장음표시 사용
31쪽
ismopolita ait ; s non esset vis vegetabiliis buri, id s
acidum pingue , ut filius solis non coagularetur aqua in
herbas . Nam sol calore vivificativo terram impraegnat , qui postea in naturalem calorem conuertitur , hicque adiutorio caloris ignis Sec. multiplicatur, Ut ex Bernardo Trasne parte tertia, Sc ut docet Lucretius, in omnes res ex illo habent originem, nec quidquam in toto mundon itur nisiper hunc; sedem Jam babet in aere , quia
ventus illum portat in ventre suo, qui aurum vocat ignem purissimurn conditum ex acido fixo, quod patet, nam soluitur in aquam regiam; soluto si instillabis athali tartari videbis, quod absorbet acidos spiritus, S: ipsius auri ut docet Hipp. Chim. Cap. 7. quod nimirum aikali tartari, S metallorum naturam amplectatur aurum sic absortum cadit in puluerem flaui coloris, hanc praeparationem , docent Crotius, Sc Beuguinus Occ. Acidum hoc in omnibus seminibus occultὸ latitat , quia per se quietissimum est, quandoquidem natura cuia libet composito insevit plus de athali, quam de acido sulphuribus exceptis dc ideo non mouetur, nisi excitatum , Ut in pasta panis luculenter apparet, quae tantillo acido sermento, S calore excitata mouetur, illoque calore , S: motu acidum illud multiplicatur, de nisi rursus calore interno excedente vi v. g. igne artificiali compesceretur ad vitalitatem pergeret,atque in vermeS transiret. Vnde inserimus, quod dum pasta acido, ac motu deserta est una cum igne artificiali non occurrente ; introduci in illis innanitis poris athalietatis, imo interseamplecti per modum paccati coitus, illi spiritus nitro Volatirati per aerem cum priecitato athali, ex hoc insecto, siue spurio concubitu animari partes pastae. Vnde
32쪽
vermes aediti in lucem , qui in pingui vivunt pabulo ἰ
donec sibi manducant ruinam: Vide Marcellum Malpi-ghium in accuratissima de Bombice Anatome . Hinc li. quet ignem naturalem totoc lo differe ab igne artificia li; naturalis enim, ut vult Hipp. mollis, ut in pasta panis , qui impraegnat, ac fouet, Vires infundit, ac soauiter mouet, ut pater eius sol in macrocosmo , eodem prorsus in suo microcosmo operatur . Artificialis aute omni generationi aduersatur, non nisi ex ptaeda vivit, ac ex aliena ruina subsistit, vitae destructor, de naturae hostis. Notissimum quidem est venerem,nempe athali esse lasciuam , de quemlibet masculum idcct acida , tam occulta , quam manifesta, Vt acetum, oleum, adipem , sacharum , mel dec. omnia inquam Viri descere cum mis pro sine discrimine quidem amplecti, ita ut omnes masculi eius amore exardescant: At ut discursus hic clarior euadat, paulo altius doctrinam inspicere conuenit, nec hic locus est .
33쪽
ENTIVM Oculta suis in causis sensibus, alias
imperuia plerumque fallentibus interpret mur effectuum coniectura; nec dum fideli satis argumento , quin ut diueris quandoque actiones in diuersata quoque distrahamur iudicia. Hinc ortae de Acido controuersiae, ac simultates, quod alij ex eo quod solida rarefaciat, definiuere distolutivum, alij quod denset soluta, condensatiuum .
