem nempe, ut auctorem naturae pertInet, violatam ne ςlςgenumquam aberranaeuie dati Non possuuenaturae legem in praesenti, aut futuro saeculo vindicar sine haec O ab alio principio promanare, quam ἀHinc igitur agno sic O, me in ipso mentis meae tribu suPseMO, ac sapientissimo rerum omnium Moderatois nati aded vivum circumferre supremi Numinis testi re, cui curae est tam vario solis motu, ac temporum atrimonium ut si debitam illi fidem Mobsequium non ex ternatione,hominum genus,retque caeteras ab interita hibeam, non tantum Deum Iudicem, Ied etiam meam conservare. Sol enim,cum sit mentIs&rationis expers. conscientiam habere debeam contra me vindicem. te neque rerum sublunarium exigentia intelligere, sestem, accusatorem que cinsum suum certa lege ad earum usum, utilit v. Secundo: Si transtero oculos a meipso in hunc temque flectere, aut ordinare potest. Cernimus enim. Orbem ablecta&lem occurrit imprimis, haec in qua Vero, nec Cymbam unam, utpote ratione carentem, eonsisto, Teretae,&Maris ingens machina, in medio absque nauclero, nec Currum unicum absque auriga, Aclae, nullo sustentante, librata. Hinc ascendo adam ad destinatum locum motu se proprio, consilioque diriplissimum globum Lunae Solis qui constanti tot rigere. multo minus potuit tam varius, tam diuinseculorum cursu orbem univerium illuminat Pergo turnus solis,syderumque motus,sine supremo moder hinc ulterius ad reliquas Stellas, multitudine innu tore, per lex millia annorum ad fines adeo admiran-merabiles splendore cximias, miro&i mutabili ordine dos cocco impetu invicti nullo consilio ditiei, nuti in Firmamento collocatas Conlidero denique ipsius providentia gubernari. Inops ipse sit mentis qui e si- Firmamenti amplitudinem immensam,&morum prae ne mente perfectissima fieri posse arbitretur. cipitem, tot tamen millibus annorum, absque errore Qui ergo creaturas etiam rationis rapertes ad fines mi nimo, in suo cursu ac tramite persistentem suos iam accuratc dirigit, quomodo patietur homi
Horum singula si cum Astrologis penitius contem nem ratione praeditum ab ultimo suo tine, qui est ipse Plemur,comperiemus magnitudinem Solis plusquam Deus, impunc recedere,&ab ejus fide,& obedientiacenties 'uadragies totius terrae globum iuperare sponte aberrare' imo alii ad millies septingenties cum acqueti no l. Quod si etiam in Homine qui merito microtos stro extendunt Terrae autem totius ambitus prope m- , sive, parvus mundus, dicitur consideres par ad viginti duo leucarum millia porrigitur. Stellas in tium singularum ad se mutuo, suasque operatio
firmamento nocte serena conspicuas quis poterit nu nes promtionem & symmetriam admirandam; si et-merando recensere quae ad constellationes mille vi iam in singulis animiculis tot In nctin, tam terreginti duas reducuntur Et tamen inter has plures inditos ad suam, suaeque speciei conservationem; si in sellae quae dicuntur primae magi, itudinis, totam Ter ipsisArboribus,&plantis, imo in unicon, talo ad veris xam plusquam quadragio excedunt. Distantiam au tas partium lingulatum ad suos fines ordinatissimam cem immensam Stellarum Fixarum a Terra inde con texturam feminis, quo paulat m Driatur, vim Miicies, quod ipse Sol multo nobis vicinior, distet ultra energiam stipitis unde flos superius onsurgit vaccis,
quatuor milliones milliarium; Luna vero ultra septua- aequabiles plexus; si denique singularum partices gies mille milliaria Belgica Moventur autem astra fir rum mirabilem, sibique semper constantem ordinem mamenti singula velocitate tam stupenda, utingulis oeconomiam penitius perspicias, illi o profecto exinhoris multos leuearum milliones conficiane, cuini clamabis, Hic digitus Dei est, hie lapientia sublimissia ipse Sol in circuitu multo inferiori, non minus quam ma, hic lupremi Opificis artificium. Mallionem leucarum in horas singulas decurrat. Quae Idem illico deprehendes,si pergas ad Animantia sin- omnia ad ampliorem longe numerum extendi cente gula, ac tantum inquiras, quorsum prae aliis Ciconiae. Ricciolas & ex parte G. Hesius. inq; viri accuratu limi ac Grues collum, rostrumque habeant longissimum Nunc inmitto a quo tandem possunt existere, Nor In promptu causia est. partium debita ad suos fines proaditiari haec quae r censui iniversa Non eo pertingit portio. Quia cum animi nita ista prae caeteris pedeshais Horra1riis industra, quae vel in unius ramiliae gube na beant oblongos, necessaria etiam fuit colli, rostriquati me mirum quantum desudiat nec opus est A, geli longitudo sic proportionata, ut ad alimentum sbi ex ex virtutis&intelligentiae, anMustis nempe spatiis, ac terra desumendum exrremum rostri porrigere valeri Iimiti uias eircumscriptae. Non igitur existunt illa nisi a rent hac Vero longitudine carent passeres. columbae supremo,&persectissimae mentis Artifice, qui singula caeteraeq; volucres quae pedes habent breviores, adebiscum Doridum essent,ex nihilo produxit,producta inter que rostrum terrae vicinius.
se aptissimo ordine disposuit,&sic disposta in eode te Quorsum Animalia tines aequi, boves, leones,&e nore ad hunc usque diem continet, ac conserVat. Non quatuor pedibus sustentantur, , , , si tantum duo. enim potuit ingens illarerin machina per se, absque bus fulciuntur inia illa quadrupedia terrae insistunt, supremat causae adminiculo, ex nihilo emergere, ut in gramine aluntur,&graviori constant corporis mole. g. i. Ostendi multoque minus absque ejusdem disp. quae ad sui sustentationem quatuor pedes veluti totidesitione ac consilio in eam, quam descripsi, sermam Or columnas requirit VHMilia verδ, cum maximὸ aetera dinem cie fortuito consurgere. Ut si in vasta solitu incolant, muscis pro alimento captandis alas potiundine occurreret palatium amplissimum, optimo sin quam tot pedes deposcunt Piscibin denique non pe-gulariam partium ordine constitutum, nemo est homi des, non pili, non plumae, sed squamae densae, instaenum. qui illico non agnosceret, talem fabricam non loricae, aquarum frigori obsistentes, ac brancheae te oessi fortuito,sed ab Artifice mente& ratione praedito aes aquam dividentes, corpusque in ea librantes Bain talem ordinem formamque coaluisse tertissime attribuuntur. Eodem modo aeterius investigandum, quonam e ne in singulis ad alia minuriora.qualis est nmoderante dirigatur Motus Sol perperuus in suo ac oculi fabrica admiranda, latius excurra, de solo corp cera, Mis sui, ad certos finesis usus rerum subluna re humano eum Anatomicis ni nuntiat eximius olim
xi iam iacvethremi, veri aestas, aestat autumnu , ores A rem eo munerum esseta
23쪽
scit amplecti recuses, ροα CP nM sec evanescere conspexit citistianus asserit omnia inhoe: .im e perpetuo talicem reddere P0xest , mistrum orbe suprema Dei sapientia disponi Atheus e eontrinon potest sustinet res univerias a solo Fato gubernari neque ta-II. At inquies, quo modo in totius Vix dς ussu men arbitror ipsum ullo hactenus sensu tatum magis. possum esse non misertimus, si in omni actionς Vin quam Deum percepisse. An non advertis,Libertine. dieem supremi Numinis manum mihi perpetuo immi quam recondita,& ab omni sensu aliena dogmata cum nentem agnoseam. a quo dum in libero rerum theo admittas, qui tame profitetur,se nihil aguoscere tum ulu aut abusu futura suppliciale timesco, velle, pisi quod aperto sensuum testimonio compro tum praesentis vitae ego mihi labrico quoVi 4ςbςnna batur. Quod si in his figmentis tam abstrusis,non du-veticulo deteriorem bitat captivum tradere intellectum, quid illum in ad Pones faelle hane miseriae formidinem , quam pr* mittenda Numinis existentia remoratur Quam ratio sentium illecebrarum spectra injiciunt, si haud min. demonstrat,quam Doctorum auctoritas probat, quam
