장음표시 사용
21쪽
adipe subintrante, membranas , 5c fistulas, per quas urina separatur, obliniat, non tantum ad acrimoniam urinae temperandam, Ut agnouit Celeberrimus Malpighius, verum etiam ad angustiam meatuum huiusmodi emotaliendam, dc relaxanda, qua lentor ad lapidescendum procliuis insinuetur facilius, S minore transeat Visu . Quare attenta doctis limi Viri ex Io: Forti cent. 3. consult. 8 q. prudenter admonent , Renes molles seruando, lapides
Quo circa praedictus a Rivcrio spiritus lapidificus ab alimentis separatus nullo modo potest ab aliquo spiritu lapidifico in renibus residente in lapidem efformari;mul loque minus a spiritu lapidisco suo proprio, qui non , ut illa Gorgones, quam ipse appellauit causam essicienem, sed est subiectum, & cpnstitutivum mere materiale, prout ipsemet denominauit ἱ subdens: Praecipue vero materiam lapidum suppeditant alimenta crassa , de viscosa , falsoque referta excremento, Vt bubulae Carnes, suillae, leporinae, anserinae, fumoque siccati pisces , aut falsi, anguillae, legumina, Cum Caseo, lacticinia,Ninum
recens, palustres aquae , succoquὸ lapideo resertae, ac si- initia. Quae tamquam materialia constitutiva. praecipua cognouerunt etiam Mercurialis lib. 3. de allectionibus infimi ventris, de partium ad eum pertinentium Vbi cap. 3 3. connumerat ci hos crassos, terrestres , dc crudos; Galenus lib. de renum asseel. ubi ait, satietates, Sc cruditates , hunc morbum exacerbare, ac de nouo inducere, Ubi nullus erat; Sc inferius atque lib. s. de tuom. valetud. ma xime vero cruditates assiduas; de lib. 3. de alimentor. Ω-
est. cap. 17. Calculos gigni ob edulia crassa, crassosque
22쪽
siiccos; Trincauellus lib. 3. Consit. 6o. ubi materiam ex qua calculi generatur,ait,esse ob malam victus rationem, Zc Hipocrates, qui libro de aere, de aquis, praeter aquas palustres , incusat Cibos crassos, de seculentos; Et lib. . de morbis, de generatione ealculorum ait: in lactentibus produci calculos ex parte crassa, & terrestri, seu seceipsius lactis Nutricis, quod ventriculum ingressum, δίad vessicam delabens, in ipsa vestiea relinquit sedimentum crassiim, te terrestre, ut contingere, dixit, in vase , cui turbidus humor immissus sit, qui diutius immorando secernitur , de pars purior supereminet, crassior vero portio descendit in sedimentum . Praeter quam quod rarum Viscerum temperamentum; quin ex sententia Riveri j Ventriculus, Hepar, Lien , dc Renes persepe delinquant,calculi materiam subministrado, seruata quavis vivendi ratione. Ventriculus enim,s bene non concoquit, terestribus succis obstruit renes; hepar calidum materiam chilosam torret, dc idonea calculo generando reddit, frigidum vero crudum sanguinem huic aptissimum operi producit; lien debilis, vel
obstructus, aut quocunque modo intemperatus fetu lentam sanguinis partem non expurgat, cuius portionem
ad lapidescendum dispositam ad renes facilius emandat;
Renes seruentes materiam lapidificam per emulgentes Venas auidi eis attrahunt, magisque incrallant. Sanguis ipse,ssiue suam excrementitiam inquinationem sumat, Vt plerique a ventriculo supponunt, cuius error commissus in prima coctione non corrigitur in fecunda , nequὸ
in tertia secundum Hi pocratem; siue sumat aliunde, ut Ioanni Forti placuit. reuera constituitur ex glutinosis, ac tenacibus humoribus, ut patet ad oculum in separa-
23쪽
tione atque coitione solidioris substantiae sanguinis : Vnde Arabes coniectati sunt e grumo sanguinis effici lapides, & experientia demonstrat subtiliora quoque sanguinis, tandem in glutinosam conuenire materiam. Praeter enumerata Vitia, per quae lapidum materiam ministrare Armeni j dixere flegmata, pus Arabes, alij alia .