Expedijt hanc, auxitque discordiam ante caeteros Quercetanus in libro de signis rerum internis, ubi cuiuia . que opinionis auctoritatem distinctione complectens asseruit, Acido resolui corpora mixtorum, coagulari vero Spiritu: Quod enim inquit Acido resibluantur corpora, euidens est in spiritu vitrioli, vel sulphuris , aut nitri acido, quae coralla soluunt, dc margaritas; id ipsum pollente succo perfecte defaecato Limoniorum,Ribes Punicorum , aut Lerberum . In quo fundata Galeni Praxis tenacibus in ventriculo, vel in pulmone Catharris incidendis , ressoluendisque strupis utitur e succo limoniorum , aut aceto compositis . Quod autem Acido coagulentur spiritu, ex arte spargirica non obscure comperisse profitetur in praeparatione Mercurii, cuius fluiditas nullo frigore, nullo gelu conglaciabilis;sublimata tamen una cum Vitriolo mediocriter calcinato, e deflua solidatur adeo, ut ipsa manu contrectare possis . Sed quid opus spargiricis ad hanc spirituum coagulationem confirmandam Pone inquit Aquam ardentem in medio glaciei,
34쪽
vel niuis . ac sine ibidem per horas quotlibet , aut
dies; nunquam mehercule congelabitur ; at vero si Sulphuris , aut Vitrioli miscueris acidum coibit in gelu, vel medios inter ignes. Ita corallorum extractum Spiritu quouis acido condensabis , ac in pristinum restitues corpus ;neque alia virtute Pyrius puluis vitrioli spiritu madefactus euadit accensionis immunis, nisi quod, ut ipi, ait, Spiritus Sulphureus accensionis igniculus ab acido consopitur, Sc cogitur . Ut hinc facilius inquit explicetur id , quod iam diu Galenicorum ingenia detorsit, quomodo scilicet nedum acetum, sed dc Spiritus Vitrioli, atque acida caetera calidissima, dc Caultica liquore aliquo propinata virtutem habeant refrigerandi: siquidem quem
admodum Spiritus Vitrioli acidus Sulphureos Spiritus
coagulat in puluere tormentario , quominus igne corripiantur , similiter in humano Corpore Sulphurei Spiritus fomites inflammationum , S: febrium coalescunt ab acidis , ne mox in aegritudines conflagrent. Quamuis autem haec Quercetani Doctrina tum fama viri, tum allatis experimentis protegatur, suppressa tamen ratione, remanet idem quaerendi locus . Cur eadem acidi potentia, que ditio luit partes corporea S, tenui Lsmos Spiritus dilioluere nequeat, i in no vero coagulet lin tuto experientie refugio quum nos in effectuum utroq; contrariu deprehedamus Numquid lac non enim est corpus qiud tamen,quod ab acido coagulatur' Vidimus a Vitrioli,nitrique Spiritu rasurae chali bis effuso grandem excitari esseruescentiam , & quidem palpabiliter, nisi manus refugeret caloris impatientia ue quem sane calorem aressolutis, atque in motum concitis Sulphureis Spiritibus in chalibe desidentibus causari crediderim. Praeterquam-
35쪽
quod Ignis, cuius omnem vim in Acido residere Tachenio placuit in chimicam Hi pocratis, & solida lignata
dissoluit, tenuissimum vini Spiritum, ac supremas e si sentias citius dispergit, de essicacius . Non ergo semper Acida corpus restoluunt, neque semper coagulant Spiritum , quin virtute promiscua Spiritum quandoque coagulent , aliquando dissoluant , Aliter distinxit recentior Academicus, qui constituit Acidum in parua quantitate coagulare, in magna dissoluere , postquam ipse mei in appositum declamauerat, quum Galeno frigiditatem in Acido defendentem im-- pugnans ait: Si Acidum est frigidum, acidissimum erit frigidissimum; Sed acidissima sunt calida immo caustica, ctgo acidum non est frigidum. Argumentum profecto ipsimet retorquendum ; si enim acidum in parua quantitate coagulans est,in magna erit magis coagulans; quum neutrobi appareat ratio, cur aucto quanto, ipsa quO-que quanti virtus non augeatur.
Haec, de alia disceptabilia eo dissicultatem magis implicauere, quanto quisque, vel experimento contentus principia rerum abdicauit, vel scolasticis fretus speculationibus abstinuit experientia : Quo circa cognitio repugnantis in Acido virtutis utrimque desumenda est, dc quod non experientia neutralis distinguit, Philosophia supplendum .