1em esse hominis Christiani quam Athei, ij m in prae Gentium paenei omnium consensus aperte testatur. senti vita. faelicitatem mecum qua lance ς pςnd β. v. Nunc tandem, ut te propius conveniam, quae Vita hominis Athei, sive Libertini divinum cultum o An hanc doctrinam pro tua agnoscas 'πι-ο- sternantis, perpetuam patitur cum vera ratione I mnem vitae humanae ordinem, justitiam, honestatemetam aedissidium,dum advertit se, in Uudi Dd Nu pervertit Falsita optimum inmiindo Ordinem , luminis obsequio , a communi orbis icus dissidcxς stitiam, honestatem inducit. Haud dubito inalela, Nullum habet in Dei providentia solatium aurasylum num hoc doctrinae monstrum confestim aveisaberis. ad euiu, praesidium in adversis confugiat nullum illi Essiciam tamen paucis, ut hoc naturae immane non intereedit eum veris Dei cultoribus Religionis vi cu strum, mentis Deum aversantis laetum esse agnoscas. Ium aut eommercium omnium in hac Vita odium Si enim verum est hoe quod supponit Atheus,Non est opprobitum incurrit ac post mortemnuit m liς ω Deus, non est Providentia, non est Religio, quae ulla vitae talicitatem expectat.His autem solatii λς g udii hominum flagitia prohibeat aut puniat libet umerit. homo Christianus in praesenti vita jucunde perstuitura sine scelere etiam innocentem trucidare, aliena bona iisque inita eonscientiae sinum suavissimc Oblin/xu . rapere, alterius thorum violare, per noctiirna furta Liberum veto rerum creatarum usum si spin . aut incendia qualcumque domo dc urbes devastare,
hie quoque usus in homine Christiano, qu ntum ς' quidquid furor quidquid libido suggesserit, absque
cesse est ad bene beateque vivendum , nulla exl xx ullo crimine aut Numinis metu patrabitur. Sublato, desideratur. Presto illi abunde sunt oblectationes tu enim Deo tollitur lex divina,sublata autem lege, omne . Gimetae divina lege concessae quae tanto suavius ac se flagitium legi contrarium, de constituta flagitio poenae us mentem explent, quanto magis detiscatae sen penitus evanescit. Quinimo si numen e mundo tol- belluinis cupiditatum illecebris, quibus ipsa D tu' las, jam blasphemia, periurium, impietas, virtus eritia istatio abhorret. Non arcet illam suam Doum maxima, ac laude dignissima utpote consocmis pri-Relistio a communibus fortunae donis . at licis in mae Atheorum veritati, qui divinum Numen nihil ni- republiea in honoribus ab opibus legitime acquiren si commentum aliquod vanum a chimaericum aris dis, a clari nominis fama ad posteritatem trans bittantur. mittenda, in nulla denique parte faelicitasis human V. Exadverso, quidquid in retum natura hone- Christianus Atheo autLibertino concedit . in hoc se um,quidquid recte ordinatum compicimus,si Atheo per dispares, quod homo Libertinus habeat plurimum redis, Falsitatis beneficio acceptum referamus oporis quod post hane vitam timaat,nihil omnino quod spς tet. Supponit enim Atheus dogma esse falsissimum, rate possit. D ex tu. Et tamen ex Dei existentia ab hominibus III. Si sorte diras, onus tibi maximum, quavis credita profluunt actiones honestissimae, ut fides in Elna gravius apparere; captivum tradere intellectu ad verbis, fidelitas inpactis, amor iustitiae, obedientia le- obsequiu fidei,in rebus captu dissicillimis,quae omnem gum denique odium omnis flagitii quod agnoscuns intelligentiae tuae lucem effugiunt ut est Deus unu re homines a Deo justo judice sever puniendum utitiinu,;Animae imortalitas,&alia non minu R du fidei credunt ab eodem amorem aequitatis,4 omnis actio mrstetia Atquid si ego palam fecero,dum Onu b c rus honestae aeterno praemio remunerandum.
molitisi te nihil absq; sensuum experimon Q, ως ς Quid autem magis distortum fingi aut cogitari po profitetis assumpsisse te onus credendi mystς i mul O test, quam rectissimam bene agendi normam ex erroremasti, instrua, &ab omni est=r ion rςmo , lsissimo enasci, primam omnis aequitatis regulam, uuam quae tibi per Atheismum excussista Videri Z iniquissimo ficti Numinis ultu contineti denique Axe imptimis Homo Christianus credit existeri optimum in rebus humanum ordinem, pessimo totius Deum , qui sub ejus sensum aut aspectum non cadit naturae monstro deberi An non aperte vides, quo
o, Dei demonstrationem ene eradmit pacto ex universo celebri tui judicio, totius univcrsitit seriem causarum infinitam, aut occultas xomos ordo evertatur ex quarum foet tuito concursu omnia coalcscant hanc Neque dicas seposita cognitionciae lege divina, ipuautem seriem infinitam, has atomos occulta , hunc Naturae humanae innatum esse hune aequi rectiquo
concursum tam anabre,&tamen sertuito omni ser amorem, ut sponte sua actiones eum flagitio conjun mantem, nee illi visus, nec sensus, nec rati usa un Gas aversetur,eamque esse legem quandam non aliun
quam spectandum exhibuit de acceptam, sed ipsi naturae per se impressim. seeundo Christianae fidei professis Animam ho Nam ego exadverso demonstro illam recte ag u minis,quam nunquam spectavit,immortalem agnosci di legem non posse naturae inesse nis eam aliunde ARtheus animam post mortem in nihilum abire profi perfectiori aincipio inditam fuisse agnoscas. - quam tamen nunquam suis occuli iussibilum eris enim te,qui Deum tum caudiis tam inficta
24쪽
Cap. I. An II. Animae immortalitas.
Animam quoque horam ideorpoream atque immor aliqua temporis duratione supereve. si autem post tilem negaret teque totam hominis 3cbinam, M separationem a corpore permaneat aliquo tempt,re quidquid rara continetur sortinio quarundam to superstes, nulla est causa,cur unquam postea intereat ἴmotum concursu fabricare cum ex natura sua nullum habeat contrarium a quo
VI. Quaero igitur nunc, quo pacto est fortuita illa destruatur,neque per se sic naturae fluxae,nec aliud assi- corpustulorum congerie, quibus ex natura sua nihil netur quod ex area in nihil ureduci inme contralationis inditum est, provenire possint illa Pe sectis experimur animae humanae a natura simila esse appetiistimae rationis principia, quae etiam quandoque relu tum quendam innatam ad quietem & beatitudinem erunte natura singulos homines docent: εν - η L perfectam, adeoque perpetuam : hic autem appeti-mbuendum: Parentes honorandos Alteriu-μις- ι tus frustraneus&chimaericus foret, cum nulla beatiis Pia tibi MENfers. tae Ea enim Vis inuta non est cor tudo possit esse petiecta,nisi sit cum perpetuitate con-potibus ex se stupidis & ratione carentibus,ut in unam uncta. Idoc argumento usum fuisse s Petrum adis molem coni .ua, alia conserant rationis lumina, qui versus Simonem Magum, ad evincendam animae minbus ipla penitus destituuntur. εrtissimum namque mortalitatem, astruit D. Clemens lib. 3. Recognitionum.