Praecipua tamen,ac potissima inter hos partium desectivos humores reputatur pituita; concludit enim Victor Trinca uellus lib. 3. consit. 7O. materiam , ex qua calculi generantur, este plerumque pituitam, & pituitae causam
malam victus rationem ; estque comunis Arabum traditio lapidis, tophi, & podagrae materiam ab unica capitis pituita derivari; atque insignis authoritate Galenus firmauit, causam Calculi materialem esse portionem pituitosam , crassam, viscidam, lentam, concretioni idoneam , seu per recentiores seculentam, limosam, & tartarea in.Agnouit etiam ipse Riverius sibimet ipsi contrarius, qui postquam retorsit argumentum Galeno, nenipe: Si Calculi producuntur e crassa pituita , producendos esse magis in Cerebro, ubi magis abundat pituita , postea confitetur ingenue,qudd indurata pituita gypseam acquirit consistentiam , si non lapidis firmitatem ; pauloque clarius dixi ne videtur, omnes medicos deceptos csse ab illa pituita, quae in calculosorum urina reperitur, ipsam proximam materiam reputantes; quandoquidem ultra praedictos, & alios multos Franciscus Roussetius
de pari. caes sect. 3. cap. I.ex composito declarauit, urinae Visciditatem unicam materialis ad auctionis lapidum causam esse,quemadmodum,Sc generationis causa fuerat.
Post causam materialem Calculorum expeditior superest
24쪽
rest essiciens, quam Aldrouandus, vitruvius, & Cardor nus in calore, vel frigore disiunctive collocauere, neque
nos obtrectamur, quotieS in eorum casibus extra corpus humanum quaerimus, a qua causa essiciente, tam multa,EM varia naturae concreta producantur, quorum alia frigore, alia sole consistere , alia solo aere indurari, alia alijs impressionibus quotidie conspicimus. Idem Hipocrates
innuit eductum ab Animantium, aut ab humano corpore sanguinem extrinseco congelari frigore ; at vero cum eiusdem concretionis in Animali vivo causas scrutatus est, numquam de γllo frigido essiciente meminit . Frigore siquidem humana natura destruitur, ut vix
intelligi possit, quomodo, per quae patitur, per eadem Agens sat ; & quae tota in sui conseruationem incumbit, contrarias intendat actiones frigido, inimico effectu frigidior causa,iuxta illud Aristotelis:Propter quod unumquodque tale, de illud magis. Itaque Victor Trincauellus
lib. 3. cons. 6o. causa lapidis cssiciens , inquit, est caliditas ; a frigiditate autem in homine calculum generari posse , non credo. Haesitauit nihilominus Riverius, abusus Aristotelis argumento 2. Methcor cap. q.Quod ea,quae concrescunta calore, liquentur ab humido, monitus alias ab eodem, Aristotele, ibidem calorem essicientem concretorum siccum esse debere, induxit calorem , quanto remissiorem cssicaciorem esse causam in producendis calculis , proptereaque senes Iuvenibus esse magis lapidosos , quod renes Iuvenum calidiores felicius urinam expellant; econtra renibus senum diutius urinam immorari, tenuique, sed diuturno calore indurari; deuius ab Hi pocrate contraria demo strante, donec sibi contradicens inter enunciandam
25쪽
materialem causam ex alimentis, enumerat alimenta
percalida vi pollentia Piper, ZinZiber, allia, Gepas, Austerum phalernum , immoderatam Venerem, nimiasque calefactiones ex pannis, plumeo lecto, Vel exercitio Vehementi . Et sane Ioan. Fortis cent. 3. Consuli. medic. 77. ex Galeno, Sc alijs calculos, ait, in renibus fieri, quando in renibus crassi succi cum ardenti calore reperti fuerint, Idcirco praecauente Galeno in lib. de renum aiffect. nihil feruens ingerendum, quod renes, & vessicam calefacere possit . Idem Galenus in lib. s. de sanit. Calculos ait, in calidioribus generari a cibis crassi succi; de alibi causamessicientem calculorum esse calorem materias crassas exsiccantem , atque in lapides tandem conuertentem. Et apertius lib. 3. de aliment. facult. cap. 17. calculOS generari, quando crassities siccorum cum ardenti calore
iungitur ; pauloque inferius : calculos generari solere ab alimentis crassis, ic cralli succi, maxime cum homines plus iusto calidiores fuerint, siue ob naturalem intemperiem, siue ob quem uis alium effectum illis postea inatum S neque pro calori S modo meatuum transitus latos habeant . Unde Ioannes Fortis dicta cent. 3. consuli.