Docent ergo Philosophi, quod ubicumque ab una ἐeademque causa duplex, Se contrarius emanat effectus 3 alter erit effectus per se , Vniuocus, ει primarius , alter Vero per accidens, aequivocus , & secundarius; Non enim causae naturales aequὸ principaliter in contraria,
neque indifferenti natura constitutae sunt, ut ad instar insitae
36쪽
insitae arboris eadem, Sc nouerca, & genetrix virtus adoptiuae stirpis alumnum aeque Vegetet, ac natiuum ; Sed unaquaeque determinatur a sua certa natura,sibique pro prium est agere secundum eius naturae ordinationem . Itaque proprium est frigori frigefacere, calori calefacere, humectare humido, ponderare grauitati. Porro causa suae naturae activitatem intendens imprimit, Se quodammodo sigillat se ipsam in passo. Idque impressum ens relativum causae, quia connaturale suo naturanti denominatur effectus per se viai uocus , dc primarius ; hacque veluti legitimitatis nota contradistinguitur a reliquis effectuum praeter naturam,ia proprietatem cuiusdem causae quouis interuentu contingentium, qui Spurii sunt accidentales, secundarij, ac famulantes . Proinde Hyeme per se, ac primario frigescunt corpora, viscera Vero per accidens calidissima fiunt; primario rudentes humo antur humido, secundario vero tensione contrahuntur , primario ponderat grauitas, secundario vero, Sc per accidens sinuoso, ac spirituali motu prouoluitur. A' qua proprietate agendi similiter internoscitur uter effectuum acidi primarius sit, coagulare, an dissoluere: Statuentibus namque Thachenio in Chimicam Hi pocratis Acidum habere naturam ignis, cuius primaria proprietas est attenuare, dissoluere; Uonderbechio Acidi primarium effectum esse corrodere; Naturalibus Acidum constare aculeis penetrativis,& diuisiuis: Bartholino Acidum habere potentiam aperitiuam,diu reticam, & de obstruentem , prosecto attenuare, incidere penetrare, dissoluere
erit effectus per se , te primarius Acidi; Consequenter coagulare est effectus per accidens, de secundarius . Primaria quoque est dissolutio prioritate natum:
37쪽
quandoquidem coagulatio est status postremus Corporis de fluuido indensum transmigrantis: in quem quidemissatum, tamquam purum homogenearum partium complexum , nequit transitus fieri, nisi primum soluto Corpore fiat concussio , ac confusio , seu perturbatio mixti , qua mediante partes diuersae configurationis , de indolis euulsae se ab homogeneis iunguntur, perque praecipitationem utrisque sepositis, homogeneae complexu quodam sociatae subinde coagulantur. Ex quo sane fradati O-nis ordine dissolutio praecedit praecipitationem, praecipitatio vero coagulationem effectuum huiusmodi postremam;Neque aliter in lacte contingit,iam de si Acidi usus videatur introductus procurandae principaliter coagula
tioni: Non enim Acidum primario coagulat, sed fundit, atque ita lac a sero repurgatum, segregatumque subinde
fibrarum suarum nexu coagulatur. Quod si Acidum primario coagularet, iterum effuso partibus coagulatis Acido tenatior feret coagulationis intensio, cuius contrarium exhibet experientia, quod compressae per coagulationem partes superuentu noui Acidi, denuo resoluuntur. Ideo non inconsulto Dioscorides coagulatio in ventriculo lacti Acidum, seu lactis coagulum epotum, ait ese remedium : quemadmodum in Ventriculo, Vel thorace stagnanti sanguini acida propinantur a prosellori bus . Fus autem per diuretica sanguinis haud ita facile subsequitur coagulatio; tum quia quotidianis potionibus
restauratur seri iactura : tum quia circulatione sanguinis praepeditur adhaesio partium : Nec enim incognitum est, etiam eductum Animalibus singuinem conquassatione
seruari s uvidum ex Hi pocratis doctrina, qui de Sanguinς loqueris: si quis, inquit, conquastet, & fibras eximat
38쪽
Caeterum quassatione cessante stagnas ubique Sanguis eodem modo densatur, quo lac, S similia, quorum partes componentes ita necessitate naturae dispositae sunt, ut crastae, viscidaeque inter tenues, dc aquosa S rarefactae,
ac disperse, recollectis prout succus deficit fibris, ordiantur in istamina, mox supertexto Velut velo sensim, densentur profundius: Et ut aquae pars illuto sepone vi Leida, Se elastica ampullatur includendo aeris, sinuliter Iactis, aut sanguinis partes fibrosis, dc terreis viscidae con, flantur in alveolos,& Vessiculas intercipie dis seri reliquijs.