totius natutae axioma est, Nulum causam posse pro VIII. Probatur tertio, ratione naturali. Ex eo quod diacere effectum seipsa persectiorem. Qu9 modo ergo Anima nostra naturam habeat spiritualem sive in- suprema illa rationis principia, nulli errori obnoxia, orpoream,quae proinde ex se nulli est obnoxia corru-
poterunt provenire a sola symmetria, motuque cor ptioni.Incorpoream autem esse Animae nostrae substanisporum elementarium,quibusnibit magis proprisma tiam, eonvincunt I. Cogitationes humana,quae sunt ope congenitum est, quam casus,error,&ignorantia. Sis rationes animae,italis naturae, ut nequeant illae pe1 ut igitur a Magistro inanis cerebri, ac nullis artibus se a potentia corporea exerceri Versantur enim c imbuto, nemo scientiam hauserit indubitatam, gitationes nolirae circa res absentes, imo nullo modomnis erroris experiem, ita necessarium erit deficere, existentes, circa rationes univςi siles, abstractiones vacillare prima illa rationis principia , quae pro cer mathematicas,quae sub sensum non cadunt, circa restissimis habentur, nisi a suprema ac persectissima qua me te spiritualca, circa sipatia inaginaria, circa mundosdam intelligentia deriventur,qualem extra hanc quam alios possibiles, circa chimaeras, circa infinitum, circa
cerminus corporum congeriem inquiras necesse est. Angelos prorius incorporeos,& circa ipsum Deum. Atque hine,ut arbitror,sati manifeste depreheudis, Atqui orpus tantum potest versari circa id quod
ipsam naturae vim, in qua inugium quaerebas, te ad mistit,&msi praesens est, ut patet in vi magnetica quain supremum ae pellictissimae intelligentiae Numen sua tumvis admiranda,in quaevis alia vi corporea, quae sponte adducere, dum invicte demonstrat, haec ipsa non agit,nisi in certa spatii determinatione. Si ut Arationis principia, quae naturae attribuis , non posset in singulis sensibus eorporeis, manus tantum potest homini inexisteres, nisi Deum , qui illa Animae incor tangete , ocutas videt gustus, odoratus. auditus pore impressit, ut primum primae vetitatis sontem tantum peteipere id quod actu existit, imo quod sieauci rem agnoscas est praesens ut sensum afficiat.
- Ergo Anima nostra, quae est principium effectivum
ANIMAE IMMORTALITAS tivumCogitationum&Operationum,non potest ess.
Ex demonstrata Deι existentia, ratione natura corporea. sed pure Spiritual:s &ex natura sua incoristi deducitur. 1 ruptibilis juxta axioma communePhilosophorum vis
per disequitur modAm essendi sed modus ope-VII. DRobatur primo , ex divina auctoritate te tandi est incorporeus, uti probatum est, ergo &mo- tacitate , quae salii aut fallere non potest . in dua essendi. Seripturis sacris a se dictatis animae nostrae immorta Probatur quarto, validissime ex hominis Lase litatem diserte declarante. latet Matthatio. Nolite tale quia indifferentia qua Anima se determinatis
iam re eos qui occidunt corpus animam autem non do ad hoc, modo ad illud cogitandum,Volendum,vel pcissant occidere: Ubi verba illimitata, Mas possunt oci nolendum,item ex deliberatione praevia modo adhoe.cia risitis etiam declarant animam ex natura sua, non modis ad illud decernendum , concludendam,&α ex solo Dei decreto absolute esse immortale Patet idem non potest eis actus corporeus, qui sempe est ad Matth. is Ibunt hi in supplicium aeternum. iusti ala unum determinatus, neque Versatur circa consequeuintem invitam aetemam. Idem denique Ecelesia uni tias, divinationes, abstractiones,&multδ minus circa versa Verbi divini interpres a Deo constituta, decla ea quae sunt aeterna aut supernaturalia Hinc etiam ipserat in Eonciliorato aura si III. Μῖ his verbis: Cum Plotinus antiquissimum Scholae Platonicae lumena. diebus nostris nonnulli ausi sint dicere de natura ani uoad a. cap. 4. aestuam esse intorpoream ac immorimae rationalis, quod mortalis sit sacro approbante talem neeessari,c includit. Concilio . damnamus&reprobamus omnes asseren Idem convincit Impo inmissiluussimum quod an tes, animam Intellectivam esse mortalem,&c.cum illa ma,cum vult,in corpus , ac potentias illius corporeis non solum vete Ee essentiali et humani corporis sor exercet uti dum contra naturalem appetentiam coris existat, verum&immortalis&c. poris . compescit illius oblectationes fraenat gustum. 'obatur seeundo, ex Iustitia Dei persectissima ae domat libidinem,mortem etiam naturae corporeae terisse premissima quae proinde plectere debet improbos, ribilissimam pro Deo ac virtute ultr appetit. Quod
ει remanetati probos. Atqui id non facit in hie sane vim maximam contra, ultra Omnem corpo Vita, in natet nimus improbos amaere delitiis pro ream evincere agnoscit ipse Boetius, alii inter e th- bos vero militiis militis amigi. Elgo id praestare de nieos Philosophos naturae exploratores accusari mirul. bet post decursum hujus vitae morialis. Unde etiam Idque insimvir rufistὸ elucidatur Quando contra
uitur uost illam debere animam ad minimum pro decuitentus aquae torre ninupsudii ordi
25쪽
Cap. I. Art. II. Animae immortalitas.