. animaduertit ad auctas sui sic lapidum causas a lue- celtica , qua iecur vitiatur , indeque sanguis ; primo scilicet calorem naturalem vitiari, itaque multiplicari pituitosos humores, δί calorem praeter naturam augeri, qui eosde humores efiicit crassios,ic exustos. At secundum mentem Ottonis Tachenij cap. Iq. Calculi non generantur neque in Vescica, neque in renibus,nisi ab urinae al-cali, aut alcati lotij, & accido indebite, impertinenter, aut per errorem esto inacho delabente, ibidemque dege
26쪽
I3 Concordat Hipocratis authoritas in libro de locis,aere, S aqua ubi quod ij,quorum aluus satis fluuida eit,ac sana, Sc Vessicanina ardens, neque Vesticae stomacus valde coardescit, urinam faciliter eijciunt, de in Uessica nihil ipsis congregatur ; quorum vero aluus ardenS, feruida fuerit, in ijs necesse est etiam Uessicam idem perpetiiquum enim magis,quam pro natura fuerit calefacta, stomacus ipsius inflammatur ἱ ubi vero haec perpetitur, urinam non dimittit, sed in se ipsam concoquit, ac adurit 3 M quod quidem tenuissimum in ipsa est excernitur, quodque purissimum est transit, de emingitur, quod vero clarissimum , & turbidissimum est coaceruatur, de concrescit; primum quidem parum, deinde maius fit; dum enim voluitur ab urina , quidquid ibi compactum repererit, ad se ipsum adaptat, atque sic augescit, in tophum consurgit ἱ-cum Vrinam emittit, ad vessicae stomacum allabitur ab urina impulsum, & Vrinae impedit emissionem,doloremque vehementem excitat Haec Hipocrates;& inferius Quibuscumque vero eadem serosit humoris species in vessicam proruperit, a toti j caliditate, calida , Se alba fit, segregatur ; Eu quod rarillimum cst,supernatat,crassissimum vero infra mergitur. Ad calculum enim in vessica generandum, inquit Calenus , de aere aquis, dc locis cap. 22. relat. a Ioanne Forti celat. 3. cons. 83. ardens, Sc feruida debet esse vessica ; ita enim excalefacta, urinam non dimittit, &quod crassissimum, ac turbidississimum , coaceruatur,dumque volutatur, in lapidem concrescit . Cur autem in vestica desideat pars crassior tenuuiore
exeunte Mercurialis de affectibus infimi ventris , de partium ad eum pertinentium lib. 3. cap. 3 F. incusat angustiam
27쪽
si iam colli vessice,quam aliqui habent,ob debilitatem facultatis expultricis , ipsam materiae prauitatem , dc crassitiem, etiam si vis expultrix magna sit, quia nihilominus illa materia detinetur in vestica, & partibus subtili
i ibus a calore consumptis , crassae, quae remanent, inta dies magis exsiccatae,tandem dur: tiem lapidis acquirunt. Ideoque Ludovico Mercato de intem. morbor.curat.lib. eq. cap. II. som. 3. non Videbantur sufficere materiae crassities, ct calor; nisi cum materiae crassitie, de calore concurrerent arcta viarum structura, Sc expellentis facultatis impotentia.
Atque hanc Hypocratis , Aristotelis sententiam , quod nimirum lapides, de calculi generentur de materia cruda , crassia, dc terrestri, ac per caloris agentis viri taexsiccata, secuti sunt Galenus, alijque supracitati ; S: esse veram , ac nedum a Recentioribus , sed ab omnibus Medicis receptam , testatur Mercurialis ubi supra, dicta consultat. 3 3. Confirmatur ulterius ab Hypocrate loc. praecit. lib. 3. negante supra quadragessimum secundum annum, ob caloris deseruescentiam lapides generari posse , nisi praecedenter extiterint: Et lib. 3. Aphorism. 26.ubi notauit, calculos in Vessica pueris magis esse familiares, quareta senibus; Causam reddente Galeno in commento, quod
scilicet, & si senes humorem crudum aceruent aetatis ratione , ut pueri ratione Voracitatis, quia tamen senes calorem fortem exsiccantem non habent, ideo calculum in Vestica non generant. Eandemque rationem praemonstrauit idem Hypociates in dicto tractatu de locis, aere, aqua, de in lib. de natura humana, Vbi pueris interdicit lac biliosum, de seruidum, ac Vinum , quia .