Cuius operis necessitatem in ecanice demonstrat consulendus Borellius, obseruauitque Hi pocrates, qui libro de Carnibus: Si quis , ait, corpus hominis secet, ubicumque velit sanguis calidus fluit, de quamdiu sane calidus fuerit, liquidus exit ; post quam vero refrigeratus est, tum ab intrinseco,cum ab extrinseco frigido pellicula sit, .M membrana Et si quis hac pellicula detracta modico tempore sinat, aliam pelliculam factam videbit ; si vero quis hanc
semper adimat, alia rursus pellicula a frigore generatur; Unde quoque docemur, eflectum coagulationis in sanguine, quae in Vitio corpore fit a calore, crassam eius materiam exsiccante , dc coquente, fieri extra corpus a frigo
re siccante, quod, dc praestat in omnibus liqyidis, aut humidis solus aer exsiccans . Porro Acidum , quod primaria soluendi proprietate lac iam coagulatum resto uit, ut diximus, ah usum huiusmodi concreto sanguinis acutissimis veluti spiculis illud lancinat, traiectisque praedictis alveolis , interclusi seri s bras, & membranas discon tinuat, ressoluitque denuo partes, qui est enectus formalis Acidi, postmodum per accidens iterum coagulam
39쪽
Hucusque dicta de Acidi affectionibus indieant subiectum dissolutionis , & coagulationis , simulque videntur redarguere Quercetanum asserentem ab acido coagulari spiritus: Si enim eius spiritus sunt substantiae omnino spia rituales independentes ab omni materia , ubi sunt partes coagulandae, nisi Acidum participatione diuinae Virtutis corpus creet ex nihilo Sin dependent ab aliqua materia, ut reuela dependent, non sunt spiritus; sed sunt Corpora , quae ipsomet fatente, per acidum dis Iuuntur. Materia namque ingenerabilis, & incorruptibilis sub formarum metamorphosi perseuerat, in quemcumque attenuetur spirituum ; quorum tria genera Chimicis comperta
sunt: Nemp8 Acidum ex salis fluore, ut Uitrioli, Nitri, Tartari, Athalicum ex sale Volatili, Cornu Cerui, lotij , Viperae; Et ardens, siue sulphureum ex vino , Ceruisia ,& Citro. Acidus spiritus abs re nostra fuerit, ne in eo , quod Quercetanus asserit coagulans confundantur,actio, passio,quae non dantur in eodem. Athalicus vero Spiritus, & Ardens siue salinus, & Sulphureus, nihil aliud sunt, quam salis , & sulphuris volatilium, minime partes aeri immixtar, quae per distillationem eliciuntur, una cum aere ; flegmatis etiam portionem commixtam habentes, ideoque in forma liquoris aquei astendunt . Si ut ergo Acidorum aculei fibrosas vesticulas lactis, aut sanguinis. perserando serum contentum excludunt, similiter Aquae vitae, aliorumque spirituum poros penetrando aereas expellunt atomos, quibus pulsis omn somnino salis , S: sulphuris volatilitas, seu spirituositas destruitur, perque modum praecipitationis degenerat in
crassitiem. Neque dissimili ratione pyrius puluis spiritu vitrioli madens acgendi respuit tum quod exclusis peri acidum
40쪽
acidum dissoluens aereis particulis necessario sequitur impotentia deflagrationis, quae sine spirituoso aere fieri nequit;tum etiam quod illius Acidi flegmatis mucor admotus , extinguendae potius fiam me obnititur. Ijsdem insistendo principijs depraehendimus etiam
quomodo Quercetani Mercurius cum vitriolo sublimatus coaguletur. Instabilis antea, de fusionis ignauus,continentὸr defluus, de in globulos omnium consortia recusantes volubilis , iam Aqua forti, seu vitriolo commixto
subiugis adeo, ut ςque ductilem identificatum , S: dispersum in corpus vitrioli transmigrasse putaueris. Ita dum sublimatur transcolata inter distillandum humiditate uniuersa, Vitrioli sal vi ignis filius, & ad ultima usque Mercurio permixtus fibras, stirias, dc ramenta intemtexit, quibus veluti compedibus sub mancipio cogitur fugitiuus Alipes. Vnde scire velim a Quercetano, num fundere sub vitriolo mercurium, dispergere sit ipsum coagulare; num per sublimationem srmari vitrioli s
lem in continens Mercurij, sit firmare contentum mercurium ex integro fugitiuum Memore ipso Quercetano, quod si praedictae sublimationis sal in aquam inijcitur, eius liquatione acescit aqua, liquatisque falis ligamentis , emanceps Mercurius veluti postliminio redux in pristinam fluxibilitatem restituitur.Kque redimibilis secundum alios spargiricos ab Oleo Tartari, ad cuius Athali auidissime accurrens Vitrioli acidum, liberat ab obsidione Mercurium, se Tartari oleo captiuans. Quo motus recentior Author sublimati veneno deglutitoTartari oleum exhibendum praecepit, tamquam proprijssimum anthidotum.