hitatione eo, ludImus non via quae defluentis Δ nais vigio resistentis,illius citum in pariem adversam ulisterius impellissed alia quadam validiori,sive remorum, sive ventorum Ace. Quod in actibus illis humanis contra obluctantem corporis sensum dc appetentiam ela-rὸ elucescit: ab alio scilicet principio incorporeo actiis illos promanare. Hinc ipse qui divinus dieit ur Pia. eo in Phaedone Animam humanam primo rectori sive Deo, propiorem ait, quia regit, rectorique primo a se similatiar. IX. Sed ne ad demonstrandam hane animae Immoris talitatem, hic pressitis deductam latiori stylo cogar excurrere ciceronem Oratorum principem, ex ipso naturae lumine,, priscorum saeculorum Philosophis, multa paucis complectentem hic breviter subjicio,
Lbra de Senectute erreasnem Sic, inquit, mihi persuasi, si sentio, cum tanta celeritas sit animarum, tantam moria praeteritorum, futurorumque prudentia, rotaristes, tot scientiae, tinventa, non posse eam naturam quae res eas contineat, eue ---icumque semperagitetur animus,nec principium motus habeat, quia se ipse movet nec finem quidem habiturum esse motus, qui nunquam se ipse sit relicturus: cum simplex animi sinatura neque habeat in se quidquam admixtum
dispar sui, atque dissimile, non posse eum dividi; quod
si non possit, non posse interire. Horum singula multo evident clariora, si latius expendastatiae Ius humani Inventiones admirandas nulli naturae corpor communes,nullisque paene limitibus circumscriptas,eirca tot vocum, d idio matu dissimilis limorum institutiones tot seripturarum species,tot picturatum delin eationes subtilissimas, tot musicae orgam, vocumq;inflexiones ordinatissimas,tot artium,totisque scientia tu sublimit simarum aequisitiones, in astrologia,arithmetica, Optic geometria, aliaque tam multiplici rerum tam humanarum, quam divinarum notitia: quae omnia intellectus humani capacitatem arguunt quodammodo illimitatam. Et quidem quod concernit solam hominis Memo--m,de Mitriiat Rege Pontiac Bithyniae tradit Pώ-ntin lib. . . I .illum linguarum viginti duarum adeo tuisse peritum, ut cum totidem Nationibus loqui, ac negotia quaevis tractare potuerit. Charmiara Graeeus memoriae statim affixos habebat libros omnes quos legendo pervolvebat,uti tradit GA
De Seneca constat, quod duo millia nominum eoninsequenter recitaverit eo ordine quo ipsi recitata sue. runt. Hoc ipse de se ipso testitur in Declamatιonclis. r. De quodam adolescente Paduae a se cognito, viso tradit Marcus Antonias Murreus , adeo admirandae uisse memoriae, ut triginta& sex millia nominum e dem tempore dc decursu recitare potuerit,quae ipsi anistra praedicta, aut praelecta fuerunt. Ita testatur ipse
C rur Rex Persarum cujusexercitus constabat sex centis millibus hominum , noverat singulos mili res proprio nomine, cognomine compellare. Ita Pli- .isssu sis. T. cap. 4. cor Rrpis tantae fuit memoriae, ut singulos cives Romanos,qui prope innumeri fuerunt,proprio nomine consalutare potuerit uti testatur idem nisis do
X. me non immerit perspexit Doctor perspica cissimus S. AR Bau ,
instat Abyssi quae nullo Imites nullo fine term id
Nec minus eadem illimitata facultas anima nostrae perspicitur in illius intellectu, ac Vinntare. Haec enim ita sertur in bona alia atq; alia non tantum sensibus ob tecta,sed etiam insupernaturalia, ac divina, ut nunquain bonis corporeis suum finem, aut quietem perfectam obtineat unde facile intelligitur Animam nostram mnem naturam corpoream longissimὸ transtenderetae proinde innatum illius appetitum ac voluntarem non nisi bono aeterno ae intinito tanquam suo findi ultimo expleti Idque omni aevo ab orbe condito non tantum Doctores ac populi fidei lumine illustrata, sed etiam summi Gentilium Philosophi, mra, Ara reus , Socraues, aliique, ex ipsa naturae luce agnoverurit.
admissi Dei existentia facili methodo deman fraru progressus ad vivina At rabula, orex
UT ex eommonstratis scientiarum principiis,conia clusones quaedam obscuriores facilhelucescunt, ita ex demonstrata supremi Numinis existentia,mirum quanta menti humanae lux oboriatur, ut per solida tationis prineipia ad reliqua fides mysteria, faelli pendio, gradum promoveat, ac fidei nostrae Analysm perveniat.
pendens, sed vi naturae suae in se ab aeterno I iQuia aperi implicat illum esse rerum omnium primam causam simul existere aliquam causam natura priorem qua ipse dependeat, sic enim effet cavi.
Dico secundδ Ex eo quod Deus In existendo a nulla causa productiva dependeat, sequitur esse,Ens in sua essentia Summe persectam. Quia limites pers
ctionis in re quavis oriuntur voluntate, aut ri tura
I dispositione causae quae non potest communicar effectui persectionem ampliorem, quam ipsa in se contineat. Cum ergo Deus a nulla causa habeat quod existat, nihil omnino est, quod ipsi perfectio nis suae t mites circumscribat ac proinde ultra omnem quae: mente concipi potest entis creati speciem ae perfectionem sine fine protubetat. Praesertim eum ipse Deus manifestia revelaverit hane sibi perfectionem inesse i-hil autem entia se,& nullius egenti, prodesse pote emendacium.
Die tertio: Ex hae Natura divina Persectione irimitata, ac nullis terminis definita conficitur,alia quoque ejus Atm ω debere esse s ne fine persecta, uis pientiam, potentiam, justituam&c. Quia hae propri
tates debent adaequari naturaest quam, emanare Cori cipimus,quae cum fine careat, non potest propriis ales ex se profluentes ullo fine coarctare. Secundo cum
haec Dei attributa non sint res aliqua ipsius nator superaddita, sed ipsa Dei essentia cum ordine ad variis quas produeere potest operationes; nobis considerat ri Meueia,cum qua attributa illa re
26쪽
Cap. I. Arz II. Anima immortalitas.
ips1 in unam, is penitus indivisam enti tale tu coale ditori suo cultum idoneum persolveret. Utveto nove seunt. Tithomo quem a se cultum conditor deposcat,cum neu Dico quartis, Ex attributis Dei omni ex parte queat Perie divinae mentis arcana intueri, necesse erat inimitatis& infinitis aperte concludimus, illum esse per medium aliquod sensibileDeum honiinibus loqui, Omisuismop e u primaevum fontem dc ocea dc mentis suae consilia manifestare. Ne vero hoc comis num, in quo bonitas universa quam in creaturis co mercium ei rori obnoxium foret, necessarium insupere gnostimus Mamamus infinitis gradibus eminentius erat, divinae locutioni igna quaedam De propria Maatque excellentius cominetur lungi, ex quibus secure ac prudenter colligi possit, ita Hine in Deo necessario agnoscimus ac veneramur lami solo Deci provenire. Summam Oapsentιam, perquam in eius mente ab aeter Hunc cuui hominibus loquendi modum instituit no in aeternum immensa cum claritate I elucent, non Deus ab initio per oracula Moylis, aliorumque. δώtantum omnes creaturae quovis tempore existentes . phetarum quae coelestibus prouistis,ae ignis tam ad- sed etiam aliae rerum species sine fine perrectioies, tu mirandis illultravit,ut non potuerint homines pruden- solo voluntatis nutu creare potest. Nulla est Veritas es dubitare, quin doctrina iis oraculis expressa, a Deo tam recondita, nulla in mente humana cogitatio aua in pirata fuerit.