28쪽
ventrem percalefaciunt, dumque aduritur urina, haec
Exemplo insuper esse possunt Eunuchi, qui etiamsi,& si crassis mulierum initar abundent serositatibus, dc terrestribus ad calculum peridoneis; quia tamen seruenti calore destituti sunt omni calculo praeseruantur immunes, quemadmodum dc integris hominibus ad calculum procliuibus certum deinceps remedium est, si virilia secari patiantur. Virilia namque per Glos . in Can.Nerui testiculorum Leviathan II. disti omne continent incentivum libidinis, quam vere febrim nostram appellare potuit Diuus Ambrosiius, suntque semites, & penuaria principalium, ac uiuidiorum spirituum , siue ibidem originentur, yt perhibet Galenus, sue tantum recolligantur , ut placuit Ludovico Mercato ; dc cum praecordijs, atque superioribus praecipuis partibus vigorem , de robur inuicem mutuentur,inuicemq; mi strent: quid deinde mirum si amoto fomento caloris causa essiciente calculorum, effectus quoque praecludatur Quo autem modo glutinum artificialium alia densius consistant, alia solutius fluant, eodem modo lapidescens succus siue a capite, sue aliunde derivet, a calore correptus, quanto minuS ab acido succo resoluitur perseuerante calore, lentior sensim in calculos, & lapides coit; quanto vero per acidum succum e scitur dilutus, dc fluens ; solutius per subtiles fibras excurrit in Chiragram , de Podagram ; Vnde sensatio , & dolor ex illo nimirum acido; quandoquidem accedente iuxta Bartholi.
num acida si limba sit dolor. Porro per acidum praecipitati, seu resoluti lentoris huiusmodi pars crassior, quoniam articulorum arctissima transiueare non est potis,
29쪽
subtili parte praeterfluente ipsa in articulis intercepta desidet ad instar flegmatis in renibus intercepti, & paula tim coalescens tandem in tophum podagrae gipiatur, augeturque massa, quoties iterum, iterum adueniens materia per acidum fusa si milibus ibidem angusti js intercipitur impotens ad transmeandum ; ipso vel acido coadiuuante, cuius proprietas est dissoluere, dissoluti partes subtilissimas astundere , atque crassas denuo coagulare: Cuncta enim perhibente Vonderbechio acida rodunt, cogunt, coagulando etero, set a coagulantur. Cuius quidem Acidi staturiginem Anonimus in Epistola prima de motu chili, de sanguinis ad Thomam Bariolinum coniectatus est e liene in ventriculum derivari,quod nulla pars alia in toto corpore praeter lienem sapiat aciditatem ; eiusdemque acidi solutivam proprietatem phialosophatur ex eo, quod cocto, Sc deglutito liene , praesertim suillo, ventriculi grauitas, siue cibi copia,sive craia sitie, vel obstructionibus emendetur. Quod di fuse vero salsu esse prebeo in Cap.cui titulusAcidu Fermentatiuu. Rursus, ut clarius exprimatur lapidiscus succus; indico, ut legas meum libellum sermone populari inscrip
tum Treue Inseruitione spra H Glutine, is Colla , obesi
genera ne Corpi humani tetiam ii p.del Giacto,e Coagulo . Superioribus annis Typis incussa , quorum duo prima felicis recordationis R. P. D. Ioanni Ciam pino Romanae Curiae Praelato, Si alterum Illustrissimo Domino Massaeo Bontio Serenissimi Parmae Ducta Hortonae a Mare Auditori eisdem mihi themata subministra tibus dicaui. De Aci-
30쪽
ACidum antiquissimum principium, ut spirituale
sensuum censurae non submittitur, prout ostendit Hipp. de vino , Sc tartaro Cap. Io. S: I 8. Sol appellatur a non paucis acidum acidorum , atque ignis flamma , cum sit acida , aciditatem quoque communicat; scque probant suam intentionem ; si plumbi librae centum exurantur aridis ligneis in minium transformatur Spostquam illud in minium , est conuersum reperiuntur centum , de decem ; quaeritur, Unde minium acquisiuit decem lib. non ab aere,qui est naturae cribrum, nulloque
modo aer per se est condensabilis;prosecto nil ei superadditum fuit nisi sola flamma; hcc itaque assumpsit corpus in plumbo;istud autem corpus,quod plumbum auxit ex famina est acidi saporis. Quidquid sit de augumentatione, parum solicitus sum , cum hic non sit mei instituti. Insero, quod hoc acidum in igne formali nulla analytica destructione, nec altis ingenio separabile , est,ta ut sacer Philosophus in luce,& sulphure a similiti dine appellarunt. Tale Acidum Hermes, Lulius in test. Cap. 67. Tachenius in sua Claue chimica Cap. a. alijque quam plurimi sectatores filiu solis vocavere, nam primo per solis influentiam fuit genitum per naturam sinὸ adiutorio scientiae, vel artis, cuius accessii, S reces u omnes naturae operationes Variae reguntur , intenduntur, ac remittuntur, icideo Aristoteles vocavit solem patrem , terramque matrem omnium vegetabilium. Hinc Ingeniosissimus Cos-C mopo