machinatio tam abstrusa, quae possit omnia perscru Securido, Mentem suam Legemque propalavit periantem Dei cognitionem momento latere monumenta Sc ν η' ιι quas ipse Scriptoribus a
Hui Sapientiae, ut persectissima sit, respondet cris dictavit tanquam publica insti unienta in quibus .divina omnιpotentιa, per quam in quantavis multi Voluit consilia sua ae decreta hominibus eonsignatauudine ac perfectione producere potest quidquid e remanere. in entis extra Deum mens humana aut angelica con Tertio in progressi saeculorum, Fidem suam do.'eipere queat. Ex hac Dei potentia tanquam primae ctrinamqite manifestu vit per chrisum, eiusque Eetis
vci fonte proquit omnis vigor&virtus agendi in cau- MN.quam non tam una ipsius Christi miraculis,sed eis sis creatis. Quidquid ingenitae virtutis miramur in iam deinceps omni aevo tot testimoniis, ac prodigiis astris, in terra in mari in metallis, plantis, animalibus, suam ess ' comprobavit, ut in ea Deum sibi loquenlera tenuis quaedam participatio est illius potentiae quam totus paene Orbis agnoscere non dubitaverit. Deus in se nullis limitibus terminatam complectitur. 3. III. Haec est potestas illa suprema, quae in homines impios T sco sexto, His fundamentis hactenus stabiliti, sina perpetuo armata, illis gehennae poenas nunquam ter ut nititur totaF dei divinae veritas certa&ineoneu minandas infligit haec eadem est, ad culus praesidium a. Praestat enim fidei nostrae certitudinem falli nesciam quisquis cum fiducia recurrit nihil habet unde in revelatio divina , qua Deus hominibus mentis suas praesenti, aut sutura vita omnes hominum daemo sensa manifestat. utitur autem ipsa revelatio Dei reve numque inlidias pertimescat. lantis Sapientiae infinitae,quae non potest falli, cum nuti III. Hanc omnipotentiam omitatu thesaurus ius rei veritas eam possit latere, ac simul Bonitati Vo. Sonitatis, in omni genere entis infinitus, sic ut nun luntatis divinae, quae neminem potest fallere de ultrδquam desit eopia inexhausta coelest: um donorum,quae in errorem inducere hoc enim summari Dei bonita a possitae velit in omnes, suos praesertim cultores, larga tem dedecere .cile agnoscimus, quod ab homili liis ainan perpetu dispensire Quidquid cogitatur in o sine crimines et non potest haee igitur filis
creaturis amabile, ilianis est larva,aut deformis umbra, missima principia, Omnia fidei nostrae multetia teduasi cum purissimo bonorum omnium fonte, .liqui cuntur, ex his in ingulis quos praedicamus articulis. disssima eius voIuptate conieratur. Ex hoe amplissi ultima credenditatio peti deber quod jam in praximo divinae bol itatis thesauro proveniunt omnia illa demonstrabitur. D iturae, gratiae dona, quibus Homo ad beatum fi- .QV. nem adjuvatur. Hac bonitate sibi innata adactus, lco septimo antellectus noster his fundat lentis creavit Deus ad hominis usum ingentes coelorum or I sive motivis instructus, facilὸ pertingit ad Ana bes. cosque varia astrorum luce ad stuporem adorna Amfidei, qua Omnium articulorum, quos credit, ratioiavit. Totius terrae cicemique commoda,ac divitias nem ultimam ac solidissimam redde te valeat. sustentanda hominum vitae destinavit. Quos non De quovis enim articulo fidei, ut ad, solida principia tantum ad necessitatem, sed etiam usque ad delicias reducatur quaeri potest ho modo radamavit,dum tanta volucrum,pisciunt,fructuum,sso Cur credis fide divina v. g. Deum esse trinum inperarum,metallorum gemmarum,omi iumque rerum va sonis Ideo hoc credo,qui Deus hominibus revelavitirietate totum hunc orbem hominis causa locupleta se in Personis trinum esse Scio autem Deum nouivit. Ac demum in tot amoris irritamentis hoc unum pi: ne alli, cum sit praeditus summa sapientia, nequalis
sibi ab aeterno propositum habuit, hominem ad sui a velle homines fallere, cum sit infinite bonus. Sed
titionem, cultiamque adducere, eumque suo incce quomodo constat Tibi Deum revelasse, se itinum esse complexu in perpetuum beare inpersonis, cum nunquam Dei loquentis vocem audi-- 41 veris Audivi sane, dum Ecclesiam percepi Dei nomu ne Isirinantem, Deum esse trinum inpersonis Atunis Isitaeon siitutis,Dico ulteri quinto, ut sipim de nosti Ecclesiam non errare, dum affirmat se Dein tia Dei perfectissima hominem ad hunc ultimum mine docete Trinitatem personarum 'Non errare mi Lintissimumq; finem per congrua media dis geret, ne hi certum est ex eo , quod ipse Deus EccIesiam hoc esse truit Deum cum hominibus c. mmerc/-m habere, assciantem assiciat notis ac signis soli Deo pro- de loeutione quadam externualiqua mentis suae stansi ptiis, quibus testatur illam suo nomine di se aucto-tia illis inmunicare Frustra enim foret hominem ad hominibus annuneiareri quod aliud non est. condere rati anulumitae douatum, nisi eo fine ut Ois ipsum Deum oer lasiam hominibus loqui, α
27쪽
io Cap.R ArzI. Contra Indiffercntes.
de re quam illa proponit mentem v m manifestare. Alterum genus est hominum politicis simulandi artiis
Deus autem sive per se, sive per alium loquens erra bus apprime imbutum, quos non tam error abducit. re non potest. Unde patet, singula fidei nostrae myste quam propria cupiditas excaecat his mollior vita, in-tia non niti testimoni tantum humano , sed in ipsa vestigandi labor, fallax securitas, spes honoris, avoris Dei loquentis auctoritate fundari,&ad eam per hanc umbra, omnem Redigionis verae . falsaeque dineren- elatam facilemque fide analysim revocandam esse. iam obliterat, non minus paratis, si esserat, aliam S IV. Si quaeras, quaenam sint signa, quibus Deus iam, quam novam vestem assumere.
Eeelesiam suo nomine loqui declarat Sunt illa in pri II. Ut vero in foveam adeo latam plures piaecipi-
.mis, prodigia coelestia, Vaticinia rerum futurarum,Ec tentur, post Serranum,in plures pialertim in Hollan elesiae docentis Unitas, Sanctitas, ct omnis generis dia, Sc Germania, non dubitavit nuper in Anglia Tho- miracula vim naturae penitus exsuperantia, a Christo MII smin Elementis I hili, sophicis, ad hune eria ab Apostolis, aliisque Ecclesiae einbita omni aevo ex rorem temerario ausu habenas laxare. Contra hos,at-
hibita ad comprobardam Ecclesiae Dei nomine to 'que alios hujus temeritatis auctores quentis auctoritatem de quibus tractat pererudit Dico primo: Non potest quivis, qui se Clitistianum, P.CorneIius Haetari in Triumpho Rel. Flandrice edi profitetur, in qualibet horum temporum Secta salia
to. Si vero Ecclesia Dei nomine loquens, de tot notis vari. seli Deo propriis insignita, esset errori obnoxia, hoc Probatur primo haec veritas, auctori sate SaCrarum. ipso ad intei et Deus omne sbi auctoritatem&faculta Literarum, quas pro certissimo Dei ve ibo Sectarii, rem hominibus loquendi sive pet externa signa men mnes admittunt. Sic autem loquitur Apostoliis ad M- tem illis sua sine erroris suspicione propalandi. Si enim Ἀωs es. . Unus Dominus, una Fides unum Bapti Malceat, hi luspicari hanc Dei locutionem, adiunctas &ad Hebr. cap. I. Doctrinis variis&peregrinis no- que illi notas tam multas, tam lue admirandas non es lite abduci. Ex quibus verbis hoc formabis argumenis
in a Deo, scd ab alia quapiam causa profectas, idem li rum. In Ecclesia Christi scut unus est Dominus ita ebit puiter mihi suspicari de quavis alia ipsius locu unica est Fides, aqua prohibemur abduci. Sed diveris tione quibuslibet notis ac prodigiis insignita Cum darum Sectarum non una est Fides, nunquam enim a ergo ad Dei persectionem pertineat, sic posse homini gnoscet Lutheranus se habere eandem penitus Fidem -bus loqui. ut certi sincipium est qui loquitur, eique cum Calvinista communem. Ergo non omnes illae Se . . teneantur lem adhibere, spectat quoque ad neces ctae sunt in Ecclesia Christi. Sed in confesta est, extra sariam ipsius providentiam, ne permittat illis suo Ecclesiam Christi non posse obtineri salutem. Ergo mine proponi doctrinam talibus notis insignitam, ni non possunt omnes in sua fide, aut Secta salvari. si peream velit suam mentem palam indicare. Ex qui Declaratur secundo evidenti ratione. Qui enimbus demuni aperte concluditur, tantam esse certitudio asserit quemlibet credentem in Cluistum posse in sua nem ac fumitatem Fidei divinae perverari eius se fide alvari, admittit etiam Haeracicos olim a Primiti fiam propositae, ut si illa vacillaret, necesse foret in va Ecclesia damnatos potuiste in sua fide ad saIutemi agendo cum creaturis ipsam Dei potetitiam, bonita pervenire Nam ex illis picrique agnoscebant Chri- tem, a sapientiam descere. stum Filium Dei, mundi Redemptorem, alia ad ejus In quo autem caetu hominum Inveniatur illa Ee personam spectantia. Salvari itaque poterunt in sua clesia, perintram Deus mentem suam, fidemque ad sa secta Pelagiani a primaeva Ecclesia reprobati, quian lutem necessariam mundo manifestare decrevit,dein gabant peccatum originale, necessitatem gratiae ceps accurate investigandum suscipimus. internaea Christum velo ejusque divinitatem inperadmiserunt. Neque a salute excludi poterunt Nesto-
torem colebant, sed nas in illo pei sonas constitue-
ε nisi muri re bandi ζ unt Novatiani, qui e Chi isto recte senserunt. ARI E Liuia sed tantum lapsos ad poenitentiam admittendo per
vatis controversia, o Argume tapro negabant. Hoc autem admittere aliud nom foret, ponuntur quam veram primaevam Christi Ecclesiam, ac totius antiquitatis consensum erroiis arguere. Si enim illi Loost Libertinos ante omnes expugnanda est se in sua fide salvari potuerunt, cur tanto molimine Coninncta Indisterentium, quorum errore mirum tra eos congregati iant ex toto orbe Patres,4 Con- quantum hoc aevo invalescunt. Postquam hi allatis su et lial ut toties anathemate a Christi Ecclesia sep pra rationibus adducti Religionis erga Deum, ac por rati Cur maluerunt omni aevo Gluistiani potius exi-to fidei Clitistianae necessitatem agnovere, nihil sibi lia, tormenta,&ipsam mortem tolerare, quam eo- ulterius investigandum rati, in qualibet Secta, quam tum doctrinam aut Sectam profiteri 'illis vel locus, vel tempus, vel quaestus accommodat, Statuamus etiam hoc tempore aliquem ex iis, qui securi conquiescunt. His sane valido docentis horta in Christum credunt, negare insernum damnatis o-tu,ac sorti elleboro opus est, tu lethalis iste veternus ex ninibus esse eonstitutum , aut alserere daemones ali eutiatur. In hujus vero erroris barathrum duo potissi quando ad ecdilum perventuros. meminem credomum hominum genera absorbentur. Primo, homines reperies , qui admittet talem Sectarium ad salutem olebaei qui solo Religionis nomine contenti, tam se posse pervenire. Quantumvis profiteatur se si a Chri-cile Fidem 'nam domicilii m commutant,eamque si stonae Fides dogniata retiame. Sectam arripum , quam domi natam reperiun La
28쪽
S Non inest etiam ad salutem ad hi siti stile tali modo in ChrIstum eredere, nequideta
mitteressita ait culos in Symbolo Apostolorum com crederς in Christum fide divina Si enim Christi et me inlisos, nisi paratus sis recipere reliqua a Deo reve sinam eciperet ex moriVo revelationis,& authorim lata dum legitime proponuntur iis divinae, admitteret etiam alios atticulos, qui sibIII. Probatur, ex aperto primaevae Ecclesiae testimo eodem motivo in Dei verbo, Ac Ecclesia rite propo nio,cui nulla potest Secta refragati .sic autem prouun nuntur. Hos autem qui non admittit, neque vera etat S. Auga ν- contra Faustumhb.43. v. 3. Qui in fide Christo adhaerer, neque divinae authotitati, Evangelio quod vallis creditis, quod vultis non credi quiescit, sed suae voluntati, ac lubentiae, perquam fideitis, vobis potius quam Evangelio creditis. Consen articulos sibi cudit ac recudit format a reformat.
tit S. Athanasias in suo Symbolo: Quicunques fusis eamque sectam eligit, quam suo genio, ac eommodo
vult salvus else. ante Omnia opus est,ut teneat Castioli magis conformem esse deprehendit.
eam fidem quam nisi quisque Metram, inviolatam VI. Dices, Christus Patrem ecelestem se alloquiturque servavetit, absque dubio in aeternum peribit. Oan. 7. V. Is Haces visa et a Et eognoscant te se inqui symbolum fidei quod recitat Athanasiu ,&Eva lum Deum verum squem msi fesum tam m. Et- gelium cui integre credendum asset. t Auguit inus,prae go si haec duo agnoscas nihil ad visam aeternam reotes fidem in Christum plurimos continet alios fide fert, cui porro doctrinae, aut lectae adhaereas. atticulos ad salutem hecessarios: Ergo qui credi Respondeo ex illo argumento sequi, ne quidem Christum, Ze alia fidei mysteria repellit absque ulla esse necessarium ad salutem, ut credas in Spiritum Sanistione aeternae lalutis iacturam incurrit. ctum, cum in allegit a sententia tantum attisin Filii
Iv. Et veto si solit Symboli articulis hdei Christia mentio habeatur. Unde satis ostenditur alia ad salu reae limites eircumscribuntur, quorsum Apostolus tem requiri, quam quae ibi explieitὸ memorantur. Gentium propter fidem Circunicilio uictam aceiba De extero, methodum generalem respondendi ad alias sententia Galatas percellit, 4 ut e per Christum hujusmodi Scripturas in haei sequentibus contro- obtinenda penitus excluditi Niritum illi Symboli apis versiis, vide infra cap. o. methodo 2.3. .cem resecabant, totam Christi fidem, legemque pro Ad extremum hujus infausti dogmatis Architectos, no assensu suscepetunt Hoc unum idis Ebitabat, atque asseclas laticis interrogo: Si cuivis sectat sub quod insuper crederent, eum fide Christi circumci Christian nomine militanti pateat communis adia tionem sibi ad salutem esse necessariam. Et tamen in lutem via quoi sum intra ipsa Sectariorum castrata nistis divino spiritu Paulus tentur ad latat primo Quo ta exardeicunt Religionis dissidia rae eruenta certainniam scireumcidamini christin vobis hil proderat. mma Ut alia taceam externa, cur in Anglia Putitam Ergo admissa Symboli doctrina, unicus error circa, damnant Protestanter, cur hos invadunt Independen. lios fidei atticulosa Christo penitus rescindit,&instar tes Curi paucis annis pro sua utrimque religione aris inodiei sermenti, ut ibidem loquitur Apostolus, eo mali, legitimi Principis nece, ae mutuo sanguine, velis iam fide massam corrumpita ut Cadmaei sta tres, sua tela cruentarunt Poterant, te
Hujus ratio, cuivis consideranti manifesta, haec est arbitro, Sectae illae sua quaeque semita ad eandem Ideo admittis necessarium esse ad salutem credere lutis metam pertingereri quid igitur tanta animorum. in Christum, aut ea quae in Symbolo Apostolico con atque armorum contentione, ad aliam credendi noristinentur, quia illa sunt a Deo hominibus revelata mam adigendae fuerunt 3 Annon vides Adia photisti Divina enim authoritas&revelatio unicum fidei tun Sectas ipsas quas tueri praetendis, si tibi facto, ae iudamentum est sed alia quae in Scripturis continen dicio adversari teque causam tam infelicem suscepisse, ruri sunt etiamtambo hominibus revelata, utpote in ut neminem ex omnibus habeas patronum, qui cupis
verbo Dei hominibus proposita. Ergo necessarium singulis patrocinari
est aes salutem credere etiam alia quae in Scripturis sa Verum in hoc dogmate fabricando, de aliis parum exis continouur, eam illa aeque sint 4 Deo asserta te solicitum existimo, tua te intus causa de conicientia eiusque auth ,ritate infallibili nitantur. Sicut enim remordet, qui dum advertis, Commodo tuo non ille qui legem aliquan d Principe latam negligit, aut esse, Sectam cui adhaeres in meliorem commutare. contemnit, hoc ipso spernit authoritatem legislato hoc demum agis, ut portus tibi Ecclesiam, quam teris sic qui libere negii aut ei iei unum articulum Ecclesiae accommodes, eamque ad tua vota uiri suos a Deo revelatum, hoe ipso violat primam ac supre limites sic in immensum e tendas, ut si non intra mitiam Dei revelantis authoritatem ram, saltem non extra imarinariam Eeelesiam te eonis V. Q iam vero Leilis fallendi praetextus aptari stitutum c das at cave quaeso necimnginam quam possit ex ipso Symbolo Divatis iectae alicujus sensibus fingis Ecclesia, te adgehennam veram, aeternamque accommodato manifest docet solidissimum illud abducat. Ecclesiae oraculum o Augummia 5b. t. eontra Domu
gra teneat verba S mboli, tamen non recte medat, . ais, a Trinitare ove de Res redi sinem idem Oecurritur novo errori Secrarieram, maxime dista
R ste patet hanc quam praetendunt Adversarii in Ae cegyarao . Heulis Fidei determinandis normam, devium esse tra VII. I Um sectarii his argumentis ad angustias i mitem a tecta credendorum fide ac salute aeterna sal I diguntur, ex quibus nulla patet elabendi via,
laciter abducentem utrimam sibi aliquam aperiant novum fingunt discri-
29쪽
qui submuti in fidei estissiman , in 'ςzo sint acci tas aut constantia permanebit Omnia enim inera dentales sive levioris momenti, PQ liberum sit ad nobis tradita eodem divinae revelationis sandamento miliete vel repudiare silva fidei Dyςg itate. Hanc nituntur. Atque ita dum articulos tantum autem iustinctionem moliantur eo consilio,urpe sua tales firmares aratis, totius
deant,diltidia inter Varias sectasProtex ntiuinito umq; penitus evertis. Novatorum,nomollere necessi iam unitatem verae E IX. Dico ulterius Secundo Etsi gratis:
Hesae, nee eonfitere in fidei fundamentis quae cuili tur tua distinctio inter articulos fidei tundament.iles, bet ad salutem afficiant. Hunci byrinthum ingres non fundamentales, impossibile adlinc tote lecta-sus est eum plerisque sectariis recentioribus Antonius io discernere, quinam articuli dici deberent funda- de Dominis Apostata lib. I. de repubi Ecclesiastica mentales, quorum assensus, caeteris exclusis, ad sal cap. x xio cuius hodie vestigus ferme insistit in An rem sufficeret. ilia Stilliti fletus,& in Holla diapassim moderni No Probatur primo, Quia quivis Se clarius. ut sit verivatores Hos ut ex suis bulbulas, in aram veritatis nominis Christianu habet hunc assensum Credo omni- lucem educamus. μ auarum revelamur ergo non potest ullum arti-Dico primo. Haec distinctio circa articulo fides nul culum quem constat in Scripturis contineri a sua fidela velitatis specie defendi potest. excludere: alias profiteretur se omnia a Deo revelata Probat ut, quia omnia,quae Deus loquitur&hQmi amplecti, simul aliquid a Deo iii Scripturis renibus pioponit sunt aequaliter era& ἰχ in velatum repudiaret. Maee autem esset fides fatua finita Dei revelantis aut horitate nituntur. Atqui ela plan chimaeraea non minas quam ii admitteret. mnes articuli nostrae fidei,quos Voca ac dentale Dei omnes homines esse mortales,& urtius se, aut auios de- loquentis aut horitate proponuntur: hoc enim si neges signaret a moriendi necessitate eximendos. iam flustra supponis illos inter articulo. fidei ullo mo X. Secundo, ut sectamus articulos sundamentales do numerati. Ergo articuli quos Vocas accidentales a caeteris discernat, necesse est, ut aliquam discernendi aequitem cum sundamentalbus es ratem, certitudi Regulam in promptu habeat. Non Scripturam quianem ae Dei revelantis authoritatem seri iuntur. Er etsi hanc centies volvas ac revolvas nuspiam nume- eo sine ullo dogmatum discrimine Dco revelanti inju rum, aut nomen articulorum fundamentalium definiis.1 ius,& aeternae dimnationi obnox:us esse QuVinci tum reperies. Non Eeclesiam hanc enim cupis extur, qui vel unum articulum,quem cognoscit a Deo re omnibus Sectis conflatam, quae nunquam haraenus iavelatum admittere reculat. Nec inus erit De re sensu scripturarum, & praecipuis fidei articulis conve-
bellis qui animas a Purgatorii poenis, quam qui an ne te, ut latius infra ostendam. Superest igiturctos a coelesti gloria excluserit ut pro constituendo dogmatum fundamentalium ca- vili Quin culterius assero , prorsus impossibile talogo ad cerebri tui inanem conjecturam Phanatico- esse, ut Deus velit, aut possit nos eximςre ab obligati. rum more confugias aliam Regulam erroris experinne, firmissima fide credendi quemvi a iculum,quan tem pro illo quod fingis articulorum diserimine nontumvis exiguum , quem constat ab illo nobis fuisse assequeris. pio positum ac revelatum Maec enim duo aperte i. Hinc mirum videri possit hoc tempore in Anis repugnant Deum homini aliquid asserere, Rhomi glia Bram hallum,is stillingstetum, qui se prae caete-nem sine graui injuria rem a Deo assertam i 'cere ac ris syneeros arbitrantur, adeo in suis scriptis halucina- tepudiare, en quo deducit satilis illa chimaerica di ri, ut in hunc errorem plusquam trabalem ultro imis stinctio, qua volunt Novatore Omnium sectarum Ces pingant Humlibete erunt, Relis sonis suae articulos Iuviem in uiram Christi Ecclesiam aggregue fundamentales aenecessarios in 'travis orbis Ecclesia. At inquies, integra foret si, es Chr.stiana, et simul etiam Romana, comprobari. Unde manifeste infero, taleviolis momenti dogmata in sacris literis revelata Religionem Protestantium, quam ipsi profitentur . non sitissent. Quid enim attinet fide divina credere, quantum Ecclesiae Romanae opponitur,&ab ea prae- quis fuerit numerus Apostolorum,qiuid Marilia sue eise distinguitur , nullum habete fidei suae articulum ii se tot Magdalenae & alia bis similia in sacris literis fundamentalem.& ad salutem necessarium. Et hine eae 1tata 3 Ergo nihil fidei pr*judis t. si quis pro arbiis ulterius conficitur, illam,per se consideratam,nomineatio ejusmodi doctrinam rejici ut 3dmixta di essentia Ecclesiae penitus orbatam et Te eum illa pro At quaero abs te, quid attinet credere ν Christum ut eaeteris condistincta, tantum profiteatur dogmata passum esse sub Pontio Pilato, quod tamen in Imbo quaedam inferioris momenti, quam sint articuli haridati iniet articulos fidei fundamentales admittis mentales, qui adeonstituendam veram Ecclesiae essen-
Respondeo igitur, ineptiam esse argumenti seque tiam requiruntur. Tales sunt articuli Protestantium Iim Qu1mvis enim sua fidei constaret intςgritas, visi purὰ negativi, Non est Missa, non est Purgatorium. ista leviora non suissent a Deo dictata postquam Sancti non sunt colendi, Maliae ejusdem farinae asset-men constat illa in verbo Dei contineri, eaque nobis iones, extra fidei substantiam e stitutae, in quibus ab infinita Dei sapientia afferi tradi proponi fieri Protestantium Religio Romanae fidei opponuntur. non potest, ut patiat ut in gravi Offensi ulli perii XII. Itaque nunc viti peteruditi ex doctrina vetus artieulo a se revelato dem denegari in manifeste concludo, Protestantium tui,ab Maenim tantundem est. ac si diceretur, Deum in ebum uesia Romana caeterisque ejunet, nihil omnino minoris momenti falli, aut mentiri, qua Vi in rebus aliud superesse nisi imaginariam Ecclesiae umbram
gravioribus nolit homines in errorem inducere. At solicet articulos inferioris, adeoque incertae veritatis. non advellis tam immani errore totam fidei fibric m dogmata a fidei fundamentis divulsa, doctrinam adia-libesectati Si enim vesan minimo liceat divinam au phoram, articulas ad salutem non necessarios, ut Dilosilioritatem repellete, aut in dubi Vm evocare, i m vos ipsi nuneupari non recusatis. Et tamen interea exuulii tu aeteris Deo fides. nulla fidς noriae simi his paleis ac stipulis si superis placet vos novam.&
30쪽
P. II ANIII. Resinatur novum egi iuri De An fundamentalibu is
his initiam,vi orbis Chtistiani resor micem Ecele m olimstat , quam doctrina de ipso Capit Vssibilis, inst,arat, quae vestro etiamnum iudicio pro Ve Esclςsiae De hoc Veris negant Calvinistaec Enri
indimentis destituta, in tandem incertae do venisti,posse ullo pacto Regem aliquem, aemulto mi
iuris, ε sumos evanestit nus Reginam, militantis Ecclesia Caput constitui, uetestatur Beza in confiigione fidei nomine Geneven ARTICULUS III. sum ab iplo edita v. s. 3. rvince contra Anglo-Caurio,isdi υν Protestantes, aliasque Sectas in ANDIU Vinist sive Protestantes firrruter credunt a tuentur. Γι msundamentalibus non convenire. Rςgm svς pri/m Regiam in suo regno jute divino aiam premum Ecclesiae principatum tenere.
xiii τ' Ieo primo Luthermi non constΠxiunx C-i' Tertio , Anglo-Calvinistae profitentur a Christol inistis in articulis quos ipsi nonςupδD eorpus Ecclesiae coagmentatum esse Episcopis Archie- fundameniales piscopis,Decauis, Archidiaconis, alitique gractibiis Ec-piobatur ptimo In consesso est nullo is ulu eleliasticae hierarchiae. At reliqui Calvinistae Geneven-ini iis ad fidei fundamenta pertine φ qum ili. qui sis, Gallici Belgici Germanici, his gradibus ab E
,ri Apostolorum symbolo continen us,intς qRQ ςΠψ' esia sua penitus exclusis, sola cum Ministris leniorum meratur,Descentus Chriui ad inseros Asb many o Consistoria admittunt..ein Calviniani hune descentum aliud non pisi, qu-M XV. Quid reliqua inter hos dogmatum dissidia
i tam in cruce inserni angustias ac dolo e=pς ςs commemorem Cum neque in Ecclesiae suae Capue ne suin hiisse idque docet Calvinus bb- . Ut ς--ερ- β que in eorpore conveniant, quo pacto in necessariis xo de Meta in eap. 16. Matth. v. sT At ei dν si fidei hindamentis coalescent Dissident igitur toto Litheiani asserunOpsam Christi animam's . d iniis coelo Angi Calvinistae a caeteris Calvini asseclis, xtis Yo, destendite teste etiam Danae Luthς Π μες que interim cunctis persuasum volunt, secum his aliast. f. ad iandrum. imo D PHLio. i. - . que omnibus orbis Christiani Ecclesiis iniunctis ad sa- seeundo, ad fidei Christianae Libstanxiam, quidpin lutem necessariis Fidem communem pronteri Romarest uiagis tequiti quam doctrina quae si ς βδPMi xu nos Catholicos, quod imaginesicolant, idololatras eia Saetamentum vertatur8FatenturLuther nil apyiimum se non dubitant Pontificem credunt Antichristum romnibus etiam insantibus ad salutem ei sinςcelata tum Papicolas,ac nonnunquam Ana baptistas aliasque Se . credunt veto firmiter Calviniani, fidelium p xςuxum asterro&igne persequuntur: cum his tameticinini tibero, ante Baptismum iustos ac sanctos etsi, filii Vς bus in tota fidei substantia ad salutem requisita, usque,to infidelium Baptismum nihil prodesset eumquς iii ad minimum apicem firmissimo sordere copulari non esse nestandum ita docet ple Calvinu in μι- ε recusant Ad hunc nempe vertiginis spiritum tandem Cone Iridentius ses16 sq.D Protestantes adegit sectarum sibi similium consuta Thiii, Saetimento Eucharistiae anim*vix- multitudo, inter quas perpetuo fluctuantes cum nulis Histem dependete pronuncia Christu fρμη si v 33 tim reperiant Ecclesiam firmam, facile, uti in naufra-Nos manducaverisis carnem Fu 3 hominΜ, cibo risi glo quamlibet tabulam arripiunt, maluntque ideriisti, san---inon habebitis vitam tu bis. Dςhος cum omnibus esse, quam nulli bi tuto consistere. editi Saetamento immanis utrimque diicordi IRAE XVI. Hanc quoque in Belgio suo dogmatum Do eum Caduinobb. . instιι. cap. . pe negam lyi is, ctorumque inconstantiam modemam pugnasque i christi Corpus aut Sanguinem cominςri, ψ λςj n numeras, graphice describit, euacerbe deplorat D.Saia Quia contenti. Quantum velo in hoc Pal, xxi v uel Mates ius in suo Tm ictu es, de amicto stam studiit ,hhi, dissentiatu Lutherani, locuplς est xςsti ipse Theologici in Belgio confoederato pag. o. Quae inia Lollietus eo ta articul.Lovaniensium Thς si , DR quit Theologia nostra tot monstrosis opinionibu ad x. ., M. imis in sinceri. - ρομώσηρ με si eo deturpata est,ut si Pastores Doctores, qui denari
L. Al Eaeharistis masii. horani, Amesi iurarent se in alterum ibem Exhi eoncludo indeclinabili argumento: T ntum tempestate delatos, cujus dioma non assequeren .lienis, est .b Eeelesia Dei, qui nega arxiculum si ri rur&c. Vide igitur mi Sectarie ex oraculo etiam tessundamentalem, uti pliasserunt Ad Veiis it δε qui δὲ 'ς doctissimi Maresi, quam perdito loco tua secta des. Du es ab Ecclesia Dei qui negat corpus S sirem De Ius consistat. Chtisti sumi in Eucharistia ut aperte loquitur Luthe
s 3 ei scindamentalis Prius igitu noctς diς ς00jψη 'iarro altis etiam controversiis. ses otiam has sectas infundamentis fidei consociabis. xiv. Dieo secundo, Protestan ram Angli 33ςxu XVII. T Aximum operae pretium est. ut euris pro
C i. inisti, in Crena Domini, Niluribu Ghδx BR I 1 fundius admoveatu ad radicem hujus exisin alii, tamen fidei fundamentis ab iisdς- ς-dvnx tmni Etrugi sive Figmenti, quo moderni Sectarii milario tot hie dissensus, primo in asticulis do lenas animas adCatholieam S seeuram saluti, viam is adsteriis Christi ad inferos, saptismo Vul um pirantes misere seducunt,hoc fuco filiacit μιλαιε omnibus necessatio quos supra ostendimu ,sse sui d/ ocis.&am sectuum discrepamus in ariis.ω fidei sis meritates in his autem Angliae Protestantes se C lνι μου -- Dotem reain Pis. Ergo non Hisma iani Generuensibusne Puritanis dissentire apς p m 'φιδε 'ter Mutem ad rises. Si igitur S fitent statu illi nostra in oppositum demonstrationi quanis
Semri , quid potest ad substanuam vexa ricti tinnuis evidori non considam, saltem aequiestetitu-